Өнідірс оның мәні және факторлары

Өндіріс .бұл қоғамныц дамуы мен өмір сүруі ушін қажетті материалдық және рухани игіліктерді құру процесі. Өндіріс ұғымы жалпы алғанда — бұл абстракяия, бірақ ақылға сыйымды абстракиия, себебі ол шын мәнінде жалпылама мағынаны білдіреді және өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс сияқты жиынтық өндірісте көрінеді.
Өндіріс бір мезгілде тұтыну процесіде бола алады. Өсімдік химиялық элементтерді тұтына отырып, өзін.өзі ұдайы өндіреді. Адам тамақтану процесінде өзінің тәнін ұдайы өндіреді. Өнеркәсіп өндірісі жұмыс күшін, шикізат пен материалдарды тұтына отырып, материалдық игіліктерді ұдайы өндіреді. Тұтынусыз . өндірісі процесі жок. Өндіріс процесі тек қана үш факторлардың — адамның жұмыс күші, еңбек заты мен еңбек құралдары — өзара іс.әрекеті арқылы (бұл К. Маркс бойынша) жүзеге асуы мүмкін. Бірінші фактор жеке түрде жүзеге асса, екінші мен үшіншісі — өндіріс процесінінің заттық факторы ретінде іске асады. Осы жағдайды ескере отырып. К.Маркс былай жазған: «Қоғамдық өндіріс түрлері (нысандары) қандайда болмасын — жұмысшы мен өндіріс құрал.жабдығы үнемі онын факторы болып қалады».
Жұмыс күші — бұл адамның дене және рухани қабілеттілігінің жиынтығы және оны өндіріс процесінің материалдық игіліктер мен қызмет көрсетуінде қолданады. Өндіріс процесі жүзеге асуы үшін, жұмыс күші әрбір кезде іс.әрекетте болуы қажет, басқаша айтсақ, тұтынылуы керек.
Қазіргі кезде еңбек затының өзі көп жағдайда бұрынғы еңбектің өнімі болып табылады. Мысалы, машина жасау зауытындағы металл құрылыстағы цемент, тоқыма фабрикасындағы мақта және т.б. Бұлардың барлығы түптеп келгенде табиғат қорынан алынады. Енбек құрал.саймандары адамнын табиғи мүшесінін жалғасы ретінде жүзеге асады және оны еңбек процесінде қодданады.
Еңбек құрал.саймандары бұл әртүрлі механизм мен машина, инструмент пен
        
        Қоғамдық құрылыс өндіріс: мәні факторлары, құрылымы және ұйымдастыру
түрлері
3.1. Өнідірс, оның мәні және факторлары
Өндіріс -бұл қоғамныц дамуы мен өмір ... ушін ... ... және
рухани игіліктерді құру процесі. ... ... ... ...... ... ... сыйымды абстракиия, себебі ол шын ... ... ... және өнеркәсіп, ауыл ... ... ... ... ... бір ... тұтыну процесіде бола алады. Өсімдік химиялық
элементтерді ... ... ... ... ... Адам тамақтану
процесінде өзінің ... ... ... ... өндірісі жұмыс күшін,
шикізат пен материалдарды тұтына отырып, материалдық игіліктерді ... ... - ... процесі жок. Өндіріс процесі тек қана үш
факторлардың — адамның жұмыс күші, ... заты мен ... ...... арқылы (бұл К. Маркс бойынша) жүзеге асуы мүмкін. Бірінші ... ... ... ... ... мен ... — өндіріс процесінінің заттық
факторы ретінде іске асады. Осы жағдайды ... ... ... ... ... өндіріс түрлері (нысандары) қандайда болмасын — жұмысшы
мен өндіріс құрал-жабдығы үнемі онын факторы болып қалады».
Жұмыс күші — бұл ... дене және ... ... жиынтығы және
оны өндіріс процесінің материалдық ... мен ... ... ... ... ... асуы ... жұмыс күші әрбір кезде іс-
әрекетте болуы қажет, басқаша айтсақ, тұтынылуы ... ... ... ... өзі көп жағдайда бұрынғы еңбектің өнімі болып
табылады. Мысалы, машина жасау зауытындағы ... ... ... ... ... және т.б. ... ... түптеп келгенде
табиғат қорынан алынады. Енбек құрал-саймандары адамнын табиғи мүшесінін
жалғасы ретінде ... ... және оны ... ... ... ... бұл әртүрлі механизм мен машина, инструмент пен
қажет ... ... ... ... және т.б. ... Еңбек
құрал-саймандарының даму деңгейі көп ... ... ... ... арасындағы қатынастар көрсеткіші болып табылады. Машина өндірісі
жағдайында механикалық ... ... үш ... ... ... ... ... двигатель, жеткізетін құрылым. Ғылыми-техникалык
революция бұған жаңа компонентті қосты - электронды басқару құрылымын ... ой ... ... ... ... келетін жұмысын атқарды. Осы
компонентті қолдана ... ... ... ... ... процесінен
шығады және онымен катар тұрады. Нәтижесінде технологияда ... заты мен ... ... ... құрал жабдықтарын құрайды.
Әрбір адам жеке жұмыс істейді, бірақ барлык еңбек процесі ұжымда, қоғамда
жүзеге асады. Өндіріс ... ... ... ... оның екі жағы ... ... және өндірістік қатынастар.
Өндіргіш күштер - бұл өндіріс құрал жабдықтары, ең ... ... ... ... ... ... ... адамдар. Адамдар
қоғамының басты өндіргіш күші, олар ғана ... ... ... ... күштерде ерекше орынды жер алады. Кейбір салаларда ол
еңбек заты (қазба өндірісінде) ретінде ... ...... ... ... шаруашылығы) ретінде.
Келтірілген өндіріс факторының классификациясы мәнгі қатып қалған болып
табылмайды.
Мысалы, маржинализм теориясының топтауынша, төрт ... ... ... енбек, капитал және кәсіпкерлік қабілеттілік.
Жер табиғи фактор ... ... ... ... байлықтары,
пайдалы қазбалар қоры, орман мен жыртуға жарамды жерлер және т.б. жатады.
Капитал — бұл ... ... ... ... және байланыс
құралдары.
Енбек адамның ақыл-ой және дене ... ... Адам ... ... ... ... сәйкес қызмет, ал жануарлар соқыр
сезімге бағынып әрекет етеді. Ен ... ... — деп ... К. ... шебер арадан артықшылығы сонда - сәулетші балауыздан ұя салмас бұрын бұл
ұяны ... ... ... ... - ... өндіріс факторы ретінле өндірісті
ұйымдастыруда ынталылықты. ... және ... ... қазіргі экономикалық теория мектептері, жоғарыда аталған
өндіріс факторларынан басқа, ақпараттық, ... және ... ... Экологиялық фактор экономикалық өсудің импулсы
ретінде ... ... ... оның ... ... ... ластануына
байланысты шектеледі.
Өндіріс процесінде адамлар бір-бірімен қатынаста болады. Бірақ, бұл
қатынастар әртурлі болады. Бір ... бұл ... ... ... - ... қатынастармен байланысты.
Екінші жағынан, бұл қоғамдык-өндірістік, яғни экономикалық қатынастар. Олар
меншік сипатымен, меншік қатынастарымен анықталады.
Өндіргіш күштер мсн өндірістік ... ... ... әсер ... ... ... ... қатьшастардың жетілуіне ықпал етеді.
Өз кезегінде өндірістік ... ... ... тоқтатуы немесе
дамытуы мүмкін. Өндіргіш ... мен ... ... бірлігі өзінің
әдісін құрайды. Әрбір өндіріс әдісіне өзінің ... ... сай ... ... шектеулілігі және оларды талдау мәселелері
Экономикалық теорияда «экономикалык ресурстар» деген ұғым ... ... - ... ... факторы, табиғатта пайда болады және
оны адамдар өндіреді. Оған: көмір, газ, мұнай, бензин. керосин. ... ... ... ... станок, жабдық, үй және т.б. жатады. ...... ... ... ... ... болмақ.
Планетамыздағы барлық экономикалык ресурстар шектеулі молшерде болады.
Мысалы, жер өте көп, бірақ жыртуға жарамды ... ... ... ... Жердің көптеген келемін тау сілемі, орман, тундра, құм массивтері -
бос дал ажәне т.б. ... ... ... ... ... болған жерлер
- оларды алудың нәтижесінде тозады. Мысалы, ... ... ... ... ... ауданында — бұрын магниттемір рудасының үлкен
қоры болған, қазіргі кезде ол жерде ... ... ... ... ... үйлер, алып құырыслтар, машина, жабдықтар саныда шектеулі болады
- мұның барлығы экономиканың даму ... ... ... ... ... экономикалық ғылымның алдында бар ресурстарды ... ... ... ... ... ... тез өсіп келе ... қанағаттандыру қажет.
Кесте 3-1
Өндірісіін балама мүмкіндіктері:
|Мүмкіндіктср |Автомобилді ... ... (мын |
| ... (мг.щ ... ... ... |15 |0 ... |14 |1 ... |12 |2 ... |9 |3 ... |6 |4 ... |0 |5 ... ... ... ... ... мәселелерінің
қажеттілігін тудырады. Қолда бар экономикалық ресурстардың шектеулігі
кезінде өндіріс қоғамдағы барлық сұранымды ... сте ... ... ... жоя ... оларды сырттан келетін ... ... ... ... ... ... ... нені өндіруге
болады? Экономикалық теорияда мынадай мысалды жие келтіреді: айталық май
өндіру мен зеңбірек өндіру ... ... ... ... тізбелері
болуы мүмкін: нан мен еттің арасындағы, ет пен балық, автомобиль ... ... ... және т.б.) ... ... ... қажет.
Басқаша айтқанда, әнгіме мынада: барлық ресурс түрлерінің шектеулі болуы,
кезкелген қолда бар ... ... ... ... сол ... ... ... басқа бұйымдарды шығару үшін қолданудан бас тартуды ... да ... ... ... ... ... ... Мысалы,
танкі өндірісінде жұмсалған металл, оны автомобиль ... ... бір ... ... ... ... ... Қоғамдық өнідірістің натуралды және тауарлы түрлері
Ғылыми әдебиеттерде жоне оқулықтарда адамзат қоғамының тарихында қоғамдык
өндірістік екі түрі бар:
а) натуралды ... ... ... ... қоғамдық өндірісті ұйымдастырудың ең ертедегі түрі
болып табылады. Алғашқы ... ... ... ... оға өнімді тек өзінің тұтынысы үшін жасауға мүмкімдік
береді.
Натуралды шаруашылық ... ... ... және ... ... ... ... Алғашқы қауымдық құрылыстың ... ... ... бір ... ... ... Бұл мал
шаруашылығының егін шаруашылығынан бөлінуінен ... ... ... және ... артық өнімнің құрылуына алып келеді. Өз
кезегінде бұл олардың ... ... ... ... ... ... ... түрткі болды. Кейініректе қол ... ... және ... оқшаулануы тұрақты айырбасқа, жеке меншіктін пайда
болуына жағдай жасады.
Тауар өндірісі ... ... ... ... ... жоғарғы
түріне қол жеткізеді және жалпылама сипатқа ие болады.
Өндірісті ұйымдастырудың натуралды түрі қазіргі жағдайда да орын ... ... ... ... -өнімді тек өзі үшін өндіру егер
өнімнің бір бөлігін айту үшін бағыттаса, онда ол ұсақ ... ... ... өндіріс - бұл дамыған тауар өндірісіндегі тереңдеген
еңбек бөлісінің болуы және онын мамандануы. Еңбек бөлісі өндірістің ... көп ... және ... ... Бұл ... ... ... саласында әсіресе өнеркәсіпте — өте көрнектілікпен байқалады. Мысал
ретінде салалық және ішкі салалық ... ... ... Машина
жасауды алатын болсақ, мұндағы мамандану өте кен ... ... ... көліктік машина жасау, тракторлы ... ... ... машинасын жасау, автомобиль жасау және т.б. Женіл өнеркәсіпте:
текстиль, тоқыма. тігін ... және т.б. ... ... нан ... ... ... шай, шарап, ет және сүт өнеркәсіптер және т.б.
Еңбек бөлісі мен оның ... ... ... онда ... ... кәсіпорынның тауарлық дәрежесі жоғарылайды және нарық мөлшері
артады.
Тарихи тағлым көрсетксндей, тауар өндірісінің пайда ... ... ... ... асады:
- бірінші ең ірі қоғамдық енбек бөлісінің болуы;
- алғашқы тұрмыстық қауымдасты қойнауында жеке меншіктің
пайда болуы;
- тауар ... ... ... ... ... оқшаулануы).
Тауар өндірісінің екі түрі бар: жай және капиталистік. Олар бір типті,
себебі олардың негізінде өндіріс құрал-жабдығына деген жеке ... ... ол ... ... сату үшін ... Соған қарамастан олардың өз
арасында айырмашылықтар бар. Жай тауар өндірісінде өнім ... ... ... ... ... ... жалдау жоқ. Капиталистік тауар өндірісінде өнімді
өндіріс құрал-жабдығы жоқ ... ... ... ... ... ... тек қана кәсіпорын, шаруашылықтын жоғарғы тауарлылық
деңгейінің және ... ... ... ... негізінде
қалыптасады, яғни еркін кәсіпкерлік пен жеке меншік арқылы деген ... ... ... экономикалық оқшаулануы нарыққа көшу
кезінде еркін кәсіпкерлер тобының қалыптасуын қарастырады.
Пайда мен өндіріс шығындар теориялары
8.1. Өнідіріс шығыны ... ... ... ... ... (К. Маркс, А. Маршалл,
Д. Милль, Д. ... ... ... ... үлес ... ... тұжырымдамасы екі маңызды нәрседен басталады: өндіріс шығыны және
айналым шығыны.
Өндіріс шығыны ... ... ... жанармай, электроэнергия,тұрақты
капиталдың өткізілген бөлігі (амортизациялық) мен жұмыс күшін ... ... ... енгізеді. Тауарды дайындауға кәсіпорының жұмсаған
шығындары тұрақты және ... ... ... (C+V) тең. ... категориясы тауарды өткізу және сатып алумен байланысты. Бұл
жағдайда К. Маркс бағаның құннан ауытқу ... ... Ол өз ... ... ... бірлігінің құнын-өндіріс шығыны мен айналым шығыны
құрайды. Айналым ... ... ... ... ... көрсетеді, сөйтіп тауардың өлшем-орауын, сорттауын,
тасымалдануын және ... ... ... ... ... ... шығындарының қазіргі
тұжырымдамасы бұл ұғымды тіпті басқаша түсіндіреді. Олар ... ... ... ... және оларды баламалы қолдану
мүмкіндіктерін ескереді.
«Мәселе мынада: барлық керекті тұтыныстарды қанағаттандыру үшін ... ... ... ... Осы ... ... ... туралы
мәселені қайсы бір шешу кейбір заттардан бас ... ... ... ... ... ... шығындарды құрайды. Балама өндіріс
шығындары басты кедергі болып табылады және олармен ... ... ... ... ... ... ұшырайды».
Батыс мектебі өкілдерініц есептеуінше, өндіріс шығындар екіге бөлінеді:
тұрақты және өзгермелі.
Тұракты шығыңдар (ТҒС) — бұл сыртқы өндіріс ... ... ... ... ... ... ақы, ... үшін шығын, қызметкер
жалақысы, салық төлеу, амортизациялық төлемдер, займ ... ... ... ... ... шығындар өндіріс көлеміне байланысты емес.
Өзгермелі шығындар (ТVС) — бұл ішкі ресурстарды қолданумен байланысты
шығыңдар. Олар ... ... мен ... ... және т.б. сатып алуға
кеткен шығындардан ... ... ... ... ... ... өзгереді.
Тұрақты және өзгермелі шығындар сомасы өндірістің жалпы шығынын құрайды
(ТС).
TC= TFC+TVC
Жалпы шығындар тауар санымен (0) орташа ... (АС) ... = Q х ... бірлігіне қарай шығындары өлшеу үшін орташа шығындар қолданылады.
Ол жиынтық (жалпы) шығындарды (ТС) өнімнің көлеміне бөлумен анықталады:
AC=TC
Q
Сондай-ақ орташа турақты (АҒС) және ... ... (АVС) ... = TFC АVС = ... ... шығындар ұғымы К.Маркстың «Капиталында» баяндалған. Маркс шығындар
түрінің негізінде капиталға келетін өндіріс ... мен ... ... ... жасаған.
Пайданы кеп алу үшін өндіріс көлемін есептеу қажет, ол өз кезегінде шекті
шығындарды ... ... ... ... ... ... өндіріс
бірлігін қосымша өндіру үшін қосымша шығындарды жұмсауды көрсетеді. Шекті
шығындар ... ... ... ... және ... ... ... (ТСп-1) арасындағы айырмамен анықгалады:
MC ∆ТС немесе MC= TC n – TC ... ... ... ... ... жолығуға болады:
өндірісті қандай көлемге дейін дамьпуға болады? Осының барлығыда көптеген
шығындарды талап етеді. Осы ... өзін ... ма? Олар ... табыс
әкеле ме? Егер өндіріс өссе, шекгі шығындар ... ... ... Осы ... ... ... тиімділік нүктесі өнім шығарудың
максималды және минималды деңгейінің арасында болған жағдайда ғана ... Егер ... өнім ... ... сол ... ... әрбір
қосымша өнім бірлігін (шекті шығындар) өндіру ... ... ... ... ... соң, табыстың төмендеу заңы күшіне
енеді және шекті шығындар өседі.
Мысал келтірейік. Айталық, 300 мың долл. шығынданғанда 1 млн. ... ... ... ал басқа тауарға бағыт бұрғанда, сол 1 млн. долл. табысты
табу үшін шығындар 200 мың. ... ... ... талдау ең дұрыс тиімді
шешімді тандау үшін қажет.
Фирманың пайдасы максималды болғанда, өндіріс көлемін анықтау үшін ... ... ... өндіріс шығындары (ТС) абсолюттік мелшері мен
жалпы өткерілген өнімнен (жалпы табыстын ТR) түскен түсімді
салыстыру үшін пайда мына формуламен анықталады:
Рr=ТR- ТС
2. ... ... (МС) мен ... ... (МR) ... ... мен Қазақстанда дәстүрлі бірінші әдіс қолданылады.
Кесте 8-1.
|Бұйым- ... саны |
| |
| ... ... және | ... ... |
|игіліктер | | |
| ... күші | ... | ... | ... |
| | ... | |ресурстар мен | |(экономикалық |
| | | | ... орта | ... |
| ... ... үдайы өндіру | ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... ... ... 11-1. Ұдайы өндіріс процесінің құрамдас бөлігі
Ұдайы өндірісті екі ... ... ... жай және ұлғаймалы. ... ... мен ... ... ... ... жаналануын жай
ұдайы өндіріс дейміз. Өндіріс процесінің көлемі мен ... ... ... және ... ... ... ... дейміз.
Жай ұдайы өндірісте өндіріс нәтижесінде алынған қорумщақүн өндірушінің
өзіндіқ хүтынуина ... Едер ... жай ... ... ... шыға
алмайтын күйде болса, онда ол өзіиің болашағын «жеп қояды». Демек, оның
заттық негізі — алдыңғы ... ... ... ... ... ұдайы өндірісте қосымша құнның бір ... тағы да ... ... мен жұмыс күшін сатып алуға жұмсалады.
Алғащқы рет қоғамдық ұдайы өндірісті талдау негізін ... ... ... ... ...... «кратрс» — өкімет дегең
грек сөздерінен тұрады) жүзеге асырды. Оның басты өкілі ... ... Кенэ ... жж.) ... және осы ... ол ... белгілі
«Экономикалық кесте» (1755 ж.) еңбегінде баяндады. ... жай ... ... жиынтық өнімі белгілі құнмен қоғамда ... ... ... Кенэ ... ... ... ... түп тұлғасын
жасады. Ол ұдайы өндіріс терминін дүние ... ... ... ... ... әрі жан-жақты талдауды К. Маркс
жүзеге асырып және оны «Капиталдын» екінші ... ... К. ... ... екі бөлімшесінің арасындағы ... ... жай және ... ұдайы өңдіріс мәселесін шешетін
механизмді ашты.
Қоғамдық ұдайы өндіріс мәселесіне ағылшын экономисі Джон Мейнрад ... ... мән ... Өзінің тереңдігімен, ауқымдылығымен дараланған
1929-1933 жылдардағы ... ... ... соң, Дж. ... ... ... ... себептерін ашуға талпынды. Ол
экономикалық дағдарыстың ... ... ... төлем қабілетіне
сұранымның төмендеуі деп есептеді.
Кейнстік теорияны жалғастырушылардың бірі — ... ... ... ... ... Оның есептеуінше, ұдайы өндіріс процессінің былуы
сұранымның ... ... ... ал ол қоғамдағы табыстың дұрыс
бөлінбеуінен туындайды.
Демек, әнгіме не ... ... ... ... осы ... ... Қоғамдық ұдайы өндірістің құрылымы және пропорциясы
Қоғамдық өндіріс дәстүрлі түрде тек кана материалдық ... ... және оның екі ... ... ... ... ... тұтыну заттарының өндірісі.
Бірінші бөлімше өндіргіш күштердің заттық факторын ұдайы ... — адам үшін ... ... ... ... Адам - ... басты
өндіргіш күші. Жалпы алғанда жиынтық қоғамдык өнім ... ... ... ... ... ... Жоғарыда атап өткеніміздей, ұдайы өндіріс
жәй және ұлғаймалы ... Жәй ... ... ... ... ... ауқымда қайталаналы және жанғырады. Бұл жағдайда барлық қосымша
өнім өзіндік тұтынуға жұмсалады. Ұлғаймалы ұданы өндірісте ... ... ... ... және ... Бұл ... қосымша өнімнің
бір бөлігі өндірісті ... ... ... ...... өнімді ұлғаймалы ауқымда еселеп өндіруді қамтамасыз ету үшін,
өңдіріс құралдарын өндірудің ... ... ... ... және ... тұтыну заттарын ұдайы өндіру үшінде қажет. Тұтыну заттарын ұдайы
өндіру ... ... өсу ... ... ... Ол үшін жыл сайын
қосымша мөлшерде өндіріс құралдары талап ... ... ол тек ... ... ... ... үшін ғана емес, оның бір бөлшегі өндіріс
ауқымын ұлғайтуға жүмсалады.
Өндіріс процесі ... ... ... ... ... қоғамдық өнімнің
өткерілуін қамтамасыз ету керек, яғни оның құндық және натуралды түрлерінің
жеке бөлшектерін орнына келтіру қажет. Жәй ... ... осы ... өз ... қалпына келтірілуі керек, ұлғаймалы ұдайы өндірісте -
еселенген ... ... Ол үшін екі ... ... ... сақтап қана қоймай, сонымен бірге олардың ішкі пропорциясының
сақталуы талап етіледі.
Жәй ұдайы өндіріс кезіндегі өткерілу шарттары
Ұлғаймалы ... ... ... негізі жәй ұдайы өндіріс больш
табылады. Біріншіден, жәй ... ... ... ... ... ... өнім екі бөлімшедегі өндіріс құралдарына кеткен
шығындарды қалпына келтіруі керек:
I (с + v +m) = Іс + ... ... ... өнімі екі белімшедегі жанадан құрылған құнға
тең:
II (c + v + m) = I (v + m) + II (v ... ... ... жаңадан құрылған құны екінші бөлімшенің
калпына келтіру қорына тең болуы керек:
I(v+m)=II c.
Ұлғаймалы ұдайы өндіріс кезіндегі өткерілу шарттары.
Біріншіден, ... ... ... екі ... өндіріс құралына
кеткен шығындардан көп болуы ... (c + v + m) > Ic + ... ... ... ... екі бөлімшедегі жаңадан құрылған
құннан аз болуы керек:
II (c + v + m) < I (v + m) + ... ... ... ... ... құны ... ... келтіру қорынан көп болуы керек:
I(v+m)> IIc.
Тек осы шарттарды жүзеге асырғанда ғана ... ... ... ... Осыдан байқалатыны ұлғаймалы ұдайы өндірісті жүзеге асыру үшін
белгілі арақатынас пен ... ... ... ... мынандай қорытынды жасаймыз:
а) екінші бөлімшенін ұлғая дамуы бірінші бөлімшеге байланысты:
ә) қоғамдық өнімнің өткерілуі тек ... ... және ... ... белгілі пропорциялардың болуымен ғана мүмкін;
б) пропорциялардың бұзылуы қоғамдық өнімнің өткерілуін
қиындата түседі және артық өндіру экономикалық ... ... ... ... және ... ... арасындағы
пропорциялар экономиканың дамуы үшін аса маңызды орын алады.
Бірінші бөлімшенің - артығымен өсу ... заңы -бар ... жөн. ... ... ... өндірудің икемді оптималды
сипатта болуы тұтыну заттарын өндіруге, яғни екінші бөлімше өніміне нұқсан
келтірмеуі керек. Әйтпесе бұл ... өмір сұру ... ... ... Бұл ... ... ... жағдайында
байқалған, сөйтіп бұл заңды дәлелденбеген ... ... ... ... ... ... ... үлкен көлемде күрделі
қаржы жұмсалғандықтан, екінші бөлімшеге ... ... ... ... азая ... II ... ... сақтау, мәдениет және адамның
өмір сүруін қамтамасыз ететін басқада маңызды салалар жатады.
Дамыған ... II ... ... ... жылдары инвестициялық
салада қоғамдық ... ... ... ... пайдасына тиімді
айтарлықтай өзгерістер ... Ол ... ... ...... ... ... тұрғын-үй, байланыс, спортт.б.
әртүрлі құрылыс объектілерін ... яғни ... ... ... шешілді.
Бұл ҒТП қарқынының арқасында жүзеге асьш, ... ... ... ... ... өндірісінің шығывдарын қысқартты. Кешенді
механизациялау мен автоматизациялау материалдық өндіріс ... ... ... ... ... ... ... үшін бағьптады. Нәтижесінде
ХХ-шы ғасырдың екінші жартысында барлық дамыған елдердің тұрғындарының өмір
сүру деңгейлерінің көтерілгендігі ... ... ... тек қана ... ... (I және ... қамтып қоймай, материалдық емес саланы, ІІІ-ші бөлімшені
құрайтын материалдық емес игілік пен ... ... ... және ... IV бөлімшесін құрайтын — соғыс экономика салаларын камтиды.
I, II, III және IV-ші ... ... ... пропорциясын
анықтаған кезде мынаны ескерген жөн: III және IV-ші ... ... ... тек IV ... (соғыс экономикасы) кейбір
өзгерістер болады. Бұл IV -ші бөлімшеде ... ... ... өнім ... ... ... ... тұжырым жасауға болады:
III мен IV -ші ... ... және осы ... ... ... ... етілуінің материадцық қайнар көзі қоғамдық өнім болып
табылады. Бұл қоғамдық өнім I және П-ші ... ... ... ... ... В.И. мен ... Г.П. тұжырымдауы бойынша,
дамыған материалдық емес сала сипатының болуы және соғыс экономикасы ... және II-ші ... ... мен құрылымын өзгертеді. Шартты ... (c+v+m) = 400с + 200v+ 100v ... (с+v+m) = ЗООс + 200v + ... және IV-ші ... жалпы сомасы 600 құраса, онда бұл бөлімшелер
былай болады:
III (с+v+m) = 200с + 150v + 50т ... (с+v+m) = 100с + 50v + ... ...... + ∑ (ІІІ- IV) = ... ... ... бірінші бөлімше өнімін қаншылықты өндіруге
болатындығын анықтаймьіз:
I (с+v+m) = Іс + Пс + ІІІс + ... (с+v+m) = I (v+m) + II (v+m) + III (v+m) + IV ... Пс + IIIс + ІVс, яғни 300с + 200с + 100с = ... I (с+v+m) = 400с + 300v + 300m = 1000, I (v+m) + II (v+m) + ... + IV (v+m) = 1400,
600 + 700 + 200+100+1600,
II (с+v+m) = 300с + 400у + 300m = ... = ІIс + ... + ... ... ... құрылымын ескере отырып, ұдайы өндіріс
шарттары өзгереді:
I (400с+300v+300m) = 1000
II (300с+400v+300m) = 1000
Т-іиі және П-ші бөлімшелер арасындағы ... ... ... ... (v+m) > ... ... ... құрылымы ұдайы өндірістің қарқыны мен ... ... Тек ... ... ... қысқаруы маңызды
макропропорцияның қалыпты жолға түсуіне мүмкіндік жасайды.
11.3. Ұлғаймалы ұдайы өндірістің типі мен көрсеткіштері
Жай және ұлғаймалы ... ... ... ... ... ... кез-келген түрінде ұлғаймалы ұдайы өңдіріс процесі артығырақ
кездеседі. Мұнда ... ... ... және ... жаңа ... ... ... Ұлғаймалы ұдайы өндіріс екі типте болады: экстенсивті ... ... ... ... ... ... техникалык
негіздегі өндіріске қосымша енбек пен материалдық — ... ... ... жүзеге асады, бірақ жұмыскерлердің біліктілік деңгейі бұрынғыша
қалады.
Өндіріс ауқымын қаркындату жұмыс істейтіндер ... өсу, ... ... жаңа ... ... есебінен жүзеге асады және қосымша шикізат пен
материалды қолдануды ... ... Бұл ... ... ... сыйымдау және
ресурсты сыйымдау түрі ... ... Ол ... ... үнемі алдыңға тартады, сондықтан оны қолданудың келешегі жоқ
десе ... ... ... ... түрі ... ... ... болмақ. Экстенсивтіге карағанда, ... ... ... те
тиімдірек, техникалық жағынан жетілген өндіріс ... ... ... ... ... ... ... асады. Бұл ксзде
өндіріс көлемінің өсуі ресурстың ұлғайуын талап етпейді.
Нақты өмірде ннтенсивті және ... ... ... ... үнемі белгілі үйлестікте болады.
Интенсивті ұлғаймалы ұдайы өндірісте өте өнімде техника мен технология
қолданылады, сондықтан жұмыс күшіне деген ... ... ... ... ... мен сапасына талап күшейеді.
АҚШ-да жеке кәсіпорындардың жұмыскерлер біліктілігін көтеру мен оқытуға
жыл сайынғы шығыны 30 ... ... ... және бұл ... ... ... федералдық шығындармен пара-пар. Нәтижесінде аз-ақ жұмысшылармен
өскен өнімді артығырақ өндіру жүзеге асады.
Ұдайы ... ... жолы ... ... бір ... босатады,
сөйтіп олар халық шаруашылығының басқа саласында қолданыс табады.
Сондықтан да ... ... ... жолы ... мен ... ... саласының және материалдық емес игіліктер (білім, денсаулық
сақтау, мәдениет және т.б. саласының ... кең ... ... ... интенсификациялау материалдық өндіріс пен қызмет көрсету
саласымен шектелмей. сонымен қатар материалдық емес ... мен ... ... да қамтиды. Бір сөзбен айтар болсақ, интенсификация ... ... ... ие болады және қоғамдық ұдайы өндірістің барлық
фазаларына: өндіріс, бөліс, айырбас, тұтынысқа таратылады.
Интенсификациянын ірі ... - ... ... және ... ... мен ... ресурстарды үнемдеу болмақ. Ұдайы өндірістің ... ... ... мен ... жүзеге асады. Оларды қамтамасыз ету
үшіп мыналар қажет:
- ... ... мен ... модернизациялау;
- ресурстарды дұрыс қолдану және үнемдеу;
- өндірістің салалық ... ... ... кадр ... ... және оны ... ... тәртіптілігін күшейту, еңбекке мотивацияны күшейту;
- табиғатты қорғау шаралары;
- басқаруды жетілдіру;
- сыртқы экономикалык байланыстарды рационализациялау;
- ... ... ... ... - бұл адамның қоғамдық ... ... және ... ... ... яғни ... қалыпты жағдайды жасау:
- ауыр қол еңбегі мен біліксіз еңбекті ауыстыру үшін жағдай жасау;
- еңбектің бірыңғайлығын ... оны ... үшін ... ... ... - металлургия, - химия өндірістеріңде еңбек жағдайын жақсарту;
- адам игілігі және оның денсаулығын сақтау үшін ... ... ... ... тұлғаның өзін-өзі көрсетуі мен өзін-өзі бекіту үшін ... ... ... ... ... ... сақтаушы, мұнда бір өнім бірлігіне шығынды үнемдеу
арқылы жүзеге асады, сөйтіп ол мына бағыттарды қамтиды:
- еңбекті сақтау;
- материалды ... ... ... ... сақтау;
- табиғатты сақтау.
2. ресурсты сыйымдылау, мұнда бір өнім бірлігіне шығынды
арттыру байқалады.
3. бейтарап түрде, мұнда шығынның өсуі ... ... ... ...

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Г. Мендель белгілерінің тұқымқуалаушылық заңдары."7 бет
"Зиянды өндірістік факторлар,олардың жұмысшыларға және қоршаған ортаға әсері. жарықтандырудың адамның еңбек қабілетілігіне әсері."26 бет
"мектеп басшысының жеке тұлға ретіндегі ролі"7 бет
"Прикаспийский Центр Сертификаций" ЖШС-нің сынау орталығында кабельді сынау және оған сертификат беру процедуралары47 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
2013-2014 жылдар Қазақстан Республикасы негізгі макроэкономикаға сипаттама20 бет
2013-2014-2015 жылдардағы Қазақстан Республикасының негізгі макроэкономикалық көрсеткішінің сипаттамасы17 бет
2013-2015 жылдардағы ҚР-ның макроэкономикалық көрсеткішіне сипаттама14 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет
«Лондон-Алматы» сақтандыру компаниясына сипаттама25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь