Туризмнің тарихының кезеңдері


Туризмнің тарихының кезеңдері
Туризмнің даму тарихы өткен заманнан бүгінге дейін жалғасып келуде. В. Унцикер және Дж. Мариотти ғалымдарының ортақ еңбектерінің арқасында туризмнің даму тарихымен таныса аламыз. Туризмның даму кезеңін К. Пшевлавский осылай бөлген:
- XVIII ғасырдың соңына дейінгі туризм:
a) ежелгі туризм;
b) орта ғасырлар мен қайта өрлеу дәуіріне жататын туризм;
с) XVII мен XVIII ғасырлар аралығындағы туризм.
- XIX және XX ғасырлардағы - Екінші Дүниежүзілік соғысқа дейінгі туризм.
- Қазіргі заманғы туризм.
Туризмның пайда болуына бұрынғы адамдарың өмір сүру салты әсер еткен. Көшіп-қонып жүрген халық жаңа жерлерді тапқан. Туризм ежелгі Египеттен бастау алады. Бұрынғы ғасырларда сауда-саттықпен айналысып, ірі мемлекеттерге, жасанды бұлақтарға саяхаттаған. Кейін жақсы жолдар жасалынып, арнайы орындар ашылып, саяхаттауғы қолайлы болды. Заман дами бастаған сайын саяхаттауға қолайлы жаңа жерлер де ашыла бастады.
Бұрынға ғасырда, яғни біздің заманымызға дейінгі IV ғасырда Ежелге Египетте сауда-саттықпен айналысатын бұқараның өзге аймақтарға саяхаттаулары басталған. Біздің заманымызға дейінгі VI ғасырда аса беделді египет фараоны Нехао үш жылға созылған, Африканы толығымен қамтыған саяхат жасаған. Бұдан туризмнің ерте Египетте қалыптасқанын байқауға болады. Ерте кезеңде Египетпен қатар Рим, Греция өңірлері де саяхаттылаушылардың сүйікті жерлері болған. Мысалы, Грецияда өтетін Олимпиялық ойындарды тамашалауға келген саяхатшылар саны көп болған. Дәл осы елдерде алғашқы сапалы жол торабы мен түнеуге арналған үйлер қалыптасты. Дегенмен олар туристік пайданың қарқынды белең алуына әкеле алмады. Бұл елдер антикалық туризмнің гүлденген өңірлері болып табылады. Греция мен Рим елдерінде туризмнің экономикалық пайда әкелуіне үлкен көңіл бөлінген. Біздің заманымыздан 2300 жыл бұрын Ксенофонт грек порты Пирейде сауда алаңдары мен мемлекеттік керуен сарайлардың салынуына зор мән береді. Ұзақ сапар шеккен саяхатшылардың теңіз торабы арқылы қатынасып отыруы, Ксенофонттың ойынша, салынған орындардан үлкен пайда әкелуге тиіс болды.
Өткен заманның туристік дамуының көрінісі - парсылар қалдырып кеткен жол тораптары. Әрине бүгінге дейін олар сақталып қала алмады, дегенмен ерте заманда бұл жолдардың қаншалықты маңызды болғанын саяхатшылардың жазбаларынан байқай аламыз. Олар Сузы, Вавилон және Экбатан қалаларын мемлекеттің шекаралық аймақтарымен байланыстырды.
Бұрынғы заманның туризм саласын айтқанда, Ұлы Жібек Жолын да айтуымыз міндет деп санаймын. Ол батыс пен шығысты қосқан алтын көпір болатын. Жолға шыққан сауда керуендері бір елдің мәдениетін екінші елмен таныстыратын бағалы саяхат көзі болады. Ол тек сауда-саттықты ғана көздемеді. Жүк тиеген түйелер сонау Қытайдан бастап Таяу Шығысқа дейін жол жүрді. Көне заманның туристік маңыздылығына ие болған Ұлы Жібек Жолы шын мәнінде саяхаттаудың қайнар көз болған.
Орта ғасырлар тұсында туризм айрықша даыды дей алмаймыз. Жаңадан құралған мемлекеттер және ішкі жағдайлардағы тұрақсыздықтар кері әсерін тигізді. Феодалдық жүйеге байланысты Еуропаның біраз аймақтарындағы шаруашылықтың күйреуі, бұрынғы жол тораптарының құртылуы, саяхатшылардың қауіпсіздігінің төмендеуі сияқты түрлі факторлар туризмның дамуын кедергі келтірді.
XVII ғасырда Еуропада «таза туризм» ұғымы қалыптасты. Ол таза ауада өткізілетін демалыс түрі еді. К. Либериннің айтуынша, ол- танымдық, демалу, емдалу мақсатын көздейтін демалушыларды құрайды. XVIII ғасырға қарай әлеуметтік туризм қалыптасып, дами бастады.
XVII ғасырдың соңына қарай Англияда «гранд-тур» танымал бола бастады. Ол жоғары дәрежелі адамдардың континеттке саяхаты және гранд-тур арқылы оқуларын аяқтап, Жерорта теңізіне саяхат жасап, сауаттануына көмек берді.
Ағылшын мұғалімі Томас Кук туризмнің дамуына аз үлес қосқан жоқ. Туризм тарихында маңызды болып қалған оқиға оның есімімен байланысты. 1841 жылы Мидленд - Лейстер-Лафборо аралығында әлемдегі ең алғашқы, 18 км созылған трассада үлкен көлемде адамдарды тасымалдады. Ол 1845 жылы Ливерпульге саяхат жасайды, ал 1863 жылы Швейцарияға ауқымды экскурсияларды ұйымдастырады.
Қазақтың тұңғыш геолог-ғалымы - Шоқан Уалихановтың да туризм саласында біршама сіңірген еңбектері бар. 1856 жылы полковник М. М. Хометовский басқарған әскери-экспедицияға қатысады. Бұл экспедицияға қатысуы жас ғалымға жаңа мүмкіншіліктер ашады. Ол Қытайдың Құлжа өңірін, Ыстықкөл жерлерін зерттеп, олардың геологиялық маңыздылығын анықтаған. Осылайша ол саяхатшылардың бұл жерлермен танысуына түрткі болатын ақпараттар жинады. Өз саяхаттарының негізінде «Қырғыздар туралы жазбалар», «Жоңғария очерктері» сынды еңбектер жазып қалдырған.
II Дүниежүзілік соғыс халықаралық туризмнің даму деңгейін едәуір қысқартты. Соғысқа дейінгі туризм деңгейіне тек 40-жылдардың соңында ғана қол жеткізе алды. Соғыстан кейінгі бастапқы жылдары туризм АҚШ пен Канадада ғана қайта қалпына келе бастады. Әлем республикалары өз экономикалық жағдайларын қалпына келтіргеннен кейін біртіндеп туристік тұрғыда экономиканы дамытуды қолға алады. Сөйтіп 1948 жылы Жапония өз еліне туристердің келуіне ресми түрде рұқсат береді.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz