Үшінші сортты бидай


8 ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ
8. 1 Ұн тарту зауытын салу қажеттілігіне ұйымдастыру-экономикалық дәәйектеме
Оңтүстік Қазақстан облысындағы қара бидай-бидай қоспасынан жасалған наубайханалық сортты ұн тартуға арналған қуаты тәулігіне 60 тонналық ұн зауытын салуға қажетті дәйектемелер.
Жобаланатын құрылыс ауданына қысқаша сипаттама . Еліміздің Оңтүстік аймағы көптеген жер ресурстары мен биоклиматтық көрсеткіштерге өте бай болып келеді, яғни бұл бидайдың бірнеше түрлерін өңдіріп, оларды сақтау және өңдеуге үлкен мүмкіншілік береді. Бұл облыс Қазақстанның Оңтүстік аймағында орналасқан. Оның территориясы- 39, 7 мың км 2 . Облыс 24 әкімшілік ауданға бөлінеді, және де 11 қала мен 29 қала типтегі ауылдардан тұрады. Қалалық тұрғындары-54, 9 %-ды құрайды.
Бұл облыста азық-түлік өңдірісі өте жақсы дамыған (соның ішінде өңдеу өңдірісі-19, 5%) . Облыста ұн, сыра, қант, кондитерлік, ет, сүт зауыты және басқа да салалардың зауыттары бар. Бұл облыстың ауыл шаруашылығы көп дақылды болып келеді, соның ішінде дәнді дақылдарды егу бірінші кезекті орындалады. Соның ішінде бидай, арпа дақылдары 63%-ды құрайды.
Облыста транспорттық желілер өте жақсы дамыған. Облыстың территориясын теміржол және көлік магистральдары қиып өтеді.
Ұнның қажеттілігін есептеу. Ең басты ұнды қажет ететін ол наубайханалық, макарондық зауыттар мен кондитерлік өңдірістер және күнделікті тұрғындар болып келеді. Аталған өңдірістердің өнімдерін соңында тұрғындардың тұтынатынын есепке ала отырып, ұнның қажеттілігін орташа нормамен есептейміз. Ұнды өңдіру және тұтыну балансын, ұнның сұранысына және оның сыртқа шығару мүмкіндігіне негізделіп құрайды. Халық санының өсуін, жылдық тұтыну нормаларын және макарондық, наубайханалық және басқа өнеркәсіп салаларына қажеттіліктерін есептеп ұнның сұранысын анықтайды.
Тұрғындардың саны облыстық басқарудың статистикалық есептеулерінен алынады. Дәл қазіргі уақытта облыстағы тұрғындардың саны (Ч П ) -1312 мың адамды құрайды.
Есептеулер келесі 5 жылға есептелген.
Бес жылдықтың соңына қарай халық саны 10% артса, оның саны 1325 мың адам болады.
Дәнді өңдейтін кәсіпорынды жобалау кезіндегі ең маңызды және қиын есептеулер ол- тұрғындардың қажеттілік нормалары болып табылады. Бұл нормалар көбінесе тұрақсыз болып келеді. Себебі нормалар халықтың әлеуметтік жағдайларына қарай, жоғары сапалы және жоғары калориялы ұндарға деген сұраныстарына байланысты болып келеді. Кейбір кездерде олар жоғарылайды, ал кейбір кезде төмендейді.
Соған байланысты тағамдық нормалар Институты көрсетілген барлық факторларды есепке алып, барлық халыққа арналған орташа нормаларды шығарады. Ал жеке бір облыстарға үшін бұл нормаларды дифференциялдау қажет. Орташа нормаларды дифференциялдау үшін қатал бір арнайы есептеулер қолданылмайды. Есептеу өнімнің орташа нақты қажеттілігінің орташа нормадан ауытқу коэфициентімен есептеледі.
Соңғы үш жылдың ішіндегі облыс бойынша ұнның нақты қажеттілігі жылына 130, 5-тен 128, 6-ға дейін құрайды, ал барлық Қазақстан бойынша 132, 9-дан 130, 9-ға дейін құрайды. Институт ұсынған барлық елдің қажеттілігі жоғары болғандықтан, облыс бойынша алынған норманы ел бойынша қажетті нормаға бөлеміз: 124/130, 9=121, 8
Облысқа арналған қажетті ұнның перспективті нормасы келесіні құрайды: 128, 6×0, 947=121, 8 кг.
Қарабидай ұнының орташа нормасы тағамдық нормалар Институтының есептеулері бойынша 25 кг-ды құрайды.
Егер қарабидай 25 кг-ды құраса, онда бидай ұнының орташа нормасы келесідей есептеледі: 121, 8-25=96, 8 кг.
Қалған ұндар ұн түрінде өңделеді. Соңғы үш жылдың ішіндегі облыс бойынша қарапайым ұнның нақты қажеттілігі жылына 15, 6-дан 14, 7%-ға дейін құрайды, ал барлық Қазақстан бойынша 10, 8-ден 10, 2 %-ға дейін құрайды. Институт ұсынған барлық елдің қажеттілігі төмен болғандықтан, облыс бойынша қарапайым ұнның қажетті нормасы жылына 8, 8 кг-ды құрайды.
Осы алынған перспективті нормалар бойынша келесі есептеулер жүргізіледі:
-бидай ұны-96, 8-4, 4=92, 4 кг;
-қарабидай ұны-25-4, 4=20, 6 кг.
Алынған барлық есептеулерді 10 кестеге толтырамыз.
Облыстағы жұмыс істеп тұрған және құрылатын ұн тарту зауыттарындағы ұн өндірісі . Облыста ұн тарту өңдірісін жобалау бес кәсіпорынмен сипатталады. Солардың ішінде ең бірінші орынды Шымкент ұн зауыты болып табылады. (1974 жылы құрылған) . Ұн зауыты жалпы шығымы 75%, үшінші сортты ұнды өңдіреді. Өңдірістің қазіргі уақыттағы тәуліктік өнімділігі-235т, жылдық ұн өңдірісі-53, 8 мың тонна. Ұн зауытында өңдірістік өнімділікті қосымша өсіру қарастырылмаған.
Екінші орынды Алтын Дән ұн зауыты алады. Оның құрылысы 1966-1967 жылдарға жатады. Диірменнің ең басты корпусы - бетондық шатырмен жабылған кірпішті ғимарат болып келеді. Ол ғимаратта диірменнің сортты майдалау бөлімінің қондырғылары орналасқан. Басты корпустың жанында дән тазалау мен сортты диірменнің ұнтақтау бөлімдерінің қондырғылары, және де қарабидайдың обдирлі ұнтақтауының қондырғылары орналасқан. Диірменнің өте ірі элеваторы және тәулігіне 500 т ұнды қапсыз сақтайтын қоймасы бар.
Үшінші ұн зауыты ол Сарыағаш зауыты. Ол көбінесе екінші сортты ұнды өңдіреді. Оның тәуліктік өнімділігі-115т, ал жұмыс уақыты-305 тәулік. Сонымен қатар зауытта шығымы 96% қарапайым ұн өңдіріледі.
Кесте 10
Ұнның перспективті нормалары
Тұрғындардың перспективті саны, мың адам
1325
Тұрғындардың перспективті саны, мың адам
1325
Ұн зауытының техникалық жағдайы төмендеу, бірақ технологиялық цехте машиналардың үйлесуінің тығыздығы ыңғайлы болып келеді, кейбір машиналардың арасындағы өту жолдары бұзылған. Ситовейкалық процесс жай схемамен құрастырылғандықтан төмен дамыған. Комбинатта шығымы 75% бидай ұны мен 87 % қарабидай ұны өңделеді. Зауыттың тәуліктік өнімділігі 80 және 60 т, жұмыс уақыты 305 және 312 тәулік болып келеді.
Кесте 11
Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың есептеулері
Кәсіпорын
ның
тәуліктік өнімділігі, т
Жұмыс уақыты,
тәулік
Өңделетін дәннің жылдық көлемі,
мың т
Қара
Бидай
Обдирлі қара
бидай
Технологиялық қондырғылар қайта құрылған ғимаратта орналасқан. Яғни олар қазіргі шарттарға сәйкес келмейді. Астық бұрынғы базаларда сақталады. Осыған байланысты зауыт жаңа эксплуатацияны қажет етеді.
Қалған екі кәсіпорын облыстың қажеттілігі бойынша бидайдың сортты және қарапайым түрін, қарабидайдың обдирлі және қарапайым түрін өңдіреді. Жұмыс уақыты-305 тәулік.
Берілген дипломдық жұмыста өнімділігі тәуілігіне 60 тонна болатын, обдирлі ұнын шығаратын ұн зауыты жобаланады. Бұл зауытты Шымкент қаласындағы ұн тарту зауытының территориясында салу ұсынылады. Жаңа ұн зауытын қойма ғимаратының орнына құру қарастырылады. Ұн зауыты темір жолдың бойымен орналасады. Ұн зауыты ғимаратының құрылыс алаңы өте тиімді, себебі жаңа зауыт элеватормен, астық қоймалармен байланысқан. Астық өңдеуге тікелей элеватордан және қоймалардан жіберіледі.
8. 2 Ұн зауытының өндірістік қуатын, шикізат қорын және дайын өнім мөлшерін анықтау
Жобаланатын ұн зауытын Оңтүстік Қазақстан облысында жұмыс істеп тұрған элеватор территориясына салу көзделіп отыр, яғни дайын өніммен тұтынатын аймақта, ол келесі қызметтермен жүзеге асырылады: астық элеваторда сақталынады, ал оны ұнның сақталуымен салыстырғанда арзан және оңай; астық пен дайын өнімнің қысқа тасымалдануы; дайын өнімнің жартысы автомобиль транспорты арқылы тасымалданады, ал бұл ағынды шығындарды едәуір төмендетіп, капиталдық салымдардың тез қайтымдылығын қамтамасыз етеді.
Ұн зауытының шикізатқа қажеттілігінің 60%-ы жергілікті қара бидай дайындаулармен қанағаттандырылады, ал қара бидайдың 40%-ы басқа астықтық аудандардан теміржол және автокөлік транспорттары арқылы келіп түседі.
Кесте 12
Сортты ұнның өңдірістегі перспективті балансы және қажеттілігі
Барлығы,
мың
т
Сортты
мың т
Қарабидай
мың т
Жұмыс істеп тұрған
кәсіпорындағы ұн
өңдірісі
Жеткіліксіз(-)
Артық(+)
Ұнның және кебектің шығымын есептеу үшін, дәннің базистік және нақты сапасын, яғни базистік шығымын білу қажет.
Базистік шығым деп базистік сападағы дәнді өңдеу және белгілі бір ұн тарту кезінде алынатын өнім шығымын айтады. Бидай және қарабидайды өңдеу үшін келесі базистік сапа көрсеткіштіктері көрсетілген: дәннің күлділігі (шөпшалаң қалдықтардан тазартылған) - 1, 85% -дан көп емес, ал сортты және қарапайым ұн тартуда- 1, 97%; дәннің ылғалдылығы - 14, 5%; құрамында шөпшалаң қалдықтар мөлшері- 1, 0%-дан көп емес, ал зиянды қалдықтар мөлшері - 0, 1%, дәнді қалдықтар мөлшері- 1, 0%-дан көп емес.
Есептік шығым -базистік шығымға қосылған жеңілдік нормаларын қолдана отырып есептелген, өңделген дәннің сапасына тәуелді болып келетін өнім мөлшері (%) .
Дайын өнім шығымына бидайдың ылғалдылығы, шынылығы, күлділігі, дән натурасы, шөпшалаң және дәнді қалдықтар мөлшері әсер етеді. Әр сапа көрсеткіштіктерінің жеңілдік нормаларын әдебиеттерден аламыз.
Ең бірінші әр көрсеткішке шығымдарды жеке есептейді. Содан соң әр-түрлі сапа көрсеткіштіктері бойынша табылған өзгертулерді әр өнімдікін жеке-жеке қосады. Барлық өнім бойынша алынған бір сапа көрсеткішінің ауытқу саны әрқашан нөлге тең болады. Өнімнің есептік шығымы 100%-ға тең болады.
Бидай-қарабидайдың сапа көрсеткіштіктері келесідегідей:
Ылғалдылығы . . . 13%
Шынылығы . . . 50%
Күлділігі . . . 1, 68%
Шөпшалаң қалдықтар мөлшері . . . 0, 50%
Дәнді қалдықтар мөлшері . . . 1, 53%
Ұсақ қалдықтар мөлшері . . . 2, 29%
Зақымданған және өнген дәндер
мөлшері . . . 0, 04%
Натурасы . . . 700г/л
Өнімнің базистік шығымдары келесі өлшемдерге тең:
Ұн шығымы . . . 87%
Кебектер . . . 9, 6%
Жемдік қалдықтар . . . 2, 4%
Жемдік емес қалдықтар және механикалық жоғалтулар . . . 0, 7%
Дәннің ылғалдылығы. Бидай мен қарабидайдың ылғалдылығы 13%-ға тең, ол базистік ылғалдылықтан төмен болып келеді: 14, 5-13=1, 5%.
Қарабидайдың шынылығына байланысты (50%) ұнның және кебектің шығымының әр ылғалдылықта өсуін анықтаймыз. Бұл норма +0, 5-ке тең болып келеді. Осыған байланысты өнімдердің базистік шығымының өсуі келесіге тең болады: 1, 5×(+0, 5) =+0, 75%. Осы ылғалдылыққа байланысты ұнның және кебектің шығымдары өзгереді. Бұл өнімдердің базистік шығымдарына байланысты ұнның жалпы шығымы келесіге тең: 87+9, 6=96, 6%. Көрсетілген өнімдердің түрлерін осы шығымға байланысты есептейді:
Ұн шығымы:
Кебектер:
Дәннің күлділігі. Егер дәннің күлділігі базистік күлділіктен төмен болса, онда өнімнің өсу көрсеткіші өзгертілмейді. (1, 68%<1, 97%) .
Ал егер дәннің күлділігі базистік күлділіктен жоғары болса, онда әр 0, 01% күлділікте, ұнның жалпы шығымынан 0, 18%-ға түсіреді - 0, 20% мөлшерде түсіреді.
Дәннің натурасы. Егер дәннің натурасы 750 г/л-ден төмен болса, онда ұнның шығымын төмендетіп, кебектің шығымын әр грамм натурада 0, 11 % -ға көтереді. Ал егер дәннің натурасы 750 г/л-ден жоғары болса, онда керісінше, онда кебектің шығымын төмендетіп, ұнның шығымын әр грамм натурада 0, 11 % -ға көтереді.
Шөпшалаң қалдықтар. Егер шөпшалаң қалдықтардың мөлшері базистік мөлшерден төмен болса, онда дәннің шығымында өзгеріс енгізу қажет. Әр шөпшалаң қалдықтықтың мөлшеріне байланысты өнімнің шығымын 1%-ға жоғарылатады. Бұл дәннің партиясында шөпшалаң қалдықтың мөлшері базистіктен төмен 1-0, 5=0, 50%. Шөпшалаң қалдықтардың нормаларды есепке алғанда, ұнның шығымының түзетілуі келесіге тең: 0, 50×(+1) =0, 50%.
Ұн шығымы:
Кебектер:
Дәнді қалдықтар. Егер дәнді қалдықтар мөлшері базистіктен жоғары болса, онда өнімнің шығымын әр дәнді қалдықтарға 0, 15%-ға жоғарылатады. Бұл есептегі дәнді қалдықтар мөлшеріне байланысты түзетулер келесіге тең болады: (l, 53-l) ×(+0, 15) =+0, 08%. Осыған байланысты ұнның және кебектің шығымы 0, 08%-ға төмендейді. Өнімнің түріне байланысты түзетулер келесідегідей болады:
Ұн шығымы:
Кебектер:
Егер дәннің құрамында зақымдалған дәннің мөлшері 0, 5% болса, онда ұн шығымын кебектің мөлшеріне байланысты төмендетеді. Біздің есептегі түзетулер келесідегідей болады: 0, 04×(-0, 5) = - 0, 020%. Ал өнімнің түрі бойынша келесідегідей болады:
Ұн шығымы:
Кебектер:
Сорттық ұн тартуларда ұсақ дәннің мөлшері бойынша ұн мен кебектің шығымын -0, 5%-ға төмендетеді. Бұл есеп үшін 2, 29×(-0, 5) = -1, 145%-ға тең болады. Ал өнімнің түрі бойынша келесідегідей болады:
Ұн шығымы:
Кебектер:
Әр өнімнің түріне байланысты түсірулер мен қосылуларды бір-біріне қосамыз, соның нәтижесінде өнімнің есептік шығымы анықталады.
Өнімнің есептік шығымы келесіні құрайды:
Ұнның шығымы: 87+0, 675+0, 45-0, 007-0, 02-1, 031=87, 067%.
Кебектер: 9, 6+0, 007+0, 049-0, 001-0, 002-0, 114=9, 5%.
Жемдік қалдықтар: 2, 4+1, 146-0, 500+0, 08=3, 001%.
Жемдік емес қалдықтар: 0, 7%.
Кеуіп кету: 0-0, 3= -0, 3%.
Егер есептелу дұрыс болса, онда өнімнің барлық түрін қосқан кезде дайын өнімнің шығымы 100%-ға тең болады.
87, 067+9, 5+3, 001+0, 7-0, 3=100%.
Өнімнің есептік шығымын есептеуден басқа, өңдірістің белгілі бір уақыттағы нақты шығымын есептеуге болады. Ол үшін өңдірістегі өнімнің нақты өңделуі, орташа ылғалдылығы мен өңделетін дәннің санын білу қажет.
Экономикалық тиімділігі мен шығынын есептеу
Берілген дипломдық жұмыста Оңтүстік Қазақстан облысында жобаланатын ұн зауытының өнімділігі Q=60 т/тәул, қарабидайды обдирлі ұн тарту кезінде, ұн шығымы - 87% болады.
- Ұн зауытыныңжұмыс істеу кезеңінкелесі формула арқылы анықтаймыз:
Ж к = К к. у - Q ж
мұндағы, К к. у - уақыттың күнтізбелік қоры, тәулік;
Q ж - ұн зауытын жоспарлы тоқтату, тәулік;
Ұн зауыты жұмысының жұмыс кезеңін келесі кестеге толтырамыз.
Кесте 13
Жұмыс кезеңінің есебі
- Нәтижесінде нақты жұмыс кезеңі 305 тәуілікке тең болды. Жұмыс кезеңін пайдалану коэффициентінкелесі формула арқылы анықтаймыз:
мұндағы, Ж к - жұмыс істеу кезеңі, тәул,
К к. у - уақыттың күнтізбелік қоры, тәул.
Қажетті мәндерді қойып алатынымыз:
- Бір жылдаөнделетін дәннің көлемінQөнд. д(т/тәул) келесі формуламен анықтаймыз:
Q
өнд. д
= Q
ж
Ж
к
, т/жыл,
мұндағы, Q ж - жобаланатын ұн зауытының өнімділігі, 60 т/тәул;
Ж к - жұмыс істеу кезеңі, 305 тәул.
Қажетті мәндерді қойып табатынымыз:
Q
өнд. д
= 60
305 = 45750 т/жыл.
Жобаланатын ұн зауытындағы өнімнің шығу нормаларын «Ұн зауыттарындағы технологиялық үрдісті ұйымдастыру және жүргізу» нормаларынан аламыз.
Ұн шығымы . . . 87%
Кебектер . . . 9, 6%
Жемдік қалдықтар . . . 2, 4%
Жемдік емес қалдықтар және механикалық жоғалтулар . . . 1%
Барлығы . . . 100%
4. Ұн шығымының нормалары арқылы ұнның жылдық мөлшерін келесі формуламен анықтаймыз:
мұндағы, Q ж - жобаланатын ұн зауытының өнімділігі, 60 т/тәул;
Ж к - жұмыс істеу кезеңі, тәу.
Н ш - шығу нормалары, Н ш =87%.
Қажетті мәндерді қойып алатынымыз:
- Кебектің жылдық шығымынтабамыз:
мұндағы,
- жылдық өнімділік, т/жыл;
Н ш/с - сұрып бойынша шығу нормалары,
Н обд. ұн = 87%; Н кеб. =9, 6%.
Кесте 14
Өнімнің жылдық шығымы


- Жылдық шығымы бойыншаөнімнің өзіндік құнынесептеп, алынған мәліметтерді кестеге енгіземіз.
Кесте 15
Өнімнің өзіндік құны
- Шикізаттың құнынкелесі формула бойынша анықтаймыз:
С = Q
ж
Б
д
, тг
мұндағы Q ж - бір жылда өнделетін дән көлемі, яғни өндірістік қуат, т/жыл;
Б д - 1 т қара бидайдың орташа бағасы, Coлтүстік Қазақстан облысы бойынша Б д =40 000 тг.
Қажетті мәндерді қойып алатынымыз:
С = 45750
40, 0 = 1 830 000 мың. тг.
- Қалдықтарсыз шикізаттың бағасыкелесі формуламен анықтаймыз:
Б ш. қ-сыз = Б ш - Б қалд , мың тг.
мұндағы, Б ш. қ-сыз - шикізат бағасы (сатылған қалдықтарды алып тастаған кезде), мың тг;
Б ш - шикізат бағасы, мың тг. ;
Б қалд. - сатылған қалдықтардың бағасы, мың тг.
Қалдықтардың шығу нормасы-3, 4 %, 1 т қалдықтардың бағасы 1952 болғандықтан, бұл қалдықтардың бағасы-5465, 6 мың т болады.
Қажетті мәндерді қойып алатынымыз:
Б ш = 1 830 000 - 5465, 6 = 1 824 534, 4 мың тг.
- Технологиялық шығымдардың құны (отын, су, электрэнергия)
Су шығымы . Нормаларға сәйкес 1 тонна астық өндеуге кететін су мөлшері - 0, 07м 3 тең. Осыдан шығымдалатын судың жылдық көлемін (Р с ) келесі формула арқылы анықтаймыз:
Q
с
= Q
д
0, 07, м
3
/жыл
Q
с
=45 750
0, 07 = 3203 м
3
/жыл
1 м 3 судың бағасы 9, 92 теңгеге тең. Су шығымын табамыз:
Ш
с
= Q
с
9, 92 тг. жылына
Ш
с
= 3203
0, 0992 =317, 7 мың тг. жылына
Электроэнергия шығымы . Шығу нормалары бойынша 1 тонна астықты өндеуге кететін энергия N=80 кВт тең. Электроэнергияның жылдық шығымын табамыз (Р элект ) :
Ш
элект
= Q
ж
N, кВт/жыл
Ш
элект
= 45 750
80 = 3 660 000 кВт/жыл.
1 кВт электроэнергияның бағасы 13, 48 теңгеге тең. Осыдан электроэнергияға кететін шығымдарды анықтаймыз:
Ш
эл. эн
= Ш
э
13, 48, тг.
Ш
эл. эн
= 3 660 000
0, 01348 = 49 336, 8 мың тг.
Отын шығымы. Шығу нормаларына сәйкес, отын шығынын электроэнергияның 30%-ын аламыз. Осыған байланысты отынның шығымын келесі формула бойынша анықтаймыз:
Ш
отын
= Ш
э
0, 3, мың. тг
мұндағы, Ш э - электроэнергияның жылдық шығымы, кВт/жыл
Қажетті мәндерді қойып алатынымыз:
Ш
отын
= 49 336, 8
0, 3=14 801, 04 мың тг
Барлық технологиялық мақсаттарға кететін шығымдар:
Ш ж = 317, 7 + 49 336, 8+14 801, 04 = 64 455, 54 мың тг.
- Өндірістік қызметкерлердің еңбекақысынесептейміз.
Ұн тарту өнеркәсібінде өндірістік қызметкерлердің санын еңбек шығымдарының нормаларына негізделіп жоспарлайды. Еңбек шығымдары өндірістік цехтің тәуіліктік қуатына тікелей байланысты, егер тәуіліктік қуаты 150т болса, онда есептік норматив - 0, 3 адам 1 т/тәул. Қызметкерлердің саны келесі формуламен анықталады:
Саны = Q
з
0, 3, адам;
Саны = 150
0, 3 = 45 адам.
Осыдан кезектегі негізгі қызметкерлердің санын табамыз:
мұндағы, 3 - тәуіліктегі кезек саны.
Қажетті мәндерді қойып алатынымыз:
Қызметкерлердің санына және демалыс күндерінде шығатын қызметкерлердің санына тең, қызметкерлердің штаттық санын табамыз:
Штат. саны = 15 + 45 = 60 адам
Тізімдік санын қайта есептеу коэффициентін -1, 05 ескергенде, осыған тең болады :
Тіз. саны = 60
1, 05 = 63 адам
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz