Кәсіпорынның технико-экономикалық құрылысы

Қазақстан Республикасы кәсіпорындарында, соңғы жылдары еліміздің экономикасының нарықтық қатынастарға өтуіне байланысты бухгалтерлік есептің әәдістемесімен тәжірибесінде түбегейлі өзгерістер болды.
Қоғамда қаржылық талдау өмірлік ас қажеттілік салдарынан туындайды: салмақ, ұзындық өлшемін және есептеу жүргізбей, шаруашылық субьектінің мүліктік жағдайы мен оған әсер ететін себептерді білмей, табыс пен шығынды өзара салыстырмай, біріншінің екіншісінен артық болуына қол жеткізбей шаруашылықты ойдағыдай жүргізу мүмкін емес. Қай уақытта болмасын бұл маңызды. Қазіргі қоғамның әкімшілік .әміршілік жүйеден шығып, нарықтық қатынасқа ену кезінде оның мәнділігі одан әрі арта түсуде. Басқаша айтқанда, жалпы мемлекеттік меншік жағдайында кеңінен орын алған ұқыпсыздық пен жауапкерсіздікті іскерлік, басқврушылық, қатаң орындаушылық тәртіп, ұқыптылық және үнемділік пен алмастыру .нарықтың экономикасының өзіне тән ерекшеліктері.
Нарықтық экономика оған қатысушылардың барлығынан ой жүйесі мен ашық алаңдарда, материалдар мен шикізаттың қисапсыз қисапсыз қорларының көгеріп, тот басып жатуына, яғни миллиондаған теңгенің доғарылып, бекерге ысырап жол бере алмайды. Кәсіпорын мүлкіне салынған әрбір теңгеге жаңа табыс әкелу үшін осы қорларды қозғалысқа келтіреді. Жасанды көрсеткіш пен жопар үшін жұмыс істеу келмеске келеді.
Қазіргі кезде болып жатқан нарықтық қатынастарокәсіпорынның жағдайын жүргізуші субъект ретінде құқық жағдайынан едәір нығайтып, олардың көптеген өндірістік және қаржылық мәселелерді өз бетінше шешуіне мол мүмкіндікті ашады. Атап айтққанда, ішкі және сыртқы нарықта білікті серікті таңдауға қол жетті, өйткені болашақтағы бірлескен іс әрекеттің тиімділігі көбінесе осыған байланысты болады. Кәсіпорындар бұрынғыдай жоғары жақтың жөн сілеуімен емес, контрагенттердің (жабдықтаушы, сатып алушы мердігер, банк және тағы басқа) қазіргі кездеөз қалауы бойынша алды. Олардың өздеріне іскер серіктерді қаншалықты дәл екеніне қатесіз таңдауымен нарықтық қатынастар негізінде мүмкіндігінш тез және дұрыс бағдарлар тауып, оны тануына қарай жұмыстарының тиімділігі әр түрлі болады. Басқаша сөзбен айтқанда, шаруашылықты жүргізуші субъектінің қызметінің жетістіктеріне басқару, деңгейіне қабылданған шешімдердің обьективтілігі, нарықтағы шұғылдағы мен ғылыми негізделуде тікелей тәуелді. Үйлесімді шешімдердің қабылдануы, материалдық, еңбек және қаржы ресурстарының тиімді пайдаланып, еліміздің экономикалық өсуіне бағытталатыны белгілі.
Нарықтық жағдайда кәсіпорынның өмірлігінің кепілімен жағдай күйінің орындылығының негізгі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражаттарын еркін алмастырып отырып қолданып, тиімді пайдалану жолдарымен өнімді өндірумен сатудың үздіксіз процесін қамтамассыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді.
        
        Кіріспе.
Қазақстан Республикасы кәсіпорындарында, соңғы жылдары еліміздің
экономикасының нарықтық қатынастарға өтуіне байланысты бухгалтерлік есептің
әәдістемесімен ... ... ... болды.
Қоғамда қаржылық талдау өмірлік ас қажеттілік салдарынан
туындайды: ... ... ... және ... ... ... ... жағдайы мен оған әсер ететін себептерді білмей, табыс
пен ... ... ... біріншінің екіншісінен артық болуына қол
жеткізбей шаруашылықты ойдағыдай жүргізу мүмкін емес. Қай уақытта ... ... ... ... ... -әміршілік жүйеден шығып, нарықтық
қатынасқа ену кезінде оның мәнділігі одан әрі арта ... ... ... ... ... жағдайында кеңінен орын алған ұқыпсыздық
пен жауапкерсіздікті іскерлік, ... ... ... тәртіп,
ұқыптылық және үнемділік пен алмастыру –нарықтың экономикасының өзіне тән
ерекшеліктері.
Нарықтық экономика оған қатысушылардың ... ой ... ашық ... материалдар мен шикізаттың қисапсыз қисапсыз қорларының
көгеріп, тот басып жатуына, яғни ... ... ... ... жол бере алмайды. Кәсіпорын мүлкіне салынған әрбір теңгеге жаңа
табыс әкелу үшін осы қорларды қозғалысқа ... ... ... ... үшін ... ... ... келеді.
Қазіргі кезде болып жатқан нарықтық қатынастарокәсіпорынның
жағдайын жүргізуші субъект ретінде ... ... ... нығайтып, олардың
көптеген өндірістік және қаржылық мәселелерді өз бетінше шешуіне ... ... Атап ... ішкі және ... ... ... ... қол жетті, өйткені болашақтағы бірлескен іс әрекеттің тиімділігі
көбінесе осыған байланысты болады. Кәсіпорындар бұрынғыдай ... ... ... емес, контрагенттердің (жабдықтаушы, сатып алушы мердігер,
банк және тағы ... ... ... ... бойынша алды. Олардың өздеріне
іскер серіктерді қаншалықты дәл екеніне ... ... ... ... ... тез және ... ... тауып, оны
тануына қарай жұмыстарының тиімділігі әр ... ... ... ... ... жүргізуші субъектінің қызметінің жетістіктеріне
басқару, ... ... ... ... ... мен ... ... тікелей тәуелді. Үйлесімді шешімдердің
қабылдануы, материалдық, еңбек және қаржы ресурстарының тиімді пайдаланып,
еліміздің ... ... ... ... ... кәсіпорынның өмірлігінің кепілімен жағдай
күйінің орындылығының негізгі оның қаржы тұрақтылығы ... ... ... ... еркін алмастырып отырып қолданып, тиімді ... ... ... ... ... процесін қамтамассыз ете
алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... және ... талдау үшін өндірістік, әсіресе қаржылық
шешімдер қабылдау үшін оның ... ... ... ... Тек терең және
ұқыпты талдау негізінде ғана оның қызметін оъективті бағалап, кәсіпорынның
қаржылық ... ... ... ... және оның ... ... ... басқару шешімдерін қабылдау үшін,
басшылыққа нақты ұсыныстар беруге болады.
Кәзіргі кезде қаржылық талдау мәселеіаз ... ... ... ... әзірше бізде қолданыс таба алмай отыр. Аал бұл
кәсіпорынның ... ... ... ... ең ... еліміздің экономикалық өсуіне кері әсерін
тигзеді.
Ұсынлып отырған ... ... ... ... қаржылық
жағдайын , қаржылық тұрақтылығын талдаудың ... және ... ... ... беру, оны ұғыну, оларға талдау зерттеуінде
дағдыларды меңгеруге көмектеседі. Бұл болашақ жас ... яғни ... ... ... ... кәсіпорынның қаржы шаруашылық
қызметінің нәтижелері мен нарықтық тұрақтылық ... ... , ... баға мен қортынды беруге, өсуі мен оның ... ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығынкөрсету еліміздің ұзақ
мерзімді бірінші ... ... ... жету үшін ... үстемді
басқару шешімдерін дайындауға мүмкіндік береді.
1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау маңызы мен
мазмұны.
1.1 Кәсіпорынның технико-экономикалық құрылысы.
“Жолаушыларды тасымалдау” Ашық ... ... ... ... ... ... орналасу орнынан тыс жерде
орналасқан және оның қызметін жүзеге асырушы “Жолаушыларды ... ... ... ... құрылымдық бөлімшесі болып табылады.
Филиал Қазақстан Республикасының заңдылығына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... 17 шілдеде
директорлар отырысының жиналысында).
Жолаушыларды тасымалдау Ашық акционерлік қоғамындағы Астана
қаласы юстииясы басқармаында 2002 жылы 21 ... ... жеке ... бар. Оның ... және ... қоғамның
жалпы балансында ескеріледі. Өз іс-әрекетін жүргізу және ұйымдастыру үщін
филиал заңды тәртіпте құрылған ... ... ... ... ... ортамен және тасымалдаушылармен , тауар белгісімен, өз
атымен ... ... және ... ... ... қалыптасқан поездарда және вокзалдарда және
Қазақстан ... жолы ... ... ... ... да ... ... теміржол әкімшілігінде жолаушыларға қызмет көрсетуді
ұйымдастыруды қамтамассыз етеді.
Филиалдың ... ... ... ... ... ... ... қызметінен “Жолаушыларды тасымалдау” Ашық
акционерлік қоғамының тағайындаған есеп ... ... ... ... Сондай-ақ Қазақстан республикасының заңдылығы тыйым
салынбайтын басқа да қызмет ... ... ... ... ... ... ... үшін есеп айырысу
бағалары “Жолаушыларды тасымалдау” Ашық акционерлік ... ... ... Ашық акционерлік қоғамы және филиал арасында
есептеулер жүргізу және ... ... ... ... Есеп
жағдайлары айсайынғы балансты құруда анықталады. “Жолаушыларды тасымалдау
Ашық акционерлік қоғамындағы әр қаржылық жылы филиалға брілмейді.
Мемлекеттік ... ... ... көрсеткіштер: жолаушылар саны, еңбек ақы ... ... ... ... құны, таза табыс және оның таратылуының бағыты.
Филиал өзінің құрамын ... ... ... ... ... ... қауіпсіздікті ұйымдастырудың вокзалдық ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың қажеттіліктерін ... ... ... ... және сапалы
қамтамассыз ету;
-құпия және ... ... ... ... ... ... жүргізу;
жолаушылардың қауіпсіздігін және почтамен жіберілген жүктің сақтылығын
қамтамассыз ету табылады;
Филиалдың негізгі есебі ... және ішкі ... ... және жүктерді жолаушы
теміржол тасымалдауларымен қамтамассыз ету ету және ұйымдастыру;
-жолаушы ... ... түзу ... ... ... және ... қызмет көрсетумен қамтамассыз ету.
Филиал өзіне жүктелген есептеулеріне байланысты келесі
қызметтерді орындайды:
-жолаушы станцияларын, вокзалдарын, ... ... және ... ... ... етеді;
-филиал болашағындағы негізгі қорларды ағымдағы жөндеу мен ... ... ... ... етеді;
-вокзалдың бос аудандары және жолаушы ... ... ... тиімді қолданылуын. Жолаушыларға қызметтнрді өткізумен ... ... ... ... ... ... поездарының қозғалысын, жолаушылардың немесе жіберілген
почталардың, ауыр ... ... ... ... ... мәдени көрсетуді жоғарлауын қамтамассыз етеді;
-вокзалдың вокзалдық кешендердің жол ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының сақтылығына
бақылауды қамтамассыз етеді;
-жолаушы тасымалдарының рентабельдік және ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
-жолаушыларды тасымалдаулардан олармен байланысты ... ... ... және ... ... ... ... және жоспарлы –экономикалық жұмыстарды жетілдіреді.
-тарифтердің және бағалардың мемлекеттік тәртіпке сақталуын қамтамассыз
етеді;
-зияндарды тоқтату бойыеша шараларды қабылдайды, олардың пайда ... және ... ... қорғау органдарымен өздерінің жұмысын
үйлестіре отырып жабады;
-салық салу ... ... ... ... тыс қорларға
уақытылы құралдардың енгізілуін қамтамассыз етеді;
-маркетингтік қызметін дамытады;
-баланс жасайды, бекітілген тәртіпте бухгалтерлік, статистикалық ... ... ... жүргізед, олардың дұрыстығын қамтамассыз етеді,
“Қазақстан темір жолы” РМК-ның ... ... ... ... ... өткізуді, қаржылық есептілікті дайындау және осы қолдану процесінде
есептің жалпы тәтібіне және ... ... ... ... ауыр ... ... шығстарды, қаржылық
және экономикалық көрсеткіштердің жылдық және айлық тасымалдау көлемдерін
белгілейді;
-жолаушы шаруашылық ... ... ... ... қызмет
өткізу және өңдеу бойыеша коммерциялық қызметті жүзеге асырады.
Филиал балансында 36 ... ... ... ... тыс-2 ... (Алматы-1,Алматы-2)
2 класта-2 вокзал (Семей, Шу)
3 класта-10 вокзал
3-4 класта-22 вокзал.
Филиал жалпы басқаруды қоғам жүзеге асырады. ... ... ... ... ... ... өзгертулер және қосымшалар енгізу;
-оның қызметіндегі негізгі бағыты ... ... ... ... ... ... ... оның орынбасарын, бас инженерін және ... және ... ... ... бекіту және филиал құрылымын анықтау;
-филиал бюджетін бекіту;
-филиалды материалды құралдармен ... ... ... және
тәртібін белгілеу;
-аудитор қортындыны және есеп қызметінің нәтижесі ... ... ... ... жабу және ... бөлу тәртібін анықтау;
-басқа да қызметтер ... ... ... ... ... ... ... кеңесінің шешімі бойынша;
2.Басқа жағдайларда Қазақтан Республикасының ... ... ... ... ... тәртіппен жүргізіледі.
1-кесте
2003жылдың 12 ай ішіндегі “Жолушыларды тасымалдау” Алматы ... ... Ашық ... қоғамы бойынша жолаушыларды жөнелту
бойынша анықтама.
|Көрсеткіштердің |өлшем ... жыл ... (+;-) ... ... ... | | |%-да. |
| ... |2003 жыл| | | |
| | | ... ... ... | | | |де ... |іс-жүзі|ар |
| | | | | |нде | |нде | ... ... |мың. |5018 |5639.3 |5645 |627 |5.7 |112.5 ... ... | | | | | | |1 ... ... АРЖФ Ашық акципнерлік қоғамының
өндірістік қызметін көрсететін негізгі көрсеткіш болып жолаушыларды ... ... 12 ... ... 100.4%-ды орындалды, жоспарда
3423.3 мың ... ... 3435.56 мың ... бұл 2003 ... ... қатысы бойынша 96.6%-ды , өткен жылда іс-жүзінде 3556.89
мың жолаушыны құрады. Өткен жылмен ... ... ... ... ... ... ... Неверовск,
Массальск,Третвяков,Ремовский станцияларындағы Ресей Федерацияларының
шекарашыларының шешілмеген ... ... сату ... ... ... Бұл себеп бойынша біз ... ... ... ... ... 2004 жылы 5645 миллион теңгені ,
жоспар бойынша 5639.3 миллион теңгені ... ... ... 2002
жылдың кезеңіне сәйкес ауытқу бойынша 112.5 құрады. (Өткен жылдың іс-жүзі
бойынша 5018 миллион теңге.
2-кесте
2004 ... 12 ... ... ... ... ... ... |2004 жыл |Ауытқу (+;-) |%-орындау ... ... | | | |
| |к ... | | |
| | |де | | | |
| | | ... |Іс-жүзін|Жоспар |Іс-жүз|2003 |жоспар|
| | | | |де | ... ... |
| | | | | | | ... | |
|Билеттер бойынша |млн |5644.81 |5793.5 |5832 |187.182 |35.5 |103.3 |100.7 ... ... | | | | | | ... ... 12 ... ... ... орындалған жоспар бойынша
3382.6 мың жолаушы, іс-жүзінде орындаушылар 3413,17 мың жолаушы құрады, ... ... ... ... қатынас бойынша 99.3 %құрады. Өйткені жылдың
іс- жүзі 3435.6 мың жолаушы.
2004 ... 12 ... ... бойынша түсімдер 100.7%-ға
орындалғн, жоспар бойынша 5793.5 миллион теңге , ... ... ... ... ... бұл 2003 ... сәйкес қатынасы бойынша
103.3%-ды құрады. Өткен жылдың іс-жүзі 5644.81 ... ... ... ... ... ... объектілер әсер етеді:
1.Жазғы кезеңде толық схема бойынша 141 вагон қосылмаған , шілдеде 130
вагон және тамызда 61 ... 2003 ... ... ... вагондарының парктерінің азаю
есебінен 1382 ... 2004 жылы 1173 ... ... ... ... 209
вагон аз енгізілді, бұл 3600 жолаушыны жоғалтты. ... ... ... ... ... №112 бағытында Алматы-Астана №25/06 қабылдушы
Алматы-Шымкент, қосымша жылдам жүретін поездар №29/30 қабылдау Алматы-
Астана жаңа ... ... ... “Қазақстан темір жолы ұлттық компанисы” ашық ... ... ... ... ”Қазакстан темір жолы” ұлттық компаниясы” жабық акционерлік қоғамының
(бұдан әрі ... ... ... ... есеп ... есеп ... №2732 ... Республикасының
Заңы, бухгалтерлік есепті реттеу жөніндегі уәкілетті орган ... ... ... ... әдістемелік ұсыныстар,
сондай-ақ Қазақстан Республикасының басқа да ... ... ... ... ... ... саясаты біріктірілген қаржылық есеп дайындау
кезінде олардың орналасқан жеріне қарамастан оның ... ... және ... ... ... ... берілген акционерлік қоғамдарға ... ... ... ... ... және қаржылық есепті жасау есептеу
принципі негізінде жүргізіледі, оған сәкес ... мен ... ... ... және ... ... түсуіне немесе пайда
болуына қарай (ақша алу немесетөлеу негізінде емес) қаржылық есептерде
көрсетіледі.
Бухгалтерлік есеп жүйесі және қаржылық есеп-қисап.
4. ... ... ... ... ... есеп ... есеп беру жүйелерін реттеу мына нормативтік құжвттарға.
1) “Бухгалтерлік есеп туралы” Қазакстан Республикасы Президентінің заң
күші бар ... 26 ... №2732 ... ... есеп ... және оларға жасалған әдістемелік
ұсыныстарына;
3) Қаржылық есептерді дайындауға және тапсыруға арналған тұжырымдамалық
негізге;
4) Қазақстан ... ... есеп ... ... бекітілген 1996 жылғы 18 қарашасындағы №6 ... ... ... есеп ... бас жоспарына;
5) Уәкілетті және құжыретті органдар қабылдаған нұсқаулықтарға;
6) Табиғи монополия субьектілері қызметтерді (тауарды,жұмыстарды)өндіру
және көрсету бағаларын тарифтерін) ... ... ... ... ... жолы “ ... есептік саясаты;
8) Басқа құжаттар: Есептік саясатқа экономикалық тұрғыдан негізделген
өзгерістер енгізетін және оның ... ... ... жолы “РМҚ-ның бұйрықтарына ,өтімдеріне нұсқауларына сәйкес
жүргізіледі.
4. Филиалдың бас бухгалтер ... және өз ... ... мен ... ... ... дербес бухгалтериясы
болады.
5. Филиалдар бухгалтерлік есептің жүргізілуін жүзеге асырады, берілген
көлемде Қазақстан Республикасының Қаржы министірлігі бекіткен ... ... ... ... ... және ... есеп
стндарттарына сәйкес әзірленген әрі “Қазақстан темір жолы” ... ... ... ... ... жасайды және
белгіленген мерзімде басқару органдарына ... мен ... есеп ... ... ... ... ... және
оны заңды тұоға ретінде негізгі ұйымның жиынтық есеп-қисабын жасау ... ... ... ... ... есеп ... ... темір жолы” РМК-ның біріктірілген қаржылық есеп-
қисабының құрамына еншілес мкмлекеттік кәсіпорынның және ... ... ... ... есеп-қисабы енгізіледі.
7.”Қазақстан темір жолы” РМК тоқсандық және жылдық біріктірідген
қаржлық есеп-қисабы Қазақстан Республикасының Көлік және ... (оны ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру ... ... мен ... ... Табиғи монополияларды
реттеу,бәсекелестікті қорғау және ... ... ... жөніндегі
агенттігіне (құзыретті орган )тапсырады.Қазақстан Республикасының Қаржы
министірлігібекіткен нысандар бойынша жылдық (аудиторлық ұйым ... ... ... ... ... ... ... жариялауды жүзеге асырады.
8.Қаржылық есеп-қисап ұлттық валюта-теңгемен жасалады.
9.Операциялық қызмет ... ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы жасалады.
10.Өткен кезеңдердің жасаған кезде жіберілген қабілеттерді түзету
“”Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелері туралыесеп”атты ... ... ... ... ... ... ... елеулі қателіктерді түзету бөлінбеген
кірістің бастапқы сальдосын өзгерту есебінен жүзеге асырылады.
11.”Қазақстан ... ... ... ... ... ... тәсілмен;
2)автоматтандырылған тәсілмен жүзеге асырылады.
12)Бухгалтерлік есеп автоматтандырылған кезде филиалдар “Қазақстан
темір жолы” ... ... ... ... қамтамассыз етуді
пайдаланады. Рлар өз әзірлемелерін ... ... ... ... ... және бхгалтерлік есептің әрбір тарауы
бойынша біріңғай кодтары және бухгалтерлік ... ... ... ... шығу ... бар ... жалпы қойылымы қамтаммассыз етілуі
тиіс.
13)”Қазақстан темір жолы” ... ... ... қызметінің
операциларын атқару кезінде Қазақстан Республикасы ... ... есеп және ... ... департаменті бекіткен 1997 жылғы 18
қарашадағы №64 “Субьектілердің ... ... ... ... ... бас ... ... типтік шаруашылық операциялары
шоттарынң корреспонденциялары” қолданылды.
Күрделі қаржы салымдары.
14) Күрделі қаржы салымдары,қайта жаңарту мен жетілдіру “Қазақстан тмір
жолы” ... ... ... шкгінде жүзеге асырылады. Күрделі қаржы
салымдарының ... ... және ... ... ... ... қаржы салымдарының себі аяқталмаған құрылыс” атты 126 шотта
жүргізіледі. Бұл шотта негізгі құралдардың дайын сатып ... ... алу, ... және мердігерлік тәсілмен орындалатын құрылыс монтаж
жұыстарын есепке алу, ... ... ... ... ... ... құнын өсіретін шығындарды еепке алу үшін субшоттар
ашылады.Күрделі қаржы салымдарынң таоламалық бухгалтерлі есебі ... ... ... ... мен ... ... ... құралдар объектілерінің құнын ұлғайтатын ... ... ... ... ... ... және қызмет ету мерзімінін ... ... ... ... өздерінде ... ... ... ... ... құрал объектілері құнының ұлғаюы бастапқы бағаланған
нромативтік ... ... ету ... ... ... ... арттыратын болған жағдайда ғана жүргізіледі.
Күрделі қаржы салымдарының шығындарына ... ... ... мына ... жатады:
1)Жол шаруашылығы бойынша:
а) жолдың жоғарғы қабат құрлысын ауыр үлгідегі ... ... бір ... ... ... басқа үлгідегі бұрмалы
бағыттамалардың көлбеу ... ... ... ... ... түгел ауыстыру);
в)бұрмалы бағыттамаларды темір бетон біреулрге салу;
г) ағаш ... ... ... ... ... ... ... аралық құрылыстарын беріктеу әрі төзімдірек
материалдардан жасалған үнемді құрылыстармен ауыстыру;
2) электірлендіру және ... ... және ... бойынша:
а) әуе желілерін кабельдік желілер мен ауыстыру;
б)ілмектерден траверлерге ауыстыру;
в) қолданыстағы травестерге немесе ілмектерге жаңа сымдарды алу ... ... ... мен ... жоғары сымдармен ауыстыру;
г) қолданыстағы тіректерді темірбетон негіздеріне орнату;
д) әуе ... ... ағаш ... ауыстыру;
е) фарфор оқшаулытқыштарды шыны, жетілдірілген ... ... ... ... ... ... ... электір
беріліс желілеріне арналған аспалы, консольдік фиксаторлық оқшаулытқыштар)
ауыстыру;
ж) тіркелген (ауыспалы тоқтың ... ... ... ... ... ... нығайту;
з) тартымдылық қосалқы станциалардың ... ... ... ауыстыру (ағаш ыдыстарын эбониттік ыдыстармен);
3) локомотив шаруашылығы бойынша.
а) агрегаттар мен тораптарды қуаттылығы ... ... ... ... ... ... ... редукторлар, электр қозғотқыштары);
4)жолаушы (вагон) шруашылығы бойынша:
а) агрегаттармен ... ... ... ... және
топтармен ауыстыру (редукторлар , ... ... ... және ішкі ... қайта жабдықта арқылы вагон ... ... ... ... ... ... ... платскарт
вагондарын купелі вагондарға);
5) азаматтық құрылыс, сумен жабдықтау және ... ... ... мен ... ... жоғары агрегаттар мен тораптарды
ауыстыру (құрылыстар, электр двмгательдері, жылыту қазандықтры, сорғылар,
санткхникалық аспаптар).
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... мен жетілдіру жолдары “Аяқталмаған құрылыс” 126 ... ... ... ... ... ... ... ТҰРАҚТЫЛЫҒЫН ТАЛДАУ.
2.1 Баланс активтерінің құрамы мен ... ... ... құрамы мен ... ...... ... ... және оның жекелеген
түрлерінің ... және ... арту ... кему мөлшерін
белгілеуге ... ... ... ... ... болып саналатын
активтерді, талдау ... осы ... ... ... ... ... және ... болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің
жалпы құрылымын және оның жеке ... ... ... ... ... ... береді.
Активтердің өсуі (артуы( кәсіпорынның болашақтағы дамуын
көрсететін ... ол осы ... ... оң ... ... ... құнының өсу себептерін талдағанда,
жоғары ... ... ... ... ... ... ... ауытқуына әкеліп ... ... ... ... Отандық тәжірибеде инфляцияның есепке алу ... ... ... ... құру ... жүргізіледі.
Отандық есептік-аналитикалық тәжірибеде өндірістік ... өнім және ... ... ... ... Сондықтан да
олардың құнының өсуі, инфляциялық фактор әсерінен болатыны күмәнсіз.
Баланс мәліметтері ... ... ... мен ... талдау жасау үшін келесі 3-аналитикалық кесте құрылады.
Кесте ... ... ... құнын көрсететін
баланс валютасының есепті жылы 5512371 мың ... ... ... ... ... Бұл ... әрі қарайғы дамуын
көрсететіндігін, оның жұмысының оң ... ... ... ... отырып, олардың қалай таратылғанын және ... неге ... ... ... сондай-ақ кәсіпорынның өндірістік
потенциалы мен оның негізгі ... ... және ... ... ... ... деңгейін( анықтау қажет. Ол
үшін, ең алдымен ... ... ... ... ... ол ... ... оқулықтарда түрлі көзқарастар
кездеседі. Бірінші әдістеме ... оның ... ... құралдардың,
өндірістік қорлардың, аяқталмаған өндірістің, ... ... ... ... ... ... әдістеме кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ... ... қосымша,
аяталмаған күрделі ... және ... ... ... (2(. Бұл әдістеме кәсіпорындарда болып жатқан даму ... дәл ... ... ... мәліметтері
негізінде, өндірістік мақсаттағы ... ... ... ... ... болып есептеледі” – деп жазады А.Д. Шеремет пен
Р.С. Сайфулин. Көрсеткіштердің мәні ең ... ... ... ... ... кәсіпорынның есепті кезеңдегі қызметінің қаржылық
нәтижелері активтерді меншікті ... ... ... ... ... ... мақсаттағы мүлікті арттыру үшін ... ... ... ... ... ... бойынша анықталған өндірістік потенциал ... ... ... ... ... 2003 жылы – 627075 ... 2004 жылы – 913416 мың ... ... яғни 286341 ... немесе 4,5%-ға өскен. Баланс активтерінің жалпы құнындағы
өндірістік ... ... ... жылы ........пунктке кемігенмен
2004 жылы – ... ... бұл ... мақсаттағы мүлік
коэффициентінің қалыпты мәніне сай келеді.
1-кесте ... ... ... ұзақ ... ... ... арасына тарату 2004 ... ... Егер ... активтердің үлесі 2004 жылда – 77,39 пунктке
көп болса (88,69 – 11,30), 2003 жылы ол ұзақ ... ... 84,75 ... ... (92,37 – 7,62) және 92,37%-ды құрады.
Ағымдағы активтердің өсуі ұзақ ... ... 28 ... ... ... ... ... кейін баланс ... ... ... ... ... ... активтер құнының
кәсіпорынның барлық мүлкінің ... ... ... кәсіпорын
активтерінің іске тартылу ... ... ... ... өтеуге арналған қаражат үлесін сипаттайды. ... ... ... ... ... жұмысты қамту және
кредиторлармен есеп айырысу мүмкіндігі де арта ... ... ... оның өсуі ... ... ... өзгеріс
болып табылады, яғни мүлік ... ... ... ... ... ... ... өскендігін көрсетеді.
Талдау жүргізіп отырған кәсіпорындарда бұл ... 2003 жылы – 0,88 ... ал 2004 жылы – ... ... ... ... ... сипаттайтын келесі
көрсеткіш – мобильді және ... ... ... Ол ... активтер құнын ұзақ мерзімді активтер
құнына бөлу арқылы ... ... ... және ... ... ... ... байланысты. Өндірістік кәсіпорында берілген
көрсеткіштің деңгейі 0,5-тен төмен ... ... ... ... бұл ... деңгейі 2003
жылы –7,84 (4527269:577053), ал 2004 жылы – 11,44 ... Бұл ... ... ... қаражаттардың өсу ... ... өсу ... ... ... ... Есепті жылы біріншілер, яғни мобильді қаражаттар 2,1 ... ал ... ... (810042:577053*100) ғана
өскен. Кәсіпорын ең ... ... ... ... ... ... ... активтермен өтелген
жағдайда қол жеткізеді және ... ... ... ... ... ... табылады: ағымдағы және ұзақ ... ... ... ... капиталы мен меншікті
капитал қатынасының коэффициентінен ... ... ... ... кәсіпорынның мүліктік жай-күйінде қандай сапалық
өзгерістер болғанын ... ... Бұл ... ... ... құрайтын және негізгі қорлары болып саналатын,
оның ... ... ... ... ... ... ... жалпы құнындағы негізгі құралдардың
нақты ... ... үлес ... ... ... ... Өйткені бұл көрсеткіш кәсіпорынның кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... жиынындағы негізгі құралдардың нақты ... ... ... активтерінің барлық соммасының 50 пайызынан ... ... ... ... ... валютасындағы негізгі
құралдардың ... ... ... 2003 жылы – ... ал 2004 жылы
– 8,07% -ды құрайды, яғни бұл ... ... ... сәйкес келмейді. Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... құны, өндірістік
жабдықтар мен тасымал құралдарының құны) үлесін анықтау өте ... бұл ... ... ... ... ... ... табылады. Оның үлес салмағының өсуі ... ... ... ... ... ... ... активі бөлігінің үлес салмағы 2004 жылы 2003 ... ... ... ... Негізгі құралдардың акивті
бөлігінің үлесінің 0,04 пунктке ... ... өсу ... барлық
негізі құралдарының өсу қарқынынан ... ... ... нәтижесінде болып отыр. Барлық негізгі құралдардың құны
..... () () ... ... оның ... ... құны тек ... () өскен. Бұл әрине кәсіпорынның ... ... ... ... ретінде қарастырылуы тиіс.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... – бұл осы ... ... тозу сомасының оның белгілі
бір кезеңдегі бастапқы құнына ... ... ... ... ... ... ... құралдардың тозу
коэффициенті 2003 жылы (), ал 2004 жылы () ... яғни ... ... Бұл ... ... ... ... (моральды)
тозуы айтпай-ақ, олардың 2/3-ден көбі табиғи (физикалық) тозғандығын
және ... ... ... ... ... ... жоғары тозу коэффициенті жағымсыз ... ... Осы ... ... ... осы ... ... нығайтуға және жаңартуға қатаң көңіл
аударуы тиіс.
Әрі қарай, ... ... ... қарастыра отырып,
ағымдағы ... ... мен ... ... ... ағымдағы активтерінің құрамы мен құрылымы.
| | ... ж. ... ... | | | |004 ж. |
| | | | ... ... ... | | |(+), |
| | | | ... |
| | | | |(-),% |
| | ... ... ... |үлес | |
| | |мың тг. ... тг. ... |
| | | |ы, % | |ы, % | ... ... ... ... | | | | | |
| ... |4527269 |100 |9806651 |100 |46,06 |
| ... | | | | | |
| ... |47232 |1,04 |56286 |0,57 |19,16 |
| |1.2. ... борыш |4452245 |98,34 |9723991 |99,15 |18,40 |
| |1.3. Ақша ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| |1.4. ... да ағымдағы |27792 |0,61 |26687 |0,27 |96,02 |
| ... | | | | | |
| | |152 |0,003 |13750 |0,14 |90,46 ... ... ... активтерінің жалпы алғанда
жағымды ... ... ... жеке ... тұрғысынан
зерттеу келесідей ... ... ... ... ... активтер, яғни ақша қаражаттары мен қысқа мерзімді ... бір ... 1105 мың ... ... ... азайған.
Ағымдағы активтердің ең мобильді бөлігінің, олардың құнына
қатынасы ... ... ... ... мобильдік коэффициенті
(ағымдағы активтердің) 0,6 есеге ... және ... ... Бұл ... ... міндеттемелерді өтеуге бағытталатын
қаражаттардың үлесін көрсетеді.
Ең мобильді ... ... ... және ... ... коэффициентінің жылдам төмендеуі кәсіпорынның
төлеу қабілетінің нашарлағанын ... деп ... да ... ... нарық жағдайында айналым қаражатының төмен мобильдегі ... ... да ... жөн. Есеп ... ... ... ... сомасының бар болуы ... ... әлі ... ... ... ... көрсетеді.
Кәсіпорынның материалдық айналым қаражаттары есепті жылдары
.... өсті және ол 2004 жылы 56286 мың ... ... ... 0,69 пунктке азайғанымен оның ... әлі де ... өте ... болып отыр. Бұл жағдайда, материалды айналым қаражатының
құрамында ... бар ... ... ... ие ... ... және қалып қойған материалдық құндылықтар, дайын ... тыс ... ... ... ... ... ... соны анықтау үшін олардың құрамы мен ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарымызда материалдық
ағымдағы ... ... ... өнім ... ... ... ... 2004 жылы болмаған.
Есепті жылдары дебиторлық ... та ... Егер оның ... жылы – 4452245 ... ... 2004 жылы – ол 9723991 ... ... 45,78%-ға өскен, ағымдағы ... ... ... 0,81 пунктке көбейген (99,15 – 98,34).
Дебиторлық борыш неге мұнша көп өскендігін және бұл ... үшін ... ... зерттеп, қарыздарды өтеудің болашағын
бағалау және егер ... ... ... ... ... ... ... Кейбір қолма-қол ақшалардың кемуі едәуір
дебиторлық борыштың ... ... ... ... айта ... ... ... бір бөлігі ... ... ұзақ ... бағытталған, олардың көлемі бұл кәсіпорында жоқ.
Өтімді ... ... ... тауарлы-материалды
құндылықтардың бар болуы, дебиторлық борышты ... оның ... ... ... болуы айналым ... ... ... ... және ... ... кері әсерін тигізеді.
Осылайша, мүліктің және ағымдағы активтердің ... ... ... ... оның ... ... және оның ... бағалауы қажет, сондай-
ақ кәсіпорынның ағымдағы активтерінің ... ... ... бірі ... саналатын және оның ... ... ... ... ... ... ... аударуы қажет.
Айта кеткен жөн, кәсіпорынның қаржы жағдайына ... ... бар ... ... оның ... қозғалысы және түрі,
яғни бұл борыштың пайда болу себебі әсер ... ... ... ... ... ... ... аудару арқылы ... ... ... ... ... объективті процесс
болып табылады. Дебиторлық борыш барлық ... ... ... ... ... ... ... да қаржылық жағдайды
нашарлатады ... ... ... да, оны ... қаражатты
толығымен айналымнан шығару деп есептеуге болмайды, өйткені оның ... ... ... ... болып табылады да
кәсіпорынның ... ... ... ... ... дебиторлық борышы қалыпты және ... ... ... ... ... ... ... мерзімі
өтіп кеткен есеп ... ... ... ... жіберілген
тауарлар үшін қарыздар жатады. ... ... ... ... ... ... және ... тәртібінің бұзылуын
көрсетеді. ... ... ... оның ... зерттеу
негізінде өтелмеген дебиторлық борышты ... ... ... ... және ... ... танысып
шыққаннан кейін оны нақты құны бойынша ... ... ... ... ... бірден өндіріліп алмауы мүмкін. Оның
қайтарымдылығы өткен ... ... ... ... ... ... ... мәні, сол өткен кезең
тәжірибесі болашақтағы зиянға сай ... ... ... ... ... ескерілмей қалуы ... ... ... ... ... ... ... борыштың қайтарылуы
ықтималдылығын анықтаудың және оны ... ... ... ... ... ... ... бірнеше жылдардың орташа
мәліметтері ... ... ... ... үшін 3 жылдың
мәліметтері алынған, ... 1,9%; 3,3% және ... ... Үш ... ... ... ... орташа пайызының 4,0%-ға
тең. Алайда, оны зерттеліп отырған ... ... ... ... ... ескеру қажет, мысалы ... ... өсу ... ... ... зерттеу керек:
• бір немесе бірнеше негізгі ... ... ... ... борыштың қанша ... ... ... ... ... ... сипаттайды);
• негізгі қарыз тұлғалардың ішінде ... ... ... қаржы жағдайына әсер ете ме;
• қалыптасу мерзімі ... ... ... қалай бөледі;
• ескі вексельдің ұзарту дебиторлық борыштағы вексельдердің қандай
үлесін көрсетеді;
• тұтынушының ... ... ... ... мен ... ... ... алынған ба, мысалы, оның өнімді қайтару
құқығы;
Дебиторлық ... ... және ... ... ... болып табылады.
Сапа дегеніміз – бұл осы ... ... ... ... ол ... ... ... байланысты болады.
Тәжірибе көрсеткендей дебиторлық ... ... ... ... оны ... алу ықтималдылығы соншалықты төмен болады.
Дебиторлық борыштың ... ... ... ... ... болу ... бойынша топтастыру керек.
2.2 Баланс активінің құрасттырылу көздерінің ... ... ... ... жүргізушінің келесі әрекеті баланс активінің құрылу
көздерін талдау болады. Бұл кезде ... ... ... ... сатып
алу және оның құрылуы да , кәсіпорынның өзінің де , ... ... да ... ... ... ... есте ... керек. Ал
меншікті капитал мен қарызға алынған капиталдың арасында ғы ... ... ... ... ... жағдайында кәсіпорынның қызметі және оның дамуы
көбіне өзін-өзі қаржыландырумен, яғни меншікті капиталдың көмегімен ... Тек ол ... ... ғана ... ... ... ... қиын болса да сырттан тартылған капиталдан қаржылық тәуелсіздік аса
маңызды орын алады, бірақ онсыз әрине мүмкін ... ... да ... беруі ағымдағы активтердің құрастырылу көздерін шектеу керек. Оның ең
аз бөлігі өндірістік бағдарламаның ... ету ... ... ... ... әдеттегіден жоғары, яғни қосымша
қажеттілік туғанда, ол банктердің ... ... ... ... несиелермен жабылады.
Активтердің қорлану көздерін талдау кезде меншікті және
қатынасты настырылған капиталдың көрсетілген көлемі ... есеп ... ... өзгеру себептері анықталып, оларға баға беріледі. ... өз ... ... ... ... ... , себебі өз
қаражаттарының қоры болуы оның ... ... ... ... ... ... ғана ... қоймай , сонымен
бірге капиталдың жалпы ... оның үлес ... да ... ... ... әдебиеттерде әр түрлі атпен ... ... ... ... ) бірәқ оның мәні бір ғана
бұл коэфициентке қарап кәсінорын сырттан тартылған ... ... ... және өз ... ... ... ... көруге болады.
Тәуелсіздік коэфицентін меншікті капиталды барлық авансталған ... ... =Мк : ... : Ктс - ... коэффиценті;
Мк - меншікті капитал;
Ак – авансталған капитал (баланс валютасы жиыны,
яғни қаржыландырудың жалпы сомасы).
Бұл ... өсуі ... ... ... ... ... ; ... уақытта қаржылық қиындықтарының
азаятындығын көрсетеді.
Батыс экономистері тәуелсіздік коэффицентінің неғұрлым жоғары
деңгейде болғаны дұрыс деп санайды . ... бұл ... ... ... ... ... береді. Инвесторлар, несие берушілер ... ... ... ... ол кәсіпорынға өздерінің міндеттемелерінң
кепілдігін жоғарлатады. Неғұрлым кәсіпорынның қаражаты көп ... ... ... ... ... ... ... алға шығуға
көмектеседі. Сондықтан кәсіпкерлер әр түрлі резервтерді құру жолымен және
жарғылық қорға ... ... ... қосу ... ... капиталды
көбейтуге тырысады.
АҚШ және Еуропа елдерінде тәуелсіздік коэффиценттерінің жоғары
жетерлік деңгейі болып, 0,5-0,6 тең ... ... ... баланс
валютасына қатынасы саналады. Бұл жағдайда несие ... ... ... : өз ... қалыптастырылған мүмкіннің жартысы кейбір
себебтермен құнсызданған болса да, ... ... ... ... мен ... алушылар арасындағы келісім-шарттың
міндеттемелер қатаң сақталатын және фирманың атағына үлкен мән берілген
нарықтық экономикасы ... ... ... ... мұндай
жоғары талаптарды қоймайды (Жапонияда оны 0,2-ге дейін ... ... ... ... ... 0,5-0,6 ... орындау, қарызға берушілер үшін ғана емес, кәсіпорынның өзіне де
маңызды. Сондықтан талдаушыға, қаражат көздерін орналастырудың тиімділігін
белгілеуге ... ... ... зерттеу жүргізіп баға беру қажет.
Нарық ... ол ... ішкі және ... ... ... ... берушілер меншік капиталдың авансталған капиталдың жалпы
соммасындағы үлесінің өзгеруін, келісім шарттарға ... ... ... ... тәуелсіздік өседі. Кәсіпорын капиталының құрлымын
зерттеу оларға кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... мүмкіндік беріледі. Қысқа мерзімді несиенің төмендеуі және
меншіктік капиталдың өсуі ... ... ... ... ... мұндай кәсіпорынды жасауға болмайды, себебі бұл ... ... ... несие үшін және дивидентке пайыздық мөлшерлемелері
дивиденттердің мөлшерлемелері әсерінен болуы мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... ... онда
тартылған қаражатты өсірген дұрыс, ал егер керісінше ... онда ... ... ... ... ... капиталдың құрлымы жоғарыда
қарастырылған жағдайларға тәуелді болады.
Қаржылық есеп ... ... ... ... ... үшін ... ... кестесі құрылады.
3-кесте
2004жылдардың “Жолаушыларды тасымалдау” Ашық акционердік қоғамының
баланс актиінің құрамы мен құрлымы.
|№ ... ... ... ... ... ... ... |
| | | | | ... (+;-) ... ... |
| | ... |Үлес |Сомасы, ... |
| | |мың ... ... |мың ... | | |% ... |-ғы |
| | | | | |% |
| | ... ... |Мың |% | |
| | |, мың ... ... ... |
| | ... |ы % |мың |ғы ... | |
| | | | ... ... | |
| | | | | |% |) | | |
|2 ... ... (1.1| | | | | | | |
| ... жол) | | | | | | | |
|3 ... ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | | |
|4 ... капиталдың | | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| ... (1.2жол/1.1жол) | | | | | | | |
|5 ... ... | | | | | | | ... ... есеп беру ... ... қалыптасу көзі
417780 мың теңгеге немесе31.04%-ға өскені көрініп тұр. Бұл өсу 2004 ... мың ... ... яғни 6010073 мың ... ... ... басындағы
мөлшер мен салыстырғанда 2 есе өскен, қатыстырылған капиталдың өсуімен
болған бұл кезде тәуелсіздік коэффиценті ... ... ... ... ... Алайда бұл кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... кері ... ... капиталдың барлық авансталған капиталдағы үлес салмағы ... Оны ... ... ... де ... Ол мына ... /Ак ... Кт=1-Ктс
Мұндағы : Кт-тәуелділік коэффиценті;
Кк-қатыстырылған капитал;
Ак-авансталған капитал; (баланс валютасы, жиыны);
Ктс-тәуелсіздік коэффициенті.
Бұл коэффициент ... ... ... салмағындағы қарыздың
үлесін сипаттайды.
Бұл үлес жоғары болған сайын , кәсіпорынның сыртқы қаржыландыру
көздерін жоарылайды . ... ... оның ... ... ... ал 2004 жыл ... 0,525(1-0,475)болады. Бұл көрсеткіш
біршама өскеніиен, талданып отырған кәсіпорын өзінің ... ... деп ... ... ... ... және аяғына тәуелсіздік
коэффициенті оның қалыпты мәнінен айтарлықтай жоғары. Келесі ... ... ... ... ... ... қатынасын көрсететін қаржыландыру коэффициенті болып табылады.
Кк =Мк/Қк
Мұндағы: Кқ- қаржыландыру коэффиценті;
Мк- меншікті капитал;
Қк- қатыстырылған капитал.
Бұл коэффицент жоғары болатын ... ... ... ... ... ... кіред.
Бұл коэффициент кәсіпорын қызметінің қандай бөлігі өз қаражатымен ,
ал қандай бөлігі ... ... ... ... ... мен щығындардң меншікті айналым қаражатымен қамтамассыз
етілудің ... ... ... ... мен ... ... ... меншікті қаражат көздерімен қажетті қорлармен
шығындарын, қалғандарын қысқа мерзімді қаражаттармен жабу ... ... ... бұл кезде қорлар мен шығындардың көлемі, олардың айналу
жылдамдығы жоғарлаған кезде негізделген қажеттілікке ... болу ... ... ... ... қажеттіліктен асып кетсе, онда меншікті
айналым қаражаты материалдық қорлардың бір бөлігін ғана ... ... 1 ... ... бірақ бұл
кәсіпорынның қаржылық жағдайы жақсы ... ... ... ... ... ... қаражаттарымен қамтамассыз нтілу
көрсеткішінің деңгкйін ең ... ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын тек қана қаражат
көздерінің тұрақтылығымен емес, ... ... ... есеп ... ... дұрыстығымен де ... ... ... құрлымын бағалаумен қатар кәсіпорынның қарыз қаражаттарының
құрлымы да қарастырылады.
Қатыстырылған капиталды талдау. Талдау ... үшін ... ... ... есеп беретін көрсеткіштерін топтық қортындылар
мен сәйкестендіру ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерін көрсету керек. Біздің ... жылы ұзақ ... ғана ... ... ... ... ... (тартпаған ). Басқа сөзбен айтқанда, қатыстырылған (қарыз)
капитал кредиторлық ... ... яғни ... ... ... тең, ал оның ... 2004 жыл ... 8081 мың теңге,
жыл 2003 басында 4294 мың ... ... яғни 3787 мың ... , ... 1.9
есеге өскен. Оның құрлымында сатып алушылар мен тапсырыс берушілерден
лынған аванстар тез өсіп ... Егер 2003 ... ... оның мөлшері 1018
мың теңге болған болса, 2004 жыл аяғында 6391 мың теңге құраған, яғни 6.3
есе ... ... ... жылы баланстың осы бабының үлес салмағы
23.7%-дан 79.1%-ға өскен. ... ... ... оны ... ... ... керек. Дебиторлық және кредиторлық борыштың ... 2/1 ... ... деп ұсынды. Егер кредиторлық борыш дебиторлық
борышпен ... ... ... онда ... ... ... деп
айтуға болады,себебі ол өзіндік қаражаттың әлде бір өтімді бөлігінің ақшаға
айналуын бәсеңдетуі мүмкін. Егер ... ... ... ... онда дебиторлық борыш қатты өсіп кетуі мүмкін.
Біздің ... ... ... 2003 жылы ... 3.7 (4294/1165), 2004 жылы 4.8 есе көп болады. ... ... ... ... өте ... ... ... етілуі,
кредиторлармен де дебиторлрмен де ара ... ... ... да ... ... ... болады. Мұндай кредиторлық борыштың
дебиторлық борышпен өте төен дәрежеде ... ... ... мен де
кредиторлармен де ара қатынасы тиімсіз ... да ... ... ... ... Кредиторлық борыштың өсіп кетуі қаржылық жағдайды
нашарлатпайды, ... ... бұл ... ... жатқан уақытта
қатыстырылған қаражат көздері ретінде пайдаланып жатыр деп ... ... ... ... бойынша есеп айырысуда үлкен кредиторлық борыштың болуы
кәсіпорынның жұмысы мен ... оның ... ... тиімсіз жағынан
сипаттайды.
Талдаудың келесі маңызы жұмысы ... ... ... ... тұрақтылығы дәрежесі бойынша топтауға
мүмкін.
Қаржылық тұрақтылықтың абсолютті көрсеткіштері тауарлы-
материалдық қорлардың, ... ... ... мен ... ... ... көрсеткіштер.
Тауарлы –материалдық қорлардың қалыптасу көздерін сипаттайтын
үш негізгі көрсеткіш анықталады.
1. Меншікті айналым апиталының бар болуы (Мак). Бұл ... ... ... ... ... ... ... ретінде
анықталады. Ол меншікті айналым қаражатын сипаттайды. ... ... оның ... кәсіпорынның қызметінің болашағы дамуын
көрсетеді. Құрылысына қарай еншікті ... ... бар ... ... ... ... ... 1 бөлімі;
Мк-меншікті капитал;
IбА-баланс активінің 1 бөлімі.
Мак көрсеткі маңызды талдау коэффициентін есептеп табу үшін
пайдаланады: кәсіпорынның ... ... жабу ... ... ... мәні ... ... болмауы керек). Тауарлы
материалдық қорларды жабу коэффициенті (бұл ... ... ... төмен емес) және тағы басқалары.
2.Тауарлы-материалдық қорлардың меншікті және ұзақ мерзімді қарыздардың
қалыптасу көздерінің бар болуы (Мак/ұз).
Бұл көрсеткіш алдындағы ... ... ... капиталының
ұзақ мерзімді міндеттемелер сомасына қосу қосу жолы мына ... ... ... ... ... айналым капиталы;
IIбП-баланс пассивінің II бөлімі.
3.Тауарлы-материалдық қорлардың негізгі қалыптасу көздерінің жлпы
мөлшері алдыңғы көрсеткішті ... ... ... мен ... ... жылымен, мына формула арқылы анықталады:
НҚ=Мак/ұз+Қнқ
Мұндағы: НҚ-негізгі көздер;
Қнқ-қысқа мерзімді несиелер мен қарыздар.
Тауарлы материалдық қорлардың бар ... үш ... ... ... мен ... ... ... көздерімен
қамтамассыз етілуінің үш көрсеткіші сәйкес келеді.
1. Меншікті айналым капиталының (Мак) ... (+) ... ... материалдардық қорлар мен шығындар.
2.Тауарлық материалдық қорлардың меншікті және ұзақ мнрзімді қалыптасу
көздерінің артықтығы немесежетіспеушілігі(Мак/ұз):
Мак/ұз=Мак/ұз-КШ
2. Қорлардың негізгі қалыптасу көздерінің (НҚ) жалпы ... ... ... ... ... ... ... көздерімен
қамтамассыз етуілуінің үш көрсеткішін есептеукәсіпорынның қаржылық жағдайын
оның тұрақтылығы дәрежесі бойынша ... төрт ... ... мүмкіндік
береді.
1)қаржылық жағдайдың абсолютті тұрақтылығы;
2)қаржылық жағдайдың қалыпты тұрақтылығы;
3)тұрақсыз қаржылық ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы мына теңсіздікпен
сипатталатын уақытта қалыптасады:
ҚШ< Мак немесе ... ... ... ... ... меншікті айналым
капиталымен жабылатынын көрсетеді, яғни ... ... ... болады. Мұндай жағдй өте сирек кездеседі.
Қаржылық ... ... ... мына ... ... ҚШНҚ ... НК ... > П2
А3 > П3
А4 < ... ... ... үш ... ... ... ... актив пен пассив бойынша алғашқы үш топтың
жиындарын салыстыру маңызды орын алады.
Төртінші теңсіздік “баланстау” ... ... ... ... ... мәні бар: оның орындалуын ... ... ... ... ... кәсіпорынның меншікті айналым
қаражатының барын дәлелдейді.
Баланстың топтастырылған баптарын кесте көрсету ... ... ...... ... ... ... активінің өтімділік дәрежесі және оның пасивінің төлеу
мерзімінің шұғылдығы бойынша баптарының тобы.
|№ | ... мың ... | ... мың теңге |Төлеуі |
| ... | ... | |(+;-) |
| | |2003 |2004 | |2003 |2004 |2003 |2004 |
|2 |Тез |4452245 |9723991 ... мерзімді|11207 |39244 |+4441038 |+5282953 |
| ... | ... | | | | |
| ... | | | | | | | |
|3 ... |47232 |56286 ... ... |4868021 ... |-4820789 |-4877071 |
| |өткізілетін| | ... | | | | |
| ... | | | | | | | |
|4 ... |577053 |810042 ... |2363301 |-261401 ... ... |
| |өткізілетін| | ... | | | | |
| ... | | | | | | | |
| ... |5104322 ... ... ... ... активтер | | | |
| |мың ... оның ... |4527269 |9806651 ... ... ... және ... | | | |
| ... ... ... |27792 |26687 |-1105 ... ... және ... да | | | |
| ... |152 |13750 |13598 ... ... ... | | | |
| ... қорлар қосылған| | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... азайтылған | | | |
| ... есеп және ұзақ | | | |
| ... ... салымдары | | | |
| | |47232 |56286 |9054 ... ... ... ... | | | |
| |мың ... оның ... |4849309 ... |5982753 |
|2.1.|Қысқа мерзімді несиелер мен | | | |
| ... |9410 |22754 |13344 |
| | ... ... | |
| | | | ... ... |5106 |18613 |13507 ... да ... ... |2217 |2150 |-67 ... ... ... |- |- |- ... ... ... | | | |
| ... |0,00573 |0,00245 ... ... ... ... | | | |
| ... |0,00576 |0,0037 |0,00208 ... ... өтімділік | | | |
| ... ... |0,0155 |0,0892 |0,0360 ... ... 2004 ... ... 2003 жылға
қарағанда біршама төмендегенін көсетеді. ... ... ... ... ... 0,00208 ... және ағымдағы 0,0360
пунктке төмендеді. Егер ... ... 2003 жылы ... ... ... ең ... ... етілген шектеуден аз болса, онда ... бұл ... ... ... ... ... ... 0,0037-ді құрады.
Жалпы өтеу, яғни ағымдағы өтімділік коэффициенті 2003 ... 2004 жылы да ... ... ... жауап берді, бірақ ... ... --0,0737 ... ... ... көлемін тізбектеп
ауыстыру әдісімен анықтауға болатын, оның құрылу ... ... ... ... ... ... отырып, оларды ... ... ... ... ... деңгейінің өзгеруіне
қорытылған факторлардың әсерінің есебі.
| | | ... | | ... ... |
| | | ... | | ... ... ... |Көрсет- |2003 жыл |мен 2003 |2004 |Ауыт-қу| |
| ... | ... және |жыл |лар | |
| | | ... | |(+;-( | |
| | | ... | | | |
| | | ... | | |
| | | |ер мен | | | |
| | | |2004 жыл | | | |
| | | | | | ... |
| | | | | | |ғы ... |
| | | | | | ... | | | | | ... ... |
| | | | | | |(3қ. – |(2қ. – |
| | | | | | |2қ.( |1қ.( ... |Ағымда-ғы| | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |тер | | | | | | |
| | |4527269 |4527269 |9806651 |( |( |( ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | | |
| | |4868021 ... ... |( |Х |( ... ... | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | |
| |ы( | | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... |0,0155 |0,417 |0,0892 |+0,213 ... ... мәліметтері өтімділіктің жалпы коэффициентінің өсуіне
ағымдағы активтердің абсолютті ... оң әсер ... ... ... ... коэффициенті -0,3278 пунктке өсті (0,0892 ... Осы ... ... ... міндеттеменің күрт өсуі
теріс әсер етті, ол 0,4015 ... ... ... ... коэффициентін жан-жақты бағалау ... ... ... ... ... білу ... ... ретінде
өтімділіктің жалпы коэффициентінің өзгеру факторларын қарастырайық.
Ағымдағы активтер баптары үшін ... ... ... ал ... ... баптары үшін -0,000306 құрады.
Факторлардың әсерлерінің ... ... ... ... ... ... ... нақтыланған
факторлардың әсерінің есебі.
|№ |Факторлар ... ... әсер |
| | | |ету ... ... ... ... | | |
| ... |-0,0892 – 0,417 |-0,3278 ... ... мен | | |
| ... ... ... | | |
| ... |+1105 x 0,000103 |-0,113 ... ... және | | |
| ... да ... |1359 x 0,000103 |0,139 ... | | |
| ... |19,16 x 0,000103 |0,0019 ... ... мерзімді | | |
| ... ... |0,417 – 0,0155 |0,4015 ... ... ... | | |
| |мен ... |– |– ... ... |13507 x ... |-4,133 ... да ағымдағы | | |
| ... |-67 x ... |0,0205 ... ... ... өтеу ... ... (2,5 есе) мен тауарлы-материалдық қорлардың (1,6
есе) күрт өсуі оң әсер ... ... ... ... ... есе және басқа да ағымдағы міндеттемелердің 4,6 есе ... ... ... активтердің азаюы осы көрсеткіштердің
төмендеуіне әкеледі.
Осылайша, біз ... ... ... ... бірі – төлем қабілеттілігін толық қарастырдық. Ол
баланстың өтімділігіне ... ... ... ... ... ... ... да факторлар – елдегі ... ... ... ақша ... ... кепілдік және банктік
заңдардың жетілуі, меншіктің капиталмен ... ... ... ... ... ... және ... әсер етеді.
Төлем қабілеттілігін талдау кезінде осы факторларды ... ... ... бұл ... кәсіпорынның қаржы жағдайын
объективті бағалауға мүмкіндік береді.
3.Кәсіпорынның қаржылық ... және оны ... ... ... ... жүргізу методикасы.
Кәсіпорының қаржылық жағдайдын талдауды ... ... ... бірі ... ... ... ... – аудиторлық
талдауды дамыту болып табылады, бұл мемлекеттік емес, кәсіпорындар санының
көбеюімен және тиісінше қаржы , ... , есеп ... ... сан ... ... ... ... табылапды.
Кәсіпорынның қаржы аудиті деп кәсіпорын оған уәкілеттігі ... мен ... ... есеп темесін сараптама және талдау жүргізу,
қаржы ... ... ... ... ... субъектілерге
олардың тапсыруы бойынша қызметтің басқа ... ... ... ... есебінен жүргізетін тәуелсіз қызметін айтады.
Қаржылық аудиттің да муының тарихи ... ... ... ... хіх ғасырдың ортасында алғашқы бухгалтерлер-
аудиторлар ... ... Ал 1862 жылы ... «Міндетті аудит туралы заң»
шықты. Францияда мұндай заң 1867 ... ... 1937 жылы ... ... 1998 жылдың қарашасынан бастап
«Аудиторлық қызмет туралы заң» жұмыс істейді. Ол аудиторлық қызметті ... ... ... ... және жеке ... ... ... ұйымдар арасында туындайтын қтынастарды реттейді.
Қаржылық аудиторлық қызмет- бұл аудиторлар мен ... ... ... ... ... ... ... қызметі. Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдар өз қызметінің бағыты
бойынша қаржылық есептеме ... ... да ... ... ... аудиторлардың қызметінің негізгі қағидаттарына
мыналар жатады:қаржылық ... ... ... ... және қаржылық құпиялылық.
Қаржы аудиті Қазақстан Республикасының заңдамасында
бергіленген талаптарға сәйкес ... ... ... және ... ... ... пікір білдіру мақсатынла заңды тұлғалардың
(аудиттелетін субъектілердің) қаржылық есептемесін тексеру қаржылық ... ... ... ... аудитжәне бастамашылық аудит.
Міндетті аудит жыл сайынғы аудитке мыналар жатады:банктер,
кредиттік серіктестіктер, банк операцияларының ... ... ... ... және ... ... ... қызмет істейтін ұйымдар,
сақтық ұйымдар, жинақтаушы зейнетақы қорлары, ... ... ... ... инвестициялық қорлар, табиғи монополия субъектілері,
шетел қатынасын кәсіпорындар, ашық халықтық қоғамдар жатады.
Қаржылық аудитті жүргізу, ... ақ ... ... ... ... өзге де ... да міндетті болып
табылады.
Бастамашылық аудит аудиттелетін ... ... ... ... және ... ... ұйымдардың
арасында аудит жүргізуге жасалған шартта көрсетілген нақты міндеттер, аудит
мерзімі мен көлемі ескеріле отырып жүргізіледі.
Қаржылық ... ішкі және ... ... ... ... ... аудиттің тәуелсіз нысаны. Қаржылық ішкі аудит шаруашылық жүргізуші
субъектінің бақылаудың ведомствалық немесе ішкі ... ... ішкі ... ... ... тілегі бойынша және шартымен жасалады.
Қаржылық аудит мынандай деректі стадиялар бойыеша жүргізіледі:
-жоспарлау (тараптардың іс қимылымен іштей жүйеленуі);
-аудит ... ... ... алу және оны ... ... ... және ... әзірлеу;
-бақылау жүйелерін тексру және оның тесттері;
-аудит рәсімін жүргізу;
-аудиторлық қортындыны қалыптастыру;
Қаржылық аудитті бақылау- ... тыс ... ... Оны ... компаниясы аттестаттаған «аудитор білімінің берілуі»
туралы куәлік алған жеке тұлға да, сондай-ақ ашық үлесімдегі акционерлік
қоғамды, ... пен ... ... ... ... қызметті жүзеге асыру үшін кез-келген үйымдық –құқықтық нысанда
құрылған коммерциялық аудиторлық ұйымдарда жүргізе алады.
Шетелдік қаржылық аудиторлық үйымдар ... ... ... ... ... үйымдарды-Қазақстан Республикасында
аудиторлық қызметті тиісті адиторлық ұйымдарды-Қазақстан ... ... ... ғана ... ... ... ... палатасы коммерциялық емес, тәуелсіз,
кәсіби өзін-өзі басқаратын және және өзін-өзі қаржыландыратын ұйым ... ... бұл ... мен ұйымдардың қаржы-
шаруашылық және комериялық қызметіне жасалатын қаржылық бақылаудың ... жаңа ... ... Ол ... мен ... ... ... кәсіпкер ретнде не аудиторлық ұйымның қызметкері ретінде жүзеге
асыруға құқылы. Қаржылық ... ... ... ... ... ... ақпараттардың жасалған шаруашылық
операцияларының қолданыстағы заңға сәйкес келеді.
2. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдіру ... ... ... ... ... жол ... ақсатында
өндірістің қаржылық жағдайын жақсартудың ішкі және ... ... ... ... ... зонадан» шығарудың бағдарламасы жасалып. өнімді
өнеркәсіптің шиеленіскен қаржылық жағдайдан шығу жолдарыоның ... ... ... ... ... ... ... шығынға ұшырағандықтан, қаржылық суықтандырудың бір ... ... ... ... ... тарапынан қолдау
көрсету. Мемлекеттік бюджеттің аздығына орай, бұл көмекке ... ... қол ... ... ... ... жетіспеушілігін қысқарту мақсатында
акционерлік өндіріс оны жаңа акциялармен облигацияларды шығару есебінде
толықтыра алады. Бірақ, бұл ... жаңа ... ... олардың
курсының төмендеуне әкелетінін ескеру қажет, өйткені бұл ... ... ... болуы мүмкін. Сондықтан,батыс елдерінде
белгіленген пайыздық кірісі бар және өндіріс акциясына ... ... ... ... ... әуес.
Акционерлік өндірістерде банротқа жол брмеудің жолы-акциялар
бойынша дивиденттерді төлеуді қысқарту немесе толығымен одан бас тарту, ... ... ... ... ... шынайлығына және
болашақта дивиденттік төлеулердің көтерілуіне акционерлердің көздерін
жеткізе алса ғана іске асады.
Өндірісті ... ... ... ... ... ... ... компаниясына дебиторлық қарыздарды талап ету
құқығын беру, я, банк дебиторына неиені қайтаруды қамтамассыз ету ... өз ... ... ... ... ... ... тиімді
әдістің бірі лизинг, ол жолға алып отырған заттардың ақысын ... ... ... ... ... және ... бір трі ретінде қызмет
теді. Лизингтік операциялар бойынша жылдам амортизациялауды пайдалану
өндіріс ... ... ... ... және ... қайта жабдықтауға
мүмкіндік береді.
Түсімі мол жобалар арқасында неие тарту- өнеркәсіпке үлкен ... ... ... ... ... ... бірі
болып табылады.
Бір бағыттағы шығындары екінші бағыттың кірістері ... ... ... негізгі бағыттары бойынша өндірісті
диверсификациалау да ... жол ... ... ... қолданылатын процедуралардың түрлері,
қаржылық сауықтандыру формалары.
11-кесте
Жеке ... ... ... ... ... ... бітпеген өндірістерді қысқарту арқылы оның айналымын
тездету жолымен азайтады.
Негізгі жұмысқа ... ... ... ... ... объектілеріне бөлінетін қаражатты қысқарту оларды муниципалды жеке
меншікке беру жолымен ... ... ... қысқарту және негізгі
өндірістің тиімділігін арттыру ... кей ... ... ... ... ... көрсетуші түрлерінен бас тартып (құрылыс, жөндеу,
транспорт т.б), арнайы зайым ұйымдардың қызметіне көшкен жөн.
Егер өндіріс пайда таба отырып, ... ... ... ... ... ... ... падалануды сараптау керек. Төлемдер
бойынша жұмс істей ... ... ... ... ... ... бұл кірісті өндірістің жеке айналымында ... ... ... деп қарастыруға болады.
Өндрістің қаражаттық жағдайын ... ... ... ... мен ... осы ... мол ассортимент және транспорттық
қызметтер структурасын құру мен ... ... ... ... ... ... болады.
Өндірістің негізгі қаражаттық сауықтандыру бағыттарының ... ... өні ... ... ... падалану, көрсетілген
қызметтің сапасын арттыру олардың бағасын төмендету, қаражатық, ... ... ... орынды пайдалану, өнім түсірілмейтін шығындарды
қысқарту арқылы өндірістің пайдасын арттырудың ішкі ... ... ... ... қол жеткізу табылады.
Осы жолда ресурстард ақтау мәселесіне назар аударған жөн. ... ... ... ... ... ... енгізу,
Қайта өндірілген шикізатты ... ... ... ... ... ... ... қатардағы тәжіриблерді
енгізу, ресурстарды сақтау мен ... ... ... және ... жағдайлар жасау.
Әрбір кәсіпорында шығындарды жүйелі түрде анықтап отыру ... ... ... ... дүрыс, онда шығындарды төмендегідей
топтарға бөлуге болады:
1) қызмет көрсету өндірістері ... ... ... ... ... ... ... көрсетуден;
4) тиіді заказ бершілерден айырысу, тиімді өткізу нарығы;
5) жолаушының жолдағы мүмкіндігін ... ... ... ... ... еңбек құралдарының, ақшала ресурстардың тоқырауынан;
7) амортизаиаланған негізгі толық емес құралдарды істен шығару;
8) келісім дистплинасын бұзғаны үшін айып төлеуден;
9) ... ... ... ... ... өткен дебиторлық қарыздардан ;
11) тиімсіз қаражат көздерін таратудан;
12) құрылыстың үлкен объектілерін уақтылы іске қопаудан;
13) табиғи апаттардан және тағы ... ... ... ... ... жол бермеудің мүмкіндіктерін
қарастру шаруашылық субъектісінің қаражаттық жағдайын жақсартады. Аса қиын
жағдада ... ... ... ... қажет, яғни өндіріс
бағдарламсын, материалдық техникалық жабдықтау, еңбекті үйымдастыру, жалақы
төлеу, қызметкерледі таңдау, өнім сапасн ... ... ... нарығымен
ивестициалық және баға саясатын түп тамырн қайта қарастыру.
Енді біздің тексеру ... ... ... ... көптігін бағалау деңгейінің әртүрлігінен осы себеі пайда
боладын банкроттық ... ... ... есепке ала отырып, көптеген
отандқ және щт елдік ... ... ... ... ... ... ... Бұл әдісті негізгі ... ... ... ... ... ... дәрежесін
классиикациалау мен әрбір көрсеткіштің бал түріндегі рейтингін ... ... ... А.В. ... және ... ... ... мен олпрдың бал түріндегі рейтингтерін бағасы
Ұсынылады.Біз төменде оны ... ... мен ... ... жағдаының критериялық бағасына қарай ... ... ... |3 |4 |5 |6 |
| ... ... ... |класс |класс, |классб|
| | | ... ... ... |алл ... жою ... ... |0.05-4 ... |не 20 | |2 | | | ... ара жою ... ... |0.6-6 ... |е 18 | | | | | ... ... жою |2.0жә-н|1.9(1.7)-|1.6(1.|1.3(1.|1.0-1.5|1.0-0 |
|коэффициенті |е16.5 |15(12) |4)-10.|1)-6(3| | |
| | | |5 |) | | ... ... |0.4-0 ... |е17 ... |.43)-1|.41)-6| | ... | | |1.4 |.6 | | ... ... ... |0.3-9 |0.2-6 |0.1-3 |0.1-0 ... |е 15 | | | | | ... ... ... ... |0.6-3 |0.5-0 ... |е15 | |0 | | | ... минималды |100 |85-64 |63.9-5|41.6-2|18 |- ... | | |6.9 |8.3 | | ... ... ... ... қаражаттардың тұрақтылығы
жақсы өнеркәсіп;
2 класс-қарыздары бойынша тәукел деңгейі бар, бірақ ... ... ... ... жоқ ... Бұл жерден қаражаттан айырылу туекелі
жоқ, ... ... ... алу ... ... ... сауықтандыру шараларын қолданушы қарамастан банкротқа
ұшырауы ... ... ... ... өз қаражаттарымен
пайыздарынан айыру мүмкін.
4. класс-қаржысы ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптер.
Осы көрсеткіштерді пайдалана отырып «Жолаушыларды тасымалдау»Ашқ
акционерлік қоғамының қандай класқа ... ... ... отыр «Жолаушыларды тасыалдау»Ашық акционерлік
қоғамының қаражылық тұрақтылығының жалпылама бағасы.
|Көрсеткіште-рі|Көрсеткіш |Бал саны ... |Бал саны |
| ... | ... | |
|1 |0.32 |20.0 |0.25 |20 |
|2 |0.87 |14.0 |0.90 |15 |
|3 |1.78 |13.2 |1.72 |12.3 |
|4 |0.55 |13.0 |0.52 |10.6 |
|5 |0.44 |13.8 |0.42 |12.6 |
|6 |0.57 |3.0 |0.52 |3.0 ... |- |77.0 |- |74.3 ... ... әдіс ... өзінің қаражат ... ... ... ... Ашық ... ... ... жатады. Дегенімен 2003 жылы «Жолаушыларды ... ... ... қаржылық жағдайы өте төмендеген , яғни бұл кәсіпорын
банкрот болғанын ... ... ... бұл ... ... ... ... нәтижесі көрсеткендей «Жолаушыларды
тасымалдау» Ашық ... ... ... ... ... қажетті
резервтері бар. Бұл үшін оған :
-өнеркәсіптің өнім беретін бөлігін ... ... ... ... ... материалдық және қаржылық ресурстардың бос
тұруын қысқарту қажет.
-жоғары нормативті запастарды ... ... ... ... арқылы капитал қайтарымын жылдамдату.
-запастар мен шығындарды негізіне орай қысқарту(нормативке дейін).
-айналымнан меншікті капиталдын ішкі және ... ... ... ... Ашық ... ... қаржылық
жағдайын жақсарту үшін:
1) жолаушыларды тасымалдағанда шығынын қысқартады, запастары азаяды.
2)жабдықтарды жақсарту, бұл жолаушының қажеттлігінің іздеу ... ... ... ... ... ... бойынша,
кепілдік бойынша запастарын арттыру.
3)транспорттық қызметті тоқтаусыз ... ... ... орындалатын жолаушылардың санын
арттыру, ұсыныстар фондын қысқарту.
«Жолаушыларды тасымалдау»Ашқ акционерлік қоғамының ... үшін ... ... ... ... ... ... көбейтетін негізгі көз және оның арақатынасында
өндірістің қаржылық ... ... ... ... ... қызмет көрсету мүмкіндіктерін арттыру. ӨӨндірістегі тасымалдың
өзіндік бағасын төмендету үшін төмендегідей іс-шаралар жасау қажет.
1.Жолаушыларды тасымалдаудың ... ... ... үшін ... ... ... дамушы технологияларының жаңа түрін енгізу керек.
Транспорттың жаңа ... ... ... ... сұранысын
арттыру, жолаушыларды тасымалдаудың басқа да факторлар.
2.Жолаушыларды тасымалдауды үйымдастыруды дамыту.
Жолаушыларды тасымалдауды ұйымдастыруды өзгерту ... ... ... ... ... әдістері мен факторларына
өзіндік бағаны төмендетуге болады.Өндірісті ... оған ... ... ... ... ... жақсарту материалды-
техникалық жағдайды ... ... ... қысқарту және
өндірісті ұйымдатыру деңгейін көтеретін басқа да факторлар.
Бір мезгілде долаушыларды тасымалдауды ... ... ... алған жабдықтарды өндірістің әрбір факторлары бойынша жеке
жеке үнемді орнату қажет.
2. Қызметкөрсету құрылымы мен ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық төлем аудармалардың
қысқаруына, қызмет көрсету түрлері мен номенклатураның өзгеруіне, оның
сапасының артуына әкеледі.
Шарты тұрақты ... ... ... ... ... көлемінің артуына олардың саны өнім ... ... бұл ... ... ... ... қызмет ассортиментін өзгерту
өндірістегі шығындар ... әсер ... ... факторлардың бірі.
Кейбір заттарды әртүрлі рентабелдеуде (өзіндік ... ... мен ... тиімділігін арттыруға байланысты қызмет көрсету
құрылымындағы алға басулар өндірістегі ... ... ... ... Тасымалдау құрылымының өзгеруінің өзіндік ... ... ... ... ... ... шығындардың
өзгерістерінеорай сарапталады. Көрсетілетін ... ... әсер ету ... еңбек өнімділігін арттыру көрсеткіштерімен
байланыстыру қажет. Алматы ... жол ... ... ... ... ... ... өндірістің өзіндік дамуы ... ... ... ету, ... ... және ... процесінде капитал айналымының тоқтаусыз процеске іске асады,
құралдар құрылымы олардың қалыптасу көздері, қаражаттық ... ... ... ... өзгеріп, төлем мүмкіндіктері пайда болады.
Талдап отырған кәсіпорынның қаражат жағдайы өзгеріп, төлем
қабілеттілігі пайда болады.
“Жолаушылар ... ... ... ... жағдайы
орнықтылығымен тұрақтылығы оның коммерциялық және қаражаттық қызметіне
байланысты. ... ... ... ... ... ... үшін
өндірістік және қаражаттық жоспарлар табысты орындалуға тиісті. Осы қаражат
жағдайын жақсартудың негізгі критериі ... ... ... тұрақты қаржы
жағдайы кездейсоқтық емес, ол ... ... ... ... ... жиынтығын сауатты басқарудың белгісі.
Арналған кәсіпорынның тұрақты қаражат жағдайы өз кезегінде
өндірістік жоспарлардың орындалуына, ... ... ... ... әсер ... ... қаржы қызметі шаруашылық қызметтің
құрам бөлігі ретінде ақшалай ресурстардың түсуі мен жұмсалуын ... ... есеп ... ... жеке және заемға алынған
капиталдың тең порциясына қол жеткізуге оның тиімді ... ... ... ... ... ... ... көтеру қажет, бұл дебиторлармен жұмыс тиімділігінің жақсарту
арқасында іске ... ... ... ... ... ... ... Бұл бөлімнің жасайтын мамандығы дебиторлармен жұмыстың әдеттегі
түрлерін пайдаланумен қатар, ... ... ... сикьюритизациямен
факторингті енгізуге мүмкіндік ашады. Айналымдағы қаржы компанияны
капиталының 1/3 бөлігіне ... ... ... ... ... өте
тиімді. Қайтарымды тездету, яғни әр бір теңгені тиімді жұмыс ... ... ... бір ... ... үлкен қаражат
бөледі.
Қорытынды
Дипломдық жұмысты қорыта келгенде, кәсіпорында қалыптасқан қаржылық
жағдайын кейбір әдебиеттерде ... ша ... ... ... төрт ... ... қаржылық жағдайы жақсы еәсіпорындар;
2) қаржылық жағдайы орташа кәсіпорындар
Қолданылған ... ... ... Республикасының президенті мен Қазақстан Республикасы
Үкіметінің Актілер жинағы. №43-44. Алматы 2001ж. – 348б.
2. Бюджетный ... ... ... ... 2004г. – 148 ... ... ... Статистикалық Бюллетень №2(74) Астана 2005ж.
– 68б.
4. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы. №12, 2004жыл.
5. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 2005жы.
6. Агенства по статистике Республики Казахстан. Алматы 2003г.
7. Алматы – Ақшамы №2, 10 – ... ... Аль Пари №3, 2002 ... Аль Пари №4, 2001 г.
10. ... Я. ... ... ... ... ... 2004ж. –
490 б.
11. Баязитова Ш., Құлпыбаев С., Баязитова А. «Қаржы теориясы». Оқу құралы
Алматы «Мерей». 2001ж. – 176 ... ... Л.А. ... ... для ... ... «ЮНИТИ» 2000г. –
527с.
13. Қаржы –Қаражат №3, 1998ж.
14. ... С. ... ... ... 2000ж. – 174 б.
15. Қаржы – Қаражат №5, ... ...... №3, 2003ж.
17. Қаржы – Қаражат №12, 2000ж.
18. Мельников В.Д., Ильясов К.К. «Финансы». Учебник длы ... ... 2001г. – 512 ... ... Р.К. ... сөздік – анықтама». Қарағанды «Болашақ
– Баспа» 2000 ж. – 240 ... ... ... /Под ред. ... М.Г. – ... ... 2000г. – 224 с.
21. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы» І – бөлімі. Алматы «Экономикс»
2003ж. – 435 ... ... Қ.Қ. ... Алматы «Экономикс» 2003ж. – 460 б.
23. Ілиясов Қ.Қ., «Қаржы». Алматы «Экономикс» 1994ж. – 136 ... ... Қ.Қ., ... С. ... ІІ – бөлімі. Алматы «Экономикс»
2003ж. – 436б.
25. Экономист. №11, 2003 ... И.Т. ... и ... финансов хозяйствующего
субъекта: Учебн. пособие. – М.: Финансы и ... ... ... процедуры и ликвидация: Сб.
Нормативных ... ... ... С.У. и др. Под. ... А.А. – ... ... ... 1997.
28.Ержанов М.С., Ержанова С.М. Учетная политика на ... ... ...... ... дом ... рекомендации по составлению финансовой ... ... ... ... ... учета и
аудита. Министерства финансов Республики Казахстан 21.05.97 г., ... ... 1997., ... ... ... по предоставлению предприятиям и
организациям ... ... на ... ... ... Постановление Кабинета Министров Республики Казахстан от ... 1993 г., ... ... ... Республики Казахстан от 07.04.95 г.
№2173.
32.Правила ... ... ... ... Утверждены Правлением ... ... ... от 11 ... 1994 г. №1 /бюллетень бухгалтера, 1994 г.
№4(5). ... ... В.К. ... и ... учет ...... НАК ... 1997.
34.Русак Н.А. Анализ ... ... ... ... ... ... ... в промышленности». Под
общ. ред. В.И. Стражева – Минск: Вышэйшая школа, 1995.
35.Финансовый ... ... ... – М.: ... ... А.Д., ... Р.С. ... финансового анализа. – М.:
ИНФРАМ, 1995.
37.Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С., ... Е.В. ... ... ... М.: ... ... ... с издательско-полиграфическим объединением «МП», 1992.
-----------------------
Жаңа акциалармен облигациалар шығару
Жағдайы төмен өндірістерді ... ... ... ... келісім-цессия
Қайтар негізде
Жағдайы төмен өндірісті қосу
Қайтарусыз негізде
Жеке тұлғаның қаражатына
Берешектерді
заттарын
сырттай басқару
Қайтару негізде
Несие бершінің қражатна
Бюджет қаражатына
Төлемдер бойын-ша төмендетулер
Қарыздардан төмендетулер
Сот шешімі бойынша ... қары ... ... ... ... бақылауымен жою
Әлемдік келісім
Жою процедурасы
Тарқату процедурасы
Арбитажды сот шешіммі
Берешектің ... ... өз еркі ... жою туралы ресми арызы.
Өндірісті қаржылық
сақтандыру
Несие беруші-лердің мәулеті
Артық ... ... ... ...

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет
Кәсіпорын19 бет
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігі туралы45 бет
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін жетілдіру жолдары67 бет
Кәсіпорынның технико-экономикалық және өндірістік шығындары96 бет
Кәсіпорынның технико-экономикалық көрсеткіштері68 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы ақпарат57 бет
Нарықтық экономика және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру78 бет
Қаржылық есептілікті талдау74 бет
«Ленгір-Баянауыл» автомобиль жолының технико-экономикалық негіздеу58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь