Макроэкономикадағы тұрақсыздық және жұмыссыздық

Экономикалық құбылыстарды қайталауға бейім тұратын рыноктың ерекшеліктерін өткен ғасырдың бірінші жартысындағы өмір сүріп еңбек еткен экономистер байқаған. Ол кезде кәсіпкерлерді өзіне тартып, қызықтырған рыноктық қатынастар құпиясы көп құбыжықтай көрінді. Капиталистік кәсіпорын иелері өз өндірісін шексіз ұлғайтуға ұмтылып, мүмкіндігінше рыноктың үлкен аумағын "жаулап" алуға тырысты. Ал оның өзі артық өндіру деп аталатын құбылысқа алып келді. Артық өндірудің мұні белгілі бір тауардың ұсынысы сұраныстан басым болудан көрінеді. Нәтижесінде тауар бағасы едәуір төмендеп кетеді де көптеген тауар өндірушілер ешқандай пайда таппай қалады.
АҚШ.та орын алған 1929 жылғы 29 қазандағы "қаралы бейсенбідегі" орасан зор биржалық күйреу апатты дағдарыстың бастамасы болды. АҚШ.та, Германия, Англия экономикасында, бұрын.соңды кездеспеген бағалардын төмендеуі, пайданың күрт азаюы, тапшылық, валютаның құнсыздануы етек алды. 1929—1933 жылдардағы дағдарыстар көптеген елдер үкіметін ұлттық экономиканы бұл апаттан алып шығатын әрекетке жұмылдырды. Әсіресе, АҚШ дағдарыстан мемлекеттік іс.шаралар арқылы шығуға пәрменді қадам жасады. Оларға тоқтала кетейік:
а) Мемлекеттік кепілдігі бар салымдар арқылы қарыз жүйесін сақтап қалу;
б) Долларды 40%.ке құнсыздандыру жолымен қарыз ауыртпалығын жеңілдету;
в) ауыл шаруашылығы өнімдері бағасын көтеру, ол үшін мемлекеттің көмегімен қаржыландыру және өндірісті қысқарту;
г) монополиялардың құрылуын қолдау, күштеп картелдендіру;
д) қоғамдық еңбекті ұйымдастыру арқылы жұмыссыздықпен күрес;
е) жалақыны реттеу.
Экономикалық даму үшін бұл проблемалардың маңыздылығы ерекше болғаны соншалық, XІX және XX ғасырларда жетекші экономистердің бірде.бірі бұл мәселеге тоқталмай өте алмады. Олардың еңбектерінен циклдық дамудың байланыстылығы мен объективтігін, экономикалық процестерге әсерін мойындаған, циклдық дамудың себептерін анықтауға ұмтылған әр түрлі пайымдауларды, түсіндірулер мен болжамдарды кездестіреміз.
        
        Кіріспе
Экономикалық құбылыстарды қайталауға бейім тұратын рыноктың
ерекшеліктерін өткен ғасырдың бірінші ... өмір ... ... еткен
экономистер байқаған. Ол кезде кәсіпкерлерді ... ... ... ... ... көп ... көрінді. Капиталистік кәсіпорын
иелері өз өндірісін ... ... ... ... ... үлкен
аумағын "жаулап" алуға тырысты. Ал оның өзі артық өндіру деп ... алып ... ... өндірудің мұні белгілі бір тауардың ұсынысы
сұраныстан басым болудан көрінеді. Нәтижесінде тауар бағасы ... ... де ... ... өндірушілер ешқандай пайда таппай қалады.
АҚШ-та орын алған 1929 ... 29 ... ... ... орасан
зор биржалық күйреу апатты дағдарыстың бастамасы ... ... ... ... бұрын-соңды кездеспеген бағалардын төмендеуі,
пайданың күрт азаюы, тапшылық, валютаның құнсыздануы етек ... ... ... ... ... ... ... экономиканы бұл
апаттан алып шығатын әрекетке жұмылдырды. Әсіресе, АҚШ ... ... ... ... ... ... жасады. Оларға тоқтала
кетейік:
а) Мемлекеттік кепілдігі бар салымдар арқылы қарыз жүйесін ... ... 40%-ке ... ... қарыз ауыртпалығын жеңілдету;
в) ауыл шаруашылығы өнімдері бағасын көтеру, ол үшін ... ... және ... ... ... ... қолдау, күштеп картелдендіру;
д) қоғамдық еңбекті ұйымдастыру арқылы жұмыссыздықпен күрес;
е) жалақыны ... даму үшін бұл ... ... ... болғаны
соншалық, XІX және XX ғасырларда жетекші экономистердің бірде-бірі бұл
мәселеге ... өте ... ... еңбектерінен циклдық дамудың
байланыстылығы мен объективтігін, ... ... ... ... ... ... ... ұмтылған әр түрлі
пайымдауларды, түсіндірулер мен болжамдарды кездестіреміз.
I-тарау. Макроэкономикадағы тұрақсыздық және жұмыссыздық
1.1 Жұмыссыздық – көп ... ... ... ... екі басты бөлімнен тұрады: макроэкономика және
микроэкономика. Микроэкономика – ... үй ... ... ... ... бірліктер жасайтын таңдауларды зерттейтін
экономиканың бөлімі. Макроэкономика – ... ... ... өсу ... ірі ... экономикалық құбылыстарын зерттейтін
бөлігі.
Макроэкономика экономиканы бір ... ... ... ... ... Ол ... ... біріктіріп жалпылай
қарастырады. Белгілі бір ... ... ... ... өндірген
өнімдеріне бағаны өсіреді, кейде төмендетеді. Макроэкономиканың негізгі
мақсаты жеке фирмалар мен ... ... ... ... ... ... талдаудан тұрады. Макроэкономикадағы жалпы ұлттық өнім,
қор жинағының нормасы, тұтыну баға индексі, инфляция ... ... және ... ... өзгеру қарқындылығы секілді көрсеткіштер
экономиканың бір бөлек элементін ғана қарастырмайды, олар ... ... ... ... ... Осылардың ішінде мен
жұмыссыздық деңгейіне тоқталып, ол мәселені қарастыруға ...... ... ... ... табу да қиын. Жұмыссыз
жүрген адамның жаны күйзеледі, сол себепті де бұл қоғамдық әрі ... ... ... ... ... ... ... өсуге, жұмыссыздықты
толық жоюға және баға ... ... ... «Толық
жұмысбастылық» ұғымына анықтама беру қиын. Оны бүкіл 100% халық жұмыспен
қамтамасыз етілген деп ... ... ... ол ... ... ... бір
жұмыссыздық деңгейі болуға тиісті деп саналады. ... ... ... ... ... ...... таба алмай жүрген жұмысшы күштерінің бір
бөлігі.
Жұмыссыздық деңгейі – бұл жұмыс ... ... ... ... ... жоқ ... статистикалық көрсеткіші (пайыз түрінде).
Мемлекеттің кәсіпкерлік іс-қызметіне оның толық не ... ... ... іс-әрекеттердің түрлі нысандары кіреді. Олардың
арасынан, мемлекеттік меншікті, жекелеген ... ... ... ... мемлекет мүддесін жүзеге асырудын басқа да формалары
мен тәсілдерін беліп ... ... ... ... ... ... көзделіп, көптеген
мемлекеттік кәсіпорындардың акционерлік ... ... ... ... ... ... ... болады (темір жол,
электроэнергия, өңдеуші және жекелеген дайындаушы өндіріс ... және ... ... ... басты міндеті өте жоғары пайда табу емес,
негізінен өз кәсіпорындарының ... ... ... ... сақтау
және мемлекеттік емес сектордың тиімді жұмыс атқаруының жалпы бағыттарын
белгілеу мен жеке капитал ... ... ... ... ... ... ... және Шығыс Еуропа, Қытай т.б. ... ... ... ... ... мемлекет секторының
болуынан емес, оның толық мемлекеттендірілу себептеріне байланысты болған.
Қоғам мен жеке мүдделердің табиғи ... ... ... ... ... өз ... таппады.
Бұл елдерде экономиканың жеке секторын ... ... ... әр ... әсер ету ... мен әдістерін колдаудың орнына жалпы
мемлекеттік экономикалық мүдделерді сыңаржақ әсірелеу басым ... ... ... жеке ... елемей, тіпті оларды басып-жаншу арқылы
мемлекет ... ... және ... ... ... ... ... өтпелі кезең үшін ең маңызды міндеттердің бірі отандық және
шетелдік тәжірибені ... ... ... ... ... жеке ... ... дамуын қамтамасыз ететін мемлекеттік ықпал ету механизмін
жасау қажет.
Нәтижесінде ... ... ... жұмыс
орындары құрылады, ал жұмысшылар төменгі жалақыға келіседі.
Осы екі ... ... және ... ... ... бәсеке кезінде түрақты болмай, рыноктық ... ... ... қамту бағытында түзетулерге тап болады. Шынында да
тепе-теңдік жағдайында жоғары жалақы тағайындаудың салдарынан еңбекті ... көп ... ... ... болады, олар өздерінің еңбектерін
төмен бағаға сатуға келіседі. ... ... де ... ... өйткені жұмыс орындарын жоғалтқылары келмейді. Тек ... ... ғана ... көп ... ... әзір. Сөйтіп
жалақыны төмендету тенденциясы еңбекті ұсыну саласында да және еңбекке
сұраныс саласында да ... ... ... ... ... ... ... оны ұсынудан артық болуында жағдай өзгеше. Жұмыс
берушілер бос орынды толтыру үшін жалақыны өсіруге әзір. Осының нәтижесінде
жоғары ... ... ... ... ... ... және екінші жағдайда да еңбек рыногындағы тепе-теңдік қалпына
келіп, рыноктың жұмыспен толық қамтылған кезі ... ... ... ... бір ... ғана ... ... бәсекеге қатысы жоқ факторлар бар, олар жалақының тепе-
теңдік жағдайынан ненің ... ... ... ... итермелейді.
Жоғарыда айтылғандай осы кезде еңбекшілердің біраз бөлігі жұмыссыздықтарды
көбейтеді. Мұндай ... ... жоқ ... ... ... соңғы он жылдықта жұмыссыздықтың көбеюі жалақының өсуіне әкелмеді
және толық жұмыспен қамту жағдайы да болмады.
Ал осы бәсекеден тыс ... нені ... ... ... ... еңбек нарқын белсенді реттеп, заң арқылы ... ... ... ... ... ... жалақының ең төменгі шартты
кепілді деңгейін анықтайды. Мемлекеттің әлеуметтік саясатының басқа да
бағыттары ... ... ... ... ... ... ... Жалақы
деңгейінің еңбек бағасының ... ... ... өсуіне
кәсіподақтар да өз үлесін қосады. Еңбек рыногының толық ... ... ... және ұзақ ... созылады.
Ірі корпорациялар, әдетте, жалақы ставкасының уақыты жағынан тұрақты,
стандартты болуын жақтайды, оларды еңбек рыногындағы ... пен ... ... ... бас ... тарауда жұмыспен, еңбекпен ... ... ... ... ... ... Дж. М. ... еңбектерінде бұл
теория сынға ... ол ... ... ... қамтамасыз ету
теориясының өкілдерімен пікір таластыра ... ол ... ... ішкі ... ... ... ... Бұл механизмнің
нәтижесінде толық ... ... ... ... ... ... күмәнданады. Дж.М. Кейнсте еңбек ... ... ... жақтап, тек қатаң тұрақты жалақы ғана тепе-теңдік
жағдайды қамтамасыз етеді деп ... ... да оның ... ... ... ... ... болады. Бірақ
жетілдірілген бәсеке жүйесіне тән ... ... ... ... ... ... негізінде рыноктық
бәсекеден тыс факторлардың әсерінен болатын жалақының қатаң жүйесін жояды.
Жұмыссыздық өз еркімен де ... ... ... орны ... да ... деңгейі ұнамайды, немесе еңбек сипаты көңілдегідей емес (ауыр,
қызықты емес), еңбектің маңыздылығы ... ... ... ... ... рыноктық тепе-теңдіктің сатысын белгілеумен байланысты,
мұнда жұмысшы күшіне деген сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... теория жұмыссыздықтың үш түрін ерекше бөледі.
Фрикциондық жұмыссыздық, жұмыс күшінің ... ... ... қатысты қозғалысымен (жаңа орынға кешуі, басқа кәсіпке бейімделуі,
оқуы, бала ... ... ... ... ... ... өз еркімен болатын жұмыссыздарға жатқызуға болады.
Құрылымдық жұмыссыздық ... ... мен ... ... даму ... ... ... бір секторындағы
немесе аймақтағы жұмысшы күшінің артуы басқа жерде оның ... ... ... жұмыссыздық экономикалық конъюнктураның өзгеруімен анықталады.
Ол циклдық өрлеу кезінде, азайып, дағдарыстар тұсында көбейіп отырады.
Құрылымдық және фрикциондық жұмыссыздықтар оның ... ... Бұл ... инфляция материалдық емес салалардағы қызметшілер
санының күрт ... ... ... өзгеруі оның кәсіптік мамандық дәрежесінің
артуы, жиынтық жұмысшы шеңберінің кеңеюі ... ... ... ... ... сөйтіп оның сапасын ғылыми-техникалық эволюция талабына
сәйкестендіреді.
Көп ... ... бар ... ... ... оның ... етуінің
айтарлықтай ерекшеліктерін көрсетеді. Жоғарыдағы тарауда айтылғандай бұл
рынок қазіргі кезде кәсіподақ, ... және ... ... ... ... Тағы бір атап ... жай осы ... реттеу
мұндағы тауарлардың ерекшеліктерімен жеңілдеу жүреді.
2.2 Инфляция және оның зардаптары
Соңғы кездерге ... ... ... ... ... жағдайларға байланысты пайда болатын еді. Мысалы, соғыс жылдарында
мемлекеттер әскери шығындарын жабу үшін көп ... ... ... ... болды. Соңғы жылдары бірқатар елдердің экономикасы үшін ол
айықпас ауруға, ұдайы өндірістің тұрақты факторына ... ... жай, ... жүруі кезінде бағаның өсуі 10%-тен
аспайды. Экономикалық теория, ... ... ... ... даму үшін оңды ... деп, ал мемлекетті тиімді экономикалық
саясат ... ... деп ... ... ... өндіріс пен
сұраныстың өзгерген жағдайларына қарай бағаларды түзеп отыруға мүмкіндік
береді.
Жоғары қарқынды (галопирующая) инфляция тұсында ... өсуі ... ... жетеді. Ал бұл экономика үшін үлкен салмақ. ... ... ... ... ... өсу қарқынын есепке алады.
Аса зор, шексіз инфляция (гиперинфляция) айналымдағы ақша мөлшері ... ... ... тым шарықтап, шектен тыс өсуін білдіреді. ... ... ... ... бағаның жылдық өсуі 3300%-ке дсйін
жетті. ... ... ... ... зиян ... тіпті қоғамның ауқатты
тобына да қиын ... ... ... ... ... басынан
өткізген бірқатар елдерде бағалардың өсу қарқыны айналымдағы ақша
мөлшерінің өсу ... ... ... ... Мұндай құбылыс, мысалы,
1945—1946 жылдары Венгрияда байқалды. Шаруашылық субьектілері ... ... ... ... кезде, қолдағы құнсызданған ақшадан құтылуға
тырысып бағады. Нәтижесінде ... ақша ... ... ол ... көбеюіне тең болады. Салдарында баға қауіпті шектерге ... ... ... ... ... де ... ... атап өту орынды. ... ... ... ... өсуі байқалмай қалады.
50—60-жылдарда көптеген елдерде инфляция орташа, ... ... Ал ... ол бақылаудан шыға бастады, ұдайы өндіретін қалыпты
жүрісін бұзды, қоғамдық өндірістің ... ... ... ... ең қызған шағы 70-жылдардың екінші жартысы. Мысалы, бөлшек сауда
бағасының жылдық орташа өсуі АҚШ-та ... ... 1,7%, ... ... жылдары-9,3% болды. Англияда осы кезде ол 3,1, 6,0
және 17,9%, Францияда 5,0; 5,9 және 10,9%, ... ... ... өсу ... ... ... 4%-ке тең ... 1987 жылы — 3,7%-ке
төмендеп ... ... ... ... келді. Мұны көптеген
себептермен түсіндіруге болады, олардың ішіндегі ... ... ... төмендеуі, баға бәсекесінің артуы, жалақы өсуін тежеу
шаралары.
Инфляция балансталған, ... ... ... яғни бағаның өсуі
баяу және ол барлық ... мен ... ... ... Мұндай жағдайда
бағаның жылдық өсуіне сәйкес ставка проценті көбейеді, бұл бағалардың
тұрақтануы кезеңіндегі ... ... ... күткен инфляцияны кенеттен өршитін инфляциядан ажырата білу
керек. Күткен ... ... ... ... ... ... ... ретінде Ресей Федерациясының, Қазақстанның 1991 ... ... ... ... бағаны жоғарылату қарқынының
бағдарламасын келтіруге болады.
Кенеттен болатын инфляция бағаның ... ... ... ... ақша ... ... салу ... теріс әсер етеді. Егер экономикалық
инфляция күтілген болса, халық өз ... ... ... ... сатып алуға ұмтылады, қызмет көрсету шығындарын ... ... ... ... қиындық келтіреді. Қоғамдағы шын қажеттілік
бүркемеленеді, шаруашылықтың ... жайы ... ... ... ... ... одан әрі ... бағаның өсуін өршітеді.
Егер бағаның тұтқиылдан өсуі "инфляцияны күту" басталмаған экономикада ... онда ... ... ... көзқарасы өзгеше болады. Бағаның ... ... ... ... ол ... ... үмітпен, тұтынушылар
рынокқа сатып алу қабілеті бар сұраныс ретінде ғана ақша ... ... ... ... ... ... азайған шақта бағаның өзіне оны
төмендету мақсатында ... ... ... тағы да өзінің тепе-теңдік
жағдайына келеді. Біз рыноктық шаруашылық қызметінің әсерін, оңды нәтижесін
көрсеттік. Мұны Пигу ... деп ... ... күрделі және көп түрлі болып ... ... ... баға мен ... нормасын жоғарылатып, уақытша
коньюнктураны жандандырады. ... ... ... ... ұдайы
өндіріске кедергі келтіріп, қоғамдағы ... және ... ... Инфляция аттың текіректеп шауып, бой бермеген
шаруашылықтың шырқын ... ... зиян ... экономикалық
саясатты жүргізуге жол бермейді. Бағаның әр түрлі өсуі ... ... ... ... ... ... ішкі ... тауарлар өткізуді қиындатады. Мұндай инфляция
тұтынушының ақшадан тауарға ауысуын күшейтіп, бұл ... ... ... ... ... тапшылық тудырып, ақша қорлануына ынтаны
жойып, ақша-несие жүйесінің қызметін бұзады, ... ... ... ... банктер, несие беретін мекемелер зиян шегеді. Өндірістің
интернационалдануы инфляцияны бір елден екіншісіне ... ... және ... ... күрделенеді.
Инфляцияның әлеуметтік зардаптары да бар, ол ... ... ... ... ... ... ... болып, номиналды және нақты жалақының
өсу қарқынын қызметтер мен ... ... күрт ... ... ... ... ... жалдамалы жұмысшылар, еркін иелері, зейнеткерлер
т.б. басынан өткізеді.
Қорытынды
Дағдарысқа ... ... ... ... ... ... мемлекеттің тікелей араласуымен атқарылатын түрлеріне мыналар
жатады:
— өндіріс және ... ... ... ... ең ... таңдау және оларға тікелей мемлекеттік қолдау көрсету;
— толық экономикалық дербестікке ұмтылатын шаруашылықтарды тікелей
қаржыландырудан бас тарту және ... ... ... ... ... азайту т.с.с. жеңілдіктер беру;
— жергілікті орындарға жаңа экономикалық құрылымдарды ... ... ... үйлері, концерндер, акционерлік қоғамдар ... ... ... т. б.), ... үшін ... мен мүмкіндіктер беру;
— территорияда ... ... ... бір ... іс-қызмет түрлерін ынталандыруға беруді заңдастыратын жүйе жасау;
... ... ... ... ету үшін ... ... түгел жұмылдыру;
— жаңа, бәсекелі өндірістерді қалыптастыру үшін оларға ұйымдық ... ... ... ... ... тиянақты түрде зерттеу және еңбекпен
қамтамасыз етудің тиімді саясатын жасау.
Мемлекет заңдары өздігінен өмір ... олар ... ... ... ... ... ... және экономикалық егемендікке ие болған
Қазақстан үшін жаңа заңдар қабылдап, оны қоғамдық ... бар ... алу ... ... ... ... А.С. ... М.: Бек. 1996. Гл. 14
1. Инфляционные процессы в Казахстане / Вестник ... №2, ... ... причины и закономерности Вопр. экономики. 1992. №2.
3. Камаев В.Д. ... и ... М.: ... ... ... Красавина Л.Н. Инфляция в ... ... ... ... ... ... К, Брю С. Экономикс. М.: Республика, 1993. Т. 1, ... ... ( ... ІІ ) ... ... ГАСБУ Москва
1994г.
7. Самуэльсон П. Экономика. М.: Прогресс, 1964.
8. ... ... ... ... за ... года ... данные)/ Агентство Республики Казахстан по
статистике / Алматы, 1999
9. Хейне П. Экономический образ ... М.: ... 1991. Гл. 15, ... Чепурин М.Н. Курс экономической теории. ... АСА. ... ... жұмысбастылық ұғымына анықтама берудің алдында біз жұмыссыздықтың
3 түрімен танысуымыз керек: уақытша, ... және ... ... ... өз ... ... қызмет түрлерін таңдау
мүмкіншіліктері бар ... ... ... қалады. Кейбіреулерін
жұмыстан шығарып жіберіп, олар ... ... ... ... ... Басқа
біреулер тұрақты жұмысын жоғалтқандықтан уақытша жұмыссыз болады (мысалы,
құрылыстағы қолайсыз ауа райы ... ... ... жастар арасында алғаш
рет жұмыс іздеп жүрген адамдар санаты болады.
Осы жұмыссыз адамдар жаңа ... ... ... ... жоғалтқан жұмысқа
қайтып келген кезде, олардың орнын басқа жұмыссыздар басады. ... ... ... жұмыссыз қалған адамдар санаты құрамын өзгертсе де, ... типі қала ... ... ... жүрген немесе жұмыс орнын алуын
күтіп отырған ... ... ... ... ... термин
қолданады.
Уақытша деген анықтама бұл құбылыс мәнін нақты ... ... ... орны мен жұмыс күші арасында сәйкестілік орнамайды. Уақытша
жұмыссыздар еңбек нарығына ұсынатын «білімдері» бар деп ... ... ... және еріті болып бөлінеді. Жұмысшылардың
көпшілігі жұмысаралық ... өз ... ... олар - ... ... ... жоғары төлемақылы ... ... ... ... ... табыс әкеледі және еңбек ресурстарының ұтымды
пайдасын арттыру дегенді білдіреді. Яғни,жалпы ... ... ... ... жұмыссыздық
Уақытша жұмыссыздық ақырындап «Құрылымдық жұмыссыздық» деп аталатын
екінші санатқа ауысады. Экономистер «құрылымдық» терминін құрамдық ... ... ... өте келе ... мен ... ... болады, олар өз алдына еңбек күшіне жиынтық сұраныс құрылымын
өзгертеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... мүлде жойылады. Басқа мамандықтарға, соның ішінде
жаңаларына сұраныс көбейеді. Бұл жағдайда еңбек күші ... ... жаңа ... ... және ... жауап бере алмағандықтан
жұмыссыздық пайда болады. Кейбір қызметкерлердің өздерінің ... ... ... ... ... көздері жетеді; олардың
тәжірибесі мен іскерлігі технология мен сұраныс ... ... ... ескіріп, керексіз болып қалады. Сонымен қатар
жұмысбастылықтың географиялық құрылымы әрдайым өзгеріп тұрады. ... ... ... ... ... орындарының «қысқы белдеуден» - «жазғы белдеуге»
миграциясы мысал бола алады.
Уақытша және құрылымдық ... ... ... анық емес.
Уақытша жұмыссыздарда «сатуға» болатын ... бар, ал ... жаңа ... орнына орналасуы үшін арнайы оқу курсын өтуі керек,
ал кейде тұрғын ... де ... ... Уақытша жұмыссыздық қысқа
мерзімді, ал ... ... ұзақ ... ... ол қауіпті
болып саналады.
Циклдік жұмыссыздық
Циклдік жұмыссыздық құлдырау ... яғни ... ... ... ... сипатталатын кезеңде пайда болады. Тауарлар
мен қызметтерге жиынтық ... ... ... ... ... Сол ... ... жұмыссыздықты кейде «сұраныс
тапшылығына байланысты жұмыссыздық» деп атайды.
Жұмыссыздық ... ... ... ... ... бес ... ... өзгешелікті
байқаймыз:
▪ Жұмыссыздық деңгейі әр алуан топқа қатысты және ... ... ... ... Еңбек нарығында тауар ... ... ... ... ... де, ... да молынан ұшырасады.
▪ Тауар айналымының қажетті бөлігі циклды: жұмыстан ... ... ... ... құлдырау кезеңдерінде жоғары деңгейде
болады, ал жандану кезеңінде өз еркімен ... ... ... бір айда ... ... ер адам аз уақыт ... ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыттар бойы
жұмыссыз болады.
Жұмыссыздық ... ... ... бар, ... ... ... ... жандар әдетте
егделеу адамдар немесе жұмыстан жолы болмай жүрген адам екені аян. Осылайша
жұмыссыз адамдар жұмыссыздық бірлестігін құрайды.
Адам мына ... төрт ... ... ... байланысты жұмыссыз
атанады: 1) ол жұмыс күші қатарына жаңадан қосылуы ... яғни ол - ... ... рет ... жүрген адам. Немесе төрт ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күші қатарына қосылған адам, ... адам ... ... ... ... ... босанады, ол осылайша жұмыс орнын
тапқанша жұмыссыз болып саналады; 3) адамды ... ... ... ... ... ... ... анықтамада төлем тоқтатылып,
жұмысшы бұл жөнінде ескертілмей, бұдан ... ... 4) ... ... байланысты жұмыссыз қалуы мүмкін. Ең соңғы жұмыс орнынан
айрылу еріксіз жұмыстан босану деп есептелінеді.
Сонымен қатар ... ... ... ... үш жолы бар: ... жаңа ... ... тауып, жаодануы мүмкін; 2) жұмыстан босатылған ... ... ... 3) ... адам ... орнын іздеуді доғарып, жұмыс
күші қатарына қосылмайды. Ол адам қайтадан ... ... ... мүмкін.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыссыздық пен инфляция экономикалық тұрақсыздықтың көрінісі ретінде3 бет
Макроэкономикалық тұрақсыздық және жұмыссыздық13 бет
Макроэкономикалық тұрақсыздық. Инфляция және жұмыссыздық6 бет
Макроэкономика үлгілердің экономикалық мәні10 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
2013-2014 жылдар Қазақстан Республикасы негізгі макроэкономикаға сипаттама20 бет
2013-2014-2015 жылдардағы Қазақстан Республикасының негізгі макроэкономикалық көрсеткішінің сипаттамасы17 бет
2013-2015 жылдардағы ҚР-ның макроэкономикалық көрсеткішіне сипаттама14 бет
Адам ағзасындағы макро және микроэлементтер80 бет
Банктегі макро/микро деңгейде пассивтерді басқару әдістері26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь