Кәсіпкерлік [ дәрістер ]

«Кәсіпкер» үғымы 1723 жылы Париж қаласында жарық көрген «Жалпы сауда үғымдары» сөздігінде алғаш рет келтіріліп, «нақты бір объектіні салу немесе өндіру міндеттемесін өз мойнына алған тұлға» мағынасында қолданылды.
XVIII ғасырдың бас кезінде атақты ағылшын экономисі Ричард Кантильон осы мәселемен белсенді айналысып, кәсіпкерліктің алғашқы тұжырымдамасын (1725-1730 ж.ж.) жасады. Осы тұжырымдамада нарықтағы сұраныс пен ұсыныс арасында айырмашылықтың болуы нарықтық қатынастардың жекелеген субъектілеріне (кәсіпкерлерге) тауарды арзанға сатып алып, қымбатқа сатуына мүмкіндік береді деген тұжырымды ұстанды. Ғалым экономистің пікірінше, кәсіпкер -қабылдаған шешімдеріне толық жауап беретін және келешекті болжап, тәуекелге бара алатын ерекше қабілетке ие түлға дегенді білдірді.
Он жылдан кейін көрнекті ғалым Адам Смит кәсіпкерлік саласына өндіріс тұргысынан қызығушылық білдіріп, 1776 жылы жазған «Халық байлығының жаратылысы мен себебін зерттеу туралы» кітабында жер, еңбек және капитал секілді өндіріс факторларын қарас-тырып, кәсіпкерге «кәсіпорын иесі» деген анықтама берді.
1797 жылы француз ғалымы Карно Бодо кәсіпкердің кәсіпорынды басқаруға, үйымдастыруға, бақылауға және жоспарлауға әрі оган иелік етуге мүмкіндік беретін ой өрісі (интеллект) мен біліктілігі секілді қасиеттерін атап көрсетті.
1803 жылы Ж.Батист Сэй капитал түсімі мен кәсіпкерліктен алынатын табыс арасында айырмашы-лықтың бар екендігіне тоқталды. Саяси экономияның классикалың мектебі мен К.Маркс іліміне қарағанда, Ж.Б.Сэйде кәсіпкердің кәсіпкерлік табысңа қол жеткізу мақсатында өндіріс факторларын шаруашылық қызмет процесінде пайдаланып, оларды басқара білу қабілеті оның ең басты қасиеттерінің бірі ретінде қарастырылды. Сэйдің пікірінше, нағыз шебер кәсіпкер бизнес саласын жетік білу, төлем төлеу, несиені қайтару, нарықтағы жағдайды дәл бағалау және кәсіпорынды басқару қабілеттері мен жоғары адамгершілік ңасиеті арңылы өндірісті үйымдастыра білуі қажет.
Сонымен қатар, кәсіпкерлікті кәсіби менеджмент (аса шеберлікпен басңару ғылымы - 1890 ж.) түрғысынан қарастырған Альфред Маршаллдың көзқарасын да атап өтуге болады. Маршалл алғаш рет басшы (менеджер) мен кәсіпкер арасында айырмашылықтың бар екендігін және кәсіпкердің жауапкершілігі мен өкілеттілігінің тым жоғары болатындығын алға тартты. Оның айтуынша, идеал кәсіпкер - бизнес жолына аяқ басңан көптеген кәсіпкерлерге ңарағанда бойында жағымды қасиеттері көп және капитал мен еңбек күшінің қозғалысын реттейтін әрі жан-жақты талқыланған нақты іс-шаралар бағдарламасы мен жоспарын дайындай білу қабілетіне ие тұлға болуы қажет.
Кәсіпкерлік теориясының дамуына Йозеф Шумпетер үлкен үлес қосты (1910 ж.). Ол «Іскерлік белсенділіктің циклдері» атты еңбегінде кәсіпкердің жаңалық енгізу (инновацияльқ) қызметі экономикалық дамудың, яғни құрылымдық өзгерістер циклінің қозғаушы күші деген гипотезаны ұстанады. Оның пікірінше, кәсіпкерлік қызмет - қызмет
        
        [gl]Тақырып 1. КІРІСПЕ[:]
Дәріс жоспары (1 сағат)
1. Кәсіпкерлік теорияның даму тарихы
2. Туризмдегі кәсіпкерлік қызмет субъектілері мен объектілері
3. ... ... ... мен ... ... мақсаты: кәсіпкерлік теориясының даму тарихын меңгеру
Нысанды сөздер: кәсіпкерлік, ... ... ... ... ... мен ... 1, 4, 6, 7, 8, ... Кәсіпкерлік теорияның даму тарихы
«Кәсіпкер» үғымы 1723 жылы Париж қаласында жарық ... ... ... ... ... рет ... «нақты бір объектіні салу немесе
өндіру міндеттемесін өз мойнына алған тұлға» мағынасында қолданылды.
XVIII ғасырдың бас кезінде атақты ағылшын экономисі ... ... ... белсенді айналысып, кәсіпкерліктің алғашқы тұжырымдамасын (1725-
1730 ж.ж.) жасады. Осы тұжырымдамада нарықтағы сұраныс пен ... ... ... нарықтық қатынастардың жекелеген субъектілеріне
(кәсіпкерлерге) тауарды ... ... ... ... ... ... ... тұжырымды ұстанды. Ғалым экономистің ... ... ... ... ... беретін және келешекті ... бара ... ... ... ие ... ... білдірді.
Он жылдан кейін көрнекті ғалым Адам Смит кәсіпкерлік ... ... ... ... 1776 жылы ... ... байлығының
жаратылысы мен себебін зерттеу туралы» кітабында жер, ... және ... ... ... қарас-тырып, кәсіпкерге «кәсіпорын иесі» деген
анықтама берді.
1797 жылы француз ғалымы Карно Бодо кәсіпкердің кәсіпорынды басқаруға,
үйымдастыруға, ... және ... әрі оган ... ... ... ой ... (интеллект) мен біліктілігі секілді қасиеттерін атап
көрсетті.
1803 жылы Ж.Батист Сэй капитал ... мен ... ... арасында айырмашы-лықтың бар екендігіне тоқталды. Саяси экономияның
классикалың мектебі мен К.Маркс ... ... ... ... ... қол ... мақсатында өндіріс факторларын шаруашылық
қызмет процесінде пайдаланып, оларды басқара білу қабілеті оның ең ... бірі ... ... Сэйдің пікірінше, нағыз шебер
кәсіпкер бизнес саласын жетік білу, ... ... ... ... ... дәл бағалау және кәсіпорынды басқару қабілеттері мен жоғары
адамгершілік ңасиеті арңылы ... ... ... ... қатар, кәсіпкерлікті кәсіби менеджмент (аса шеберлікпен
басңару ғылымы - 1890 ж.) ... ... ... ... да атап ... ... Маршалл алғаш рет басшы (менеджер) мен
кәсіпкер арасында ... бар ... және ... мен өкілеттілігінің тым жоғары болатындығын алға ... ... ... ... - ... ... аяқ ... көптеген
кәсіпкерлерге ңарағанда бойында жағымды қасиеттері көп және капитал ... ... ... реттейтін әрі жан-жақты талқыланған ... ... ... мен ... дайындай білу қабілетіне ие тұлға болуы
қажет.
Кәсіпкерлік теориясының ... ... ... ... үлес қосты (1910 ж.).
Ол «Іскерлік ... ... атты ... ... жаңалық
енгізу (инновацияльқ) қызметі экономикалық дамудың, яғни ... ... ... күші ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет - қызмет те, мамандық та емес, ол кәсіпкердің
бойында сирек кездесетін және оған ... бел буа ... ... ... мүмкіндік беретін қабілет болып табылады.
Отандық экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік теориясы әлі жете қарастырыла
қоймады. Мұны батыс елдерінде ... ... ... ... секілді негізгі ресурстарға қарағанда еңбек өнімділігі ... ... тек ... ... ... ... дербес те тәуелсіз
көрсеткіш ретінде сипатталуы-мен түсіндіруге болады. Сондай-ақ, бүған ел
экономикасының ұзақ ... бойы ... ... мен ... ... ... ... да өз әсерін тигізді.
«Шағын өндірістерде шоғырлану мен ... ... өте ... ... ... ... ... де өте төмен болады» деген
догманы негізге алу нәтижесінде шагын өндірістерге теориялық тұрғыдан аса
көп мән ... ... ... 75 ... ... әр ... ... астам
анықтамасы айтылуда. Бүл ... осы ... ... ел ... са-лалардың және қызмет түрлерінің ерекшеліктеріне қарай
түрліше қолданылуда. Әр ... іс ... ... ... нақты мақсатқа жетуде көмекші құрал ретінде пайдаланылуда. ... ... ... ... бір ... жоқ ... көруге
болады.
Ресей экономисі В.Савченко өз ... ... ... ... Оның мақсаты - жалпы пайда табумен ... ... ... кәсіпкерлік табысқа қол жеткізу болып табылады. Кәсіпкерлік табыс
кәсіпкердің жаңалық ... ... бара ... ... ... түрде үйлестіруге бар қабілетін жұмылдыру нәтижесінде алынатын өнім
ретінде сипатталады. Кәсіпкер ... ... көп ... табу ... біле тұра ... ... ... пікірінше, «кәсіпкерлік қызмет
экономикалық құбылыс ретінде ұйымдық-шаруашылық үрдістегі жаңашылдық ... ... ... ... байланысқан екі жағдай туындағанда ғана
жүзеге асады. Оның бірқатар ерекшеліктері (тәуекелге бару, ... ... ... ету, ... және т.б.) не ... не ... немесе
толықтырушы сипатта болады» .
Шағын кәсіпкерлік саласы өндіріс қызметінің ... ... ... ... қан-дай да бір жүйелі анықтамасын жасауға
кедергі жасай-ды. Оның үстіне, ... ... ... ... мен қолданыстағы терминология арасын-да айырмашылықтың болуы
осы мәселені одан ... ... ... ... ... ... саны ... салынған капиталдың көлемі секілді
көрсеткіштерге ... ... осы ... ... аз да ... ... ... Бред форд университетінің профессоры П. Бэклидің ай-
туынша, шағын ... ... ... ... және ... ... ... Олардың бәсекеге қабілетті экономикалық құрылымды
қалыптас-тырудың және экономикалық өсуді қамтамасыз етудің тұрақты құралы
ретінде ... ... ... ... ... ... де ... бере отырып, оның құрамына техникалық жаңалықтар-мен ... ... және ... ... ... ... саласындағы, жаңа нарықтарды, жаңа жабдықтау көздерін және жаңа
ресурстар байланысын табу жолындағы жаңалықтарды ... ... ... ... немесе құрғыш-бұзғыш»
инновациялық рөлін эмпири-калық түрғыдан зерттеу мәселесін Д. Берч (1980
жыл-дар) қолға алып, ... екі ... ... ... ... ... инновация нарықтық тепе-теңдікті құру үшін - ... ... ... ... мен ... арттыру және жаңа
сұранысты қалыптастыру үшін - жасағыш қызметін ат-қарады.
Б.Кирхгоф (1990 жылдар) фирмаларды ... ... ... қызметтерін есепке ала отырып, фирмалардың мынадай 4 түрін атап
көрсетеді: «негізгі ... ... ... ... және ... ... ... Бұлардың арасында
екінші және үшінші түрдегі фирмалар нағыз «жасағыш-бүлдіргіш» сипатқа ие
фирмалар деп ... ... ... ... пікірталастардың негізгі де
қызықты тақырыбын фирманың ауқымы ... мен ... ... ... дәрежесі қүрайды. Мысалы, 80-жылдардың орта
шенінде ... ... ... ауқымына жағымды әсер етеді
деп есептелді (Л.Соэте). Мұндай ... ... де ... ... ... мен көзқарастар өзгеріске үшырап, кәсіпорынның ауқымы мен
инновациялық белсенділігі арасында ... ... ... ... ... ... ... бар деген пікір ... ... ... даму ... 50-жылдары -
ірі, 60-жыл-дардың соңында - шағын, 70-жылдардың ортасында -орта, ал ... бас ... - ... ... ... ... жоғары деңгейде болды. Осы арада, инновациялың үрдіс барысын-
да нарықтағы кеңінен тұтынылатын жаңа ... 40%, ... ... жаңа ... 20% және жаңа қызметтердің 18%-ға дейінгі
мөлшері сәтсіздікке ... ... ... ... ... ... ауыстыруға деген инновациялық белсенділігі бірінші
болып оянатындығын айта кеткен жөн.
А.Тюнен кәсіпкерді аса маңызды шешімдерді ... ... ... ... ... табыс табу және өзінің іс-әрекетіне жауап беру
қабілеті жоғары әрі ерек-ше қасиеттерге ие ... ... ... (1921 ж.) ... ... одан ... тәуекел (риск) белгісіздік секілді ... ... ... осы ... нақты да мәнді ... ... ... ... ... қарамастан, өндірісті дамыту мен
айырбастаудың негізгі көрсеткіштерін «дәл тауып» , ... ... ... бар ... және ... (жоспарланған) аңшалай кіріс пен
оның нақты қол жеткізілген мөлшері арасындағы айырмашылықтың кәсіпкерлік
табысты ... ... ... ... қатар, кәсіпкердің негізгі
қызметтерін жалпылама суреттей отырып, бақылау мен жоспарлау қызметіне ... ... жылы ... ... ... К. ... ... 1)
жаңалық енгізу, 2) тәуекелге бел буу, 3) ... ... 4) ... ... таныту, 5) мақсатты айқын құру, 6) ... ... 6 ... ие ... ғана ірі ... қол жеткізеді» деген
пікірді үсынды.
Кәсіпкерлік қызметтің жағымды жаңтары туралы алғаш рет Питер Друкер
(1964 ж.) кеңінен ... ... ... ... қызмет субъектілері мен объектілері
Туризм саласындағы кәсіпкерлікті жүзеге асыруда мемлекет:
1) кәсіпкерлік және ... ... ... мемлекеттік саясатты
ұйымдастыруға және іске асыруға қатысу, осы ... ... ... ... ... қоғамдық ұйымдармен және басқа ... және ... емес ... ... ... жасау;
2) бағдарламалардағы құжаттарда анықталған басымдық ... ... ... ... іріктеу және бағалауға қатысу;
3) кәсіпкерлікті қолдауды және ... ... ... жетілдіру,
кәсіпкерлікті дамытуда жанды нысандарды енгізуге көмектесу, бөлек санатты
кәсіпкерлерге арнайы ... мен ... ... ... пен ... қолдауға және дамытуға, индустриалдық-
инновациялық даму ... ... ... заңдардың және
нормативтiк актiлердiң жобасына ұсыныстар әзiрлеуге қатынасу;
5) кәсіпкерлік ... ... және ... ... ... ... техникалық, қаржылық және басқа да
салалармен қызмет көрсету;
6) кәсіпкерлік  субъектілерінің  қызметін  көрсетуге  ... ... ... ... ... және ... ... ақпараттық  қызмет  көрсету  жүйесін,  оған ... ... ... - ... конъюнктуралық   
және    басқа құжаттарды құру және дамыту;
7) кәсіпкерлікті ќолдау туралы зањ мєселелері бойынша белгіленген ... жеке ... ... ... және ... ... ... халыќ арасындағы аќпараттыќ-түсіндірме
жұмыстарын жүргізеді;
8) инновациялық қызметті дамыту мен ұйымдастыру жөніндегі ... ... ... ... мен ... болу ... ... мен басқа да құрылымдар технопарктер, бизнес-инкубаторлар);
9) жергілікті бюджеттің есебінен қаржыландырылатын инвестициялық жобалардың
тізіміне ... ... ... іріктеу және жылжыту;
10) шаруашылық субъектілеріне инвестициялық жобаларды дайындауда ақпараттық
және консультациялық көмек ... ... ... ... ... ... ... және
инновациялық жобалар, оның ішінде осы салаларда қалыптасатын, ... ... ... ... өткізу;
12) тауарлар мен қызмет көрсетуге арналған ... ... және ... ... ... ... талдау жүргізу;
13) тұтыну рыногінің дамуын және сауда жөніндегі мәселелерін мемлекеттік
өкілетті органдармен, кәсіпорындарымен және ... ... ... ... ... ... бағдарламалар,      Қазақстан
Республикасы     Президенті    мен    Қазақстан     ... ... өз ... ... ... ... ... әкімінің шешімдері мен өкімдерін орындау жөніндегі
есептерді ... және ... ... ... өнеркәсіп, кәсіпкерлік және туризм салаларын дамыту үшін сыртқы және
ішкі инвестицияды тартуға ықпал ... ... ... ... ... ... өз ... шеңберінде
дербес конкурстар өткізеді;
17) әкімгерлер болып табылатын бағдарламалар бойынша мемлекеттік сатып
алулар шегіндегі қаржы қаражатын ... ... ... ... қызметкерлерінің біліктілігін арттыру, даярлау және қайта
даярлауды ұйымдастырады;
19) конкурстық комиссияларға қатысуы, ... және ... ... ... басшыларымен келісе отырып, ... ... ... ... ... ... ... өкімет органдары, статистика органдары, ұйымдар, мекемелер
және кәсіпорындарға сай келетін Бөлiмге жүктелген  ақпараттық міндеттерді
орындау үшін өз ... ... ... сала ... және ... ... жұмыс орындарын құру, еңбек ресурстарын тиімді пайдалану және
дамыту жөніндегі іс ... ... және іске ... ... ауданның жетістіктері мен инвестициялық мүмкіндіктерін түсіндіру және
насихаттауда мүдделі мемлекеттік органдармен ... ... ... ... ... конференциялар және басқа іс шаралар
ұйымдастыруға және ... ... ... ... ... мен ... формалары.
Қазіргі кезде жеке кәсіпкерлік ... ... ... өте кең ... ... Кәсіпкер тіркелу және басқа
үйымдастыру мәселелерімен байланысты артық ... ... ... асыруға құқық беретін патент негізінде заңды тұлға құрмаса
да өзінің бизнесін ... ... ... ... ... ... ... шектеусіз болады, яғни ... ... ... өзінің барлық мүлкіне несие ұйымдары алдында жауапкершілікте
болады.
Кәсіпкерліктің бүл нысаны өзіндік ... ие ... ... ... процедурасы, жеңілдетілген ұйымдастыру құрылымы, бизнеске
кәсіпкердің толық бақылау жасауы және т.б.), жеке ... ... ... ... алу өте ... ... жаңа шағын кәсіпорынды
құрумен қатар жүретін жоғары тәуекелділікті әрқашан еске алу қажет. Сыртқы
және ішкі ... ... ... білімдарлығы, алдын ала
болжамданбаған жағдай және тағы ... ... ... де, ... да. ... ... өзінің қызметінің
нәтижелеріне шектеусіз жауапкершілікте болуы, егер ... ... ... ... кері әсер ... ... және ... тек бастапқы инвестициямен, жеке жинақтармен ғана ... ... ... ... ... ... ... тура
келеді.
Экономикалық әдебиеттерде кәсіпкерлік пен ... ... ... ... жиі ... ... пен ... жақын ұғымдар
болғанымен, оларды бір бірімен баламалап, теңестіріп қарауға болмайды. 
Бизнес – табыс ... кез ... ... ... Ал ...... іс. Нағыз кәсіпкер ол - өнертапқыш.
Сондықтан да ... ... ... ... ... бола
алмайды.  Экономикалық ғылымда «кәсіпкерлік қабілеттілік» деген ұғым бар.
Кәсіпкерлік қабілеттілік дегеніміз – адамның ... ... аша ... ... ... ... ... қолынан келе
бермейді. Басқа жұрт қалғып, ... ... ... ... ... барынша жұмысқа жұмсап, новаторлықпен, ... яғни ... тез ... ... ... ... өзара жақсы қатынастар құра білу, бәсекелестеріне
қарағанда ... ... көз ... ... оқшауланып тұрады.
Бизнесмендердің ішінен мұндай қабілеттілікпен оқшауланатындар жиі кездесе
қоймайды. ... ... – бұл ... ... ... ... қызметі.
Кәсіпкерлік – бұл да адмның экономикалық ... ... бұл ... ... ... және осы ... жүзеге асыру үшін тәуекелге бас
ұрады.  Кәсіпкерлік бизнес ... ... ... сондықтан да
экономикалық әдебиеттерде олар үнемі пара-пар ұғым ... ... егер ... ... жағын қарастыратын болсақ, онда кәсіпкерлік
қызмет термині қолданылады. 
Қазақстан Республикасы Президентінің «Шаруашылық ... ... ... кәсіпорын туралы» Жарлығына сай кәсіпкерлік ... ... ... ... жеке және ... болуы мүмкін: -
жай, ол бірлескен ... ... ... - ... ... мүлікке
ынтымақтастық жауапкершілік жүктеледі; - жауапкершілігі шектелген, ... құны ... ... ... - ... ... ... толық мүлкімен және біреудің салынған салымымен); -
қосымша жауапкершілікпен, өзінің салымдарымен және оған ... ... ... ... ... - өндіріс және ... - ... - ... ... ... және қазыналық кәсіпорындар. Біріншісі, шаруашылықты
жүргізу құқығына негізделсе, екіншісі – ... ... ... Шын ... ... ... ... екі түрі қолданылады:
таза мемлекеттік – толық шаруашылық есеп, қазыналық – толық емес шаруашылық
есеп.  Кәсіпорын ... ... ... ... звеносының негізі
болып табылады. Осы жерден бастап және ары қарай «кәсіпорын» мен «фирма»
ұғымдарын ... ... Рас, ... ... өзара айырмашылығы
бар: «фирма» термині жиынтық ... оған бір ... ... ... ... енуі ... Әдетте, кәсіпорынға бір жақты, бір өнімді өндіретін
процесті жатқызамыз. Қазіргі жаңа жағдайда ... ... ... ... өндірістік қызметінде толық өз бетінше еркіндігін алуда:
ол барлық халық шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... термині эволюциясының түрлі келістері
|Ғалымның аты жөні, еңбегінің |Өңделген теорияның негізгі тұстары ... жылы | |
|1 |2 ... ... (1725 г.) |- ... -өзіне жұмыс жағдайын жасайтын |
| ... |
| |- ... ... пен күмәнді |
| ... ... ... |
| |- ... ... ... ... |
| ... ... Бауде (1767 г.) |- Кәсіпкер - бұл ең ... ... |
| ... |
| |- ... иегері мен кәсіпкердің |
| ... бар |
| |- ... ... ... ... ... Батист Сэй (1810 г.) |- кәсіпкерлік еңбек – еңбек, жер, |
| ... ... ... факторы |
| |- ... ... ... және ... |
| ... ие ... тиіс |
| |- ... күмәнді жағдацда жұмыс істейді |
| ... ... ... ... қиындықтардан|
| ... ... ... ... (1871 г.) |- ... ... ... төрт кезеңді |
| ... ... ... ... ... ... ... таңдау және өндірістік |
| ... ... ... |
|Альфред Маршалл (1890 г.) |- ... мен ... ... |
| ... бар, сол ... оларға |
| ... ... ... |
| |- ... ...... ... |
| ... салып, жоспар құрып оның |
| ... ... ... ... (1910 г.) |- ... мәні ... ... жаңалай |
| ... |
| |- ... ... ... |
| ... ... мен ... көрсетулер, |
| ... жаңа ... ... жаңа |
| ... ... ... жаңа ... |
| ... жаңа ... |
| |- ... ... ... ... |
| ... |
| |- ... өз ... ... жаңа ... ... ... ... ... Найт (1921 г.) |- ... ... ... болуы тиіс |
| |- ... ... ... |
| ... мен ... ... Макклеланд (1961 г.) |- кәсіпкер келес сипаттарға ие болуы тиіс: |
| ... ... ... ... ... |
| ... істеу ... ... (1964 г.) |- ... алу мүмкіндіктерін жолдарын |
| ... |
| |- ... ... ... тиімділігі |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... (1978 г.) |- ... рыноктың қилы жағдайларында |
| ... ... ... ... тиіс ... ... ... жіктеу
Сұрақтар:
1. Кәсіпкерліктің даму эволюциясы
2. Кәсіпкерлік құрылымның жіктелуі мен кәсіпкерлік формалары[kgl]
        
[gl] Тақырып 2. ТУРИЗМНІҢ ІСКЕРЛІК АЯСЫНЫҢ КОМПОНЕНТТЕРІНІҢ ... ... ... (1 ... ... ... ортасын талдау: өткізу концепциясы, маркетингтік
концепция
2. Іскерлік сапа концепциясы
Әдебиеттер: 1, 3, 12, 14, 16, 18
Дәріс тақырыбы: туризмнің іскерлік ... ... оның ... ... ... іскерлік орта, шаруашылық орта, өткізу концепциясы,
маркетингтік концепция
1. Туризмнің іскерлік ортасын талдау: ... ... ... орта ұйымды ресурстармен қамтамасыз етуші қайнар көз болып
табылады, яғни оның ішкі ... ... ... ... ... Әрбір ұйым құлдырап кетпес үшін, іскерлік ... ... ... ... керек. Бірақ іскерлік ортаның ресурстары шексіз емес. Және
де сол іскерлік ортада қызмет ететін ұйымдар арасында ... ... ... орын ... ... ... ... ресурстарды ала алмай
қалу мүмкіндігі де бар. ... ... оның ... ... ... жағымсыз жағдайларға әкеп соқтыруы мүмкін. ... ... ... ... ара-қатынасын қамтамасыз ету, яғни, ұйымның
мүмкіндіктерін жоғары дәрежеде ұстау, оның өз ... ... ... ұзақ мерзімде қызмет жасауға мүмкіндік беру.
Іскерлік орта – ішкі ортаның құрамдық ... ... ... ... ... ... қаржылық ұйымдар мен билік
органдары жатады. Іскерлік орта ... ... ... ... ... ... өте бере өзгеріп отырады.
Егер ұйым өз стратегиясын, қызмет аясын, ... ... ... ... онда ... орта да соған сәйкес өзгереді.
Іскерлік ортаның 4 негізгі ... ... ... орта ... ... – бұл күш ... яғни ... өзгеруі екінші факторға әсер етеді;
2. іскерлік ортаның күрделілігі – факторлар саны және ... ... ... әсер етеді;
3. ортаның жылжымалдылығы – бұл жылдамдық, яғни ұйымның қоршаған
ортасында болатын өзгерістер;
4. іскерлік ортаның анықталмағандылығы ақпарат ... ... ... мұнда ұйымды факторға , яғни сол ... болу ... ... ... компоненттері болып табылады:
- заңнамалық база;
- нормативтік актілердің заңдық ... ... ... ... – методикалық қамтамасыз кәсіпорынның ішкі ...... ... ... ... болады;
- іскерлік қатынас дәстүрі, яғни, кәсіпкерлік тәжірибеде кең тараған,
заңмен ... ... ... ... ... ... ережелері.
Маркетингтік концепция.
Жалпылай алғанда концепция көзқарас жүйесі ... ... ... процесінде және белгілі бір қызметті ... кез ... ... ... ... кәсіпорынның жоспарланған немесе жасалынып
жатқан стратегиялық анализ негізінді ... асуы ... ... ... негізінде бірнеше сатыдан тұрады:
- ішкі және сыртқы ортаның стратегиялық талдауын жүзеге асыру
- кәсіпорынның маркетингтік ... ... және ... айқындау
- маркетингтік стратегияның негізделуі
- жоспарланған жетістіктерге жету үшін ... ... ... ... ... ... ортадағы сатушы, сатып алушы
және мемлекет сияқты ... ... ... ара-қатынасымен
анықталады.
Әлемдік ғылым және маркетинг аясындағы практика және де ... ... ... ... ... ... ... өткізу, салттық маркетинг, әлеуметтік-этикалық маркетинг және ара-
қатынас маркетингі.
Ф.Котлердің түсінігі бойынша ұзақ ... ... ... келесідей көрсеткен:
- көптеген сатып алушылар өз қызығушылықтарын ... ... ... ... ... өзі ... алған тауарға қанағаттанбайды, бірақ кейіннен
оны ұмытып кетеді;
- сатып алған тауар ... ... ... ... ... ... ол ... бөліспейді;
- сатып алған тауары ұнамаған жағдайда сатып алушы өз арызымен оның
қызығушылығын қорғайтын қоғамға бармайды;
- потенциалды сатып ... ... коп ... ... – бұл ... тұтынушыға бағытталған, шектеу
комплексіне тіркелген, нарық қажеттіліктерін қанағаттандыруға негізделген.
Маркетинг концепциясы ... ... ... затты ғана өндіру немесе өндіруге болатын затты ғана
сату;
- өз ... ... ... ... ... тауарды сатпау, қажеттілікті қанағаттандыру;
- өндірістік күшті емес, нарық қажеттіліктерін және оны қанағаттандыру
үшін жоспар ... ... ... ... қажеттілігін және кәсіпорынның ресурстық
мүмкіндігін шаралау;
- тұтынушының мінез-құлқына және құрылымдық өзгеруіне бейімделу;
- бәсекелестік қабілетті бағалау, ... ... және өзге ... ... әсер ететін жағдайларды бағалау;
- ұзақ мерзімдік қызметке ... ... ... кең ... ... ... ... 1978ж. Мак Карти өз концепциясын
ұсынды, яғни, баға, өнім, орын ... ... ... бұл концепцияны көптеген авторлар ары қарай дамытуға
тырысты. 1981ж. Буме және ... ... ... 4 ... ... ... ... дәлелдеуге тырысты, ал қызмет аясына
сәйкес тағы да 3 концепцияны қосу керек деп санады, яғни, ол – ... ... және ... ... ... жаңа ... дайындаумен сәтті ... ... олар ... дайындау үшін формальды процедура
орнатқан, нақтылай айтсақ, ол үлкен корпорациялар, оларда туристтік ... ... ... ... ... ... ... бірнеше сатыдан тұрады. Алдымен компания туристтік
өнімді ... ... ... ... ... яғни ол ... ... өнімді кіргізеді, және де ресурстарды өнім өндіруге тиімді
жұмсау.
Туристтік өнімді дайындаудың келесі сатысы – ол ... ... және ... сатылымдарды болжайды, бағаларды және
ұсынымдарда жоспарлайды. Содан соң өнім дайындалады, әр өнім сапа ... ... Бұл саты ұзақ ... күшті талап етеді және өте бағалы.
Баға белгілеу. Туризм аясында баға ... – бұл ... ... ... ... ... ... деңгейлі бәсекелестік және
болашақ сұраныстың нақты бағасы. ... ... баға ... бірнеше фактормен айқындалады. Төменде олардың түрлері келтірілген:
Қосымша шығындар – бұл баға қалыптасу методикасы, ол ... ... ... ұсыну үшін шығындарды жапқаннан кейін ... ... бір ... мөлшерімен бекітіледі. Бұл методика өте қарапайым және
оның өз кемшіліктері де бар. Ол ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестер ұсынған баға мен сұранысты
есептемейді.
Рентабельділік нормасы. Бұл методика тікелей ... ... ... ... ... ... ... қайта жаңғырту
үшін қалай қызмет жасап жатқанын анықтайды
Қайта бағалау – бұл методика өнімнің ... ... мен ... ... Осы методиканың көмегімен компания өнімге кететін
компоненттердің шығынын төмендетуге ... ... ... ... ... ... ... Бұл методика нарық сұранысын зерттейді,
уақыт, орын, өнңм түрі мен көлеміне сәйкес баға өзгеруін ұсынады.
Қозғалыс. Жылжу – ... ... бірі ... ... туристтік фирма немес туристтік ұйымдар өнімді сату кімге тәуелді
болса, соларға осы методика арқылы әсер ... ... Ол ... ... ... кіргізеді:
Жарнама – көптеген мақсаттарға жету үшін қолданылатын форма, ... ... ... газеттер, т.б. ақпарат көздері арқылы сөйлесудің ақылы қызметі,
яғни, өнім және демеушіні таныту, ... ... Бұл ... ... ... мен ... алушы арасында "тет-
а-тет" немесе телефон арқылы сұхбаттасуды зерделейді.
Өткізу. Туризм аясында компания ... ... ... үшін ... ... ... сапа концепциясы
Кәсіпкерлік орта – бұл қоғамдық жағдайлар, мұнда ... және ... ... ... ... Оның ... ... шарттар – туристтік тауарлардың ақиқаттық ұсынымы, және
оның ... ... ... ... – бұл кәсіпорынның даму жолдары туралы қоғамның
ұсынылымы, қызметтік қарым-қатынаста мамандардың білім дәрежесі, т.б.
- құқықтық ...... мен ... ... кәсіпорынның
кәсіпкерлік қызметін реттейді және оның дамуына тиімді шарттар туғызады.
Туристтік маркетинг тек қана соңғы ... ... ғана ... ... ... туристтік ұйымдарға, мемлекет органдарына, туристтік
агенттерге, демеушілерге ... ... ... ... қандай?
2. Іскерлік сапа дегеніміз не? [kgl]
[gl]Тақырып 3. КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТ ЛОГИКАСЫ, КӘСІПКЕРЛІК ШЕШІМДІ ҚАБЫЛДАУ
ПРОЦЕСІ[:]
Дәріс жоспары (1 сағат)
1. Кәсіпкерлік ... ... мен ... ... және ... ... ... түсінігі мен функционалды нысаны
дӘРІС МАҚСАТЫ: кәсіпкерлік қызметтің типтерін және формаларын оқып-білу
НысанДЫ сөздер: ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік идея, кәсіпкерлік орта, делдалдық
Әдебиеттер: 1, 3, 4, 7, 8, 9, ... ... ... ... мен ... ... Президентінің «Шаруашылық серіктестігі
жайлы» және «Мемлекеттік кәсіпорын туралы» Жарлығына сай кәсіпкерлік қызмет
шаруашылық серіктестігінің түріне ... жеке және ... ... ... жай, ол ... қызмет шартына негізделеді;
- толық, барлық мүлікке ынтымақтастық жауапкершілік жүктеледі;
- жауапкершілігі шектелген, салынған салым құны ... ... ... ... жауапкершілік (біреудің толық мүлкімен ... ... ... ... ... ... салымдарымен және оған жататын
мүлікпен ... ... ... ... ... және тұтыну кооперативтері;
- консорциумдар;
- акционерлік қоғамдар.
Ұжымдық кәсіпорындар кооперативтік немесе акционерлік түрде ... ... ... ... ... жеке ... пайлық негіздегі
мүліктік жарнасына және олардың біріккен еңбек ... ... ... ... ... негізіндегі кәсіпорын, акционр меншігінің
негізінде қызмет жасайды;
- мемлекеттік және қазыналық кәсіпорындар ... ... ... үшін ... ... мүлігінің 0осылуы негізінде ... ... яғни оған шет ел ... ... мен ... ... ... сипатына|Салалық қызметіне|Меншік нысаны |
|нысаны бойынша |қарай ... ... ... ... ... ... ... |Саудалық, ... ... ... |Делдалдық, |Сауда, ... ... ... ... |Жалгерлік, |
|Концерндер, ... ... ... ... ... ... ... |Инновациялық, |Несиелік, ... ... ... |Аралас ... ... ... ... ... ... |Білім, |Мемлекеттік ... ... ... ... ... |
|(корпорациялар), |Аудиторлық, |сақтау, ... ... ... ... ... үй |Ұжымдық жекемен |
|Серіктестіктер. | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... жаңа ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту және
қолдау үшін мынадай жағдайлар қажет:
- еркін бәсекені құру негізі ретінде шағын ... ... ... ... ... ... жасау;
- оның дамуы мен қаржылық жеңілдіктер үшін қаржы базасын қалыптастыру
(жеңілдетілген несиелер, жеңілдетілген салықтар, ақысыз сипатты жәрдем
ақшалар);
- бағдарламада ... ... ... ... ... орны ... анықталуы керек;
- шағын бизнесті ұйымдастыруда, елдің әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... керек.;
- ірі және шағын бизнес ынтымақтастығының жүйесі ... ... мен ... ... шағын бизнесті дамыту мақсатында ірі
кәсіпорындардың ресурстарын тарту.
Турагенттер делдал функцияларын орындайды – тур ... ... жеке ... ... ... ... ... т.б. Бұл
кәсіпкерліктің аралас түрі болып келеді.
Контрагенттер – туристік ... ... олар ... сатып алушыларға қызмет етеді.
Кәсіпкерлік идея – ол кәсіпкердің жаңа экономикалық белсенділік
танытуы.
Әр ... ... ... өз жеке ... бір ғана ... қамтамасыз етеді, бірақ жалпы этапы мен олардың ... ... ... ... ... бағалау
2) идеяны бағалау үшін нарық жағдайлары жайында ақпарат жиынтығы
3) Сұраныс объектілерін ... ... ... нарықтағыы
кәсіпкерлік есептілік жүргізу
4) екінші эксперттік бағалау арнайы мамандармен және идеялар қосындысын
орнату ... ... ... ... ... ... бизнес-жоспар;
2) ақша қаражатын жалға алу мүмкіндігі;
3) мемлекеттік тіркеу, өз фирмасын, егер ол бірінші рет құрылмаса;
4) фирманың тауар өндіру үшін ұйымдық-техникалық ... ... ... ... ... ... ... бойынша классификациялауға болады:
- ұлттық-аймақтық – халықаралық, жергілікті, ұлттық ұйымдар.
- қоғамдық-мемлекеттік: мемлекеттік, ... жеке ... ... түрі бойынша: делдалдар, жеткізушілер, нарық ... ... ... ... ... ... ... және ұсыным ұйымдары
- қызмет саласы бойынша: транспорттық, туристік агенттер, туроператорлар,
локльдық өкілеттіліктер.
2. Дәстүрлі және инновациялық кәсіпкерлік
Инновациялық кәсiпкерлiк экономикалық қызметтiң ерекше түрi ... ... ... қозғаушы күшi болып табылады.
Инновациялық кәсiпкерлiктiң субъектілерiне инновациялық қызметтi
жүзеге асыратын кәсiпорындар мен ... ... ... ... ... немесе өнiмдiк инновацияларды
пайдаланудың нәтижесiнде пайда табудан көрiнедi. ... ... 70%-на ... рыноктың жаңа сегменттерiн игеру мақсатында
өнiмнiң ассортиментiн кеңейтумен байланысты инновацияларды жүзеге
асырады. Осы ... ... ... шығыстар инвестициялардың 30%-на
жуығын құрайды.
Инновациялық кәсiпорынның кәсiпкерлiк қызметi мыналарға:
- жаңа ғылыми идеяларды әзiрлеуге немесе iздеуге және оларды
бағалауға;
- ... ... ... ... ... ... кәсiпорынды басқарудың тиiмдi модельдерiн құруға;
- ақшалай табыс алуға негізделген.
Инновациялық кәсiпкерлiктiң басты функцияларының бiрi ... және ... сала ... ... (делдалдық)
рөлдi жүзеге асыру болып табылады. Инновациялық кәсiпкерлiктiң жұмыс
iстеуi ғылыми-техникалық ұйымдар және ... ... ... ... ... ... немесе жаңа ғылыми-техникалық
шешiмдердi ... ... ... ... ... ... шығындарды азайтуға мүмкiндiк бередi.
Қазiргi уақытта Қазақстанда негізiнен шетелдiк капиталдың ... ... ... ... ... ... банктерде,
қаржылық-өнеркәсiптiк топтарда менеджменттiң жоғарғы деңгейi бар.
Сонымен қатар, технологияларды, теорияларды және ... ... және ... меншiктi пайдалануды коммерциялизациялаудың
iскери қағидаттарын кәсiби меңгерген, инновациялық және ... ... ... алатын кәсiби инновациялық менеджерлер -
мамандардың институты мүлдем жоқ.
Кез ... елде және ... кез ... ... ... тәуекелi барабар емес менеджментпен байланысты болғандықтан бұл
тәуекелдi барынша азайту басқару және кәсiпкерлiк мәдениеттi көтерумен,
барлық деңгейдегi ... ... ... және ... даярлаумен,
оларды қажетті қолдаумен (консалтинг және ақпараттық) қамтамасыз етумен
қол ... ... ... инновациялық қорына көшуi барлық қоғамның
инновацияларды қабылдауынсыз және инновациялық процестердi басқару мен
инновацияларды iске асыруды ... ... ... ... ... ... ... емес.
Қолда бар ғылыми-технологиялық әлеуетке қарамастан Қазақстанда
инновациялық қызметтің мынадай инновациялық өнімді құру және ... ... ... ... делдалдық қызметтерді орындау сияқты
негізгі түрлерін жүзеге асыратын кәсіпкерліктің болмауы елдегі төменгі
инновациялық белсенділік себептерінің бірі ... ... ... ... делдалдар арқылы жұмыс істеу бірнеше жағдайларды көрсетеді:
- сауда делдалдары – тәуелсіз ... ... ... – сату ... ... кеңейту.
- делдалдар біріншіден өз имиджінің жарнамасында қызығушылық ... сол ... өз ... таба ... делдалдар бәсекелестік қызметтер мен туристік өнімдерді сатады.
- делдалдар қай туристік өнім тұтынушы сұранысына ие екенін ... сол ... ғана ... ... ... және инновациялық кәсіпкерлік дегеніміз не?
2. Делдал деген кім? [kgl]
[gl]Тақырып 4. ... ... ... ... ШАРТТАРЫ (ӨНДІРІС
ФАКТОРЛАРЫ) [:]
Дәріс жоспары (1 сағат)
1. Туризм ... ... ... мен даму ... Туризм аясындағы кәсіпкерлік идея және оны таңдау
Дәріс мақсаты: туризм аясындағы ... ... ... ... ... ... ... туристік фирма, кәсіпкерлік идея, инновация,
туристік ресурстар, туристік агенттіктер, туристік ... 1, 2, 3, 4, 6, 11, ... ... ... ... ... мен даму факторлары
Қазіргі заманғы туризм рыноктық ортада қызметін жүргізеді. Мемлекет
және қаржы экономикалық ... ... ... ... және
бақылауда болады. Осыдан барлық туристік фирмалар мен ... үш ... ... негізделіп қызметін жүзеге асырады.
Біріншіден, олар шаруашылықты жүргізуде еркіндікті қалайды ... мен ... ... ... талап етеді.
Екіншіден, олардың шаруашылық қызметі туристік рынок заңдылықтарына
бағынады (құн ... ... және ... ... ақша ... ... мемлекеттік және қоғамдық институттар туризмде рыноктык
процестерді ... ... ... табиғатқа және қоғамға
қатынасын қалыптастыру мақсатымен реттеп ... ... ... сфераға байланысты екі жағдайды болдырмауы тиіс:
- абсолюттік коммерциялық аяның болуы;
- ұйымның ... ... ... ... ... ... аспектілер:
- туристік рынок және оның сегменттерінің қызметі;
- туризмде баға және баға белгілеуді қалыптастыру;
- туризм аясындағы сұранымға, ... әсер ... ... ... туристік қызмет ұсынымына әсер етуші факторларды зерттеу
2. Туризм аясындағы кәсіпкерлік идея және оны таңдау
Туризмде кәсіпкерлік идея осы салада қызметті бастаудың ... ... ... ... идея ... ... ... байланысты.
Инновациялық идея ерекше тауарлар мен қызметтерді өндіру мүмкіндігі және
бұрынға өндірілген тауарлар мен қызметтердің модификациясы.
Инновациялық ... ... ... ... ... ... ... мен ұсыныстарды практикада қолдану мүмкіндігі.
Инновациялық қызмет экономикалық категория ретінде экономикалық дамудың
негізі болып ... ... ... сай ... ... сипатқа
тән. Туристік ұйымдарда инновациялық қызметтің негізгі бағыттары:
- дәстүрлі қызметті көрсетуде жаңа ... мен ... жаңа ... жаңа ... ... ... бұрын қолданылмаған жаңа туристік ресурстарды қолдану
- дәстүрлі туристік қызмет көрсетулерді ... мен ... ... ... ... ... мен қызмет көрсетулер үшін жаңа рыноктар табу және
қолдану.
- туристік кәсіпкерлік идея ... ... ... ... ... ... фильтрациясы
- идеяны сынақтан өткізу
- идеяны шынайы мүмкіндіктермен салыстыру
- идеяны жүзеге асыру
Сұрақтар:
1. Туризм саласындағы кәсіпкерлік ерекшілігі неде?
2. Кәсіпкерлік идея ... не? ... 5. ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ӘДІСТЕРІ[:]
Дәріс жоспары (1 сағат):
1. Кәсіпкерлік ... оны ... ... Кәсіпкерлік
капиталды қалыптастыру әдістері
2. Тауар рыногы и өндірілген тауарды қолдану ... ... ... және ... ... ... мүмкіндіктері.
Кәсіпкерлік қызметте тұтыну рөлі. Кәсіпкерлік қызмет тиімділігі.
Дәріс мақсаты: кәсіпкерлік капитал мәні, оны қалыптастыру әдістері
Нысанды сөздер: капитал, ... ... ... капитал, айналым
капиталы, инвестиция, тауар рыногы, тауар, қызмет, қызмет рыногы
Әдебиеттер: 1, 3, 6, 7, 13, 14, ... ... ... оны ... ... капиталды қалыптастыру әдістері
Капитал материалды және ... ... ... ... ноу хау және т.б.) формада болады. Капитал дегеніміз пайда алуға
қызмет ететін материалды, қаржылық және ... ... ... ... ... ... техникалық құралдары (ғимараттар, құралдар, станоктар,
көлік, заң негізінде кәсіпкермен қолданылады. Олар меншік ... ... ... ... ... ... капиталының материалды элементтері (шикізат, маманданған жұмыс
күші)
Айналым капиталының ақша ... ... ... ... ... ақша құралдары)
Интеллектуалды меншік (кәсіпкерлік идея, өндіріс тәсілі, тауарға жаңа
қасиеттер беру, өндірістің жаңа ... яғни ... ... ... ... және ... болып екіге бөлінеді:
Негізгі капитал (өндірістің техникалық ... жер ... ... ғимарат)
Айналым капиталы Сатуға немесе жеке тұтыну үшін өндңрңлгеннің барлығы
(шикізат, материалдар, өндірілген өнім, айналымдағы ақша құралдары)
Негізгі және айналым капиталы ... ... әо ... әр ... ... Ол ... сыйымдылығы, күрделілігі материал сыйымдылығы
факторларына ... ... ... и ... ... ... мүмкіндіктері. Тауар
рыногының субъектілерісатушылар мен сатып алушылар, ал ... ... ... ... ... тауар рыногының өнімдік
шекарасымен көрсетіледі:
Рыноктың өнімдік шекарасын анықтау, ... ... ... ... ... ... ... анықтаудың негізінде тұтынушылардың талғамы
жатады. Олардың талғамы тұтынушыларды сұрау барысында анықталады және
сараптамамен ... ... оның ... ... тобы ... анықтау оның орнын алмастырушы тауарлық топтармен ... ... ... және ... тауарды қолдану мүмкіндіктері.
Кәсіпкерлік қызметте тұтыну рөлі. Кәсіпкерлік қызмет тиімділігі.
Қызмет көрсету саласы алуан түрлі. Қызмет ... ... ... ... туризм, еңбек биржасы, жинак банкілері, халыққа тұрмыстық
қызмет көрсету, денсаулық сақтау, әлеуметтік ... ету, ... және ... ... ... ... жэнс басқалар жатады. Қызмет
көрсетулер коммерциялык үйымдар авиакомпаниялар, ... ... ... ... және т.б., сол ... музей (мұражай), дәріхана,
қайырымдылык корлары (қызыл жарты ай, «Бөбек» балалар қоры) үлгісіндегі
коммерциялык емес ... ... ... - бұл бір жақ ... жаққа ұсынатын, негізінен сезілмейтін
жэне бір затка ие болуга әкелмейтін кез-келген шара немесе ... ... ... ... ... ... болуы, не болмауы да мүмкін.
Тұтастай алғанда қызмет көрсету төрт сипатқа ие, сезілмеушілік, сақтауға
қабілетсіздік, көзден бөлінбеушілік және ... ... ... бұл
сипаттар оларды тауарлардан ерекшелеп тұрады.
Қызмет көрсетудің сезілмеушілігі ... ... ... ... ... ... ... сәтте иіскеудің мүмкін еместігін
білдіреді.
Көптеген қызмет ... ... ... алдағы уақытта
өткізу мақсатымен сақтауға болмайтындығын білдіреді. Мысалы, егер шаштараз
қандай бір себеппен бүгін ... ... жок, ... ол ... ... толтыра алмайды, өйткені ... ... ... тура сол ол ... ... күнде өмір сүреді.
Қызмет көрсетудің көптеген түрлері оны кімдердің ұсынатындығына қатысты
бір-бірінен бөлінуге келмейді. ... ... ... көрсетудің
бөлінбейтін бөлігі ретінде жиі түрде ... ... ... ... ... ... шоу ... шашты алу және оны сәндеп тарау қызметі шаштаразсыз жүзеге
асырылуы ... ... ... ... тұракты емес, өйткені олардың жабдықтаушыларына,
уақытқа жэне қызметтің корсетілетін орынына қатысты. (Мысалы, тоңазытқышты
жөндеудің сапасы шеберге, ... ... ... ... ... түрін
жүзеге асырушы маманға байланысты).
Қызмет көрсетуші фирмалар сапа бақылауын қамтамасыз ету үшін кадрларды
мұқият іріктеуді ... ... жэне ... көрсету әдісіне оқытып
баулиды, пікір жэне шағым сұрау жүргізу және қанағаттандырылмаған қызметті
көрсету жағдайларын анықтау мен ... ... үшін ... ... көру жүйесінің көмегімен клиенттердің қанағаттанушылық ... ... ... ... ... ... және сервистік фирмалардың маркетинггі пайдалану көзқарасы ... ... ... ... ... ... ... маңызды түрде
ерекшеленеді. Олардың әртүрлі белгілері бойынша ... ... ... ... көзі ... кім ... не ... ма әлде
машиналар ма? Психиатр тәжірибе жүзінде жабдықтарды қажетсінбейді, ұшқышқа
ұшақ қажет емес. Жоғары біліктілікті талап етуші: іскерлік ... ... және т.б. үшін ... оларды таңдау кезінде аса көніл бөледі.
Жоғары біліктілікті талап етпейтін аула сыпырушы, ... ... үшін ... баламалы қызмет көрсетулер аса кең.
2. Тұтынушының қызмет көрсетуге қатысу қажеттілігі. Автомобильді жөндеу
үшін оның ... жок, ... ... ... ... ... ... қажет. Егер клиенттің қатысуы міндетті болса, онда жабдықтау қызметін
көрсетуші осы клиенттің талап-тілегін ескеруі тиіс. Мысалы, ... ... ... ... ішін сұлу етіп ... ... ... қойылады, ал шеберлер клиенттермен оларды
өздеріне тарту үшін ... ... ... ... бойынша клиенттердің қызметті алу немесе бүл жеке мүқтаждық немесе
іскерлік мүқтаждықтары үшін ... ақы ... ... ... туралы соған сәйкес келісім жасалган
фирмалардың қызметкерлеріне бөлек жеке тәртіпте келіп ... ... ... ақы алады. Негізінен, ... ... жеке ... ... нарықтары және іскерлік қызмет нарықтары
үшін маркетингтің түрлі бағдарламаларын әзірлейді.
Қызмет көрсетудің көлемі мен алуан түрлілігі ... ... ... ие.
Түпкі тұтынушыларга қызмет көрсету деңгейінің өсуінің негізгі себептері:
оның сезілмеушілік сипатынан қызмет ... ол ... ... ... алдыға жылжытуда үш негізгі келіс өмір сүреді: ... ... ... ... ... ... сатушылар мен
олардың пайдаланушылары арасындагы өзара қатынасқа тірек жасау жэне
сезілмеушіліктің өзінен ... ... ... қатынас орнату және оны
бекіту үшін қызметтерді беруші қызметкер туралы құзырлылықты, біліктілікті
және қамқорлықты сататындар.
Қызмет көрсетудің көптеген ... ... ... және сенімділіктің
төмендігімен сипатталады. Мұны жою үшін ... ... ... ... ... сенімділігі неғұрлым жоғары стандарттарды
белгілеуді және қызметкерлердің еңбек ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Базалық қызмет көрсетуді
толықтыру үшін ... ... ... ... ... жасап
және оны ұстап түруға мүмкіндік беретін қосымша қызметтерді үсынады.
Сұрақтар:
1. Кәсіпкерлік капиталға не жатады?
2. Қызмет дегеніміз не? [kgl]
[gl]Тақырып 6. КӘСІПКЕРЛІК ... ... ... (1 ... ... ... логикасы және кәсіпкер әрекетінің үш ... ... ... ... мен оны ... ... ... және бөлу.
Дәріс мақсаты: кәсіпкерлік қызметтің логикасын қарастыру, туристік
кәсіпорындарда кадрларды таңдау мен бөлу мәселелерін қарастыру
Нысанды ... ... ... кадр саясаты, персоналды басқару
Әдебиеттер: 3, 4, 6, 8, 12, 13
1. Кәсіпкерлік ... ... және ... әрекетінің үш негізгі
бағыты
Кәсіпкерлік теорияның даму тарихында кәсіпкерлік қызметтің ... ... үш ... ... ... ... бағыт, кәсіпкерлік тәуекелділікті осы саладағы қызметтің
негізгі сипаты ретінде көру (Кантилион, Найт, Тюнен).
Екінші бағыт, кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... (Шумпетер)
Үшінші бағыт, кәсіпкерліктің рөлі экономикалық жүйенің тепе теңдігін
сақтаушы, реттеуші ретінде ... ... ... ... ... ... теорияның дамуының төртінші бағыты пайда
болды. Бұл кәсіпкерлік әрекетті талдауда ... ... ... ... белсенділіктің мақсаты сатып ... ... ... ... рынокта өндіру, соның есебінен пайда
алу.
Сондықтан кәсіпкерлік қызметтің негізгі ... ... ... Осы ... ... отырып, кәсіпкер өзін өзі байытуға, өзін өзі
бекітуге ұмтылады.
Яғни ... тек ... ... ... өмір үдгісі болып
қалыптасады. Кәсіпкерлік қызмет логикасы кәсіпкерлік ... ... ... ... идеяны сараптамалық бағалау, рыноктық
жағдайларды ескере отырып, оны ... ... ... ... ... бағалау жүргізу және кәсіпкерлік шешімді бағалау,
жүргізу және ... ... ... ... ... ... мен оны мүмкіндіктермен салыстыру.
Мамандарды таңдау және бөлу.
Кәсіпкерлердің экономикалық мүдделерін ... ... ... төлемінің мөлшері
- кәсіпорынның жалпы кіріс көлемі;
- кәсіпорынның баланстық және таза пайда көлемі
- кәсіпкерлік пакет және акция бойынша дивиденд көлемі
-өндіріс ... және ... ... жаңа істі бастауда салынатын инвестициялардың өтемділігі
- өндірістік цикл ... ... ... ... рыноктық құны мен ликвидтілігі.
Қазіргі заманда кадрларды таңдау алты өзара байланысты жүйеден тұрады:
кадр саясаты, ... ... ... ... ... бөлу,
персоналды бейімдеу, персоналды үйрету.
Сұрақтар:
1. Кәсіпкерлік қызмет логикасы дегеніміз не?
2. Кәсіпкерлердің экономикалық мүдделерін қандай көрсеткіштер сипаттайды?
[kgl]
[gl]Тақырып 7. ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... ... (2 сағат):
Дәріс 1
1. Жоспарды құру мен оны жүзеге асыру. Бизнес жоспардың сабақтастық
кескіні.
2. ... ... ... ... және ... ... жоспардың
қысқаша мазмұны немесе түйіні.
Дәріс мақсаты: бизнес жоспар құра білу
Нысанды сөздер: бизнес жоспар, қаржы, маркетинг
Әдебиеттер: 1, 2, 5, 6, 9, 10, ... ... құру мен оны ... ... ... ... ... кәсіпкерлікпен тікелей байланысты жоспардың қызметтің дербес
түрі іскер жоспарлау немесе бизнес-жоспар жасау болып табылады.
Бизнес-жоспардың басты көрсеткіші шағын ... ... ... ... ... уақытта, іс жүзінде бизнес-жоспар көбіне кәсіпкерлік
жобаларды дайындау сатысында ... ... ... ... ... сәйкес, бизнес-жоспар несие немесе қандай да бір
жеңілдіктер алуға көмектеседі. Сонымен ... ... ... өзгертуді негіздеу үшін жұмыс істеп тұрған шағын кәсіпорындарда
қолданылады.
Бизнес-жоспар құжат ретінде, кәсіпорынның өндірістік және әлеуметтік
дамуының перспективтік ... ... ... Бұл - ... ... ... ... бойынша кәсіпорынның стратегиялық
даму бағдарламасы.
Нарықтық экономика жағдайында бизнес-жоспардың қызметін ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасы. Шағын кэсіпкерліктің
негізгі көрсеткіштерін тікелей жоспарлау. Сырттан ақша қаражатын ... ... ... ... мен ... ... мәнінде, бизнес-жоспардың қызмет өрісі өте кең, өйткені осы ... ... ... да ... ... бар, олар:
Едәуір тәртіпке келтірілген жұмыс. Бизнес-жоспар менеджерлердің
командасына тиімді ... ... ... көмектеседі, яғни түрлі баламалы
варианттардан үйлесімді вариантын таңдауға, мүмкін болатын қауіп-қатерлерді
алдын ала қарастыруға және оларды ... ... ... ... жолдарын
анықтауға көмек береді.
Келешекке бейімделу. Жоспарлау менеджерлердің командасына көптеген
проблемаларды болжауға, алдын ала ... және олар ... ... ... ... ... ... Жоспарлау тек стратегияны қалыптастыруға ғана
емес, сонымен қатар ниеттердің апробациясы арқылы ... ... ... Мақсаттарды белгілеу шағын кәсіпорынды соңғы
нәтижелерге жетуге бейімдейді.
Жүйке қажуын басқару. Жоспарлау процесінде нақты шындыққа ... ... ... ... ... ... жүйке қажуы
жағдайларынан құтылуға мүмкіндік береді.
Едәуір ... ... ... ... ... байқалған
нәтижесі бұл едәуір шындыққа сай мақсаттарды орнатуда мотивацияның ықпалы
болып ... ... ... егер ... қиын, бірақ қол
жетерлік болса онда адамдар жақсы мотивацияланған болады.
Сонымен, бизнес-жоспар мәселелерді шешу тәсілдері анықталған, барлың
тәуекелдер ... ала ... ... кәсіпкерліктің негізгі аспектілері
белгіленген құжат болып табылады.
Алғашқы белгіленген фирма қызметінің ауытқуы ... ... ... жасау қажет. Бұл бизнес-жоспарды жасауға келесідей
факторлар әсер ... ... ... ... ... мен шулы сый тартуларға елікпеу керек -
барлығы табиғи түрде көрінуі керек;
бизнес-жоспарды жасауды ұзақ мерзімді кезеңге созып жүруге ... ол ... ... ... ... мен жүмысты бастау керек болады.
2.Бизнес жоспар мазмұны, құрылымы және көлемі. Бизнес ... ... ... ... - бұл ... ... негіздемесі. Бизнес-жоспардың
құрылымы өзіне арналған міндеттерге тәуелді. Бөлімдерінің қүрамы бизнестің
ерекшелігі мен ... ... ... ... алда ... ... өзгеруі мүмкін. Жалпы, бизнес-жоспар келесі бөлімдерден
құралады:
Титул парағы. Құжаттың атын, жобаның атын, шағын кәсіпорынның пішінін
(бизнес-жоспардың ... ... ... өңдеушілердің аты-жөнін,
шағын кәсіпорынның деректемелері мен ... ... орны ... ... ... ... Барлық бөлімдердің қысқаша нәтижелерін құрайды
(жобаның мәні мен тиімділігі, фирма ... ... ... ... ... ... қаржыландыру көздері, инвестицияларды
қайтару жоспары мен кепілі).
Құпиялылық туралы меморандум. Әсіресе фирманың дамуының перспективті
саясатына ... ... бар ... ... ... ... ... үшін қажет.
Мазмұны. Бизнес-жоспардың мазмұнына оңай ... және ... тез ... ... береді, ол бөлімдер жоспарының тізімін
береді.
1-бөлім. Фирманың мүмкіндіктері ... ... ... ... шағын кәсіпорынның жетістіктері туралы мәліметтерді
құрайды.
Бүл бөлімшенің көлемі 3-4 беттен аспауы керек. Оның мәтіні түсінікті
де қарапайым ... ... Осы ... жұмыс істеу өте ... ... де ... жобаның тартымдылығы көрсетілмесе, бизнес-жоспарды ары
қарай инвесторлар оқымауы да ... ... осы ... жазу кезінде
кәсіпкерге 2 кезеңді топтасқан ... және ... ... ... қажет:
инвесторлар үшін оның тартымдылығы мен іскер ұсыныстарының мәні; оның
іс-әрекетінің негізгі бағыттарын сипаттау, жобаны табысты ... ... ... мүмкіндіктері.
Бөлім фирманың миссиясын (басты ... және оның ... ... ... ... ... - бұл ұйымның
пайда болу мәнін сипаттайтын басты мақсаты.
Шектеусіз өсу (ұзак мерзімді) стратегиясы
Жалпы ... ... ... ... ... ... ... фирмалық
мақсаттардың жиынтығы (әдетте 4-6) түрінде анықталады. Сондай-ақ, сандық
көрсеткіштерді де ... ... ... ... ... де ... жаңа ... игеру процесінің сипаты) пайдалану
ұсынылады. Стратегиялық бейімделу бойынша қазіргі нарықтық жағдайда фирма
келесі төрт нұсқалардың бірін ... ... ... | ... көлемін | |Аралас |
| ... өсу | ... | ... |
| ... | |стратегиясы | | ... ... ... ... ... өсу ... ... стратегиясы ережеге сай, жылдан жылға
өзінің көрсеткіштерін тұрақты түрде ... ... ... ... ... мерзімді) өсу стратегиясы
тәуекелге барғысы келмейтін, нарықта кейбір экономикалық және бәсекелестің
белгілі бір ... қол ... ... ... ... жетілдіру бойынша ауқымды шаралардан бас тартады. Өндіріс
көлемін қысқарту стратегиясын ... ... ... ... және ... ... ... қайта құруды жүзеге асыра
бастайды. Міне, ... ... - бұл ... үш ... ... пішінді, әртараптандырылған компаниялар да
қолданылады.
2-бөлім. Тауар (қызмет) түрлері. Шағын кәсіпорынның тауарлық саясатының
параметрлері қарастырылады.
Осы ... ... ... ... ... ... ... (қызмет) деген сұраныс пен сатып
алушылардың қажеттілігін бағалау;
тұтынушылардың ... ... ... болжамдау.
Тауарларды сатудан түскен табыстар
Бірақ, не өндіру керек екенін білу, әлі де ... Ол ... ... ... толығымен жауап беретіндей етіп өндіре білу
қажет. Бұл үшін фирманың келесідей мүмкіндіктерін талдау қажет: ... ... ... ... ... ... бар кадрлардың
біліктілігі және т.б. Тауарларды сатудан түскен табыстар, сондай-ақ нарықта
оның жүзеге асырылу процесінің ерекшеліктері көбінесе берілген ... ... ... циклінің қандай кезеңінде тұрғандығымен анықталады.
Өміршеңдік циклінің бір кезеңінен басқа бір кезеңіне өту ... алу ... өсу ... ... ... өзгерістермен сипатталады. Кез келген
бұйым, ол қандай да бір тұтынушылық қасиетіне ие болмасын, ерте ме кеш ... ... өнім ... нарықтан ығыстырылады.
Жетілудің соңғы кезеңінде тауардың өміршеңдік циклін ұзарту мақсатында
кәсіпкер ... ... ... ... аясын кеңейту, жаңа өткізу
нарықтарын іздеу сияқты шешімдер қолдануы қажет.
Шағын ... ... ... ... өміршеңдік циклі бірін-бірі
жауып, толықтырып отырған ... яғни бір ... ... ... ... ... келесі бір жаңа тауар нарыққа ендірілген жағдайда ғана
фирманың ... ... ... ... ... ... болады.
3-бөлім. Тауарларды (қызметтер) өткізу нарығы. ... ... ... сыйымдылығы мен жағдайы; сұраныстың құрылымы мен деңгейіне түрлі
факторлардың әсер етуі; нарық ... ... ... ... сегменттеу жүргізіледі; фирма игере алатын үлесін анықтау.
Нарықты зерттеуде оның ... сол ... ... ... бойынша анықтауға
тура келеді: Мәселен, сату көлемі бойынша нарықтар былайша жіктеледі:
негізгі, өнімнің негізгі бөлігі сатылады;
қосымша, тауарлардың бір бөлігі сатылады;
таңдамалы, ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
Болашағы бойынша өткізу нарықтары былайша бөлінеді:
нәтижесіз - ... ... ... ... - өткізу көлемінің өсуі үшін нақты мүмкіндіктері бар;
әлеуетті - белгілі бір шарттарды ... ... ... ... - ... ... яғни ... бір жағдайда өспелі, ал басқа
жағдайларда нәтижесіз болуы мүмкін.
Сатушылар мен сатып ... ... ... бәсеке нарығы - қандай да бір өнімнің тәуелсіз сатушылары мен сатып
алушыларының көп ... ... ... ... - бағалардың кең өрісінде өнімді ... ... ... ... - бір-бірінің маркетингтік стратегиялары мен баға құру
саясатына қатысты сезімі бар ... аз ... ... ... - ... шарттарын үсынатын бір сатушы.
Тұтынушылардың алуан түрлілігі бойынша:
әскери нарық;
өнеркәсіптік нарық;
тұтыну нарығы.
Нарық түрін анықтап алғаннан кейін ... ... ... оған
сипаттама беру керек: ... даму ... оның ... болуының
экономикалық және тарихи себептері, шекаралық орналасуы және ... ... ... ... ... бұл таяу болашақта оның дамуын болжамдау мен
нарық конъюнктурасын бағалау болып табылады. Нарық ... - ... ... ... мен ... арасындағы арақатынас.
Бұдан кейін сегменттеу жүргізе отырып, ... ... ... үшін
қолайлы сегменттерді таңдап алады және сұраныстың мүмкін болатын мөлшерін
анықтай алады. Нарықты сегменттеу - бүл тауарлар мен ... ... ... ... жиынтығын белгілі қажеттіліктеріне қарай бір
топтарға бөлістіру.
4-бөлім. Өткізу нарығындағы бәсеке. Негізгі бәсекелестер ... ... мен ... ... және күшті жақтары сипатталады;
нарықтағы бәсеке деңгейі және сәйкес бәсекелік ... ... ... «Бәсекелестер картасын» қүру, «SWOT»талдау, негізгі бәсекелестер
бойынша нарықты сегменттеу әдісі, ... ... ... сияқты
тәсілдер пайдаланылуы мүмкін.
Өзінің бәсекелестерін талдай отырып, оларды аса адал ... ... ... ... ... ... нақты мүмкіндіктерге жол ашатын
стратегиялардың әлсіз жақтарын табуға тырысу керек.
Бұдан соң ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін
қамтамасыз етудің келесідей стратегияларының бірін таңдай алады:
- ... ... - ... ... ... төмен бағамен сатады;
сапалық бәсеке - сапасы өте жоғары немесе көп функционалды ... ... ... ... ... сату;
сервистік бәсеке - өзінің өнімін ... ... ... және ... ... көрсетумен қамтамасыз ету.
Егер жүргізілген талдау бәсекелестерде кемшіліктердің жоқ екенін көрсетсе,
онда кәсіпкерге бұл пікірден бас ... және ... ... ... ... ... жоспары. Өнімнің нарыққа шығу жоспары қүрылады. ... ... ... мен өнім қозғалысы саласындағы негізгі параметрлер
беріледі.
Маркетинг бойынша шағын ... ... ... ... ... ... болатын «ең жоғарғы нүктені» анықтау, нарықты сегменттеу ... ... ... ... ... ... ... тауарларын және олардың нарықтағы жүріс-тұрысын, ... ... ... ... ... ... мен ... тауарлар мен үсынылатын қызметтердің нарықтағы ... ... даму ... бағалау;
тауарлардың қозғалысы мен тарату тәсілдерін таңдау;
фирманың қызметі мен тауарларына деген бағаларды орнату;
жарнама науқанын жүргізу мен ... ... ... ... ... ... ... таңдау;
қоғамдық және мемлекеттік ұйымдармен қарым-қатынастарда болу.
Тауардың бағасы
Жоғары
Маркетингтік стратегияны ... ... ... кез келген тұжырымдаманы
таңдай алады, ... ... ... ... ... ... ... болатынын ұмытпаған жөн (сурет).
|Нарыққа ... ... кіру ... ... ... кең ... |кіру ... ... ... шығындары
Сурет. «Баға-маркетинг шыгындары» матрицасы
Қарқынды маркетинг стратегиясында фирма тауарларға жоғары баға ... ... ... үшін көп ... ... ... кіру ... тауардың жоғары бағасы маркетингке
кеткен төмен шығындарымен ... ... ... ... сай, ... деңгейі
негізінен бағамен аныңталған жағдайда ғана ... Бұл ... ... да, маркетингтік шығындары да төмен. Нарыққа кең кіру стратегиясы
нарықтың ... ... ... тез ... үшін ... және ... деген
төмен бағада маркетингке кететін үлкен шығындарды қажет етеді.
6-бөлім. Өндіріс ... ... ... ... саясатының
параметрлері белгіленеді, оның өндірістік мүмкіндіктері (өндірістік
қуаттары), технологиялық қамтамасыз ... мен ... ... ... ... ... ... есептеу болашақтағы 2-3 жылға жасалғаны
жөн. Өндірістік ағымдардың сызбасына сәйкес ... ... ... ... шикізат пен материалдардың барлық ... және ... ... олар ... ... ... ... қайта
өңделетінін және бұл өнім фирмадан қайда ... ... ... ... ... сызба қаншалықты тиімді түрде құрылғанын, ол
еңбек, уақыт пен материалдар шығындарының ... ... ... ... ... ... ете ... нарық конъюнктурасы
өзгерген жағдайда өнім ассортиментін қалай оңай өзгертуге болатынын сыртқы
сарапшыларға бағалауға мүмкіндік ... ... үшін ... есебі және өндірістік қуаттылықты арттыру мүмкіндігін
негіздеу маңызды мәнге ие. Фирманың ... ... ... ... ... де, қосымша негізгі қорларды өндіру есебінен де жүзеге
асырылу мүмкін, әсіресе: техникалық қайта жабдықтау ... ... ... ... өндірісті кеңейту нәтижесінде; жаңа ... ... ... ... ... ... қорлардың әрбір түрі бойынша
жүзеге асырылады.
Материалдық ресурстардағы (М) қажеттілікті есептеу материалдардың шығын
нормасын (Np) ... ... ... (V) ... жолымен жүзеге
асырылады.
M=Np • V
Өндірістік қорға қажеттілікті ... ... ... ... ... ... жыл ... орташа деңгейін көрсететін оның нормасының
негізінде жүзеге асырылады. Жылдың соңында өтпелі қор ретінде есептеледі.
Осы бөлімде шығарылатын өнім шығындарының ... ... ... шыға ... есептерді тікелей калькуляциялау жолымен немесе
фирмада өндірілген өнімнің бірлігіне қабылданған шығындар нормасынан шыға
отырып, ... ... ... ... ... асырылуы мүмкін.
7-бөлім. Ұйымдастыру жоспары. Жобаның кадрлың қамтамасыз ... ... ... белгілеу, қызметкерлер қабылдау, әріптестер
тарту бойынша ... ... ... ... ... ... ... белгіленеді.
Осы берілген бөлімнің аса маңызды ... бірі ... ... ... үшін ... біріктіру нысанында көрінетін шағын фирманың
ұйымдастыру құрылымын толық мазмұндау.
Ұйымдастыру ... ... ... ... қызметкердің штаттық
кестесінде, фирманы басқару аппаратының бөлімшелері туралы ережелерде,
жекелеген ... ... ... құжаттық негізде
белгіленеді. Ұйымдастыру ... ... ... ... ... саны;
иерархиялығы (деңгейлер саны);
басқару жүйесі қүрылымын ... ... ... ... бөлістіру сипаты;
басқару жүйесі қүрылымын ... ... ... ... ... сипаты.
Сонымен қатар кәсіпкер өз фирмасының үйымдасты-ру қүрылымының ... ... ... ... сәйкестілігін аньщтап көрсету қажет. Фирманың
жүмысы үшін кадрларды іріктеп алу, дүрыс орналастыру және пайдалану, ... ... саны мен ... ... есептеу маңызды болып табылады.
Бүл бөлімде әр түрлі қосымша төлемдердің түрлері: бас-қарушы ... мен ... ... жүйесі (фирма акциясының пакеттерін
иемдену, пайдадан алынатын пайыздар), мамандар біліктілігін жоғарылату ... ... ... сондай-аң оңытуға кеткен шығындар сметасын дайындау
көрсетіледі.
8-бөлім. Фирма қызметін құқықтық ... ету. ... ... ... мен ... нысанын таңдауға (жеке кәсіпорын, кооператив,
шағын кәсіпорын, жауапкершілігі ... ... ... бар ... біріккен кәсіпорын және т.б.) негізделеді.
Берілген жобаның ... әсер ... бүл ... ... өзіндік
ерекшеліктері, оң және теріс жақтары бар.
Сонымен бірге, бұл бөлімде өзінің ... ... ... де ... ... ... фирманың қызметін реттейтін барлық заңды және
құқықтық құжаттар көрсетілуі тиіс.
9-бөлім. Тәуекелді бағалау және ... ... ... мен
ескерту іс-шаралары, форс-мажорлық жағдайлар, инвесторлар мен әріптестерге
кепілдемелер көрсетіледі.
10-бөлім. Қаржылық жоспар. Шағын фирманың өндірістік-шаруашылық ... ... ... ... көрсеткіштерді талдау және
жоспарлы-есептік қүжаттардың жинағы үсынылады.
Бұл берілген бөлімде есептік кезеңге көрсеткіштердің жоспарлы және ... ... ... ... ... ... ... (жүмысшы) жоспар (есеп);
табыстар мен шығындар туралы жоспар (есеп) ;
ақша құралдарының қозғалысы ... ... ... есеп ... ... ... ... фирманың инвестициялық саясатының
мәнін ашады, соның ішінде мынадай сұрақтарға жауап береді:
Бизнес-жоспарда үсынылған жобаны ... ... үшін ... ... ... қүралдарды қай жерден және қандай түрде алуга болады?
Инвестицияларды қалай жақсы пайдаланған дүрыс?
Инвестициялар қашан ... алып келе ... ... ... ... жоспар» бөлімінде келтірілген
есептеулерге негізделеді. Сонымен қатар ... ... ... есептеудің түрлі математикалық тәсілдері қолданылады және
осы жобаны инвестициялаудың мақсатқа лайықтылығы туралы қорытынды ... Бұл ... ... ... ие, ... сәйкес, мамандар үшін
(мәселен, технологиялық маршруттың кестесі, шығарылатын өнімнің ... ... ... ... және т.б.) ... ... көрсетеді.
Дәріс 2
1. Рынокты талдау. Жобаланатын өнім сипаты, рынок сипаттамасы.
2. Маркетинг түсінігі. ... ... ... ... жоспары. Қаржы жоспары мен қаржылық стратегия.
Дәріс мақсаты: рынокты талдай білу
Нысанды сөздер: рынок, жоспар, қаржылық жоспар, стратегия
Әдебиеттер: 1, 2, 5, 6, 9, 10, ... ... ... ... өнім ... рынок сипаттамасы.
Нарықтың сыйымдылығын анықтау тауардың өзіне тән қасиеттері мен
ерекшеліктерін есепке алып отыруды ... ... ... үшін, егер фирма
ауылшаруашылық өнімдерін және азық-түлік ... ... ... оған ... ... тән, ал тұтыну тұрақты сипатқа ие ... ... ... ... ... мұндай жағдайда, оны жасап
шығарушылардың қоймаларындағы ... ... ... ... ... ... ... түрде көрінетін болады:
Ер = П + О + И – Э,
П - өндіріс көлемі
О – фирмалардың қоймаларындағы тауар ... ...... ...... ... ... жинақтаушы өзектерді анықтаумен немесе жинаумен айналысса,
мысал үшін, электродвигательдерді, онда ... ... ... ... кезінде фирмалар, машиналар мен жабдықтар шығарылатын
немесе әкелінетін елдерде ... ... ... алуы ... Мұндай жағдайда, жанама экспорт пен импорт сияқты жаңа
көрсеткіштер пайда болады. ... ... ... ... - бұл ... пайдаланылған, фирманың қызығушылық танушы тауары. Нарық
сыйымдылығы мына формула бойынша ... = П + О – Э + И – Эк + Ик, бұл ...... ...... ... сыйымдылығын анықтау кезінде, мысал үшін, ұзақ мерзімдік
пайдаланатын ... ... ... сол тауарлармен толтыру
көрсеткішін ескеру көзделеді. Егер бұл ... ... ... ... ... да ... ... болады. Соған керісінше, нарықтың
тауармен толықтырылуының ... ... – сол ... деген нарық
сыйымдылығы жоғары деңгейінің ... ... ... сыйымдылығы белгілі бір шекте экономикалық конъюнктураға
қатысты ... ... ... ... ... ... және ... кез келген жабдықтаудың құрылуы сатып алушылардың
сақ болуына әкеледі, бұл дегеніміз ... ... ... ... ... нарықтың сыйымдылығы өседі және сатуды қалыптастыру бар
болғаны баға өсуінің ... ... ... ... ... ... фирма, оның сыйымдылық шеңберімен өзінің ... ... ... ... білу және оны ... ... үшін өте
маңызды. Аталған көрсеткішті объективті зерттеу, осы нарыққа тауарды қоюшы
фирмаға нарықтық үлесті анықтаумен ... ... Егер ... ... өссе, онда белгілі бір саладағы көшбастаушылық жағдайы оның
көрсеткіші болып ... ... ... ... ... ... жетуге ғана қол жеткізіп қоймайды, сонымен қоса фирмалардың барлық
бағыттағы қызметін жақсартуға ынталарын арттырады, нәтижесінде ... ... ... ... үлесін келесі формуламен анықтауға болады:
| |=|V * Пф ... | ... |
| | |Ер ... – фирмалардың нарықтық үлесі,
Ер - нарық сыйымдылығы, барлығы,
V * Пф – фирмалардың өндіріс көлемі ... ... ... ... фирманың жеңіске қол жеткізуінің кепілі
ретінде қарауға болады. Дегенмен, бұл ... ... ... ... нақтылай айтқанда, объективті талдауды, ойластырылған ... ... ... алынған стратегияны талап етеді. Баға, жаңа тауарлар,
сервис, ауқымы және ... күш ... ... ... ... ... нарықтық үлеске жетуінің негізгі жайлары болып саналады.
2. Маркетинг түсінігі. ... ... ... ... ... ... жоспары мен қаржылық стратегия.
Маркетингті жоспарлау – бұл үздіксіз процес. Тек ... ... ғана оның ... мен ... қол жеткізілуі мүмкін.
Маркетигтік жоспарлау ... ... одан ... ... ... ... қарайтын сырғымалы жоспарлау принциптері
кең түрде қолданылады. Мысалы, егер жоспар 1 жылға есептелген болса, онда
әрбір 3 ай ... ... ... ахуалдарға қатысты оған өзгертулер
енгізілуі мүмкін.
Мақсаттарды жоспарлауға әсер етуші жайлар
Жоспарлау процесі 4 кезеннен тұрады.
1) Талдау 2) ... 3) Іске ... 4) ... ... ... ... жағдайын толық және жан – жақты талдаудан
басталады. Мұнда компаниянын өмір сүріп отырған ортасы және ... ... ... ... ... және ... жақтары сипатталады.
2) Жоспарлау – стратегияны жоспарлау ... ... әр ... ... іс - ... ... шешім қабылдайды. Мұнда бұл ... ... ... ... ... тауар және марканы
жоспарлау.
3) Іске асыру – стратегиялық жоспарлар шынайы өмірге еңгізіліп ... ... ... ... – бақылау жоспарлардың іске асқан нәтижелерін талдаумен
бағалаудан және қажет ... ... ... ... ... ... мына ... тұрады:
Миссия, стратегиялық мақсаттар, стратегиялық аудит, SWOT талдау, бизнес
портфельді талдау, мақсатымен стратегиялық талдау.
Сұрақтар:
1. Бизнес жоспар дегеніміз не?
2. Маркетинг, логистика, жоспар дегеніміз не? ... 8. ... ... БАЙЛАНЫСТЫҢ ФОРМАЛАРЫ[:]
Дәріс жоспары (2 сағат):
Дәріс 1
1. Әріптестік қатынастардың негізгі бағыттары
2. Тауарлар мен қызмет көрсетулермен саудада келісім формалары.
Сабақ мақсаты: ... ... ... ... меңгеру
Нысанды сөздер: әріптестік, әріптестік байланыс
кәсіпкерлік, жеке кәсіпкерлік, заңды тұлға, серіктестік
Әдебиет: 3, 5, 6,10, 14, 19, 23
1. Әріптестік қатынастардың негізгі бағыттары
Туризм ... ... ... ... ... менеджер,
қонақ үйде – тіркеу бөлімінің қызметкерлері, даяршы, консьерж, гид, ... және т.б.) ... ... ... ... ... сезімі
қалу үшін, күш салуы тиіс. Олардың қатынасы, сыртқы түрі және қонақтың кез-
келген өтінішін орындауға ... ... ... ... әсер
қалыптастырады. Мысалы, әрбір қонақ үйдің қызметкері, клиенттермен
байланысушы, ... ... ... ... ... ... ... оның
профессионалдығы және адамдық қасиет қонақ үйдің соңғы ... ... Бұл ... ... жоқ, ... да егер
басшылар кадр сұрақтарын ... ... ... ғимараттының толық
реконструкциялануы кепілдік бере алмайды.
Компания қызметкерлері, қонақтарды қарсы ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігіне айналады. Туризм
индустриясында бәсекелес компаниямен материалдық ... ... өте ... ... ... ... құны болмашы
айырмашылық). Өнімнің ажыратылуы ... ... ... ... ... ... персоналдары соңғы клиенттердің ... ... үшін ... ... ... ... Бұл ... тікелей
кірісіне әсер етеді – қаншалықты тұрақты клиент болса, соншалықты табыс
жоғары.
Кез келген адам жағдайды басқарып және аз ... ... ... ... ұйым ... жағымды әсер қалдыра алмайды. Менеджерлар
компания қызметкерлерінің орындайтын қызметтеріне және ... ... ... ... көз ... керек. Ондай
жағдай болмағанда клиенттерді қызықтырып және тұрақты тұтынушыға айналдыру
мүмкін емес.
Қонақ үйдегі жұлдыз саны – бұл ... ... тек қана ... ... ... ... ету, ... үйде қызмет көрсетуді стандартизациялау
қонақтың талабын қанағаттандыруды қамтамасыз ете алмайды. Сапа ... және ... ... ... ... қамтамасыз ете алады,
сапаны меңгеру философиялық сапаны таңдаудан басталады. ... ... және ... сапалы басқарудың екі үлгісі насихатталынып жүр –
«TQM» және «Six sigma». Бұл екі үлгі сапа ... ... ... ... және американдық-еуропалық).
Сапалы басқарудың екі үлгісін салыстыру, философиядағы басты
айырмашылығын ... ... ... ... ... – «TQM»
«тұтынушыны ойла, сапаға көңіл бөл – сонда табыс өзі келеді». Осы үлгі ... ... ... басқару жүйесі, япон фирмаларына тән менталитетке
өзгеру және ... ... ... ... «TQM» ... ... және сапа аумағы әрекетінің алгоритмизация арқылы,
қызметтің жаңа ... ... ... ... ... Сапаға қол
жеткізудің табысы ұйымның корпоративтік мәдинеттің қалыптасуын ... ... «Six sigma» - ... - ... белгісі. Сатушы
тұтынушының көп ақша жұмсауына мәжбүрлеу ... ... ... ... ... және ... жаңалығың арқылы таңқалдыра алу керек. Берілген
бұл үлгі табысқа ұмтылған, көп ... ... ... ... туристік
компанияларда экономикалық мәселелерді тез шешуге мүмкінді береді, «TQM»
принципінен корпаративтік ... және ... ... ... ... жоқ. Сонымен қатар сапа – жанама өнім, онсыз жаңашыл
компанияларда проблемаларды шешу ... ... ... әдісті қолдану
жоғарғы профессионалды маман-экспертті дайындағанда ғана мүмкін, дайындау
құны 50000 долларды ... екі ... ... ... ... ғана ... Егер ... бұл – іскер менталитет және корпаративтік мәдениет болса, онда «Six
sigma» табысты ... және ... ... ... анықтайды.
2. Тауарлар мен қызмет көрсетулермен саудада келісім формалары.
Халықаралық ... ... және ... ... барлық облыстағы
адмның іс-әрекетінің өсуі ғалымдардың күші және менеджерлердің әр ... ... ... ... ... Индустриялық өнімнің
ерекшелігі сол, қызметкерлер тауардың бөлігін құрастырады. Туристік бизнес
облысының экономикалық зерттеу ... ... ... туристік
ұйымды басқаруды жетілдіру жөнінде сөз қозғағанда, көп ... ... ... ... ... және т.б. ... бөлінеді, бірақ-та туризм
индустриясында басқарудағы басты күш оның персоналдарына ... ... ... ... ... ... маңызды бөлігі болып
саналады, ұйымдағы ең ... ... ... ... бірі
және ізінше, туристік ұйымда қызмет көрсету ... ... және ... ... ... ... саласында клиенттің
қанағаттануы персоналдың сыпайылығы және оның ... ... ... ... ... ... ... туристік ұйымның маңызды
функциясының біріне айналуда - персоналды басқару функциясы. Бұл ... ... ... деңгейде даму концепциясындағы
персоналды басқарудың кілтін табу ... ... ... ... ... ... алғанда егер өнім адам еңбектің,
шаруашылық қызметтің, материалдық-заттай ... ... ... формада немесе көрсетілген қызметтер мен жұмыстар түрінде
анықталды, және маркетинг тұрғысынан алғанда ... ... ... ... түсініктері қолданылды.
Көп туристік ұйымдар сапалы қызмет көрсетуді ұстап тұру үшін ... ... ... – туристерге қызмет көрсету ережесін
орындау үшін ... ... ... өндірілген операциялардың бекітілген
сапа деңгейінде кепілдеме беруге бейімделген.
Стандарт клиеттердің қызмет көрсету деңгейін бағалайды және ... ... ... ... ... белгілерге мысалы қонақ
үйге жататындар: брондау немесе ақпарат алудағы қоңырауға жауап беру уақыты
(15, 20,30 ... ... ... ... рәсімдеу (кезектер
болмауы тиіс); уақыт, нақты қызмет ... ... ... ... кір ... қонақтардың киімін тазалау бір тәулік алмауы тиіс); сыртқы түрі және
бір үлгілі киімнің болуы; ... шет ... ... және ... ... ... ... қызмет көрсетудің барлық
сұрақтарына ... ... сол ... ... ... ... – бұл
тұтынушылардың қанағаттандыру сезімін қалыптастыруға арналған қасиет,
олардың алған қызметтері ... ... ... келуі тиіс. Туристік
ұйымның клиенттері өте көп, ... өз ... ... және ... ... өзгешеліктер бар және алған қызметті қабылдау ой-
өрісі және оған реакциясы, сондықтанда бұл ... ... ... ... бір ... ... ... ұйымдарда сапалы қызмет
көрсету персоналдардың біліміне байланысты:
- тану және әрбір клиенттің тапсырылған қызметіне баға беру;
- әрбір клиенттің елестеткендей ... ... баға ... әрбір клиеттің қанағаттануына қол жеткізу, қажетті қызмет көрсету
процесінде дәлдеп түзету жылдамдығы.
Соған орай, ... ... ... ... маманданған
қызметкер, сонымен қатар ... ... ... ... ... сондай-ақ сәйкесінше псхологиялық дайындығы қажет,
тұлға аралық сұрақтарға жауап ... ... ... ... жеке ... ... сиғызады, оның интуициясы, тәжірибесі, әртүрлі бағыттағы
жағдайларға баға бере алуы және ... ... қоса өз ... туындаған қиындықтарға шығармашылық және ... ... алу ... 2
1. Туристік фирма қызмет көрсетулері мен тауар өндірісі ... ... ... ... ... ... ... контракт бойынша басқару)
2. Тауар алмасу аясындағы қатынастар формалары (бартер, ... ... және ... ... ... ... ... мақстаы: туризм аясында ынтымақтастық байланыстарды зерттеу
Нысанды сөздер: бірлескен кәсіпорын, өндірістік кооператив.
Әдебиет: 3, 5, 6,10, 14, 19, ... ... ... ... ... мен ... ... аясында
қатынастар формалары (бірлескен ... ... ... ... ... ... ... дұрыс жүргізілген жағдайда жоғары халық шаруашылығы мен әлеуметтік
әсерге қабілетті. Оның дамуына қарсы сала отырып ... ... ... ... ... ... яғни ... өнімділігінің өсуіне, ұлттық
табыстың өсуіне және республиканың егемендігін нығатады түсуіне ... ... ... одан әрі ... ... ... елеулі үлес
қосады. Өкінішке орай, туризмдегі маркетингке көп көңіл бөліне берілмейді.
Онда туристік маркетинг мәселелерді шешу үшін ... және ... ... мен ... ... ... ... қажеттілігін
психологиялық және әлеуметтік фактор тұрғысынан қанағаттандырады, сонымен
қатар, туристік ... мен ... ... ... қалыптасуының
тиімді тәсілдерін анықтауға көмектеседі. Туризм сферасында маркетингті
қолдану қызмет көрсетулер мен өндірісті ұйымдастыру тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ... ал туристік қызмет тек бір
орында ғана тұтынылуы мүмкін. Туризм ... ... ... ... ... сұраныстың уақытқа қатыссыз және орналасуына
қатыссыз өзгеруіне бейімделе ... ... ... ... ... капиталдың үлкен бөлігіне себепші болды. Басқа жағынан
қарағанда, ... ... ... өте ... ... ... ... көп жағдайда саяси және әлеуметтік жағдайға, одан басқа, маусымдық
өзгерістерге байланысты.
Туристік нарықта қызмет ететін ... ... ... ... мен ... бизнес-орта (демографиялық,
экономикалық, экологиялық, әлеуметтік-мәдени, саяси, ғылыми-техникалық)
арасындағы тығыз ... ... ... ... әдістері мен жолдарын
іздеуден тұрады.
Туристік фирманың маркетингтік қызметінің негізгі мақсаты ... ... ... ... комерциялық қызмет үшін маңызды тұтыну
нишалары (нарық сегменттерін) табу, болашақтағы және ... ... ... пен ... ... және ... содан
соң осындай білім негізінде фирманың қызмет нарығы мен клиент үшін имиджін
қалыптастыру есебінен тұрақты қызметтің ... ... ... ... ... ... тиімді жұмыс жасауы үшін маркетингтік
негізгі ... ... ... ... жаңа ... ... ақпаратты жинақтау және қолдану негізінде инновациялық бизнес-
жобаларды өңдеу; клиентермен (нақты және ... ... ... және ... ... ... өндіріс шамасы мен фирма
мүмкіндіктерін ескеру.
Бұл мәселелерді шешу үшін ... бар ... ... келісім
алдында жұмыс істеу және оны фирма қызметінің ... ... Бұл ... ... ... ... бар нарық сегменті шегінде
әр түрлі турөнімдерді тұтынатын мүмкіншілігі бар тұтынушыларды іздестіру
жұмыстарын жүзкгк асыру ... ... ... ... ... (нарық сиымдылығы; турөнімнің номенклатурасы; ... ... ...... және ... ... ... табиғи орны; турөнімдерді өндіру жүйесін қалыптастыру;
ұйымдасқан фирма құрылымын және нарықтың ниша мүмкіндіктерін ... ... үшін ... ... қалыптастыру.
Бәсекені жетілдіру және туристік қызметке ... ... ... ... ... бет ... алып келеді;
стратегиялық маркетинг жоспарын құру арқылы сыртқы ... ... ... және бәсекелестік жарыста табысқа жету мүмкіндіктері
пайда болады.
2. Тауар алмасу ... ... ... ... қарама қарсы
жабдықтау) және қызмет көрсету аясындағы келісім формалары
Маркетинг дамуына туристік қызмет нарығында, әртүрлі елдердің туристік
компаниялары мен ... ... және ... ... туғызуы қажет. Сонымен, АҚШ 80 жылдардың басында ... ... ... клиенттерге сыйлық беру қолданылады. Мұндай
бағдарлама мақсаты – қызметпен ... ... ... ... ... үшін
тұтынушыға тұрақты бір фирмадан алуына жағдай жасау. ... ... беру ... бал ... ... ... клиенттерге сыйлық беру бағдарламасы мәліметтер бағасын
құруға және сол арқылы қонаққа ... мен ... не ... ... ... ... ... мәліметтер базасы арқылы
тұтынушыларды ылғи және тікелей бақылауына мүмкіндік туындайды. Нәтижесінде
тұтынушы өзі ... ... ... ... ... немесе
қызметтерді алады. Қазіргі таңда тұтынушылар талғамы мен талапы өскен ... бұл ... ... ... Олар ... ... мен ... іздейді, толық ақпарат алуға тырысады. Экологиялық
таза өнімді тұтынуға талпынады.
Кәсіпорын тұрақты клиенттерін кез келген жаңа ақпаратпен ... ... ... ... ... туралы. Клиенттермен диалогтық қарым-
қатынас орнату кәсіпорындар үшін клиенттердің қалауын алдын-ала білуіне
мүмкіндік береді. ... ... ... ... да ... ... «жеке қонақ» бағдарламасы көрсетілетін қызмет түрлерін
тұрақты кеңейтуді жорамалдайды, ... ... ... үшін ... ... ... ... сегментінде және
өзге де сегментте жұмыс істейтін фирмалармен өзара байланыс орнатылады.
Мысалы, клиенттерге сыйлық беру ... үй ... ... ... ... маркадағы қонақ үйлер қатысады: Marriott Hotels, Resorta
Suites (5-жұлдызды қонақ үй ... ... жеке және ... Courjard ... қонақ үй бизнес-туристер үшін);
Fairfield Fnn (қымбат емес қонақ ... ... Vacation – ... ... ... Centers (конгрестік); Residence
Tnn (ұзақ ... ... ... ... және т.б.
Жоғарыда келтірілген тәжірибе туристік қызметті ... ... ие. ... заманаға сай жағдайға берілген бағдарламаны
кіру туризміне қатысты жүзеге асыру тәжірибеде мүмкін емес. Бұл ... ... ... ... үй ... ... бағалары,
Қазақстанның кейбір аудандарында экологиялық ... ... ... ... ... қажет. Бұл жерде АҚШ тәжірибесі
біздің республиканың туристік кәсіпорындары үшін өте ... ... ... ... сала ... сфера қызметі сауатты, білікті және ... ... ... ... осыған – менеджмент қызмет етеді. Менеджмент
ағымының «management» - «басқару» сөзінен ... ... ... – бұл ... ... ... ... өзінің
логикалық дамуы мен «мінезі» бар. ... ... ХХ ... ... А. ... ... факторының жеке үш – капитал, ... ... ... ... көрсетті. Бұл көзқарас тұрғысынан алғанда,
туризмдегі басқару ерекше мағынаға ие. Фирма – туризм индустриясының ... ... ... ... күші ... ... ... басты
түйіні. Туризм саласындағы мамандар бірыңғай, тамаша басқару моделі жоқтығы
әділ деп ... ... әр ... өзінше, біргей. Ол өзінің моделін ... ... ... ... ... қарапайым және икемді болуы керек.
Оның басты белгісі біріншіден, тиімді әсерді ... ету және ... ... бұл көп дәрежеде біріншісіне қатысты. Бұл жүйе
келесідегі негізгі ... ие ... ... ... ... ... ... бірақ көп білікті маманданған адамдарға; басқарудың
кіші дәрежесі; құрылым, мамандар ... ... ... ... ... жұмыс кестесі мен тәртібі, тұтынушыға бағдарланған.
Туризм сферасындағы қазіргі заманғы ... ... ... мен ... ... ескереді, яғни әртүрлі мақсаттағы
саяхаттанушы туристерге қызметкөрсетулер технологиясы мен мазмұны ... ... ... шыға ... ... көп ... жобалар және туристік
қызмет көрсету бағдарламалары құрастырылады, онда ... ... ... ... және ... ... ... агенствалар, авто
және авиатранспорттық кәсіпорындар, музей бизнесі; ... қоса ... ... ... ... және ... ... денсаулық
орталығы және т.б. Бұның барлығы туризм инфрақұрылымын ... ... ... ... ету үшін ... ... және саяхат кезінде
қажетті әртүрлі қызмет түрлерін кіргізеді.
Заңдық ... және ... ... белгілі фирмаларына сәйкес,
қызмет ерекшелігіне байланысты, сонымен қатар нарық игілігі мен қызметі
және ... ... ... ... ... ... көлемі мен
барына байланысты, меналитетіне байланысты туристік кәсіпорындар мақсаты ... ... ... ... және ... ... – ұзақ мерзімді болашақ пайданы максимизациялау
және бөлу ... ... ... пен өнімдердің ескеруін ... ... ... орнын мықтап бекіту. Соңғы мақсаты қаржылық
көрсеткіштер мен немесе клиенттерді (шетел – 60 ... ... – 40 ... сандарымен көрінуі мүмкін. Тұтас алғанда нарықтық орныққан орынды
нығайту мемлекет үшін ... ... ... және ... ... болып табылады. Мысал ретінде, Ресей Федерациясы Санк-Петербург
туризм Департаментімен ... үш ... ... ... ... мейлінше көбейтуге жеткізу, туристік бизнестің әлемдік ақпараттық
жүйесіне кіру ... ... ... ... ... туристік қызметті
түрлендіру.
Фирмалық мақсат – біріншіден, фирманың, мемлекет, аудан ... ... ... ... және ... арыттыру. Бұл жағдайда кез
келген кәсіпорын басшысы өзінің ... ... ... ... ... көп ... және тұрақты табысқа қол жеткізгеннен кейін, олар
нарықтағы тұрақты жағдайдық қалыптасуын іздестіре ... ...... ... ... ... табысына сәйкес
келетін өнімдерді жетілдіру көзқарасымен ... ... ... ... ... ... ... маңызды орынға ие болып
отыр.
Көп жағдайда туристік менеджмент мақсаты мынадай пікір ... ... парк ... ... мен сенімділігін
арттыру; жұмыс істейтін орындар пайызын жоғарлату, әр түрлі маусымда икемді
баға саясатын жүргізу, клиенттердің ... әр ... ... ... ... ... туризм саласындағы іскер ұйымдарды мадақтау, ... ... және ... ... ... Осы аталған мақсаттың кейбір
түрлерін ғана таңдамай, тұтастай ... өз ... ... ... Бұл жерде моделдің негізгі мақсаты қолда бар ресурстарды ... және ... ... ... ... ... ... тұтынушыларда
барынша қанағаттандыру.
Бұл жерде ең бастысы экологиялық мақсатқа көңіл бөлу қажет. Бұл
мәселе кез ... ... ... ... ... ... керек,
фирманың меншік формасына және қызметкерлердің құрамы мен ... ... ... ... басқару бағдарламасын
құрастырғанда, ... ... ... мен ... ... қорғау
түсініктерінің маңызы зор екендігін ескергендері жөн. ... ... ... ... танымал туристік орталықтарының қол жеткізген
табысынң құпиясы қоршаған ортаның ... ... және оның ... ... мен ... ... ... мәдениетімен ерекшеленеді, және
керісінше жағдайда, қоршаған ... ... ... ... мәдени
ерекшелігінің жоқтығы қызмет көрсету деңгейінің төментеуіне, туризм
көлемінің ... әкеп ... ... ... ... ... әсер ... Бұған мысал ретінде белгілі Шарын
каньоны мен Көлсай көлінің ... ... ... ... ... жағдай шиеленістің ушығып кеткені соншалық төтенше жағдай тәртібі
енгізілуде. Жергілікті табиғатты ... ... ... және
бақылаусыздығы салдарынан келіп жатқан туристер ағыны табиғи ескерткіштерді
бұзуда. Бұл жерден табиғатты қорғаушы әкімшілік пен табиғатты ... ... ... ... ... ... ... Өкінішке
орай, жағдайда сауықтыру және ... ... ... ... ... ... ... фирмаларды табиғи объектілердің және оған әсер ететін
әкімшіліктің құзіреті жүргізілмейді. «Шарын ... және ... ... ... ... ... әлі күнге дейін жүзеге асырылған.
Экологиялық мақсатты жүзеге асыру үшін туристік фирмалар, тіпті
индустриясы ... ... ... мемлекеттердің тәжірибесіне көшуі
қажет. Ұлыбританияда мысалға, туристік ... ... ... көп
көңіл бөледі.
Кейінгі жылдары демалу үшін ғана емес, «экологиялық таза» ... ... саны ... ... «Жасыл туризм» немесе «экотуризм»
түсініктері ... ... ... ... фирмалар ғана емес,
сонымен қатар үлкен ірі туристік фирмаларда қолданады. Бұл ... ... ... орын ... ... ... ... Туризм
сферасының қызметкерлері әлемнің әр ... ... ... ... ... қорғау сұрақтарына толғанып жауап іздейді. Бұл әдемі таза
табиғат маңызды болашағын жағдайды, онда ... ... ... ... ... салуды тиімді етеді.
Қолда бар статистикалық деректерге сүйенсек шамамен туристердің 10
пайызы турагенттікті ... ... ... қорғауды мойынына
алғандығына көп көңіл бөледі және бұл ... күн ... ... ... институтының мәліметтері бойынша саяхаттанушы
туристердің жарытысынан көбі ... таза ... дем ... үшін ... ... ... ... екендіктерін көрсетеді.
Әрі қарай экономикалық туризмнің теориялық аспектілерін, оның негізгі
даму ... ... ... ... ... ... ... айқын
ұйымдасқан басқарусыз қызмет ете ... ... ... ... жұмыстарын тәжірибеге енгізіп, басқару қызметінің жүйесіне нарықтық
құрылымын толықтыруға бейімдеген.
Экологиялық туризмдегі ... тек ... ... ... ... ... экотуризмдегі ролі мен алатын орнын, ... ... ... ... шамасы мен ерекшеліктерін бөліп
көрсету.
Экотуризмдегі менеджменттің құрылуымен ... ... ... ... ... ... орынға ие болғандар үшін, түрлі
жаңалар қауіп ретінде қабылданады. Екіншіден, экотуризмді айта ... ... ... ... яғни ... ... өз сегментін игеру
үшін. Үшіншіден, туристік нарыққа шыққан ... ... ... ... өнім бағасытым қымбат және таңдаулы болады. ... ... ... туризмдегі менеджмент «өткір қабілеттің» ... ... бұл ... ... ... қол ... ... сапаға қол жеткізуін қамтамасыз етуі қажет.
Туризмнің қоршаған ... ... ... ... ... қоғам
оны туристерден туризмді басқару механизмін қолдану арқылы қорғау ... ... ... ... жағымсыз әрекеттерден қорғау талаптары белгілі ... алып ... Тиым салу ... ... ... ... енгізу, сапар шегу бағаларын жоғарылату немесе мемлекеттік
жарлық шаралары жүргізілуде. Мысалы, Индияда теңіз ... ... ... құрлысын жүргізуге тиым салады. Ал, Мавритания ... биік ... ... тиым ... ... ... ... үшін, Швейцарияда жұмыс істеп ... ... ... ... ... ... ден ... жаңа ғимараттарды салуға емес,
осындай және өзге де шаралар басқару мінездемесімен жүргізіледі, табиғатты
қорғау аясында ... ... ... ... негізделген.
Бүгінгі таңда Қазақстанда өзін жақсы көрсеткен туристік ... ... ... ... қонақ үйлер, тамақтану пунктерін және т.б.
тұрғызу үшін және ... ... ... экономикалық жағдай
көзқарасы тұтасынан ... беру ... ... ... Тек ... ғана ... сонымен қатар жергілікті тұрғындар да табыс ... ... ... ... ... Бұл ... – жаңа жұмыс орындарын
ашу, қаражаттардың құйылуы, озық техниканы беру, ... ... ... әдістері, жергілікті өнеркәсіп және ауылшаруышылығын дамыту. Бұған
көрнекті мысал ... ... ... компаниясының қызметін мысалға алуға
болады. Ол Алматы ... ... ... ... ... құру ... үшін, Райымбек ауданының фермерлік ассоцациясының дамуы үшін,
Алакөл және Балқаш ... ... ... комплекстеріне туристік қызметпен
түскен түсімдерінің жүз мың АҚШ долларын салды. Бұның бәрі – туризмде,
жалпы ... ... ... ... ... ... құрудағы
мемлекеттік органдардың шоғырлану қажеттілігі туралы ... ... ... кең ... ... ... ... ала отырып,
басымдылық экологиялық туризмге бағытталуы қажет. Сондықтан экологиялық
туризмге менеджментті мақсатты бағытталуын ... ... ... ... ... көңілді экологиялық
білімге аударуы қажет, туристік бағдарламалардың мазмұнды жұмыс істеу
жолымен ... мен ... ... ... ... ... орта тәртіпті экологиялық нормаларды енгізу арқылы қалыптастыру.
Туристерді тек ... ... алып қана ... оның ... ... ... шараларын өткізу қажет.
Екіншіден, экотуризм менеджменті экобілімі төңірегіндегі сұрақтармен
шектелмеуі керек. ... ... да, бұл ... мәні ... мінезде
болмауы қажет, керісінше тамаша табиғи ортаны қолдана ... ... ... ... ... адамдардың физикалық және рухани күшін қалпына
келтіріп, оған ... ... ... ... ... сондай-ақ
эмоциялық нығаюын көзі ретінде қызмет еткені жөн.
Үшіншіден, экотуризмдегі менеджмент ... ... ... ең ... ... ... табиғи территориялар, аймақтық және жалпы
мемлекеттің табиғи байлығын қорғайтын, ... ... етуі ... Жергілікті іскер айналымның өсуі, халықтың жұмыспен
қамтылуының ... ... ... ... тіл ... ... діни ... жергілікті, кәсіп, дәстүр, ғұрып –
бұның бәрі экотуризм менеджментіндегі құралдары болуы қажет. Айтылғандардың
барлығы кейбір көптеген ... ... ... ... ... ... туристік аумақтардағы басты
табиғатты қорғалуы болуы керек. ... ... ... ... ... ... ... пайдаланып, туристерді олардың бейқам
қатынасынан табиғаттың әсерінің ... ... ... ... әкімшіліктері, қоғамдық табиғатын қорғау ... ... ... арқылы менеджмент туристік орталықтарда экологиялық
сауықтандыру жұмыстарын атқаруға қабілетті.
Бесіншіден, экотуризмдегі менеджмент табыс ... ... ... мен ... ... және ... асыру арқылы оның
өндірісіне барынша шығындар көлемін ... ... ... экотуризмнің
қызметі шектелмей, табиғатты қорғау қызметімен айналысуы ... ... және ... ... ... ... ... экономикалық негізде табиғатты қорғау функциясын табысты жүзеге
асыруына жаңа мүмкіндіктер береді.
1. Бүгінгі күнде ... ... ... ... ... ... ... бүгін бүкіл жерлерде кездестіруге болады – ... ... ... әлем ... ... ... тек дәстүрлі туристік орталық болып
табылатын Европаны ғана емес, сонымен бірге Америка, ... Азия ... ... де ... Туристік индустрия – бұл құралдардың
жиынтығы: транспорттық құралдар, тамақтану, көңіл ... ... ... ... және ... ... ... асыратын,
сонымен қатар экскурсиялық қызметтер мен гид-аудармашы қызметтерін ұсынатын
ұйымдар.
Туристік индустрия орнық материалда – ... ... ... ... адамдардың көп бөлігін қамтамасыз етеді
және экономикалық кешеннің басқа салалармен тығыз байланыста ... ... ... ... сала аралық комплекс ретінде анықтауға
болады, құрамына: а) жолаушы көліктері (әуе, су, ... ... жол) ... ... ... көңіл көтеру қызметі; б) түрлі ... ... жоқ ... да кәсіпорындар (транспорттық машина жасау
және автомобиль құрастыру, отын өнеркәсібі, күрделі және жол ... ... ... ... ... және т.б.); в)
туристер қолданатын кең ... ... ... ... ... ... дамуының негізгі материалдық –
техникалық базаға сүйенеді. (11 – ... ... ... ең басты орынға ие. Бүкіл әлемдік туристік
ұйымның (БТҰ) мәліметтері бойынша, ол ... ... ... өнімнің оннан
бірін қамтамасыз етеді, 11 пайыз жоғары халықаралық инвестиция, кез келген
9-шы ... ... ... орындарынан қамтиды.
Туризмнің материалды-техникалық базасына келесілер жатады: туристік
фирмалар, қонақ үй, туристік база, ... және сату ... ... ... қызметтері, туристік клубтар,
станциялар және т.б.
Материалдық-техникалық базаға негізі бойынша үш негізгі қасиеттреге
жіктеуге болады: ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне байланысты.
Туризм – бұл индустрия, өзіне көптеген қызмет түрлерін кіргізеді.
Туризм индустриясының ... ... ... ... байланыста.
Көптеген елдерде туризм елдегі үш басты саланың қатарына кіреді, және
өте жоғары қарқынмен даму ... және ... ... ие, ... ... ... өсіреді.
• Жаңа жұмыс орындарын қалыптастырады.
• Туристік қызмет өндірісімен байланысты барлық салаларды кеңейтеді.
• Халықтың кәсібін және ... ... ... ... ... халықтың тұрмыс деңгейінің өсуін қамтамасыз етеді.
• Валюталық түсімдерді өсіреді.
Мемлекет экономикасына туризмнің оң әсер етуі тек, ... ... ... ... жүзеге асырылады. Басқаша айтқанда, туризмнің
экономикалық тиімділігі, елдегі басқа әлеуметтік-экономикалық ... ... ... қажет.
2. Экономикалық тұрақтылықты қолдау үшін, туристік индустриясының
өсуі мен шет ел валюталарының құйылуын көбейту мақсатында ұлттық ... ... және ... ... үшін ... ... белгілі, сондықтан оның дамуының туристік индустрия үшін де
қадамдары маңызды, сонымен қатар саяхатшы үшін де. ... ... ... қызметінің түрі Қазақстандағы туризмнің алға жылжуы, дамуы, сондай-
ақ үкіметпен және жеке индустриямен іскер ... ... ... басқару кең мағынада өзіне басқару әсерлерін дайындау және жүзеге
асырумен негізделеді. Аумақтық ... ... ... ... әсер ... ... ... туризмді басқарудың субъектілеріне ҚР Үкіметі, ҚР-
ның спорт және органдары, туризм жөніндегі комитеттер және т.б. ... ... ... ... ... ... туристік қызмет көрсету процессі және т.б. жатады.
Басқару субъект және объект арасындағы белгілі ақпараттық таралуы
арқылы ... ... ... ... және ... ... ... келесілерді
қамтиды:
- туризм сферасындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыру;
- ҚР-ы туризм туралы заң шығаруға қатысу;
- Туризм ... ... ... мен ... ... ... ... Ұлттық туризм жағдайы мен оның дамуына ұсыныс енгізуді талдау.
Ұлттық ... ... (ҰТК) ... міндеттері келесідегідей:
- туристік, банктік және өзге коммерциялық құрылымдардың қаржылық және
материалдық ... ... ... бағдарламасын жүзеге асыру
мақсатында біріктіру;
- әлемде бәсекеге қабілетті, ... ... үй ... ... ... ... ... және кешендерді салу, және оның
қаржыландырылуы, іске асырылуы мен алдағы пайдаланылуы;
- аймақтағыкелешегі бар шет ел және ішкі ... ... ... ... ... ... оның ішінде Қазақстан
индустриясындағы шет елдіктерді;
- ҚР спорт және сыртқы нарыққа жылжыту;
Сұрақтар:
1. Әріптестік ... ... ... ... ... ... түрлері бар? [kgl]
[gl]Тақырып 9. ТУРИЗМДЕГІ КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТІҢ ҰЙЫМДЫҚ ҚҰҚЫҚТЫҚ
ФОРМАЛАРЫ[:]
Дәріс жоспары (сағат)
Дәріс 1
1. ... ... Жеке ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті ұйымдастыру формалары
Сабақ мақстаы: туризм аясында кәсіпкерлік қызметтің ұйымдық құқықтық
формаларын ... ... ... жеке ... ... ... 2, 3, 6, 9, 13, 14, 15, 26, 27
1. Кәсіпкер мәртебесі. Жеке кәсіпкерлік. Заңды тұлға. Серіктестік
Жеке кәсіпкерлер - бұл ... ... ... ... ... ... асыратын жеке тұлға. Бәрінен бұрын олар жеке ... ... ... ... ... ... ... жасайды және барлық міндеттемелер бойынша өзінің ... ... ... ... құқы, қызмет ерекшелігі, түрлері Қазақстан Республикасының
Азаматтық ... ... жеке ... өз ... ... ... күш тартқан жағдайда
отбасы кәсіпкерлік қызметі ретінде заңды түрде тіркеле ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық кодексіне са заңды тұлғалардың
келесі ұйымдық құқықтық формалары бар:
Коммерциялық ... ... ... ... серіктестік,
жауапкершілігі шектелген серіктестік, акционерлік ... ... емес ... діни ... ... ... т.б.
Туристік қызметтенегізгі турлері туроператорлар мен турагенттер.
Туроператорлық қызметпен ҚР заңды ... ... ... өз ... мен ... ... құқылы.
Туроператорлар мен турагенттер өз мүдделерін қорғау мақсатында
бірлестік негізінде бірігуі мүмкін.
Дәріс 2
Дәріс ... ... ... (1 ... ... және ... емес ... мен олардың жіктелуі
2. Туризм аясындағы кәсіпкерлік қызметтегі маркетинг, менеджмент,
логистика
Дәріс мақсаты: ұйым жіктеліуін ... ... ... кәсіпкерлік
қызметте маркетинг, менеджмент және логистика маңызын қарастыру.
Нысанды ... ... ... ... емес ... ... логистика
Әдебиет: 2, 3, 6, 9, 13, 14, 15, 26, 27
1. Коммерциялық және коммерциялық емес ... мен ... ... - бұл ... ... ... процесінде оңашаланған құқықтық
формаға сәйкес үлгіде тіркелген қазіргі заманғы ... ... Бұл ... ... ... ... нормаларына сәйкес жасалған.
ҚР құқықтық жүйесіне сәйкес, фирмалардың ... ... ... ... ... ... серіктестіктер, өндіріс кооперативтері, акционерлік
қоғам. Шаруашылық серіктестіктер өзара ... ... ... ... ... ... қосымша жауапкершілігі
бар серіктестіктерге бөлінеді. Осы ... ... ... ... ... - бұл ... ... қызметтің алуан түрлерін
дербес жүзеге асыратын жеке тұлға. ... ... олар жеке ... ұйымдастырушылары болып қатысады, өзінің атынан келісімді
дербес жасайды және барлық ... ... ... ... ... көтереді.
Серіктестіктерді ұйымдастыру капиталды біріктірумен ... ... ... ... ... және ... ... мүліктік жауапкершілікті орындауларын талап етеді.
Серіктестіктерге толық серіктестік және жауапкершілігі шектеулі серіктестік
жатады.
Қоғамдарды құру кезінде ... тек ... ... жеке ... іс ... ... ... басқару жұмысын
салымшылармен тағайындалатын кәсіби менеджерлер жүзеге асырады. Фирма
банкротқа ұшыраған жағдайда, ... ... ... ... ... ... сонымен бір мезгілде мүліктік жауапкершілік алдын
ала бөлініп көрсетіледі, бұл кәсіпкерлік тәуекелге барудың мөлшерін есептеп
шығаруға мүмкіндік ... ... ... жауапкершілігі шектеулі
қоғамдарды, акционерлік қоғамдарды және корпорацияларды жатқызуға ... ... ... мен ... арасындағы аралық
формасы болып саналады.
Коммандиттік серіктестік - бұл ... ... ... және ... ... бойынша өзінің салымымен, сол сияқты
өзінің мүлкімен шектеулі жауапкершілік көтеретін, екі немесе одан да ... ... ... ... (коммандиттер) серіктестікті
тікелей басқаруға қатыспайды, тек ... ... ... бұл ... шағын және орта кәсіпкерлер таңдайды.
Жоғарыда келтірілген фирмалардың ... ... ... белгілері бойынша басқа да жіктеулер бар.
Шаруашылық қызметінің түрлері және жасалатын операциялардың сипаты
бойынша фирмалар: өнеркәсіптік, ... ... ... ... ... ... ... және басқаларға
бөлінеді. Мұндай жіктеу негізіне өндіріс немесе сатып алу - сату объектісі,
нақтылай айтқанда, материалдық - ... ... ... ... ... ... ... сипаты бойынша: мемлекеттік, жекеменшік және аралас
болып бөлінеді.
Фирма ... ... ... ... аралас және
халықаралыққа бөлінеді. Бүгінгі күні Қазақстанда аралас ... яғни 50% ... ... ... ... ... рөл ... фирмаларды жасалатын операциялардың көлемі бойынша ірі,
орта және шағынға бөліну кеңінен қолданылады.
Нарыққа ... өту және ... ... ... ... жағдайда щағын және орта кәсіпорындарға байланысты. Бұл кәсіпорындар
ірі кәсіпорындардан ұтқырлық, икемділік, қозғалғыштық, сұранымдардың ... ... ... ... тез түрдегі кері әсер сияқты
сипаттарымен ... осы ... ... ... ... ... үшін аса ... болып саналады. Қазіргі уақытта
шағын және орта кәсіпорындар Қазақстандағы шаруашылық ... ... 4/5 ... ... ... ... қызметтегі маркетинг, менеджмент,
логистика
Маркетинг түрлі ... және ... ... ... ... процесінде туындайтын әртүрлі қиындықтарды жеңуге мүмкіндік
береді.
Тәжірибелік маркетинг біздің республикамызда және достастық елдерінде
өзіндік ... ие. Оның ... ... ... Бұл – ... тауар өндірушілер арасындағы бәсекелестік
күрестің әлсіздігі, өнімдерді өндіру ... ... ... ... ... күшті ықпал етуі және т.б.
Экономиканың бірқатар салаларындағы монополизм, заңдардың ... ... ... ... ... ... атап өтуге
болады. Егер маркетингтік құралдарға толық шекте иелік етеміз десек, ... ... ... ... ... бейімдеуді жүзеге асыру керек.
Кәсіпорындардағы маркетинг оның қызметін сыртқы қоршаған ортаға және
бәрінен бұрын тұтынушылардың талаптары мен ... ... ... ... шақырылған. Бұл кәсіпкерге тиімді ... ... ... ... Ол фирмалардың қызметіне
өндірушілердің үстінен нарықтық тұтыну талаптарының басымдығын ... ... ... анықтауы бойынша: "Маркетинг - бұл
өндірістің, сауданың ... және ... мен ... сұранымдарын
(талап-тілектерін) анықтау жолымен еңбекпен қамтылуды көбейтуге, осы
сұранымдарды ... үшін ... мен ... ... ... басқарушылық қызмет түрлерінің бірі; маркетинг
түпкі тұтынушыларға ең көп көлемдегі өнімдерді сату нәтижесінде пайда ... ... ... ... мен барлық жұмыс ауқымын негіздей отырып,
тауарлар мен қызметті ... ... ... ... ... деп ... негіз береді, маркетинг – фирмалардың қолда
бар мүмкіндіктерін нарық ... ... ... ... ... ... саналады.
Сұрақтар:
1. Кәсіпкер мәртебесі дегеніміз не?
2. Кәсіпкерлік қызметті ұйымдастырудың формалары қандай? [kgl]
[gl]Тақырып 10. ТУРИСТІК ... ... ... (1 ... Жеке ... ... Құрылтайшылыққа қатысу, кәсіпорынды сатып алу, әріптестік үлесті ... 1, 2, 4, 8, 11, 19, ... ... жеке ... ... ... бақылау.
Нысанды сөздер: кәсіпорын, құрылтайшылар үлесі, кәсіпкерлік фирмалар,
заңды тұлға.
1. Жеке ... ... ... құру ... сатыдан тұрады:
1. кәсіпорын құру жөнінде жаңа идеялардың пайда болуы;
2. еңбек құралдарын, жаңа технологияларды пайдалану мүмкіндігін ... ... ... танып-білу;
4. өндіріске қажетті факторларды жеткізушілерді таңдау;
5. бизнес-жоспар құру және мекемелік құжаттар дайындау;
6. мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыру;
7. мөр және ... ... 2 ... ... болады:
1. өзін-өзі басқарушы фирма (кәсіпорын);
2. кәсіпкерлік фирма.
Кәсіпкерлік қызмет қазіргі заман ... ... ... ... ... ... және кәсіпорынның біліміне қарамай іске асуы
мүмкін. Дегенмен мұндай кәсіпкерлік ... 2 ... ... жауап беруі
тиіс:
- ол өз қызметін қосымша еңбек күшінсіз жүзеге асыра алады;
- ол жергілікті ... ... ... ... ... ... бөлек туристтік қызмет
көрсетуге шектеу қояды,
Туристтік салада сертификациялау мен ... ... ... ... туристтік индустрия саласында ҚР
Үкіметімен расталған болып есептеледі.
2. Кәсіпорынды сатып алу, құрылтайшылық үлесін сатып алу
Соңғы кезде кәсіпкерлікке кірудің тағы да бір ... ... ... ... қызметі дайын кәсіпорынды сатып алу. Дүниежүзінде бұл форма ең ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттерін
қоса сатып алу.
Монтанадағы Discovery Basin Ski Area өз иесін 10 жыл ... 3 ... 1984 жылы ... Питчер оны аукционда SBA-дан сатып алды. Питчер
сатып алған кезде оның жағдайы өте ... ... ... ол ... ... ... ... қалпына келтірді. 1990жылы оның
жылдық таза табысы 580000 долларды құрады.
Қатаң ереже: егер сіз ... ... ... ... ... сіз ... ... неге сатып жатқаны жайындысұрауға міндеттісіз. ... ... ... ... ... іс ... ... онда ол неге өзі
сол істі қолына алып, материалдық емес ... ... ары ... ... ... ол ... бір ақау ... жасыратын шығар, онда неге
сіз ол үшін басыңызды ауыртуыңыз керек?
Өмірде әртүрлі қиын ... ... ... ... және ... ... ... алу мүмкін емес. Бірақ, бизнес иесінің оны неге
сатқысы келетіндігін толық түсінгенде ғана, сіз бұл ... ... ... ... ... туралы нені білген маңызды?
Ең алдымен қызметтің мәнін ... ... ... ... болуы керек:
a) Ұйым қай салаға жататынын анықтау – оның ... ... ... ... мен ... ортасы қандай? Билік тарапынан онынң
деңгейі қандай дәрежеде?
b) Ұйым жұмысының жүйесі – ол ... ... жата ма? Оның ... жұмысшылармен қатысты ма? Өз тұтынушымен қалай байланыса
алады? Оның ... ... ... ... Және ұйым ... иесі ... ... ауқымы – оның жылдық қаржылық ... ... Ол ... неше
объектіне енгізеді? Өндірісте неше Адам қатысады?
d) Табыстылық – оның жалпы табысы неше? Сатудан ... ... ... ... – ұйымның несиелері бар ма? Күнделікті қолданылатын
жабдықтар қалай алынған? Өзіндік капитал мен ... ... ... Сыйлықтар – коммерциялық құпиялар бар ма?
Құрылтайшылық үлесті сатып алу. Барлық үлесті ... ... ... ... ... алушыны ең алдымен қызықтырады:
• Кәсіпорын табыстылығы;
• Бәсеке қабілеттілігі;
• Кәсіпорынды дамыту туралы жоспарланған бағдарламар жайында ақпарат.
• Жарғылық капиталдың жалпы ... ... ... ... ... Кәсіпорынның өзге иелері жайында ақпарат.
Әртүрлі жағдайларға байланысты сатып алушыны басқа да ... ... Кез ... ... ... ... ... және экономикалық жағдайына қызығушылық танытады.
Сұрақтар:
1. Кәсіпорынды құру кезеңдері қандай?
2. Кәсіпкерлік қызметті ұйымдастырудың формалары қандай? [kgl]
[gl]Тақырып 11. КӘСІПКЕРЛІК КЕЛІСІМ ШАРТ[:]
Дәріс ... (1 ... ... ... шарт ... ... ... Келісім шарттардың
жіктелуі. Келісім шарттар талабы
2. Туристік қызметте кәсіпкерді келісім шарт жасауға дайындау. Бәсеке
парақ.
Әдебиеттер: 2, 3, 6, 11, 12, ... ... ... ... шарт түсінігі, оқып-білу, келісім шарт
талабы
Нысанды сөздер: келісім шарт, ... ... ... ... ... парағы
1. Кәсіпкерлік келісім шарт туралы жалпы түсінік. Келісім шарттардың
жіктелуі. Келісім шарттар талабы
Әрбір туристтік ... ... ... ... ... шартқа отырумен байланысты болып келеді.
Туризм – өзінің негізгі мінездемесімен ... бір ... ие ... өзге ... кәсіпкерлермен салыстырғанда.
Келісім шарт – бұл кең таралған заңдылық, яғни, міндетті ... ... ... ... ... шарт негізінде жүзеге асады.
Туристік қызметке ... шарт хат ... ... және ҚР ... болуы тиіс. Туристік қызмет көрсету келісім шарты – туроператор
арасындағы келісімдер.
Туристік қызметті ... ... ... ... ... табылады.
2. Туристік қызметте кәсіпкерді келісім шарт жасауға дайындау. Бәсеке
парақ.
Бәсеке парақ – ... ... ... яғни ... туралы, техникалық
деңгей көрсеткіші, баға, сапа және сату шарты жайында ақпараттар. Келісім
шарт жасалғаннан кейін ... ... ... ... Бәсеке
парақ.Нарықтық бағаны білу амалы. Ол таблица түрінде ... онда ... ... баға ... ... Баға жайында ақпарат
бұрын соңды жасалған келісімшарттан алына ды.
[kgl]
-----------------------
Кәсіпкерлік
Өмір сүру мерзіміне қарай
Көлеміне қарай
Өсу қарқынына қарай
Қызмет ... ... ... ... өсуші фирма
Кіріс алып отырған фирма
Қарқынмен өсуші фирмалар
Пайдасы жоқ ұйымдар
Шағын және орта фирмалар
Бұрыннан өмір сүруші фирма
Тауарларға ... ... ... ... ... ... саясат
Сыртқы жағдай
Нарық
Макроорта
Ішкі жағдай
Кәсіпорынның мәдениеті және философиясы
Ресурстар
Ахуалды талдау
Мақсаттарды жоспарлау
Стратегияны белгілеу

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік. Дәрістер жинағы56 бет
Абайдың ақындық өнері22 бет
Абайтануға кіріспе13 бет
Астрономия пәнінің оқу-әдістемелік кешені (дәрістер жинағы)80 бет
Балалық шақ психологиялық зерттеу пәні ретінде10 бет
Жарақат, зақымдану және күйік кезіндегі алғашқы медициналық көмек5 бет
Жемқорлық іс-әрекеттердің алдын алу4 бет
Интерактивтік әдістерді қолданып оқыту41 бет
Информатикада Adobe Photoshop программалық оқыту құралын үйрету технологиясы66 бет
Информатиканың теориялық негіздері пәнінен дәрістік конспектілер67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь