Триангуляция туралы түсінік
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
17
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Орындаған
Саулебеков Д.Ж
Жетекші
Шәкерова Қ.Б.
Н. Бақылау
Бекіткен
Триангуляция туралы жалпы түсінік алу.
Белгі
Парақтар
31
Семей қаласының Шәкәрім атындағы МУ
ГК-807
К Ж
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
17
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Орындаған
Саулебеков Д.Ж
Жетекші
Шәкерова Қ.Б.
Н. Бақылау
Бекіткен
Триангуляция туралы жалпы түсінік алу.
Белгі
Парақтар
31
Семей қаласының Шәкәрім атындағы МУ
ГК-807
К Ж
3 Триангуляция туралы жалпы түсінік алу.
3.1 Триангуляция туралы түсінік.
Триангуляция барлық үш бұрышты өлшейтін бір басқа үшбұрышқа жанасатын топты білдіреді; екі немесе одан да көп пункттердің белгілі координаттары бар, қалған пункттердің координаттары анықтауға жатады. Үшбұрыштар тобы тұтас желіні немесе үшбұрыштар тізбегін құрайды.
Триангуляция пункттерінің координаттары әдетте МНК бойынша қатаң теңестіру алгоритмдерін іске асыратын бағдарламалар бойынша ЭЕМ-де есептеледі. Триангуляцияны алдын ала өңдеу сатысында үшбұрыштарды бірінен кейін бірі шешеді. Біздің геодезия курсында біз тек бір үшбұрыштың шешімін қарастырамыз.
Бірінші үшбұрышта ABP (сурет.2.24) екі шыңның координаттары белгілі (A және B) және оның шешімі келесі тәртіпте орындалады:
Сур. 3.1
Триангуляцияның жеке үшбұрышы.
1. Өлшенген бұрыштардың сомасын есептейді ,
2. Назарға ала отырып, бұл үшбұрыш Σβ = 180 есептейді угловую невязку:
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
18
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
18
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
(2) 3. Өйткені
(3)
мұндай жағдайда
(4)
Бұл теңдеу β үш белгісіз түзетулерден тұрады және оны екі қосымша шарт болған жағдайда ғана шешуге болады.
Бұл шарттар түрі бар:
(5)
бұл қайдан келеді
(6)
4. Түзетілген бұрыштардың мәнін есептейді:
(7)
5. A және B тармақтары арасында кері есепті шешеді αAB Дирекция бұрышын және AB жағының S3 ұзындығын есептейді.
6. Синус теоремасы бойынша AP және BP жақтарының ұзындығын табады:
(8)
7. AP және BP жақтарының Дирекция бұрыштарын есептейді:
(9)
8. А тармағынан P пунктіне және бақылау үшін B тармағынан P пунктіне тікелей геодезиялық есепті шешеді; бұл ретте екі шешім де сәйкес келуі тиіс.
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
19
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
19
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Триангуляцияның тұтас желілерінде үшбұрыштардағы бұрыштардан басқа, үшбұрыштардың жекелеген жақтарының ұзындығын және кейбір бағыттардың дирекциялық бұрыштарын өлшейді; бұл өлшемдер үлкен дәлдікпен орындалады және қосымша бастапқы деректердің рөлін атқарады. Триангуляцияның тұтас желілерін теңестіру кезінде оларда мынадай шарттар туындауы мүмкін: * пішін шарттары,
* бұрыш сомасының шарттары,
* көкжиек шарттары,
* полюстік шарттар,
* базистік шарттар,
* Дирекция бұрыштарының шарттары,
* координаттық шарттар.
Еркін триангуляция желісінде шарттар санын есептеу формуласы:
мұндағы n-үшбұрыштардағы өлшенген бұрыштардың жалпы саны,
k-желідегі пункттер саны,
g - артық бастапқы деректердің саны.
3.2 Трилатерация әдістері
3 және 4-сыныпты мемлекеттік геодезиялық желілер трилатерация әдісімен салынуы мүмкін. Трилатерация, триангуляция сияқты, барлық жақтардың ұзындығы өлшенген тре-бұрыштар жүйесі болып табылады. Үшбұрыштардың шешімінен көлденең бұрыштарды, ал олар арқылы -- Тараптардың дирекциялық бұрыштарын анықтайды. Пункттердің координаталарын одан әрі есептеу триангуляция сияқты жүргізіледі.
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
20
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
20
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Сур. 3.2
Полигонометрия:
а-траверсная (магистральды); б -- параллактикалық (базистік)
Трилатерация желісіндегі жақтардың ұзындығы, әдетте, радио және жарық өлшегіштермен өлшенеді. Бұл ретте Тараптардың салыстырмалы қателіктері мыналардан аспауы тиіс: 3-сынып үшін -- 1 : 100 000, 4 -- сынып үшін-1 : 40 000.
Трилатерация әдісі триангуляциямен (сызықтық-бұрыштық триангуляция) үйлесімде тірек желілерін құру үшін қолданылуы мүмкін; бұл ретте желіде үшбұрыштың барлық жақтары мен бұрыштарын өлшейді.
Әдісі полигонометриялық. Триангуляция желісінің дамуы қиын немесе жергілікті күрделі жағдайларға байланысты экономикалық жағынан тиімсіз болатын орманды жазық жерлерде полигонометрия әдісі қолданылады. Бұл әдіс барлық бұрыштары мен жақтары (2, А-суреттер) өлшенетін жүрістер мен полигондар жүйелерін жергілікті жерде төсеуден тұрады. Егер бір пункттің координаттары және бір Тараптың Дирекция бұрышы белгілі болса, онда полигонометриялық жүрістің барлық тармақтарының координаттарын есептеуге болады.
Полигонометриядағы бұрыштар дәлдік теодолиттермен өлшенеді. Полигонометриялық жүрістің жақтарының ұзындығын өлшеу үшін жарық және радиодальдық өлшегіштер, оптикалық - механикалық алыс өлшегіштер, Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
21
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
21
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
болат және дәнекерленген сымдар, таспалар мен рулеткалар қолданылады. Жақтардың ұзындығы өлшенген бұрыштары бар қосымша геометриялық фигура арқылы өлшенген базистен анықталуы мүмкін. Сондықтан, тараптардың өлшеу тәсіліне байланысты полигонометрияға бөлінеді: а) траверсті немесе магистральды (2-суретті қараңыз, а) - жүріс жақтарын тікелей өлшей отырып;
б) қысқа Базис және жедел параллактикалық бұрыштар бойынша жақтарды жанама анықтауға негізделген саллактикалық немесе базистік (2, Б-сурет). Бұл ретте тікелей сызықтық өлшеулер минимумға түседі.
Егер аb базисі ПОЛИГОНОМЕТРИЯЛЫҚ жүрістің АВ жағына перпендикуляр болса және оны екіге бөлсе, онда АВ тарапының ұзындығын анықтау үшін аb базисін және φ1 және φ2 параллактикалық бұрыштарын өлшеу жеткілікті.
Кесте№1
Полигонометрия класы
Тараптардың ең көп саны
Жақтардың ұзындығы, км
Өлшеудің орташа квадраттық қателігі
Өлшеудің салыстырмалы қателігі
1
12
8-30
0,4"
1 :: 400 000
2
6
5-18
1,0
1 200 000
3
6
3-10
1,5
1 : 100 000
4
20
0,25-2
2,0
1 :: 40 000
Жарық өлшегіш техниканы қолдану полигонометрия әдісін дамыту үшін кең мүмкіндіктер ашты. ТМД-ның Мемлекеттік Геодезиялық желісін құру туралы нұсқаулыққа сәйкес, құрастырудың дәлдігі бойынша полигонометрия триангуляцияға теңестіріледі және соңғысының тиісті сыныптарын ауыстыра алады. Әдетте, полигонометрия әдісін триангуляция жоғары белгілерді жаппай салуды талап ететін аудандарда қолданған жөн.
1-сынып полигонометриясы 700-800 км периметрі бар бірінші сынып полигонының буындарын құрайтын меридиандар мен жүріс параллельдері Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
22
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
22
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
бойынша созылған түрінде құрылады. 2-сыныпты Полигонометрия триангуляция немесе 1-сыныпты полигонометрия полигондарының ішінде 150-180 км периметрі бар тұйық полигондар желісі түрінде дамиды. 3 және 4-сыныптағы Полигонометрия жоғары сыныптағы мемлекеттік геодезиялық желі пункттеріне сүйенетін тораптық пункттері бар жүрістер немесе жеке жүрістер жүйесі түрінде құрылады. Полигонометрияның негізгі сипаттамалары 2-кестеде келтірілген.
Мемлекеттік нивелирлік желі. Мемлекеттік нивелйрлік желі пункттерінің биіктігін геометриялық нивелирлеу әдісімен анықтайды. Дәлдігі мен мақсаты бойынша Мемлекеттік нивелирлік желі I, II, III және IV сыныптардың желілеріне бөлінеді.
I және II сыныптардың нивелирлік желілері басты биіктік негіз болып табылады, ол арқылы ТМД-ның барлық аумағы бойынша бірыңғай (Балтық) биіктік жүйесі белгіленеді және ғылыми міндеттерді шешу үшін пайдаланылады: жер қыртысының тік қозғалысын зерттеу, теңіздер мен мұхиттардағы су деңгейін анықтау және т.б. I және II сыныптардың нивелирлеу желілері алдын ала әзірленген бағыттар бойынша салынады. Кемінде әрбір 25 жыл сайын I және ішінара II сыныптар желісі қайта нивелирленеді. Барлық жағдайларда I және II сыныптарды нивелирлеу желілері неғұрлым қолайлы жер асты жағдайлары және қиындығы төмен трассалар бойынша төселеді.
I сыныпты нивелирлеу неғұрлым жетілдірілген аспаптар мен бақылау әдістерін қолдана отырып қол жеткізілетін ең жоғары дәлдікпен орындалады: 1 км жүріске Тһ = 0,5 мм асып кетуін анықтаудың орташа квадраттық кездейсоқ қателігі.
Сур. 3.3Өзг.
Парақ
Құжат №
... жалғасы
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
17
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Орындаған
Саулебеков Д.Ж
Жетекші
Шәкерова Қ.Б.
Н. Бақылау
Бекіткен
Триангуляция туралы жалпы түсінік алу.
Белгі
Парақтар
31
Семей қаласының Шәкәрім атындағы МУ
ГК-807
К Ж
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
17
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Орындаған
Саулебеков Д.Ж
Жетекші
Шәкерова Қ.Б.
Н. Бақылау
Бекіткен
Триангуляция туралы жалпы түсінік алу.
Белгі
Парақтар
31
Семей қаласының Шәкәрім атындағы МУ
ГК-807
К Ж
3 Триангуляция туралы жалпы түсінік алу.
3.1 Триангуляция туралы түсінік.
Триангуляция барлық үш бұрышты өлшейтін бір басқа үшбұрышқа жанасатын топты білдіреді; екі немесе одан да көп пункттердің белгілі координаттары бар, қалған пункттердің координаттары анықтауға жатады. Үшбұрыштар тобы тұтас желіні немесе үшбұрыштар тізбегін құрайды.
Триангуляция пункттерінің координаттары әдетте МНК бойынша қатаң теңестіру алгоритмдерін іске асыратын бағдарламалар бойынша ЭЕМ-де есептеледі. Триангуляцияны алдын ала өңдеу сатысында үшбұрыштарды бірінен кейін бірі шешеді. Біздің геодезия курсында біз тек бір үшбұрыштың шешімін қарастырамыз.
Бірінші үшбұрышта ABP (сурет.2.24) екі шыңның координаттары белгілі (A және B) және оның шешімі келесі тәртіпте орындалады:
Сур. 3.1
Триангуляцияның жеке үшбұрышы.
1. Өлшенген бұрыштардың сомасын есептейді ,
2. Назарға ала отырып, бұл үшбұрыш Σβ = 180 есептейді угловую невязку:
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
18
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
18
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
(2) 3. Өйткені
(3)
мұндай жағдайда
(4)
Бұл теңдеу β үш белгісіз түзетулерден тұрады және оны екі қосымша шарт болған жағдайда ғана шешуге болады.
Бұл шарттар түрі бар:
(5)
бұл қайдан келеді
(6)
4. Түзетілген бұрыштардың мәнін есептейді:
(7)
5. A және B тармақтары арасында кері есепті шешеді αAB Дирекция бұрышын және AB жағының S3 ұзындығын есептейді.
6. Синус теоремасы бойынша AP және BP жақтарының ұзындығын табады:
(8)
7. AP және BP жақтарының Дирекция бұрыштарын есептейді:
(9)
8. А тармағынан P пунктіне және бақылау үшін B тармағынан P пунктіне тікелей геодезиялық есепті шешеді; бұл ретте екі шешім де сәйкес келуі тиіс.
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
19
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
19
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Триангуляцияның тұтас желілерінде үшбұрыштардағы бұрыштардан басқа, үшбұрыштардың жекелеген жақтарының ұзындығын және кейбір бағыттардың дирекциялық бұрыштарын өлшейді; бұл өлшемдер үлкен дәлдікпен орындалады және қосымша бастапқы деректердің рөлін атқарады. Триангуляцияның тұтас желілерін теңестіру кезінде оларда мынадай шарттар туындауы мүмкін: * пішін шарттары,
* бұрыш сомасының шарттары,
* көкжиек шарттары,
* полюстік шарттар,
* базистік шарттар,
* Дирекция бұрыштарының шарттары,
* координаттық шарттар.
Еркін триангуляция желісінде шарттар санын есептеу формуласы:
мұндағы n-үшбұрыштардағы өлшенген бұрыштардың жалпы саны,
k-желідегі пункттер саны,
g - артық бастапқы деректердің саны.
3.2 Трилатерация әдістері
3 және 4-сыныпты мемлекеттік геодезиялық желілер трилатерация әдісімен салынуы мүмкін. Трилатерация, триангуляция сияқты, барлық жақтардың ұзындығы өлшенген тре-бұрыштар жүйесі болып табылады. Үшбұрыштардың шешімінен көлденең бұрыштарды, ал олар арқылы -- Тараптардың дирекциялық бұрыштарын анықтайды. Пункттердің координаталарын одан әрі есептеу триангуляция сияқты жүргізіледі.
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
20
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
20
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Сур. 3.2
Полигонометрия:
а-траверсная (магистральды); б -- параллактикалық (базистік)
Трилатерация желісіндегі жақтардың ұзындығы, әдетте, радио және жарық өлшегіштермен өлшенеді. Бұл ретте Тараптардың салыстырмалы қателіктері мыналардан аспауы тиіс: 3-сынып үшін -- 1 : 100 000, 4 -- сынып үшін-1 : 40 000.
Трилатерация әдісі триангуляциямен (сызықтық-бұрыштық триангуляция) үйлесімде тірек желілерін құру үшін қолданылуы мүмкін; бұл ретте желіде үшбұрыштың барлық жақтары мен бұрыштарын өлшейді.
Әдісі полигонометриялық. Триангуляция желісінің дамуы қиын немесе жергілікті күрделі жағдайларға байланысты экономикалық жағынан тиімсіз болатын орманды жазық жерлерде полигонометрия әдісі қолданылады. Бұл әдіс барлық бұрыштары мен жақтары (2, А-суреттер) өлшенетін жүрістер мен полигондар жүйелерін жергілікті жерде төсеуден тұрады. Егер бір пункттің координаттары және бір Тараптың Дирекция бұрышы белгілі болса, онда полигонометриялық жүрістің барлық тармақтарының координаттарын есептеуге болады.
Полигонометриядағы бұрыштар дәлдік теодолиттермен өлшенеді. Полигонометриялық жүрістің жақтарының ұзындығын өлшеу үшін жарық және радиодальдық өлшегіштер, оптикалық - механикалық алыс өлшегіштер, Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
21
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
21
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
болат және дәнекерленген сымдар, таспалар мен рулеткалар қолданылады. Жақтардың ұзындығы өлшенген бұрыштары бар қосымша геометриялық фигура арқылы өлшенген базистен анықталуы мүмкін. Сондықтан, тараптардың өлшеу тәсіліне байланысты полигонометрияға бөлінеді: а) траверсті немесе магистральды (2-суретті қараңыз, а) - жүріс жақтарын тікелей өлшей отырып;
б) қысқа Базис және жедел параллактикалық бұрыштар бойынша жақтарды жанама анықтауға негізделген саллактикалық немесе базистік (2, Б-сурет). Бұл ретте тікелей сызықтық өлшеулер минимумға түседі.
Егер аb базисі ПОЛИГОНОМЕТРИЯЛЫҚ жүрістің АВ жағына перпендикуляр болса және оны екіге бөлсе, онда АВ тарапының ұзындығын анықтау үшін аb базисін және φ1 және φ2 параллактикалық бұрыштарын өлшеу жеткілікті.
Кесте№1
Полигонометрия класы
Тараптардың ең көп саны
Жақтардың ұзындығы, км
Өлшеудің орташа квадраттық қателігі
Өлшеудің салыстырмалы қателігі
1
12
8-30
0,4"
1 :: 400 000
2
6
5-18
1,0
1 200 000
3
6
3-10
1,5
1 : 100 000
4
20
0,25-2
2,0
1 :: 40 000
Жарық өлшегіш техниканы қолдану полигонометрия әдісін дамыту үшін кең мүмкіндіктер ашты. ТМД-ның Мемлекеттік Геодезиялық желісін құру туралы нұсқаулыққа сәйкес, құрастырудың дәлдігі бойынша полигонометрия триангуляцияға теңестіріледі және соңғысының тиісті сыныптарын ауыстыра алады. Әдетте, полигонометрия әдісін триангуляция жоғары белгілерді жаппай салуды талап ететін аудандарда қолданған жөн.
1-сынып полигонометриясы 700-800 км периметрі бар бірінші сынып полигонының буындарын құрайтын меридиандар мен жүріс параллельдері Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
22
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
Өзг.
Парақ
Құжат №
Қолы
Күні
Парақ
22
У1 5B071100 КЖ. 000 025 ТЖ
бойынша созылған түрінде құрылады. 2-сыныпты Полигонометрия триангуляция немесе 1-сыныпты полигонометрия полигондарының ішінде 150-180 км периметрі бар тұйық полигондар желісі түрінде дамиды. 3 және 4-сыныптағы Полигонометрия жоғары сыныптағы мемлекеттік геодезиялық желі пункттеріне сүйенетін тораптық пункттері бар жүрістер немесе жеке жүрістер жүйесі түрінде құрылады. Полигонометрияның негізгі сипаттамалары 2-кестеде келтірілген.
Мемлекеттік нивелирлік желі. Мемлекеттік нивелйрлік желі пункттерінің биіктігін геометриялық нивелирлеу әдісімен анықтайды. Дәлдігі мен мақсаты бойынша Мемлекеттік нивелирлік желі I, II, III және IV сыныптардың желілеріне бөлінеді.
I және II сыныптардың нивелирлік желілері басты биіктік негіз болып табылады, ол арқылы ТМД-ның барлық аумағы бойынша бірыңғай (Балтық) биіктік жүйесі белгіленеді және ғылыми міндеттерді шешу үшін пайдаланылады: жер қыртысының тік қозғалысын зерттеу, теңіздер мен мұхиттардағы су деңгейін анықтау және т.б. I және II сыныптардың нивелирлеу желілері алдын ала әзірленген бағыттар бойынша салынады. Кемінде әрбір 25 жыл сайын I және ішінара II сыныптар желісі қайта нивелирленеді. Барлық жағдайларда I және II сыныптарды нивелирлеу желілері неғұрлым қолайлы жер асты жағдайлары және қиындығы төмен трассалар бойынша төселеді.
I сыныпты нивелирлеу неғұрлым жетілдірілген аспаптар мен бақылау әдістерін қолдана отырып қол жеткізілетін ең жоғары дәлдікпен орындалады: 1 км жүріске Тһ = 0,5 мм асып кетуін анықтаудың орташа квадраттық кездейсоқ қателігі.
Сур. 3.3Өзг.
Парақ
Құжат №
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz