Табиғи газды өңдеуге дайындау

Мазмұны

1. Кіріспе

2. Табиғи газды өңдеуге дайындау
3. Табиғи газдарды өңдеу
4. Газдарды пайдалану
5. Еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы

6. Қолданылған әдебиеттер
1. Кіріспе

Мұнай - жердің қалдық қабатына көп тараған, сұйық жанғыш материал. Мұнай құрамы жөнінен көміртегі мен сутегінен бөлек, оттегі, күкірт және азотты көмірсутектердің өте күрделі қоспасы (алкандар, сақинаалкандар, арендер) болып саналады. Мұнай өзінің атын нафата деген, ағып жиналушы, ағып шығушы мәнін беретін парсы сөзінен алынған.Мұнайды өңдеуден алынатын жеңіл алкандар және алкендер, сұйық және қатты парафиндер, жеке ароматикалық көмірсутектері одан әрі химиялық өңдеудің ( мұнай химиялық синтездің) өте құнды шикі заттары болып саналады.
Табиғи жанғыш газдар негізінен метаннан, этаннан, пропаннан және бутаннан тұрады, кейбір кездерде сұйық көмірсутектерінің қоспасы болады. Табиғи жанғыш газдардың кен орындары, басқа пайдалы қазбалармен байланыссыз, газдар жиынтығынан тұрақты газды кен орнына; газ көмірсутектері мұнайда еріген немесе мұнай кенінің бетінде газ шапкасы деп аталатын газмұнайлы түріне; газ сұйық көмірсутектерімен қаныққан, газконденсатты түріне бөлінеді. Табиғи жанғыш газдар, мұнай сияқты, бірінші кезекте энергетикалық отын есебінде көп пайдаланады, оның 10 -ақ %-ті химия өндірісінің қажетіне жұмсалады. Табиғи газдың дүние жүзілік барланған потенциалдық қоры 282 трлн. м3, оның өндірілетін қоры 92 трлн. м3 құрайды. Табиғи газдың дүние жүзілік барланған қорының 40 % бұрынғы КСРО үлесіне, 25% жақын және Орта Шығыс елдер үлесіне келеді.
Энергия қорларының негізгі түрлері – көмір, мұнай, табиғи, төтел газдар, гидроэлектроэнергиясы және ядролық энергия.
Мұнай мен газ отын және энергия көздерінің ең тиімдісі ретінде, оларды пайдалану үнемі өсуде.Мұнайдың жер бетіне шығуын Каспий теңізінің жағалауында 500 жыл алдын, ал газдың жер бетіне шығуын Кавказда және Орталық Азияда біздің заманнан 6 мың жыл бұрын ғалымдар байқаған. Мұнай өндірістік мәнге XVIII ғасырдан бастап ие бола бастаған.
Энергетикалық қорлар қазіргі экономикада жетекші рөл атқарады. Кез – келген мемлекеттің өндіргіш күштерінің деңгейі негізінен энергия қорларын жұмсау ауқымымен анықталады.Энергия қорларының маңызына зорлығына дүние жүзінде өндірілетін пайдалы қазбалардың 70% астамы энергия көздеріне жататындығы дәлел бола алады.
Энергия қорларының негізгі түрлері – көмір, мұнай, табиғи, төтел газдар, гидроэлектроэнергиясы және ядролық энергия.
Мұнай мен газды энергия қоры есебінде пайдалануға 1987 жылы АҚШ-та – 64,7%, Италияда – 82,4 %, Францияда –56,4%, Жапонияда – 64,8%, ГФР және Ұлыбританияда – 59 - 60%, Канадада – 47,7%, Норвегияда – 28,9%, ал бұрынғы КСРО – да көмірсутекті отындар үлесі 1985 – 1990 жж шамамен 73% құрады. Бұл көрсеткіштер барлық елдерде де, мұнай мен газдың (оларды өндірмейтін елдерді қоспағанда) энергия қорының негізін құрайтынын көрсетеді. 1980 жылдары КСРО-да мұнай газ конденсатын бере бастағанынан, батыс және солтүстік батыс аудандарда жаңа мұнай өңдеу өндірістері – Белоруста - Мозыр, Литвада – Мажей, Украйнада – Кременчук, Санкт – Петербург облысында – Кириш, Қазақстанда Шымкент және Павлодар МӨЗ іске қосылды, бұрынғы зауыттар күрделі жаңаруда.
Дүние жүзі бойынша энергия қорларының негізін қатты органикалық жанғыш отындар құрағанымен ( 90% астамы тас және қоңыр көмірлер, антрацит, сланецтер, торф және т.б), бірақ дүние жүзілік отын энергетика баласында (ОЭБ), олардың үлесі қазіргі кезде мұнай мен газ отындарына қарағанда аз.
. Мұнай жанғыш зат, оның жану жылуы қатты жанғыш пайдалы қазбаларға (көмір, сланец,торф) қарағанда, жоғары, шамамен 42 МДж/ кг құрайды. Мұнайдың қатты жанғыш қазбалардан айырмашылығы күлі аз болады. сөзінен шыққан. Мұнайдың түзілуінің органикалық теориясының мәні, мұнай мен газ жер қыртысында шашыранды күйінде кездесетін органикалық заттардан түзіледі. деген қағида. Мұнай мен газдың, су сияқты жылжу қабілетінің әсерінен, олар шөгінді жыныстардың қабаттарында еркін
6. Қолданылған әдебиетттер

1. Т.Омарәлиев, Мұнай мен газды өңдеудің химиясы және технологиясы 1-ші бөлім Алматы, 2001,149-170 беттер.
2. Т.Омарәлиев , Мұнай мен газды өңдеудің химиясы және технологиясы 2 -ші бөлім Алматы, 2001,217-230 беттер.
3. Гуревич И.Л. Мұнай мен газды өңдеу технологиясы. 1 бөлім, М, Химия, 1972 – 360 б.
        
        Мазмұны
1. Кіріспе
2. Табиғи газды өңдеуге дайындау
3. Табиғи газдарды өңдеу
4. Газдарды пайдалану
5. Еңбекті ... және ... ... ... әдебиеттер
1. Кіріспе
Мұнай - жердің қалдық қабатына көп тараған, сұйық жанғыш материал.
Мұнай құрамы жөнінен көміртегі мен ... ... ... ... ... ... өте күрделі қоспасы (алкандар, сақинаалкандар,
арендер) ... ... ... ... атын ... ... ағып жиналушы,
ағып шығушы мәнін беретін парсы сөзінен алынған.Мұнайды өңдеуден ... ... және ... ... және ... ... ... көмірсутектері одан әрі химиялық өңдеудің ( ... ... өте ... шикі ... ... саналады.
Табиғи жанғыш газдар негізінен метаннан, этаннан, пропаннан және
бутаннан тұрады, кейбір кездерде сұйық ... ... ... ... ... кен ... басқа пайдалы қазбалармен
байланыссыз, ... ... ... ... кен ... газ
көмірсутектері мұнайда еріген немесе мұнай ... ... газ ... ... ... ... газ ... көмірсутектерімен қаныққан,
газконденсатты түріне бөлінеді. Табиғи жанғыш газдар, мұнай сияқты, бірінші
кезекте энергетикалық отын есебінде көп пайдаланады, оның 10 -ақ %-ті ... ... ... ... ... дүние жүзілік барланған
потенциалдық қоры 282 трлн. м3, оның өндірілетін қоры 92 ... м3 ... ... ... жүзілік барланған қорының 40 % бұрынғы КСРО үлесіне,
25% жақын және Орта ... ... ... ... ... ... ... – көмір, мұнай, табиғи, ... ... және ... энергия.
Мұнай мен газ отын және энергия көздерінің ең тиімдісі ... ... ... ... жер ... ... ... теңізінің
жағалауында 500 жыл алдын, ал ... жер ... ... Кавказда және
Орталық Азияда біздің заманнан 6 мың жыл бұрын ғалымдар ... ... ... XVIII ... ... ие бола ... қорлар қазіргі экономикада жетекші рөл атқарады. Кез ... ... ... ... ... ... ... қорларын
жұмсау ауқымымен анықталады.Энергия қорларының маңызына зорлығына дүние
жүзінде өндірілетін пайдалы ... 70% ... ... ... ... бола ... ... негізгі түрлері – көмір, ... ... ... ... және ... ... мен ... энергия қоры есебінде пайдалануға 1987 жылы АҚШ-та – 64,7%,
Италияда – 82,4 %, ... ... ... – 64,8%, ГФР ... – 59 - 60%, Канадада – 47,7%, ... – 28,9%, ал ... – да ... ... ... 1985 – 1990 жж ... 73% ... Бұл
көрсеткіштер барлық елдерде де, мұнай мен газдың (оларды өндірмейтін
елдерді ... ... ... ... ... ... ... КСРО-да мұнай газ конденсатын бере ... ... ... ... аудандарда жаңа мұнай өңдеу өндірістері – Белоруста ... ...... ...... ...... облысында
– Кириш, Қазақстанда Шымкент және Павлодар МӨЗ іске ... ... ... ... жүзі ... ... қорларының негізін қатты органикалық
жанғыш отындар құрағанымен ( 90% астамы тас және ... ... ... торф және т.б), ... ... ... отын энергетика баласында
(ОЭБ), олардың үлесі қазіргі кезде мұнай мен газ отындарына қарағанда ... ... ... зат, оның жану ... ... жанғыш пайдалы қазбаларға (көмір,
сланец,торф) қарағанда, жоғары, шамамен 42 МДж/ кг құрайды. Мұнайдың қатты
жанғыш қазбалардан айырмашылығы күлі аз ... ... ... ... ... ... мәні, мұнай мен газ жер ... ... ... органикалық заттардан түзіледі. деген қағида.
Мұнай мен газдың, су ... ... ... ... олар ... қабаттарында еркін қозғалады. Осындай қозғалуды геологтар
миграция дейді. Бірінші және екінші ... ... ... КСРО – ең ... газ кен ... ... ... Өзбекістанда –
Газлы, Туркменияда – Шатлық, Украйнада –Шебелинское, Коми Республикасында –
Ауктыльское, Орынбор және Астрахань облыстарында, ... ... кен ... ... ... ... қоры ... Солтүстік
Америкадағы Пред – Хоббей кенішінен кейін ... орын ... Оның қоры ... 300 млрд м3, ... 10 – 15 ... м3 пайдаланғанда, 150 жылға жетеді.
Газдың үлкен кен орындары Алжирде (Хасси – ... ... ... ... ... Иранда (Парсы, Канган және
Пазанум), Қатарда, Абу – Дабиде, Сауд ... және ... бар. ... біздің елде және шет елдерде көптеген газконденсатты кен орындары
ашылды. Солардың бірі біздің елдегі және дүние жүзі ... ең ... ... ... ... ... саналады. Өңдеудің бірінші сатысы
ілеспе газды өңдеуге ... Одан ... ... ... ... ... ... дизель, қалдық) бөлінеді.
Газды дүние жүзінде өндіру деңгейі 1985 ж. 1652 млрд м3 ... ... ... ... ... КСРО –да – 600, АҚШ – та 485,
Канадада 85, ГФР – да 1986ж. 20, ... 76, ... ... 25, ... 28, ... 20, ... 15, Аргентинада 14,
Румынияда 32, Қытайда 13, ГДР –да 13, Венгрияда 7, ... 6 млрд ... ... ... өндіреді. Оларды өндіруде фонтан әдісін
пайдаланылады. Газ жер ... шығу үшін газ ... ... бұрғыланған
төтелді ашу керек. Газдың өзіндік шығу жағдайында қабат энергиясы тиімді
пайдаланбайды, төтелдің бұзылуы мүмкін. ... ... ... ... ... жіңішкертіп барып шектейді. Газ кен орындарын пайдалану
соңғы 20 – 25 жылдары үлкен қарқынмен өсіп ... осы ... ... 80 ... ... ... өндірісінің өсу қарқыны, басқа салалардың өсуіне
қарағанда жоғары. АҚШ –та және ... КСРО –да өте ... ... ... 1960- 1988 жж. ... ... есе ... Бұл саланың
келешекте қарқынмен өсуі күтілуде.
Мұнай және газ - өте ... ... ... энергия көзі, әртүрлі
отындар алудың және химиялық синтездің бірден бір негізгі шикізаттары болып
саналады.Олардың экономикалық мәні ... ... ... ... ... өңдеуге дайындау
Табиғи көмірсутек газдары отын және мұнай химиясының шикі затын
өндіруде өте құнды шикі ... ... Бұл ... алғашқы өңдеудің
негізгі өнімдері – газ бензині, сұйытылған және құрғақ газдар, ... ... ... ... ... ... ... мұнай
газдарын газ өңдеу зауыттарында, мұнай және газдардың ... ... іске ... өңдеу зауыттарының құрал –жабдықтарын ... ... ... ... ... ... қоспалардан (қалқып
жүрген шаң, құм, газ құбырының ... ... және т.б.) ... ала ... құрғатады және одан кейін күкіртті сутегінен ... қос ... ... ... ... ... газдарды механикалық
қоспалардан тазалауды негізінен механикалық құралдар көмегімен ... Газ ... ... және ... ... ... Құрғақ
тазалауда құрғақ шаң ... ... ... ... және ... ... тазалаудың ең тиімді әдісі ... ... ... ... ... ... (40 – 70 квт) ... электр
тогымен жұмыс істейді.Газдың булардағы тазалану дәрежесі 90 – нан 98 ... ... ... тозаңдалған газ ағымының сұйықпен (минералды майы)
тығыз контактта болуына негізделген.Ылғалды ... ... ... ... ... ... ... және т.б. қолданылады.
Мұнай және табиғи газдар құрамына көмірсутектермен бірге ... ... ... ... (СО2) және ... ... (Н2S), тағы да
күкіртті қосылыстар – ... ... (СО S), ... (С S2), ... (RSH), ... және ... ... кіреді,
олар белгілі жағдайда газдарды тасымалдауды және ... ... ... ... ... тиімділігін төмендетеді және катализаторларды уландырады.
Газдарды Н2S пен СО2 –ден тазалаудың өндірістік әдістері өте көп. Ең ... ... ... бұл ... ... Н2S, СО2 және Н2О – ... ... бірге жүргізуге мүмкіндік береді.Табиғи ... ... (БЭА) 15 –30% ... ... ... ... Су буы ... комплексті қосылыстар –
гидраттар ( СН4 6 Н2О; СН4 7 Н2О; С3Н8 18 Н2О; Н2S 5Н2О және ... ... ... қарға немесе мұзға ұқсаған ақ
кристалдар, олар құбырды ... ... ... ... ... және ... ... жүргізу әдістері ең көп тараған.
Газдарды кептірудің бірнеше әдістері бар. Олар газ көлемінің үлкеюіндегі
сыртқы әсерді пайдалануға, антифризді ... ... ... ... қатты
жұтқыштармен ылғалды жұтқызуға және т.б. негізделген.
Көмірсутекті газдарды сұйық жұтқыштарды қолданып кептіру ... ... яғни су буы ... жұтылады.
Соңғы кездері газдарды кептірудің қысқа ... ... ... ... ... ... газ өңдеу зауыттарында газдарды терең кептіру цеолиттерде
қолдану тапқандықтан, газдың ең ... шық ... жету ... ... ... қолданады – газдың бірінші ... ... ...... ... ... іске асырады.
Пуризол процесі. Абсорбент есебінде N – метилпирролидон (NМП)
пайдаланады. Оның улық ... жоқ, ... ... СО2, RSН ... жақсы ерітеді, су буын жұтады, коррозиялық әсері ... ... ... суды ... ... жеңіл ыдырайды,
талғамдағы жоғары және ... ... СО2 - ның ... ... ... етеді. N – метилпирролидонның қаныққан буының қысымның
жоғарылығынан, оның шығыны көп ... ... ... үшін ... ... ... сумен жуады.
Күкірт өндіру. Газдарды тазалаудың соңғы белесі күкіртті сутегін
пайдалану болып саналады. Қазіргі кезде ... мен ... ... ... ... элементті күкірт алу өндірісі жолға ... ... көп ... ... ... ... ... тотығуға ұшырайды.Онда
мынадай реакциялар жүреді:
Н2S + 1,5О2 ( SО2 + Н2О + 124 ... моль ... + SО2 ( 3S + 2 Н2О + 25 ... моль ( 104 ... ... ... өтіп ... реакторлардан кейін тоңазытқыштан
шыққан күкірт жинаушы ыдысқа түседі.
3.Табиғи газдарды өңдеу
Көмірсутекті газдарды бензинсіздендіру
Табиғи мұнай газдарын газ өңдеу зауыттарында өңдеудің мәнісі ... газ ... ... ... газдар және техникалық таза жеке
көмірсутектерін ... ... ... ... ... ... газдардан тұрақсыз бензин деп ... С3 және одан ... ... бензинсіздендіру) шығару;
- бензинсіздендірілген газды бұл ... ... ... қажетті
қысымға дейін қысу;
- тұрақсыз бензинді жеке көмірсутектеріне – пропан, ... ... ... ... бөлу.
Көмірсутекті газдарды бензинсіздендіру және сұйытылған газдарды алу екі
жалғасып жүретін процестер: тұрақсыз газ бензинін алу және оны ... ... ... ... ... кезде өндірісте тұрақсыз газ бензинін ... төрт ... ... ... адсорбциялық, ... ... ... ... ... Газды компрессорлармен сығып және оны
тоңазытқышта ... ... ... ... ... қысымы осы компоненттердің қаныққан буларының ... ... ... ... олар бу фазадан сұйық фазаға ... газ ... ... ... ... ... 150 ... ауыр көмірсутектерден тұратын бензинсіздендіру үшін қолданады.
Газдарды бензинсіздендірудің абсорбциялық әдісі ең көп ... Бұл ... ... ... ... ... (абсорбентпен) талғамды
жұтуға негізделген. Абсорбент есебінде бензинді, ... ... ... ... ... ... газдардан, құрамында ауыр
көмірсутектерінің мөлшері 50 мг/м3 ... газ ... алу ... ... мәні ... ... заттардың, активтелген көмір,
силикагель, ... тор ... ... ... ... ... байланысты.
Төмен температуралы бенсиздендіру процестерінің арасынан төмен
температуралы конденсациялау мен ректификациялаудың жеке ... ... ... ... қолдануда.
Төмен температуралы конденсациялау әдісі бойынша адсорбенттермен
кептірілген газ теріс 30 бен 450С ... ... ... да газ
сепараторына түседі.Оның жоғары жағынан газ, астынан конденсат бөлінеді.
Төмен температуралы ... ... мен ... терең бөлуде және
сирек кездесетін газдарды бөлуде ... ... газ ... соңғы сатысы болып саналады.Майлы ... ... ... конденсациялауды қолдану экономикалық жағынан пайдалылау,
себебі буландырғыштарға бұл әдісте жылыту мен ... ... ... ... ... ... аз қажет болады.
Әртүрлі әдістермен алынған газ бензинінің құрамында этанның,
пропанның және бутанның ... ... ... қаныққан булар қысымы
жоғары, жеңіл компоненттерді және өзінің құрамын сақтау кезінде осылай
өзгерте ... тез ... ... газ ... ... ... ... үшін, оны тұрақтандыру қажет болады, яғни метанды, этанды,
пропанды және аздап бутанды бөлу.
Гелийді бөлу
Соңғы онжылдықтары ... ... өте алып кен ... ... мөлшері көп (1 – 7%) Канадада, Оңтүстік Америкада, Жақын ... ... КСРО –да ... газдардан төмен темпераутралы конденсациялау мен ректификациялау
әдістерімен бөледі. Гелийді бөлу ... ... ... және одан ... колоннасында теріс 1700С температурада (суытушы ... ... ... ... 98% ... 65% ... ... 1.
|Компоненттер | ... ... |
| ... ... ... - ... |
| | | |н ... | ... |1,4 |- |- |- |- ... |97,9 |1,0 |- |- |- ... - ... |- |74,3 |1,1 |- |- ... |0,7 |23,7 |- |- |- ... - ... |- |- |3,2 |94,4 |2,0 ... |- |1,0 |95,7 |3,3 |- ... |- |- |- |2,3 |98,0 ... ... құрылымын өзгертіп алынған көмірсутекті газдарды өңдеу
Мұнай шикізатын құрылымын ... ... ... процестері
көмірсутекті газдар түзілумен жүреді. Қазіргі озық мұнай өңдеу зауыты
жылына 12 ... ... ... ... ... 1 млн. т. ... 8% ... ) газ көмірсутектерін береді.Құрылымын өзгертіп өңдеу процестерінің
арасынан пиролиз процесі ерекше орын ... онда ... өте бай ... ... ... ... пропиленді және бутилен – бутадиен
фракциясын бөлгеннен кейін газдың ... ... ... оны ... ... айналымға жібереді немесе газбөлу қондырғысына жібереді,
Мұнай ... ... ... ... өңдеуде газ шығымы
едәуір жоғары: каталитикалық риформинг шикі ... ... 10 – ... ... ... 1 – ден 2% ... ... береді; каталитикалық крекингте
газ шығымы 12 - 15% (масс) құрайды.
2 кестеде ... ... және ... өзгертіп өңдеу процестері
газдардың құрамы берілген.
Мұнайды терең өңдеуде құрғақ газдар ... 3,0 – ... ... ... ал ... ... шамамен мынадай
(% масс. газға):
Сутегі ... 26 - ... – 27 ... ( ...... 8,0 - ... фракция ( ... ... ... және ...... фракциясын
бөлгеннен кейін газдың қаныққан бөлігі ... оны ... ... айналымға жібереді немесе газбөлу қондырғысына жібереді.
Сутегінің қатысуымен қысыммен ... ... ... ... ... ... ... қанықпаған
көмірсутектері сі жүзінде болмайды, ал термиялық және каталитикалық крекинг
процестерінің газдар құрамында қанықпаған көмірсутектері көп (50% ... ... ... ... ... және катализатор
табиғатына байланысты.
Каталитикалық крекинг газы бутилендер мен ... ... ... ... үшін өте ... шикі ... ... дәлірек – сутегінің көлемдік улесі 75 - 90% ... ... ... ... ... ... процестерді жүргізуде пайдаланады.
Күкіртті мұнайларды өңдеуден алынған газдар ... ... ... және ... ... ... әсіресе ауыр шикі заты ... ... ... ... өңдеу қондырғылары газдарында
болады. Мысалы, арлан ... ... ... ... 13 –15%, ал ... ... ... крекингтеу газдарында күкіртті сутегі мөлшері
20% дейін кетеді.
Күкіртті сутегі сұйылған газдарды шикі зат ... ... ... ... ... оның тұрмыстық сұйылған газ
құрамында болуы өте қауіпті.
Активті күкіртті қосылыстардың болуы ... ... ... ... теріс әсер етеді, аппараттардың және құбыр желісінің ... ... ... ... сутегі және төменмолекулалы меркаптаны
бар көмірсутекті газдарды тазалайды. Кейбір кездерде мұнай - өңдеу ... ... ... мен ... де тазалайды.
Тазалау әдістері құрғақ және дымқыл болып бөлінеді. Құрғақ ... ... ... оксидтерін, активтелген көмірді және цеолиттерді (молекулалық
торлар) ... ... ... ... компоненттері (күкіртті сутегі,көміртегі қосоксиді)
көп газдарды абссрбция принципіне негізделген дымқыл әдісті қолданады.
Абсорбент ... ... ... регенерациялау процесін
десорбциялау дейді.
МӨЗ абсорбциялық әдістерден қолданатындары:
1) мышьякты – сода ... ... онда ... ... ... күкіртті сутегімен әрекеттесуден түзілетін натрийдің
бесарсенаты пайдаланады.
Na2As2S5 O2 + H2S ( Na2As2S6 O + H2O
Одан әрі ... ... ... элементті күкірт бөлінеді
2 Na2As2S6O + О2 ( 2 Na2As2S5O2 + 2S
2) үшкалийфосфат ерітіндісімен тазалау
K 3PO4 + H2 S ( K 2HPO4 + ... ... ... ... ... ... 2СО3 + H2S ( К2S + Н2СО3
4) сілтімен тазалау
2 Na OH + H2S ( Na2 S +2 ... және ...... ... бір – және ... және ЕЭА) ... тазалау ең көп тараған .БЭА ... ... ... жоғары активтігі, оның құнының
төмендігі, тұрақтылығы және ... ... ... ... ... түсетін тек газдар ғана
емес, сонымен ... ... ... көмірсутекті реакциялар да
жіберіледі. Тазалаудан алынған күкіртті сутегі ... ... ... ... ... жіберіледі. Соңғы жылдары ең көп тараған Клаус
әдісі қолдану табуда, онда ауа ... ... ... ... екі ... ... + 1,5O2 ( H2O + ... Н2S + SO2 ( 2 H2O + 3S
3Н2S +1,5O2 ( 3 Н2О + 3S
Газды кептіру
Газды кептіруді, оны ... ... суға ... қолдану керек немесе фракцияға бөлумен одан әрі өңдеуді төмен
температурада жүргізу ... ... ... іске ... ... ... 00С ... температураға дейін суытса, онда ... және ... ... ... тастауы мүмкін.
Көмірсутектер және кейбір басқа газдардың ... ... су ... ... ... қосылыстар түзеді. Этанның
кристаллогидраттары
С 2Н6 * 7 Н 2О, пропанның С 3Н8 * 18 Н 2О және ... ... ... ... ... су буының сыбағалы қысымы гидрат
булары қысымымен жоғары болғанда ғана түзіледі. ... ... ... ... іс ... шық ... деп ... ұғымды пайдаланады.
Газды шық нүктесі температурасынан төмен ... ... су ... да ... ... түседі.
Кептіру тереңдігі қолданылатын жұтқышқа байланысты. Мысалы,
екіэтиленгликольмен кептіргенде шық нүктесі - 200С ... ал ... ... ... - 700С ... температураға дейін түсіреді.
Мұнай өңдеу газдарын кептіруде активті адсорбенттерді пайдалануда
олардың газ құрамындағы ... ... ... ... ... Әсіресе полимерлеуге пиролиз газдары бейім келеді.
ГАЗДАРДЫ БӨЛУ
Газ ... бөлу ... ... қоспаларын жеке
компоненттерге немесе техникалық фракцияларға одан әрі ... үшін ... ... қолданылады: конденсация, компрессия, абсорбция,
ректификация, адсорбция. Газфракциялау ... (ГфҚ) ... ... құрамда бірікітіреді.
Конденсация - газдарды бөлудің бірінші сатысы конденсациялау
көмегімен газ екіфазалы ... ... одан ... оны ... ... бен ... ... Суытқыш есебінде суды немесе ауаны пайдаланады.
Бұл жағдайда ... ... 35 - 400С ... ... санын көбейту үшін конденсациялау
температурасын ... ... ... ... ... ... хладон, этан, пропан қолданумен жетуге болады. ... ... мен ... пайдалануда конденсациялау температурасын
- 400С дейін, этанды қолданғанда - 800С дейін төмендетуге болады.
Компрессия газдарды бөлу ... ... ... ... ... ... ... конденсациялануына
қолайлы жағдай туады. Компрессияланған (сығылған) газдан ... ... ... ... ... – газдардың кейбір компоненттердің ... ... ... ... Абсорбция тиімділігі процесті
жүргізу темературасына, қысымына, газдың және қолданылатын ...... ... ... ... жүру ... абсорбент мөлшеріне ... ... газ ... байланысты. Абсорбция қондырғыларында әдетте
екісатылы абсорбцияны ... ... ... ... ... ал одан кейін абсорберден шығушу газ ауыр фракциялық құрамды
сұйықпен, мысалы, керосин – ... ... ... ... ... бөлу үшін ... жұтылған газ бен абсорбенттен буландырушы колонна -
десорберде бөлінеді. Десорбциялауға ... ...... жағдай
қажет, яғни жоғары температура және төмен қысым.
Ректификация газ қоспаларын ... ... ... ... ... өте таза жеке ... алу үшін ... Газдар қоспасын
компоненттерге бөлу қиын болғандықтан, жұмыс істеп тұрған жүйелерінде
ректификациялауға ... ...... немесе абсорбциялау
әдістерімен бөлінген сұйықтықты береді.
Ректификациялау қондырғысының жүйесі және әрбір компоненттердің
бірінен кейін ... ... ... ... ... ... ... және алынатын фракциялар мөлшеріне байланысты.
Қысым реакторда көмірсутекті шикі заттың негізгі бөлігі сұйық фазада
болатындай ұстайды. Өндірістік реакторларда ... ... 0,3 – 1,2 ... Шикі ... ... ... мерзімі көлемдік жылдамдықпен
анықталады, оны реакторға белгілі бір уақытта берілген шикі зат көлемінің
қышқыл ... ... деп ... ... ... алкилдеу
қондырғыларында көлемдік жылдамдық
0,3 сағ -1 (күкіртқышқылды алкилдеуде 0,1 – 0,6 ... ... ... шикі ... дайындау, реактор, көмірсутекті қоспаны әрекеттеу,
өнімдерді фракциялау бөлімдерінен тұрады. Алкилдеу ... бөлу ... ... ... Ле – ... принципі бойынша бұл реакцияға төмен
температура мен жоғары қысым оң әсер ... ... ... ... 00С жақын катализаторсыз іс
жүзінде жүрмейді.Біздің ел алкилдеу қондырғыларында күкірт ... ... ... ... мен ... ... сутегі пайдаланады.
Изобутанды алкилдеу қондырғысының шикізаты болып ... ... ... ... ... ... және
кокстеу газдарынан бөліп алынған бутан – ... ... ... Бұл
фракция құрамында қанықпаған көмірсутектері - ... ... ... ... Шикі ... ... 1% бутиленге 1,2% изобутанның келуі қажет.
Изобутанды алкилдеу нәтижесінде алынған ... ... және ауыр ... ... ... ... автомобиль және ұшақ бензиндері
компоненті, ауыр фракцияны – дизель отыны компоненті ... ... ... ... бөлу ... былай
бөлінеді: өңделетін шикі зат түріне қарап – ... мен ... ... және ... мақсатты компоненттерді бөліп алуда
пайдаланатын жүйе түріне ... - ... ... ... ...... абсорбциялау
қондырғыларындағы сияқты газдан бөліп алынған көмірсутектердің сұйық
қоспасы одан әрі ... ... ... ... жеке
компоненттерге бөлінеді. ГФҚ ... ... ... ... ... ... қондырғылары газдары мен алғашқы айдаудың басқы
тұрақтандырушы фракциясы саналады.
Фракциялаушы абсорберде ... ... ... мақсатты өнімдердің бөлінуі өте жоғары дәрежеде жүреді.
Абсорбенттер бірінен кейін бірі реттеліп беріледі: төменгі ... ... ал ...... ... ... шикі ... жылу алмастырғышы арқылы
қондырғыдан шығарылады. Тұрақты бензиннің бір ... ауыр ... ... ... ... ... ... Қондырғының
жобалық қуаты 417 мың т жыл, оның ... 257 мың т ... ... ... мың т майлы газ.
Пропан – пропилен фракциясының тазалығы 96 % бутан – бутиленнің 97%,
потенциалдан алынғаны тиісінше 82 және 95%. ... ... С4 ... бар болғаны 0,3% құрады және ол 90% С2 ... ... ... ... ... ... ... процесінің негізгі мақсаты ... ... ... ... ... ... ... изоалкандар түзілуі. ... ... ... ... фракциялар – пропан – пропилен және бутан – бутилен – ... ... ... және ... ... жоғары
октанды бензин компоненттерін алуда пайдаланады.
Алкилдеу процесінің негізін алкендердің алкандарға ... ... ол ... ... ... ... Н2n +2 + Cm Hm ( C n+m H2 (n+m) +2 + Q
Каталитикалық крекингтің (I) бутан – бутилен фракциясын және ... ... ... және ... (II) ...... ... – пропилен фракцияларының газдар қоспасын өңдеудің ... (%) ... ... ...... ... 100,0 ...... ... -- ... -- ... 100,0 ... алкилат 77,1 ... ... 3,4 ... 2,1 ...... ... 15,4 ... 2,0 ... 100,0 ... ... ... ... ... молекулаларының қосылу жолымен
жанама өнімдер бөлмей жүретін жоғарымолекулалық ... түзу ... ... ... ... салыстырмалы жоғары емес
сұйық өнімдер алумен жүретін шектелген реакциясын олигомерлеу, ал түзілуші
қосылыстарды олигомерлер ... ... ... пропилен мен
бутиленнің олигомерлеу реакциялары автомобиль бензинінің ... ... ... ... өндіру және жасанды жуғыш заттар шикі
затын алуда ... ... ... ... көмірсутекті газдарының
құрамында әруақытта күкіртті ... ... Бұл ... ... ... мұнайдағы тұрақсыз күкіртті қосылыстарының оны ... ... ... және ... ... ... процестерде күкіртті қосылыстарды өте терең ыдырау орын
алады: олардың негізгі бөлігі күкіртті сутегіне ... да газ ... ... ... ... күкіртті сутегін МӨЗ әдетте
күкірт алуға, ал кейбір ...... ... ... ... ... ... газдар негізінде күкірт өндірудің өндірісте ең көп ... екі ... іске ... ... прцесі болып саналады:
2Н2S + 3O2 ( 2SO2 + ... + SO2 ( 2/x Sx + ... х – ... саны (S2, S6 және ... ... ... ... мөлшері 75 – 90%, қалғаны СО2 және
көмірсутектері ізі. ... ... ... ... ауа шығынын
өсіреді. Күкіртті бөлу тазалығы 92 -95 %; оны 98 - 99% ... ... ... ... ... ... ... күкірт тазалығы жоғары. Оның
көп бөлігін күкірт қышқылын ... ... ... тағы ... ... күкіртті көміртегін өндіруде және басқа шаруашылықта
қолданады.
Мұнай өңдеу зауыттары газдардың қоры зауытта ... ... ... ... ... газды тиімді ... ... ... ... ... пайдалану
Газды пайдалану бағыты оның құрамына байланысты. Каталитикалық
крекинг газы бутилендер мен ... бай ... ... үшін өте ... шикі ... ... газдарын пайдалануда құнды компоненттерді олардың
потенциалдық мөлшерінен ... ... яғни газ бөлу ... ... ... үлкен роль атқарады. Риформинг газынан сутегін, дәлірек –
сутегінің көлемдік үлегсі 75% - 90% ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Көпшілік МӨЗ газбөлудің екі блогі: қаныққан және қанықпаған газдар үшін
болады. Қаныққан және ... ... ... бір – біріне ұқсас немесе
әртүрлі болуы ... жеке ... және та р ... ... ... ... ... фракциялаушы қондырғыларда (ГФҚ) іске асырады.
Қаныққан көмірсутектерді өңдеуде әртүрлі мақсатта ... ... ... этан фракциясы – пиролиз шикі заты, майларды ... ... және ... ... ...... шикі ... көп технологиялық қондырғыларда
хладоагент, тұрмыстық сұйытылған газ, ... ... ... еріткіш;
3) изобутан фракциясы – жасанды каучук (изопрен және бутилкаучук) өндіру
шикі заты, алкилдеу ... ... ... ...... ... ... шикі заты, пиролиз бен
сұйытылған ... газ ... шикі ... ... ... оған
қажетті бу қысымын жасау үшін қоспа;
5) изопентан фракциясы – изопрен каучугін өндіруге шикі зат, ... ... ... ... ...... және пиролиз процестері шикі заты.
Құрамында қанықпаған көмірсутектері бар газдардан мынадай фракцияларды
бөледі:
1) ......... ... және ... жасанды жуғыш
заттар, бутил спирттерін өндіруге шикі зат;
2) бутан – ... - ... мен ... ... үшін шикі ... ... майларға присадкалар, ... ... ... ... газдар сапасы тиісінше техникалық стандартпен анықталады.
Сұйытылған газдарды құбырмен ... ... ... ... ... қорғау және қауіпсіздк техникасы
Мұнай, жанғыш газдар және ... ... ... және ... заттар. Өндірістерде мұнай мен газды өңдегенде технологиялық
режимді бұзу, ... ... ... және қатерлі жағдайлар болады, жұмысшылардың кәсіби
ауыруы орын алады.
Авария және қатерлі жағдайлар мынадай себептерден ... ... мен ... ... ... заттар және одан бөлек белгілі бір
температурада өзінен - өзі тұтанып кетеді.
2. Мұнай мен ... ... ... ... ... көп
өнімдер қатысады, олардың булары ауамен қопарылғыш қоспа түзе алады.
3. Мұнай мен газды өңдеуде технологиялық процестер ... ... ... және ... есепті қысымнан кенеттен асып кеткен жағдайда
аппаратттар мен құбыр желісі жарылып кету қаупі сақталады.
4. Мұнай, мұнай өнімдері және ... ... ... ... ... ,
улы қасиеті барларға жатады.
Аварияны және қатерлі жағдайларды болдырмау үшін ... мен ... ... ... ... қажет.
Зауыттарда қаупсіздік техникасы және еңбекті қорғаудың мынадай
негізгі шаралары ... ... ... ... ... өндіріп – шығарып тұратын вентиляция
орнатылады.
2. ... ... ... бөлмелерде қопарылуға қауіпсіз ... ... ... ... қатерлі жағдайды болдырмау үшін тұрақты және ауыспалы
механизмдер орнатылады.
4. Технологиялық қондырғылар және ... ... ... ... және
ауыспалы өрт сөндіру құралдары орналастырылады.
Аварияны болдырмау тәртібі өндіріс инструкцияларында, ... және ... ... болдырмау жоспарында
толық жіберіледі.
6. Қолданылған әдебиетттер
1. Т.Омарәлиев, Мұнай мен газды өңдеудің ... және ... ... ... ... ... Т.Омарәлиев , Мұнай мен газды өңдеудің химиясы және технологиясы 2 ... ... ... ... ... И.Л. Мұнай мен газды өңдеу технологиясы. 1 бөлім, М, ... ... 360 б.

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоршаған ортаны қорғауды ұйымдастыру және табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану6 бет
"қазаншұңқырларды тік күрекпен жабдықталған экскаватормен өңдеу"3 бет
Аймақты инженерлік дайындау7 бет
Аяқталмаған өндірістің есебі туралы10 бет
Бағдарламалық қамсыздандыруды орнықтыру7 бет
Дербес компьютердің ақпараттық қамтамасыздандыруы4 бет
Дәнді-дақылдарды қабылдау5 бет
Орта тас дәуіріндегі Қазақстан1 бет
Токарлы станоктардың құрылымының ерекшеліктері6 бет
Фрезерлеу станоктар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь