Әлеуметтік стратификация және әлеуметтік мобильдік теориясы

Жоспар

1. Әлеуметтік стратификацияның теориясы және оның мәні

2. Сословиелік жүйелер

3. К. Маркс стратификациясы

4. М. Вебер стратификациясы

5. Стратификациялық модельдер
        
        Қ.ЖҰБАНОВ АТЫНДАҒЫ АҚТӨБЕ  МЕМЛЕКЕТТІК  УНИВЕРСИТЕТІ
Техникалық факультет
Тақырыбы: ӘЛЕУМЕТТІК СТРАТИФИКАЦИЯ ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК МОБИЛЬДІК ТЕОРИЯСЫ
Орындаған: Жексенбаев ... ... ... ... ... ... ... және оның мәні
2. Сословиелік жүйелер
3. К. Маркс стратификациясы
4. М. Вебер стратификациясы
5. Стратификациялық модельдер
Әлеуметтік стратификацияның теориясы және оның ... ... ... ... сөз ... ... ... құрылымы жағынан
бірдей емес екендігін айтып еткен едік. Қоғам адамдарының арасында
теңсіздік бар. Соған байланысты ... ... ... ... орындары
да бірдей емес. Жекелеген индивидтер мен адам топтарының арасында
әлеуметтік ... бар. ... ... ... ... ... ... табыстарының көлемі, білімдерінің деңгейі, мамандықтағы
мәртебесі, билікке қатынастары.
Қоғам мүшелерінің арасында әлеуметтік теңсіздіктің табиғатын, себептерін,
оның заңды құбылыс ретіндегі мәнін түсінуде ... ... ... зор. ... ... ... ... жердің
құрылымындағы қабаттарды анықтауға байланысты қолданылады. Ал, қоғамға
байланысты біздің ана тілімізде қабаттан гөрі «жік» деген ұғымды
пайдаланғанымыз жөн. Біз ... ... әр даму ... тән ... ... білеміз.
Қоғам адамдарын стратталарға жіктеудің тарихи үш типі белгілі. Олар: а)
касталар; ә) сословиелер; б) ... Осы ... ... үш ... ... жүйе ашық және жабық жүйелерге бөлінеді. Қоғам
мүшелерінің статустары мен әлеуметтік жағдайларын өзгертулеріне мүмкіндік
бар ... ... ашық ... жүйе деп ... да, ал, ... ... қоғам жабық стратификациялық жүйе деп аталады. Жабық
жүйеге Үндістан қоғамында орын ... ... ... ... ... - ... ... castus (таза) деген мағынаны береді. Бұл жүйе 1900-
шы жылға дейін сақталып келген. Үнді қоғамында қалытасқан дәстур ... ... ... ... және ... ... ... статус
ата-аналарынан балаларына беріліп, ол өмірлік статусқа айналып отырған. Бұл
қоғамда ... 4 тобы ... ... ... иелері, абыздар), олар халықтың 3%-ын құрайтын;
ә) кшатрийлер (әскери адамдар);
б) вайшьтер (саудагерлер), бұл екі топ халықтың 7%-ын ... ... ... мен ... – 70%-ға ... – қоғамдағы ең төменгі, ауыр жұмыстарды (ауланы сыпыру,
қоқыстарды жинау, тері илеу, шошқа бағу) атқаратын адамдар.
Қоғамдағы ... діни ... мен ... бойынша, жоғары каста мен
төменгі каста адамдарының араласуларына, қарым-қатынастар жасауларына
қатаң тыйым салынған. ... діни ... ... әр адам құдайдың берген
тағдырына көніп, өмір бойы сонымен келісімде болуы ... ... де ... ... ... мен ... ... мінез-құлықтары және өмір салттарында касталық жүйенің
қалдықтары сақталған.
Сословиелік жүйелер – феодалдық қоғамда орын ... ... ... Бұл ... ... ... және төменгі сословиелерге бөлінген.
Сословиелік статустар атадан балаға мұра ретінде беріліп отырған. Жоғары
сословиеге дворяндар, дін ... ал, ... ...... көпестер жатқан. Бұл аталған жүйеде бір сословиеден ... ... ... арасында кейбір жағдайда некенің орын алуы және
төменгі сословие адамдарының сіңірген еңбектеріне байланысты билік
тарапынан оларға жоғары сословиелік статусты сый ... беру ... орын ... ... ұғым ғылыми айналымға жаңа заманда енді. Әсіресе, XVIII-XIX
ғасырларда ... ... ... ... бұл ... мәні
негізделіп, қоғамда таптардың бар екендігін мойындау болды. Бастапқы кезде
таптар деген ұғымның саяси мазмұны баса айтылды.
Тек кейін К. Маркс және М. ... ... ... ... жіктелудің
экономикалық себептері мен астарларына терең назар аударыла басталды.
К. Маркс өз ... ... ... ... одан әрі ... ... ... туралы теориясын негіздеді. Соыең нәтижесінде ол әлеуметтік
стратияикация теориясына өз үлесін қосты. Ол таптардың пайда болуының
экономикалық себептерін ашып көрсетті.бұл себептерге К. ... ... ... мен жеке ... ... ... Сонымен қатар К. Маркс
қоғамда негізгі және негізгі емес таптардың болатынын атап көрсеткен.
Негізгі таптар қоғамдағы өмір сүріп ... ... ... қатынастарының
түрінен туындайды. Сонда: құл иеленушілік қоғамдық-экономикалық формацияның
негізі таптары - құл ... мен ... ... ...... ... капиталистік қоғамда – буржуазия мен жұмысшы табы негізгі
таптар болып ... емес ... ... ... ... ... жаңадан қалыптасып келе
жатқан қоғамдық-экономикалық формацияның таптары. Мәселен, капиталистік
қоғамда феодал мен шаруа таптарының сақталуы ... ... ... ... және ... емес ... ... әлеуметтік
жіктердің болатынын ескертеді. Әлеуметтік жіктер – таптың белгілерін ... ... ... ... ... ... жұмысшы ақсүйектерін алсақ,
олардың жұмысшылардан артықшылықтары бар, ал, буржуазиядан айырмашылығы ... иесі ... Олай ... бұл ... өз ... бір ... ... қиынға
түседі.
К. Маркс интеллигенцияны әлеуметтік топқа жатқызады. өйткені бұл топтың да
белгілі бір ... ... ... өз және олар шығу тегі ... да әр
түрлі таптардың өкілі болуы мүмкін. Сол себепті К. Маркстің ізін қуушылар
интеллигенцияның өзін буржуазиялық, ұқсас буржуазиялық және пролетарлық деп
жіктеуді ұсынған.
К. ... ... ... ... ғана ... жоқ. Ол ... ... жан-жақты талдау жасап, бұл қоғамдағы қанаудың мәнін
түсіндірді және ... тап ... ... теориясын негіздеді.
К. Маркстің таптар жөніндегі ілімін одан әрі ... В.И. ... ... ... 1919-шы жылы жазған «Ұлы бастама» деген еңбегінде ... ... ... «Таптар дегеніміз – қоғамдық өндіріс жүйесінде алатын орны
мен ... ... ... ... және ... ... үлесінің көлемі мен сол үлесті алудың әдісіне байланысты жіктелетін
адамдардың үлкен тобы; сонымен қатар таптар деп, бір ... ... ... орнындағы айырмашылыққа байланысты екінші бір топ
адамдардың еңбегін қанауын айтамыз».
Сонымен, маркстік ілім тапты құрайтын ... ... ... тобының өндіріс жүйесінде алатын орнын;
• олардың өндіріс құрал-жабдықтарына қатынастарын;
• еңбекті ұйымдастырудағы адамдар арасындағы қарым-қатынасты;
• қоғамдық байлықтан алатын үлестің ... мен оны ... ... ... өндірісте бір топтың басқа адамдардың еңбегін қанауын
жатқызады.
Бұл белгілердің таза экономикалық сипаты болғандықтан, таптар тек
экономикалық категория ретінде көрінеді.
Әлеуметтік стратификация ... өз ... ... М. ... бұл мәселеге
байланысты тұжырымдамаларында К. Маркстің теориясынан өзгеше және оған
ұқсас ... да бар ... айта кету ... М. Вебер К. Маркстың
қоғамның тапқа жіктелуінің объективтік экономикалық негіздері бар деген
ойымен келіседі. Ол пікірді ол ... да ... ... ... М. ... ... айырмашылықтар тек меншіктің болу,
болмауына байланысты емес, сол сияқты адамдардың жоғары білімінің болуына,
мамандық ... ... ... мен шеберліктеріне де байланысты дейді.
Екіншіден, М. Вебер адамның ...... ... яғни ... деген стратаға жіктеудің өлшемдерін енгізеді.
М. Вебердің пікірінше, статус әлеуметтік топтар мен индивидтердің ұоғамдағы
алатын орны мен мәртебесіндегі айырмашылықты көрсетеді. Адамның белгілі ... ... ... ... ... да, ал, ... ...
білімі мен шеберлігінің дәрежесі, өмір салтя сияқты субъективтік
факторлармен түсіндіріледі дейді.
М. Вебер қоғамдағы тапқа бөлінуге әсер ... ... ... ... 4
түрлі таптарды атап көрсетеді. Олар;
1) капитал иелерінің табы;
2) ... мен ... ... ... ... ... ұсақ ... табы;
4) жұмысшы табы.
Сонымен, М. Вебердің ұсынған әлеуметтік стратификация теориясында қоғамды
стратаға жіктеудің біршама кең өлшемдері берілген.
Ғылыми әдебиетте қоғамның ... ... ... да ... ... ... ... құрылымның негізі адамдар
арасында болатын табиғи және әлеуметтік теңсіздік екеніндігін мойындайды.
Осы теңсіздік деген өлшем қоғам адамдарының біреулерінің басқалардан
жоғары, ... ... ... ... ықпал етеді.
Табиғи теңсіздік адамдардың табиғи жаратылыстарына байланысты (жыныс, жас
мөлшері, темперамент, терісінің түсі, бойы, ... ... ... ... ақыл – ... күш – ... ... көпшілікке ықпал етіп, оларды өзіне бағынышты етуге
ұмтылады.
Ерлер мен ... ... ... ерте ... ... ... күні
бүгінге дейін сақталып келеді. Барлық дерлік ерлерде әйелдерінің
табыстарының көлемі ерлерге қарағанда төмен. Әйелдер арасындағы
жұмыссыздықтың да ... ... ... пайда болуына қоғамдық еңбек бөлінісі, яғни
адамдардың кәсіби мамандануы ықпал ... ... ... ... ... еңбектің аграрлық және өнеркәсіптік деп
жіктелуіне байланысты болды. ... өзі қала мен село өмір ... ... ... ... ... әкелді.
Қала өмірінің селоға қарағанда бірқатар артықшылықтары бар. Атап айтсақ,
еңбектің мазмұны мен түрлерінің сан алуандылығы, ... және ... ... ... ... және ... орталықтары мен бұқаралық
ақпарат жүйесінің, ғылым мен білімнің ... ... ... тән ... ... ... жоғарыда айтылған өлшемдерді ескере отырып,
қоғамды 3,4,6 және одан да көп жіктерге бөліп қарайтын стратификациялық
модельдерді ұсынуда. Біз ... 4 ... ... ... ... ... ... тап;
• орта тап;
• жұмысшы табы;
• төменгі тап.
Жоғары тапқа ірі меншік иелері – қаржы және өнеркәсіп магнаттары, ... ...... ... ... ... ведомстволар мен қызметтердің басшылары, яғни жоғары категориядағы
чиновниктер жатады. Бұлар қоғамдағы шамадан тыс байлығы бар, қоғамның
экономикалық және ... ... ... рөл ... топ. ... үлес ... аз, ... елдерде олар шамамен хлықтың 1%-ын
құрайды.
Кейбір елдерде жоғары ... ... ... ... ... мен ... ... өкілдері де жатады. Бұл топ өкілдерінің білім және
мәдени дәрежелері, қоғамдағы статустары да жоғары.
Орта ... ... ... орны ... Алдыңғы қатарлы дамыған елдерде
олар халықтың 60-80% - ын ... Бұл ... ... ... тәртіп
пен тұрақтылықтың тірегі десек те болады. өйткені орта тап қоғамның негізгі
интеллектуалдық күші мен жоғары мамандық иелерінен тұрады.
Орта ... ... әр ... ... ... мамандықтардың өкілдері
жатады. Олар – ғалымдар, жазушылар, суретшілер, діни қызметкерлер,
оқытушылар, дәрігерлер, заңгерлер, орта және шағын кәсіп иелері,
маманданған жұмысшылар, т.б. Орта тап ... ... да, ... ... ... табыстары және заман талабына сай өмір салттары
бар. Олар көп еңбек етеді, кейбіреулерінің меншіктері (жер, құнды ... ... т.б.) бар, яғни олар ... және ... ... тәуелсіз адамдар. Бұл таптың адамдары «жақсы өмірге
қажырлы еңбектің, күш – ... ... ... жетуге болады»
дегенді басшылыққа алады.
Бұл жерде айта кететін бір жағдай – орта тпатың да өз ... ... ... орта тап:
ә) орта таптың орташасы:
б) төменгі орта тап.
Орта тапты осылайша жіктеуде жоғарыда айтылған факторлар, яғни ... ... ... көлемі, кәсіби және білім деңгейлері
ескеріліп отыр.
Жұмысшы табының қазіргі кездегі бейнесі өткен дәуірдегіден мүлдем басқа.
Ғылыми – ... ... ... ... табы еңбегінің мазмұны,
сипаты өзгерді. Олар механикаландырылған және автоматтандырылған өндіріс
салаларында – ... мен ... ауыл ... ... ... қызмет көрсету салаларында еңбек етеді. Бұл тап өкілдерінің тұрақты
табыстары, белгілі бір дәрежеде білім және кәсіби дайындықтары бар.
Төменгі тап – ... ... сан ... ... ... ... ... жұмыссыздар және люмпендер (қайыршылар, босқындар,
қылмыскерлер) жатады.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стратификация және әлеуметтік мобильділік теориясы5 бет
П. Сорокиннің жалпы әлеуметтік теориясы10 бет
Әлеуметтік стратификация9 бет
Әлеуметтік стратификация жайлы11 бет
Әлеуметтік стратификация туралы16 бет
Қоғамда әлеуметтік старификацияның жиынтығы18 бет
Банк қызметін қадағалау және рейтингтік бағалаудың ақпараттық жүйесіне қойылатын талаптар56 бет
Сапаны бақылаудың статистикалық әдістері11 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
Қазақ мемлекетінің құрылысы және оның дамуындағы ерекшеліктер445 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь