Несиенің экономикалық санат ретінде жалпы сипаттамасы

ЖОСПАР

Кіріспе 3

1. НЕСИЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ САНАТ РЕТІНДЕ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ 5
1.1. Несиенің қажеттілігі және оның маңызы 5
1.2. Несиелеудің негізгі қағидалары 11
1.3. Несиенің нысандары мен түрлері 13
1.4. Ұлттық Банктің және екінші деңгейдегі банктердің несиелері 22

2. ЭКОНОМИКАНЫҢ ДАМУЫНДАҒЫ БАНКТІК НЕСИЕНІҢ РОЛІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ШЕКТЕРІ 25
2.1. Несиенің маңызын көрсететін негізгі салалар 25
2.2. Елдің экономикасының жағдайының өзгеруіне байланысты, несиенің маңызының өзгеруі 29
2.3. Несиенің оңтайлы шегі 31

Қорытынды 35

Әдебиеттер тізімі 36
Кіріспе

Жалпы бұл тақырыпты таңдауға бүгінгі күні қоғамда, нарықтық экономикада банк қызметінің ролі өте күрделі әрі жоғары болып табылатындығы негіз болды. Мемлекетіміздің нарықтық экономикаға орнығып келе жатқан тұста банк және банктік қызмет экономиканы қалыптастырудың басты іргетасы болып саналады. Бүгінгі уақыттарға дейін банк қызметі күрделі құқықтық институт болып есептелді. Ал қазіргі кезде жағдай өзгерді. Нарықтық экономиканың нығаюы, банк қызметінің дамуы, мемлекеттің қаржы-несие жүйесінің тұрақтануы бұл саланың маңызын арттыра түсуде. Қоғамдық қатынастармен терең ұштасқан сайын бұл саланы тек экономистер мен заңгерлер ғана емес әрбір кәсіпорындардың менеджерлері, салық органдарының қызметкерлері басқа да қызмет саласындағы мамандардың меңгеруіне тура келді.
Банк қызметінің тәжірибелік маңызының артуы бүгінде кәсіпкерлікпен миллиондаған адамдардың айналысып дамуымен тығыз байланысты. Оның қызметі банктік шоттар ашу, төлемдердің банк арқылы жүруі, белгілі бір несиелер беру, депозиттер қабылдау арқылы көрініс табады. Сондықтан да жеке және мемлекеттік секторда жұмыс істейтін жеке тұлғалар, заңды тұлғалар банк жүйесі мен банк қызметінің заңдылығына тәуелді болып келеді. Сондай-ақ қоғам үшін экономиканың дамуы үшін банктің несиемен қамтамасыз ету қызметі өзіндік ерекше орынға ие. Өндірістің дамуы, шағын кәсіпкерліктің жандануы, мемлекеттің осы саланы қолдауы барысында банктерге үлкен жүк артылып келеді. Осы мақсаттағы банк қызметтерінің бірі банктік несиелеу.
Менің курстық жұмысым осы несие және оның экономиканың дамуындағы ролі жайлы болып отыр.
Әдебиеттер тізімі

1. Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев Экономикалық теория. Алматы, 1999, «Қазақ университеті»
2. Саниев М.С. Ақша, несие банктер. Алматы, 2001 ж.
3. Тасыбаева А. С. Банкілік құқық. Алматы, 2001 ж.
4. Банки Казахстанана внутреннем финансовом рынке. Ред. Р.К.Жоламанов и др. Алматы. 1996.
5. Волынский. Кредит в условиях современного капитализма. Алма-Ата. 1992.
6. Геращенко, Ю. П. Савинский. Денежное обращение и кредит ССР. М., 1986.
7. Қазақстан Республикасының банктермен банк қызмет туралы заңдары 05. 1995 ж.
8. Бағалы қағаздар нарығы Б.А.Көшенов Алматы. Экономика. 1999 ж.
9. Банковское дело. Г.С.Сейткасымов. Алматы. Қаржы-Қаражат. 1998 ж.
10. Бухгалтерский учет и отчетность в банках. Г.С.Сейткасымов, К.О.Шаяхметов, Г.Т.Абдраимова. Алматы. Қаржы-Қаражат 1998 ж.
11. Банктегі бухгалтерлік есеп және есеп беру. Н.А.Ғұмар, Р.Ж.Қалығұлова, Алматы. Арыс, 2000 ж.
12. Ценные бумаги и их регулирование в РК. Ф.Карагусова, Алматы, Қаржы-Қаражат, 1995 ж.
13. Банки Казахстана, журналы №5 2000 ж.
14. Банк хабаршысы 2000 ж.
15. Пансков Г.Г. Главное финансовое стабилизация. Финансы 1999 ж. №12.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 3
1. НЕСИЕНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... СИПАТТАМАСЫ 5
1.1. Несиенің қажеттілігі және оның маңызы 5
1.2. несиелеудің ... ... ... ... ... мен түрлері 13
1.4. Ұлттық Банктің және екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... ... ... ... ролі және оның шектері 25
2.1. Несиенің маңызын көрсететін негізгі салалар 25
2.2. ... ... ... ... ... ... ... 29
2.3. Несиенің оңтайлы шегі 31
Қорытынды ... ... ... бұл ... ... ... күні қоғамда, нарықтық экономикада
банк қызметінің ролі өте ... әрі ... ... ... ... Мемлекетіміздің нарықтық экономикаға орнығып келе жатқан тұста банк
және банктік ... ... ... басты іргетасы болып
саналады. Бүгінгі уақыттарға дейін банк қызметі ... ... ... ... Ал қазіргі кезде жағдай өзгерді. Нарықтық экономиканың
нығаюы, банк қызметінің дамуы, мемлекеттің ... ... ... саланың маңызын арттыра түсуде. Қоғамдық қатынастармен терең ұштасқан
сайын бұл ... тек ... мен ... ғана емес ... ... ... ... қызметкерлері басқа да
қызмет саласындағы мамандардың меңгеруіне тура келді.
Банк қызметінің тәжірибелік маңызының артуы бүгінде ... ... ... ... ... ... Оның қызметі
банктік шоттар ашу, төлемдердің банк арқылы жүруі, ... бір ... ... ... арқылы көрініс табады. Сондықтан да жеке ... ... ... ... жеке ... заңды тұлғалар банк
жүйесі мен банк қызметінің заңдылығына тәуелді болып келеді. ... үшін ... ... үшін ... ... қамтамасыз ету қызметі
өзіндік ерекше орынға ие. Өндірістің дамуы, ... ... ... осы ... ... барысында банктерге үлкен жүк артылып
келеді. Осы мақсаттағы банк қызметтерінің бірі банктік несиелеу.
Менің курстық жұмысым осы ... және оның ... ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ САНАТ РЕТІНДЕ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1.1. Несиенің қажеттілігі және оның маңызы
Тарихтың қай кезеңінде болса да, ... ... ... ... ... ойшылардың назарын аударатын. Экономика ғылымы, өзінің пайда
болған күнінен бастап несиенің проблемасымен ... ... Ал, ... ... ... ... ... ретінде, аса көп көңіл бөлініп
отыр. Өйткені, нарық кезінде несиелік қарым-қатынас ең жоғарғы ресімделуіне
жетеді, сөйтіп ... ... ... практикалық және теориялық
сауалдардың шиеленіскен түйініне ... ... ... ... өндірістің пайда болған кезінде жатыр.
Содан кейінгі экономикалық даму сатыларының әрқайсысында да ... ... ... ... ... дәуірлерінің бәрінде де дамытпалы несие, барлық
қоғамдық қарым-қатынасты жаңартудың және ... ... күші ... Ол жеке ... ... арасында мүлде ақиқат
байланыс орнатты, олардың мүдделерін қосып бекітті және қоғамдық өндіргіш
күштерін ... ... ... ... ... ... болашақ экономистерге несиенің арғы негізін, қазіргі
жағдайда оны пайдаланудың керегі неде екенін түсіну керек, Оның ... ... ... несиенің экономикадағы маңызы, әр түрлі ... ... ... ... ... ... көбейтіп (әңгіме
төленетін процент жөнінде), өндіргіш күштердің дамуына кедергі келтіреді,
нарықтық экономикаға тән ... ... ... ... дағдарысты жоймайды, керісінше, оны ... ... ... ... ... ... ... Басқалары, керісінше, несие
экономиканың тұрақты, үздіксіз дамуына мүмкіншілік береді дейді. Осындай
қарама-қарсы пікірлер орын алған ... ... ... ... үшін ... ... ... шығады деген сауалға жауап беруіміз керек.
Жоғарыда айтылғандай, несиенің түбірін ... ... ... ... іздеу керек, тікелей айтқанда, тауар айырбастау, оның бір қолдан
екінші қолға ауысуы, несиелік қатынастың дәл ... жері ... ... ... ... ... ... қатынастың пайда болып
және өркенделуінің, нақты экономикалық негізін, капиталдың ... ... ... құрайды.
Өндіріс құрал-жабдықтары, құндық тұлғасында дәл бір уақытта ақшалық,
өндіргіш күштері және тауарлық нысанында бола алады. Өндіріс пен ... олар бір ... ... ... ... ... яғни үзбей
ауыспалы айналымда жүреді.
Сонымен қатар, осындай ақшаның материалдық нысанға ... ... ... ... ... ... бір ... өтпейді. Бір
шаруашылық-өндіріс кезеңін (циклін) жаңа бастап жатса, екіншісі оның ... ... ал ... оны ... енді ... сата ... іс жүзінде әр өндіріс кезеңдерінің, тап ... ... ... ... өндіру мен өткізу кезеңдері үздіксіз, күнбе-күн жүріп
жатады. Дегенмең өндірістің ... ... ... кез ... ... құйылу мен тартылу сәттері болып тұрады. ... пен ... ... ... әр ... әр ... Оған
себеп, әр шаруашылықтың әртүрлі табиғи жағдайлары, техникалық жабдықтану
деңгейі, шикізаттар мен отын ... және ... ... ... жұмысшы-қызметкерлердің мамандық дәрежесі
мен өндірісті ... ... ... ... ... мүлде бірдей
жағдайда істейтін екі кәсіпорнының айналым ... ... ... ... ... оны керекті заттармен қамтамасыз етіп,
шыққан өнімді өткізу ... ... ... ... бола ... ... өндіру мен өткізу процесінде баска да, ... ... ... кездейсоқ қозғаушы күштер пайда ... ... мен ... ... бір ... болмауы;
- Тасымалдау жағдайының қиындылығынан (Мысалы, темір жол вагондарының
болмай қалуы) дайын өнімді өткізудің кідіруі;
- өткізілген өнім үшін ... ... ... үшін ... ... сияқты күштердің салдарынан пайда болатын өндіру мен ... әр ... бір ... ... бір ... ... ... уақытша бос қаржы пайда болады, ал
кейбіреулеріне өндірісті үздіксіз жалғастыру үшін ... ... ... ... уақытша бос ақша, мынандай жағдайлардан шығады:
- Әрбір шаруашылық, жұмысшы-қызметкерлерге еңбек ақыны айына екі рет
(қазіргі жағдайда, көбінесе бір-ақ рет), ... 15(30) ... ... ... ... құндылықты күн сайын жасайды. Сондықтан
соңғы еңбек ақы ... ... ... ... төлем күніне дейін
шаруашылықта 15(30) күннің ішінде күн сайын өсіп отыратын ... ... ... ... ... өнімнен түскен таза пайдасын бір сәтте жұмсап
жібермейді. Ол керекті кезіне дейін уақытша бос қаржы ... ... ... ... ... ... өндірістің негізгі құрал-
жабдықтарының тозығының орнын толықтыру үшін ... ... ақша ... Сол ақша да ... өндеу жұмыстарын жүргізетін кезге дейін
бос қаржы болып, шаруашылықтың есеп шотында қалады.
Бұл себептер өндіру мен ... ... ... ... ... шығуы объективтік жағдай және барлық шаруашылық ... ... ... ... ... қажеттілігі де әр түрлі
себептермен байланысты, оның ішінде аса ... ... ... мен ... өнім үшін ... түсімнің түсу мерзімі мен
өндіріске ақша ... ... ... ... ... ... ... айтылған себептерге байланысты,
уақытша бос ақшаның пайда болу кезі мен оны өндіру мен ... ... ... ... жұмсау кезінің арасында салыстырмалы ... туып ... ... қарама-қайшылықты жөндеу (реттеу) үшін
пайдаланатын бірден-бір экономикалық ... ... ... табылады. Ол үшін
барлық шаруашылық жүргізетін субъектілердің, бюджеттің, жеке тұлғалардың,
уақытша бос ... бір ... ... есеп шоттарына,
шоғырландырылады, ал ... осы ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізу субъектілерге, жеке ... ... ... ... ... ... фирмаларына, қайтарымдық және
ақылық жағдайларға несие береді.
Сөйтіп, несие ... ... ... ... ... ... қоғам біріншіден босаған ақшаның бостан босқа, пайда түсірмей ... ... ... ... емес, екінші жағынан экономиканың ұдайы және
кеңейтілген ауқымда дамуына ынталы.
Осының бәрін қорытындылай келіп, несиені экономикалық санат ретінде
"құнның, ... мен ... ... ... ... ... ... қозғалысы" - деген жөн. Осындай анықтамада
несиенің құнның ауыспалы айналымнан шығатындығы да, оның ... ... де, ... ... жағы да ... ... мен оның мазмұнын сипаттай келіп, оның ақшадан
қандай айырмашылығы бар екенін де айта кету жөн. ... ... ... ... ... осы екі ... бір-біріне ұқсастығы көзге
түседі. Бірақ, олар әр түрлі экономикалық ... және ... ... ... да әр ... да, ... де төлемнің мерзімін ұзартуға қатынасады, екеуі де
төлем ретінде. Бірақ, ақша өзінің мазмұнын ... ... ... және сол
шақта көрсетеді, ал несие өзінің мазмұнын ұзартылған мерзімі ... ... ... ал сол төлемнің ұзартылу фактісімен көрсетеді.
Ақша мен ... тағы бір ... ... тұтыну құнына
байланысты. Біздің білетініміздей, ақшаның тұтыну құны оның кез ... ... ... ... болса, несиенің тұтыну құны ... ... мен ... ... алу) ... ... ... ақшалай нысанында да, тауарлы нысанында да беріле алады,
ал ақшалай қатынас тек құнның ақшалай нысанында іске ... ақша мен ... бір ... ... ұқсастығына
қарамастан олардың арасында елеулі айырмашылықтар бар. Солай бола ... мен ... ... ... ... ... ашып ... жолында кейбір экономист авторлар оның
сенімділігіне көбірек көңіл бөледі. Өйткені, "несие" деген сөздің орысшасы,
"кредит", латынның ... ... ... шыққан. Оны, егер, орысшаға
аударса "верить" деген сөз, қазақша "сену" болады. ... ... ... ... ... ... ... еш уақытта құр сеніммен берілмейді.
Несие алу үшін ... оның ... ... ... ... беру керек. Әрине, банктер кейде ... өте ... ... бері ... нығайған, қаржы жағынан тапшылық көрмейтін
клиенттеріне сенім көрсетеді. Оларға несие кепілдемесі берілуі ... ... ... ... деп ... Бірақ мұндай жағдай сирек
кездеседі, ... ... ... ... қарым-қатынастың
жетілмеген кезеңінде.
Сондықтан несиелік қатынаста "сенім" деген түсінік тек тапсырылған
құжаттарға сенуге болады деген ... ... ... ... ... банк жүйесінің жұмысында несиені тиімді пайдалануда
шешуші жағдайлардың бірі, несиенің белгіленген қағидаларын ... ... ... ... шаруашылықтарды несиелегенде, банктердің
барлық әрекеті сол қағидалардың орындалуына бағытталатын.
Сондай қағидалар-төртеу болатын:
- несиенің жоспарлы-мақсатты түрі;
- несиенің қайтарымдылығы;
- несиенің мерзімділігі;
- несиенің материалдық ... мен ... ... ... ... нарықтық экономикада әр банк, тәуелсіз ... ... ... ... ... да ... қағидаларды орындауды
талап етудің қажеттілігі болмай қалды. Оның үстіне жаңа ... ... ... өзінен өзі мағынасын жойды. Мысалы, бұрын
несиенің жоспарлы-мақсатты түріне сәйкес, несие тек ... ... ... тек ... орындалу дәрежесіне сәйкес берілуге
тиіс болатын. ... ... ... бұл ... ... ... ... Қазір әр банк, қандай мақсатқа қанша несие беру керек
екенін қолда бар ... ... және ... ... ... қарай анықтайды. Осыған байланысты несие берудің жағдайларын әр
банк өзі белгілейді және олар ... ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, қазіргі жағдайда банктердің барлық
несиелік саясаты осы шарттың бетіне ... ... ... ... де, ... ... несие
қағидаларының кейбіреулерінің елеулі маңызы бар және оларды барлық банктер
несие бергенде басшылыққа алады. Мысалы, банк ... ... да ... егер оның ... қайтарылуына сенімі болмаса (несиенің
қайтарымдылығы мен мерзімділігі). Несиенің ... ... ... да ... ... ... жүр. ... банктен несие алу үшін
бұрынғыдай, жеткілікті сомада ... ... ... оларды өндіріс процесінен өткізгеннен кейін несиені қайтаруға толық
мүмкінділік туатынын ... ... беру ... Қазір
банктерге басқа құжаттармен қатар, жоғарғы өтімді кепілзат, болмаса ... ... ... ... хат тапсыру керек. Оның ... ... ... отырған несиенің сомасынан әлдеқайда көп болуы
шарт.
Сонымен, қайтарымдылық, мерзімділік және қамтамасыздық ... ... ... ... ... ... екі жақтың шартында көрсетіледі.
Сондықтан оларды несиенің негізгі қағидалары деп қабылдау ... ... ... ... экономистердің, соңғы жылдары шыққан
басылымдарында, өңдіріс шығындары кейін ... өнім үшін ... ... ... ... мен ... нысандары
а) Қарызға берілдетін құнның түріне қарай несиенің тауарлық, ақшалай
және тауарлы-ақшалай (араласқан) нысандары бар.
Және де несиенің тауарлық нысаны ... ... ... ... ... - ... өндірістің пайда бола бастаған кезінде, қолында артық тұтыну
бұйымдары барлар оларды басқаларға қарызға бере ... ... ... ... ... келесі егін жинағанға дейін қарызға тұқым беретін
болған.
Ақша шыққаннан кейің ... ... ... қолдану бара-бара
азайды.
Қазіргі нарықтық экономикада несиенің тауарлы санаты ... ... Кез ... ... өндіруші, өзінің тауарын сатып алушыға, төлем
мерзімін ... ... ... беруге құқықты. Сонымен қатар,
банктер, шаруашылықтарды лизингілік қаржыландырғанда, ... ... ... Өйткені, жалдауға (арендаға) берілген жабдықтарды, жалдап алушы,
белгілі бір ... ... ... ... ала ... ... жабдықты
жалдауға берген күннен бастап, оны сатып алған күнге дейін ол тауарлы несие
болады.
Іс жүзінде тауарлы несиені пайдаланудың ... ... ... ... ... (ақшаның) айналымын баяулатады, төлем тәртібін әлсіретеді,
несиегер (қарыз беруші), өзінің өндірісін ... үшін ... ... ... Осының бәрі айналымда артық ақшаның пайда болуына апарып
соғады. Соңдықтан, өркениетті экономикада несиенің тауарлы ... ... ... ... нысаны. Бұл нысан қазіргі уақытта көп тараған және
экономиканың өсуі мақсатына сәйкес келетін нысан. Ақша, ... ... ... ... ... айналымның және төлемнің әмбебап
қаруы болғандықтан оған қажеттілік, ... ... ... ... ... өсуіне сәйкес өседі. Осындай қажеттілік несиенің
ақшалай нысанымен қамтамасыз етіледі. Және де, оны ... өзі ... ... жүргізуші субъектілер де, әрбір жеке ... да, ... ... де, ... ... ... ... тауарлы-ақшалай (араласқан) нысаны.
Несиенің бұл нысаны тауарлық нысанда, ұзартылған мерзімге берілген
несиені, ақшамен ... ... ... ... ... ... ... болады. Мұндай нысан көбінесе мемлекетаралық несиелік
қарым-қатынаста қолданылады: бір ... ... ... ... ... ... қайтарғанда. Мұндай ахуал көбінесе экономикасы ... ... ... кездеседі. Өйткені, олардың ... ... ... ... шикі зат ... ... өнімдерімен қайтарады, және де дүние жүзілік бағадан ... ... Олай ... ... ол ... өтіп ... несиелер үшін
одан да артық төлем (процент) төлеуге ... ... ... ... ... ... (кредитор) болып қатынасқанына
байланысты, несие нысандары: банк несиесі, ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Несиенің банктік нысаны. Барлық несие нысандарының ішінде ең көп
тараған нысан. Бұл ... де. ... ... банктердің
операцияларының ішінде, несие беру (несиелеу) ең бастысы. ... жеке ... ... бос ... бір жерге
шоғырландырып, оларды басқаларға несиеге беру, банкіден басқа ешкімнің
қолынан ... ... ... ... ... түсетін табысы,
барлық табыстың 70% - нен ... ... ... ... банктік
нысанының мынандай ерекшелігін байқауға болады:
- Несие беру үшін банктер, өзінің қаржысы емес, банкке шоғырландырған
шаруашылықтардың, жеке тұлғалардың, уақытша бос ... мен ... ... ... ... ... ... қарызға алған ақшадан тапқан табысы сол
несиенің өзін және оның ... ... ... ... етіп ... Сөйтіп, төлемділік, несиенің банкілік нысанының ажырағысыз қасиеті
(атрибуты).
Несиенің коммерциялық нысаны. ... бұл ... ... ... ... ... ... болады. Өткенде, талай рет
айтылғандай, мұндай несиенің негізінде төлемнің ... ... ... тауарды сату үшін беріп, ақшасын тауар сатылып болғаннан кейін
алу (консигнация). Болмаса, сатып ... ... ... ... ... ... ... төлеу жөнінде, вексель-борышқорлық міндеттеме береді.
Сондықтан кейде несиенің бұл нысанын вексельдік ... деп ... ... ... ... ... ... нысанда да,
ақшалай нысанда да кездеседі. Өйткені, қазіргі жағдайда бос ... ... ... субъектілер, өз өнімін басқа шаруашылық жүргізуші
субъектілерге, төлем мерзімін ұзартып берумен қатар, ақшалай несие де ... Бұл ... ... банктің монополиясы болмайтын нарықтық экономикаға
тән қасиет.
Коммерциялық несиенің, ақшалай нысанының өзіне тән ... ... ... ... ... айналымынан босаған қаржылар, ал ... ... ... ... оған төлем мерзімін ұзарту, тауарды өткізу
процесінің жалғасы болып саналады.
Сейтіп, қарызға айналымнан босаған қаражат емес, сол ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері мынандай:
|Коммерциялық несие ... ... ... ... нысанда |нысанда ... ... ... ... құнға |
|меншіктік сатушыдан сатып|меншіктік несие ... ... ... ... ... Несие алушы оны|
| ... ... ... |
|Төлем мезгілін ұзартқаны |Несиені пайдаланғаны үшін ... ... ... ... ... ... |
|құнына кіреді. |төленеді ... ... ... ... бұл ... жөнінде екі түрлі
біріне-бірі қарама ... ... бар. ... ... ... ... басымдардың бәрінде де, мемлекет борышкер болып, ал заңды,
немесе жеке тұлғалар, несиегер болып ... ... ... ... ... ... ... болған.
Сонымен қатар, мемлекет, қазіргі нарықтық экономика жағдайында да,
нарықтан ... ... ... Тек ол ... ... бағалы қағаздар
нарығы деп аталады. Және де мемлекет бұл әрекетті бұрынғыдай ... ... ... мен Орталық (ұлттық) банктер ... ... Ол үшін ... әр ... бағалы қағаздар шығарады, оларды мемлекет
атынан ішкі нарықта таратады, бірақ, ... ... ... да, оны
мемлекеттік қарыз деп атамайды.
Қортындылай келіп, несиенің мемлекеттік нысаны ... ... ... ... ... немесе несиегер болып қатынасатын несиелік
қарым-қатынастың жиынтығы деген жөн.
Бұл жерде "қарызгер", "несиегер" ... ... ... ... ... Жоғарыда айтылғандай, мемлекет тікелей ... ... Ол ... ... ... ... Сондықтан бұл сөздер, тек
мемлекеттің және оның жергілікті ... ... ... дәрежелерде қатынаса алатындарын дәлелдеу үшін келтірілген.
Несиенің халықаралық нысаны. Несиенің бұл нысаны, несиелік мәмлеге
қатынасушының бір жағы ... ... ... ... пайда болады.
Несиенің бұл нысаны жөнінде келесі тарауда кеңірек айтылады.
Несиенің азаматтық ... Бұл ... ... экономикаға тән.
Өйткені, нарықтық экономиканың тұсында халық бай мен кедей болып ... ... ... ... ... ... бере ... Несие
тауарлық, не ақшалай нысанда ... ... ... бұл ... бір
ерекшелігі — мұнда сенімділік, дос жарандық көбірек орын алады: несиелік
шарт ... ... ... ... де ... ... ... мерзімді өткізіп қайтаруға да болады, қосымша төлемі (процент) де
символдық болуы ... ал, кей ... ... ... ... берілуі
мүмкін. Бірақ, мұндай несиеде ешқандай құжат жасалмайды екен деп ... ... ... ... ... ... ... жасалады, оларды
нотариус куәландырады, несие беру жағдайлары да қатаң ... ... Бәрі ... ... мен оны ... ... қатынастарына байланысты.
в) Несиенің қандай мақсатқа алынуына байланысты ол, өндірісгік және
тұтынымдық нысандарға бөлінеді.
Несиенің ... ... ... ... ... ... ... өндірісті ұйымдастыру және оны кеңейту, жаңадан
жабдықтар, жаңа ... алу, ... ... ... ... ... көлемін өсіретін және оның ... ... ... экономикаға ауысу кезіңде несиенің осы нысаны үлкен ... ... ... ... ... қысқартылды. Осыған байланысты
жұмыссыздық өріс алды. ... ... ... өзіне іс ұйымдастыруға
мәжбүр болды, яғни, олар мемлекеттің ... кіші және ... ... болды, ал ол үшін несие керек.
Сонымен қатар, жекешелендірген ... ... да ... ... ... қуатын қалпына келтіру үшін оны одан әрі дамыту
үшін несие ... ... ... ... ... қарызгерді, алған қарызын
үнемді және тиімді ... ... ... ... өзін және оның
өсімін төлеуге, оның үстіне, керекті мөлшерде, таза пайда қалатындай ... ... ... ... ... Бұл ... ешқандай қосымша пайда
әкелмейді. Тарихқа сүйенсек, тұтыну несиесі, оның өндірістік ... ... ... жаңа ғана ... бола бастаған кезінде
шыққан. Қазіргі жағдайда тұтыну несиесі көбінесе тұрғын үйлер ... ... ұзақ ... ... бұйымдар сатып алуға, және басқа да,
тұрмыстық ... ... ... ... пайдалынады.
Несиенің түрлері
Жекелей ұйымдастыру — экономикалық белгілеріне ... ... ... Шаруашылықтың салаларына байланысты - өндірістік, ауыл ... ... ... ... ... ... Негізгі және көмекші материалдардың қалдығын жабатын;
в) Отынның ... ... ... қалдығын жабатын;
д) Бітпеген өндіріс өнімінің қалдығын жабатын;
ж) Дайын өнімдердің қалдығын жабатын;
з) Өндірістің ... ... ... тағы ... да ... қарсы
қойылатын немесе, оны қамтамасыз ететін құндылықтардың қалдықтарын ... ... ... ... ... Бұл, таза ... ... Іс
жүзінде қазіргі нарық жағдайында, несие объектілерін мұндай, ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайда, несие беру
үшін ең алдымен кепіл зат, ... ... хат ... ... ... ... қолда барлығы мен несие беру байланыстырылмайды.
Ал, шындыққа келсек, түбінде несиенің қайтарымдылығын ... ... осы ... Тек осы ... ... ... ... кейін
сатылады, олардың құны ақшаға айналады. Тек, соның арқасында, ... Ал, ... зат, ... хат ... ... ... ... дұрыс болса, ондай кепілдемелер кейін қайтарылады.
Мерзіміне байланысты ... ... ... орта ... ... ... ... Сонымен қатар, қысқа мерзімді болып 12 айға (бір
жылға) дейін ... ... ... бір ... 5-6 ... ... ... - орта мерзімді, ал, одан ұзақ мерзімге берілетін несие -
ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... несиенің
қайтару мерзімін сол шаруашылықтың (қарызгердің) қаржысының жеке ... ... ... ... ... тиімді болуы үшін де,
оның белгіленген мерзімде қайтарылуы үшін де ... ... бар. ... қазіргі банктердің (әсіресе, нарықтық экономикаға ... ... ... ... ... айналымының аяқталуымен есептеспей,
бет алды, 3-6 айға беретіндігі ... ... ... ... ... ... жүргізушілер өнімдерін өткізіп үлгермей жатып
несиенің қайтару мерзімі келеді. ... ... ... үшін ... (процентті) екі есе көбейтеді. Сөйтіп, қарызгерлер, көпшілік
жағдайда, тақырға отырып қалады.
Міне, тап осы ... ... ауыл ... ... салаларды
айтпағанда) терең дағдарысқа әкелді.
Дәл осыған байланысты Қазақстанда көпке дейін ұзақ мерзімді несие
жоққа жақын болып ... Тек ... ... ғана мұндай несие көбейіп
келеді. Мысалы, 2001 жылдың басында, бүкіл ... ... ... 48% ұзақ ... ... екен.
Ұзақ мерзімді несиенің көп жылдар бойы өте аз болып келгенінің
объективтік себебі де ... Ол ... ... өсуі ... ... ... беру өте қауіпті. Өйткені, 5-6 жылдан кейін ол ... ... ... біле ... де, ... ... мерзімін қарызгердің өнімін ... алу ... ... әр кезде де көкейкесті жағдай.
1.4. Ұлттық Банктің және екінші деңгейдегі банктердің несиелері
Аукциондық – Ұлттық Банктің ақша ... ... ... ... ... және ... деңгейдегі банктерге республика банктерінің
қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында аукциондық ... бір ... ... ... ... мерзімді несиеге берілетін несие болып табылады.
Ломбардтық – Ұлттық Банкпен мемлекеттік бағалы ... ... ... салудағы шектеулерсіз берілетін қысқа мерзімді ...... ... ... ... ... (нарықтық) жағдаймен берілетін несие.
Ұлттық Банкпен Республикалық бюджетті несиелеу 1998 ... ... және ... ... ... жабуға көшумен
тоқтатылады.
Екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... жеткіліксіздіктерін уақытша орнын
толтыру;
Қаржылық салымдарды қаржылауға арналған;
Импорттық, импорт бойынша контрактіні төлеу үшін берілетін ... ... ...... алдындағы банктің оған бірінші
талабы бойынша және ... ... ... ... ... бір ... ... заңды түрде рәсімделген міндеттемесі;
Консорциялық – несиелік, кепілдік ... өзге де ... осы ... бір ... ... да бір ... ... мүмкіндігі болмаған жағдайда, оны бірігіп жүзеге асыру үшін
бір ірі банктің қол астына уақытша ... екі ... одан да ... ... ... ... арналған;
банкаралық.
Банкаралық несиелердің негізгі көлемі ұйымдастырылған банк аралық
нарығында аукциондық сату ... ... ... ... ... ... ... (Халық Банкі, Казкоммерцбанк) шығады.
Ссудалық портфельдің топтастырылуы туралы ережеге ... ... ... ... ... ... ... жабу үшін
резервтерді (провизия) қалыптастыру тәртібімен Ұлттық Банк ссудаларды
олардың сапасы бойынша ... ... ... - қайтару мерзімі келмеген және сапасына күмән тумайтын
несие;
Стандарттық емес – ... 30 ... ... ... ... емес қауіпті және бір реттен ... ... ... ... ...... ... ұзартудың ұзақтығы мерзімін
ұзартқан ссуда есебінен берешекті ... ... ... ... 60
күннен тұратын және бір реттен артық емес ... ...... ... ұзақтығы мерзімі өткізіліп алынған
ссуданың есебіне берешекті шығарған ... ... 90 ... құрайтын
несие.
Шығынды – мерзімді өткізу мерзімі 90 күннен аспайтын ... ... алу ... ... ... ... ... күннен 90 күн ішінде тоқтатылады. Проценттерді есепке алудың
тоқтатылуы банк ... ... ... ... білдіреді.20
Ссудалық портфельдің топтастырылуы оның сапасын ... ... ... ... ... шығындарды жабу үшін резервтерді
(провизияны) құру мақсатын ... жене ... ... ... ... ... етеді.
2. Экономиканың дамуындағы БАНКТІК несиенің ролі және оның шектері
2.1. Несиенің маңызын көрсететін негізгі салалар
Экономикалық санаттың ... оның ... ... ... ... ... жетістіктер арқылы бағалайды. Және де ондай жетістіктерге, тек
сол ... ... ... ... тиімді әдістерді
қолданса ғана жетуге болады. Басқа жағдайда істелген іс, күтілген ... ... Осы ... ... де ... оны ... шаруашылық
жүргізуші субъектілер, табыскерлікпен шұғылданатын жеке тұлғалар, тіпті,
бүкіл мемлекеттің өзі, тапқан пайдасымен ... ... ... ... ең жоғарғы дәрежеде пайда түсуге мүмкіншілік ... ... оның ... қағидаларын сақтағанда (орындағанда) ғана, ... ... ... ... ... пайдаланғанда ғана тиісті ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілер жеке тұлғалар,
несиені өндіріс қажеттігіне алып, оған қымбат автокөліктер, тағы ... ... ... ... ... ... ... келе жатқан қарыздарын
өтейді. Мұндай жағдайда несиеден қандай пайда күтуге болады? Пайда жоқ, ... ... ... ... несиенің бойында бар қасиетті іске асыру үшін оны дұрыс
пайдалану керек. Тек ... ... ғана ... ... маңызы туралы
айтуға болады.
Несиенің экономикадағы маңызын төмендегідей негізгі салалардан көруге
болады:
1) Жоғарыда айтылғандай, көпшілік жағдайда ... ... ... ... мен өткізу процесінен түсетін
түсімінің түсуі мен ... ... ... ... ... ... ақы төлейтін мерзімдері сәйкес келмейді. Осындай шараларды ... ... ... процесі тоқтап қалуы мүмкін. Сөйтіп, шаруашылықта
уақытша, қаржының барлығы мен оның ... ... ... ... ... ... ... шешіледі. Шаруашылықта, уақытша
қаржы мұқтаждығы пайда болуы, оның мерзімділігімен де байланысты. ... ... ... әр тоқсанында қатты өзгеретін болса, мұндай өндірісті
мерзімді өндіріс дейді. Мысалы: өндіріс орны І-тоқсанда 2,0 млн. ... 1,5 млн. ... ... 2,5 млн. ... ал ... млн. ... өнім шығарады дейік. Сонда өнімнің жылдық көлемінің 62,5%-
тін ІV-тоқсанда шығарады екен, ал ІІ-тоқсанда тек ... ... жыл ... осы ... болып бөлінуі, мысалы, қант
өндіретін зауыттардың жұмысында ... ... ... оны ... аяғында ғана қант зауыттарына тапсыра бастайды. Қант ... ... ... тез өңдеп шығару керек. Қоймада көп жатқан
қызылшадан қант аз ... ... ... қант зауыттары қабылданған
қызылшаны тез, ІV-тоқсанның ішінде өңдеуден өткізуге тырысады. Жылдың басқа
тоқсандарында олар ... ... ... ... өңдейді, және
жабдықтарға күрделі ... ... Міне ... ... ... І-ІІ-Ш-тоқсандарда мерзімдік косымша қаржы мұқтаждығы туады.
Өйткені, сол тоқсандарда өткізілген тауардан түскен түсім, ... ... ... Осындай, қаржыға мерзімдік керекшілікті несиенің
қатынасуымен қамтамасыз етіледі. ... ... ... ... түсім,
өндіріс шығынынан артық болған кезде қайтарылады.
Ауыл шаруашылық өндірісі де қатты мерзімдігімен ерекшеленеді. ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықтар, келесі жылдың
өніміне арналған шығындар шығара бастайды ... жер ... ... ... ... тұқым дайындау, қыста қар тоқтату, жазғытұрым жер жыртып тұқым
себу, ... ... оны қору т.б. ... Бұл ... жүргізуге
шаруашылыққа қаржы керек. Өйткені, биылғы жылдың өнімінен түскен түсім, оны
өндіруге жұмсалған шығындарды жабуға кетіп ... ... ... ... ... шығындарға қажетті қаржысы жоқ. Міне,
осы жағдайда да банктің мерзімді ... ... ... ... Өкінішке
орай, жаңа нарық кезінде, осындай ... ... ... ... ... ... ... отыратын Қазақстанда банк жоқ.
Арнаулы Агропромбанк тақырға отырып, артынша Наурыз банкке айналып кетті.
Кейбір материалдық ... ... ... дәлелдейтін
отын жұмсау тәртібін келтіруге болады. Отынды, ... ... ... ... ... отын қорын жазда дайындау керек. Сондықтан жазды
күні отын ... алу үшін ... ... керек. Ол үшін де несие беру керек.
Жылыту мерзімі басталғаннан кейін оның құны жұмсалуына сәйкес, шығарылатын
өнімнің өзіндік ... ... Сол ... ... ... ... ... мөлшер бойынша несие қайтарылып отырады.
Сонымен, басқа жағдайлардың бәрі ... ... ... несиенің өнімді
өндіру мен өткізу процесін үздіксіз жалғастыруда үлкен манызы бар.
2) Несиеге алған қаржыға әртүрлі өндірістік әлеуметтік ... ... ... жаңа жабдықтар сатып алуға, жетілдірілген өндіріс
технологиясын енгізуге болады. Мемлекеттік меншіктегі ... ... үшін ... қаржы бөлуден гөрі несие алған пайдалы. Өйткені,
бюджеттен ... ... ... ... соң, ... сол ... қаржының мөлшерін анықтағанның өзінде артықшылық жіберілуі мүмкін.
Оның үстіне ондай қаржы ... және ... ... да ... ... Ал несиенің қайтарымдылығы мен төлемділігі ... ... ... ... ... ... етеді. Сондықтан несие,
өндірістің көлемін ... де ... ... ... Несиелік операциялар мен қолма-қол ақшаның орнын басу ... ... ... ... ақша ... ... ... жасайды,
ал, бұл өз кезегінде ақша айналымына жағымды әсер ... Оның ... ... ... айналымға шығуы да және айналымнан қайтарылып алынуы да, несие
негізінде іске асырылады. ... ... ... ақша ... ақша ... де ... операция болып табылады. Бұл екі жағдайдың
екеуінде де операция есеп шоттармен байланысты, ал ... ... ... ... қатынастың барлығын дәлелдейді.
Жалпы айтқанда, клиенттің есеп шотына ең бірінші ақша несие берудің
нәтижесінде ... ақша ... оған ... мен ... ... процесін үздіксіз жүруін қамтамасыз етеді. Егер, айналымдағы ақша
қажеттіліктен аз болса, өндірген өнімді өткізу ... ... ... қоры ... асып ... ... ... төлемеушілік өріс алады, жұмысшы, қызметкерлерге еңбекақы
төлеу тоқталады. Сонымен қатар, егер ... ақша ... ... ... ... ... құны ... тұтыну тауарларына және
халыққа көрсетілетін қызметтерге баға ... ... ... ... бәрі ... ақша ... ұйымдастыруда да үлкен маңызы бар
екенін дәлелдейді.
2.2. Елдің экономикасының жағдайының өзгеруіне байланысты, несиенің
маңызының өзгеруі
Несиенің маңызы және оны қолданатын ... ... ... өсу
жылындағы болып жатқан өзгерістерге байланысты өзгеріп отырады. Мысалы,
мемлекеттің бір орталықтан басқарған ... ... ... кезінде, несиелік қарым-қатынас анағұрлым кеңейеді. Сөйтіп, несиенің
экономиканы дамытудағы маңызы ... бір ... ... кезінде несие ресурстары КСРО
министрлер Кеңесінің бекіткен жобасына ... әр ... ... арналып орталықтан бөлінетін. Егер, тоқсанның ортасында,
объективтік себептермен қосымша ... ... ... жергілікті
банктердің оны қамтамасыз етуте ... ... ... ... сауалдарды қарауға да олар құқықсыз ... ... ... ... ... ... тарылтып, экономиканың өсуіне
бағытталған шараларды тезірек іске асыруда, оның маңызын төмендететін.
Нарық жағдайында керісінше, ... ... ... ... әрбір банк, өзінің жеке ... ... өз ... Оның ... ... ... ... қолданылуға тыйым салынған
коммерциялық несие, ипотека несиесі, есеп айырысудың ... ... ... да, ... ... бағалы қағаздар, пайда болды. Осының
бәрі, нарық кезінде, несиені пайдаланудың мүмкіншілігі ... ... ... маңызының өскенін көрсетеді.
Нарық кезеңінде несиелік қарым-қатынастың кеңеюіне, сонымен бірге,
оның экономикадағы маңызының көтерілуіне, бұрын орын алып ... ... ... ... ... ... жетілдірілген әдістерін
енгізу үлкен әсер етті. Мысалы, жаңадан өріс алып келе жатқан ... ... ұзақ ... ... ... ... ... сол
жобаның іске асырылуын тиімділігін басынан ... ... ... отыруға
мүмкіншілік береді.
Несиенің маңызы өзгеруі, инфляция жағдайында да орын ... ... ... ақша ... ... ... реттелінеді, соның
көмегімен ақша бірлігінің сатып алу қабілеттігі бір ... ... ... ... жағдайында негізгі қорларды ұзақ мерзімге несиелеу
айтарлықтай қысқарады. Өйткені, құнсызданып бара жатқан ... ... ... ... ... қандай болатынын ешкім болжай алмайды. Сөйтіп,
бұл салада несиенің маңызы ... ... ... экономиканың нарықтық
үлгісінде кеңейтілген ұдайы ... ... ... ... ... ... ... шегі
айналымның қажеттілігін несиемен жеткіліксіз қамтамасыз еткен күнде,
әсіресе ... ... ... ... ... ... олар ... алған шикізаттармен өндіріс жабдықтары үшін көрсетілген
қызметтер үшін уақытында төлей алмайды. Өзінің жұмысшы-қызметкерлеріне
еңбек ақы бере ... Бір ... егер бір ... ... ... жөнелтушілерімен кезінде есеп айырыса алмаса, қаржы тапшылығы соларға
да (тауар жөнелтушілерге) тарайды, ал, олар, өз кезегінде, ... ... есеп ... ... ... бүкіл халық шаруашылығында,
өтелмеген төлемдердің тізбегі пайда болады, ал, бұл ... ... ... әсер ... ... ... ... әсерін тек оның шаруашылық
айналымдағы деңгейі оңтайлы болса ғана тигізеді.
Айта ... ... ... ... ... ... ... объектілері, өндірісті үздіксіз жүзеге асыруға қажетті
тауарлы-материалдық құндылықтардың босалқы қоры болып табылады. Оның ... ... және ... ... отын ыдыс, өндіріс жабдықтарының
бөлшектері, дайын өнім т.б. Және де осы құндылықтардың босалқы қоры, дәстүр
бойынша босалқы қордың ең ... ... ... және ... ... ... екі ... бөлінеді.
Қордың ең төменгі шамасы (тұрақтысы) өндірісті әдеттегідей үздіксіз
жүзеге асыруға арналады және де әр ... оның ... ... меншікті айналым қаражаты болуы керек.
Уақытша босалқы қорға келсек, ол әр түрлі ... ... ... жиналады. Егер босалқы қор ... өз ... ... ... ... ... ... мерзімдік өндірісте) оны жабу үшін несие берілуі ... ... ... кезінде шаруашылық айналымға еніп, ал, керегі болмай қалған
кезде, оралымдылықпен айналымнан ... ... ... ең икемді
экономикалық құрал. Егер босалқы қор шаруашылықтың жіберген кемшіліктерінің
салдарынан жиналып қалған болса, оны жабуға ешқандай ... ... ... ... ... ... қолдауға болмайды.
Қорытып айтқанда, несиенің шаруашылық айналымындағы оңтайлы шегі
дегеніміз, қай шаруашылықта объективтік ... ... және ... ... несиемен жабатын уақытша қоры жиналады
деген сөз.
Қазақстан экономикасының ... ... ... ... ... ... да) ... мөлшерде өзіне меншікті
айналым қорын құра алмаған кезде, және де ... ... үшін ... ... жоқ ... ... ... анықтау үлкен экономика түгіл, кіші ... ... ... ... де ... Өйткені, қазіргі жағдайда
клиенттерге несие бергенде банктер несиеге қажеттілік объективтік себеппен
байланысты ма, жоқ па, оның сол ... ... ... ... жоқ па, ... ... сомасы айналымдағы төлем құралдары мен ... ... ... ма деген сауалдарды еске де алмайды. Олардың
несие берудегі ең басты критериясы (өлшемі) ... ... ... ... ... ... ... шегін анықтау, оны сақтау, кез
келген несиелік қарым-қатынастың өркениеттік нысанына ... ... Бұл, ... ... ... үшін ... ... біріншіден,
банктік несие, барлық несие нысандарының ішіндегі ең ... ... ... ... ... ... ... шексіз
дерлік. Мысалы, коммерциялық несие тек, сатушының қолындағы тауардың
құнымен ... тек сол ... ғана олар ... ... ... ... ал банктердің ресурстары анағұрлым көп (салыстыруға болмайды).
Жоғарыда айтылғанға байланысты, несиенің оңтайлы шегін үлкен экономика
деңгейінде анықтау үшін төмендегілерді ескеру ... ... ... ... ... ... ... ал, қандайын жабуға болмайтындығы;
- Айналымдағы төлем құралдары, ақша ... ... ... ... үшін айналымдағы несиенің жоғарғы шегінің қандай мөлшерде
болу керектігі;
Кіші экономика деңгейінде несиенің шегі төмендегі ... ... ... қарыз алушылардың объективтік ... ... ... және де сол ... ... ... мүддесі
мен үйлесімділігі;
- Банктің несиелік қарым-қатынасы кеңейтуге мүдделілігі және ... ... ... ... ... ... ... реттейтін Ұлттық банк белгілеген экономикалық
мөлшерлерді ... ... ... ... ... ... жағдайлардың барлығы.
Қорытынды
Қазақстан Республикасында банкілік несиелеу соңғы кезде ... ... ... ... ие ... бұл ... ... қайтарымдылық және ақылылық негізінде қайта бөлінетін ақша
қаражаттары ... ... ... өз ... ... несиелеудің міндетті субъектілері болып банк және заемшы
табылады. Банк үшін ... - бұл ... ... ... бір ... ... ... қайнар көзі болып табылады. Несиелеудің ... ... ... ... ... ... яғни ... табу болып
табылатын бір мақсатқа біріккен, кезекті және іске ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар мен
олардың құрылымдық бөлімшелері, азаматтар, мемлекет ... ... ... Қазақстан Республикасында потенциалды заемшылардың саны өте ... ... бұл өз ісін ... үшін ... болатын алғашқы
капиталға деген қажеттілігі жоғары экономиканың дамуының өтпелі кезеңімен
шартталады.
Әдебиеттер тізімі
1. Я.Ә. ... Б.Б. ... Ф.Н. ... Т.П. ... ... ... 1999, «Қазақ университеті»
2. Саниев М.С. Ақша, несие банктер. ... 2001 ... ... А. С. ... құқық. Алматы, 2001 ж.
4. Банки Казахстанана внутреннем финансовом рынке. Ред. Р.К.Жоламанов и др.
Алматы. 1996.
5. Волынский. Кредит в ... ... ... Алма-Ата. 1992.
6. Геращенко, Ю. П. Савинский. Денежное обращение и кредит ССР. М., 1986.
7. Қазақстан Республикасының банктермен банк қызмет туралы заңдары 05. ... ... ... ... ... ... Экономика. 1999 ж.
9. Банковское дело. Г.С.Сейткасымов. Алматы. Қаржы-Қаражат. 1998 ж.
10. Бухгалтерский учет и ... в ... ... ... ... ... 1998 ... Банктегі бухгалтерлік есеп және есеп беру. Н.А.Ғұмар, ... ... 2000 ... ... ... и их ... в РК. Ф.Карагусова, Алматы, Қаржы-
Қаражат, 1995 ... ... ... ... №5 2000 ж.
14. Банк хабаршысы 2000 ж.
15. Пансков Г.Г. Главное финансовое стабилизация. Финансы 1999 ж. №12.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сел қауіп-қатерінен сақтандырудың географиялық астарлары (Іле Алатауы мысалында)121 бет
Табиғи ресурстарға меншік құқығы5 бет
Халық ауыз әдебиеті - эстетикалық тәрбие беру көзі. Отбасында эстетикалық тәрбие беру5 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
Алуантүрлі жабайы өсімдіктер5 бет
Антик философия. Софистер4 бет
Гендерлік лингвистиканы зерттеудің теориялық аспектілері9 бет
Жартышарлардың ассиметрия мәселесі. Cөйлеу кезіндегі сол (доминант) және оң (субдоминант) жартышарлардың рөлі3 бет
Кинематиканың негізгі ұғымдары8 бет
Кәсіби қазақ тілінде сөйлеу дағдылары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь