Ақша. Несие. Банктер.

Қазақстан егемендік алғаннан кейін Н.Ә.Назарбаев мемлекеттік тілдің қоғам дамуының әр түрлі салаларында . сыртқы дипломатиялық, ішкі әлеуметтік . экономикалық, педогогикалық, кәсіпкерлік және басқа көптеген бағыттарда білікті мамандарды даярлау ісінде кеңінен қолдану және тнереңдете меңгерудің алғы шарттарының іргелі түрде жүргізу бүгінгі таңда кезек күттірмес мәселенің бірі. Ақша.Несие.Банктер . қазіргі өркениетіліктің өзінен ажырағысыз белгілері. Олардың қызметі қоғамдық өнімді өндіруді, бөлуді, айырбастауды және тұтынуды бір бірінен бөлінбейтін үздіксіз процеске айналдырады. Оларды пайдаланбай ешбір шаруашылық субьектісінің ісі тынбайды, ал кез келген адам үнемі немесе анда . санда банк қызметін пайдаланады. Банктер уақытша қолданылмаған ақша қаражатын жинақтап, оларды салалар мен аймақтар, кәсіпорындар мен халықтар арасында қайта бөлумен қатар, экономиканы қосымша капиталмен қамтамасыз етіп, сайын келгенде қоғамдық байлықты көбейтуге негіз қалайды.
Ипотекалық несие. Ақша.Несие.Банктер бағдарламасына сәйкес дайындалып, логикаға сай 4 бөлімнен тұрады.
        
        Кіріспе
Қазақстан егемендік алғаннан кейін Н.Ә.Назарбаев мемлекеттік тілдің
қоғам дамуының әр түрлі салаларында – ... ... ішкі ... ... ... ... және басқа көптеген бағыттарда
білікті мамандарды даярлау ісінде кеңінен ... және ... алғы ... ... түрде жүргізу бүгінгі таңда кезек
күттірмес мәселенің бірі. Ақша.Несие.Банктер – қазіргі ... ... ... Олардың қызметі қоғамдық өнімді өндіруді,
бөлуді, ... және ... бір ... ... ... ... Оларды пайдаланбай ешбір шаруашылық субьектісінің ісі
тынбайды, ал кез келген адам ... ... анда – ... банк ... ... ... қолданылмаған ақша қаражатын жинақтап, оларды
салалар мен аймақтар, кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... қосымша капиталмен қамтамасыз етіп, сайын ... ... ... негіз қалайды.
Ипотекалық несие. Ақша.Несие.Банктер бағдарламасына сәйкес дайындалып,
логикаға сай 4 бөлімнен тұрады.
Несие
Несие – нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық субьектілермен қатар,
мемлекетте, үкіметте, сондай-ақ жеке ... да ... ... ... өнімдері өндіру сферасынан емес, олардың айырбас
сферасынан іздеу қажет.Тауар айырбастау бұл тауардың бір ... ... ... ... ... ... де ... айырбас кезінде несиеге
байлықты қатынас туындайды.
Құнның қозғалысы – бұл ... ... ... ... ... ... экономикалық негізіне
капитал айналымын жатқызуға болады.
Көбіне несиені ақша ретінде түседі.Бір жағынан қарағында бұған ... ... ... ... шаруашылықта қарыз көбіне ақшалай ... бұл ... ақша мен ... әр түрлі ұғымды білдіріп, әр
түрлі ... ... ... ... ... ... ... мен қаржы категорияларын бір санайтындар да аз
емес, несие – бұл ақшалай қаражатының екі ... ... яғни ... ... және ... өткен соң қайтарылуын баяндаса, ал қаржы – ... бір ... ... ... яғни ... ... ... түрінде берілсе, олар қайтарымсыз сипатқа ие.
Несие-бұл пайыз төлеу және қайтару шартында уақытша ... ... ... ... ... капиталдың ссудалық капиталға өтуін қамтамасыз ете
отырып, несие берушілер мен қарыз алушылар арасындағы ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың ... ... мен ... ... жүйе төңірегінде жинақтала отырып,
уақытша және ақылы негізінде пайдалануға ... ... ... мен ... ... ... ... бар. Несие – бұл банктің
қаражатын құрайтын көзі ретінде барлық несиелік қатынастарды ұйымдастырудың
әр түрлі формаларының ... және ... ... жұмсалымдарының бір
формасын білдіретін кең ұғымды сипаттайды. Ссуда – бұл ссудалық шот ... ... ... ... ... бір ... білдіреді.
Экономикалық категория ретінде несие – кәсіпорындар, ұйымдар және
бірлестіктер, сондай-ақ халық арасындағы несие қорын құру және ... ... ... ... ... бір ... ... пайдалануға
беру негізінде қалыптасатын өндірістік қатынастар жиынтығы.
Зерттеу заты сияқты несие құрылымы бір-бірімен ... ... ... ... ен алдымен несиелік қатынастар
субьектілері ... ... ... несиелік қатынастар
субьектісіне қарыз беруші және қарыз алушы жатады.
Қарыз беруші – қарызды беретін несиелік ... бір ... ... – бұл ... пайдалануға қарыз беруші субьектілер болып ... ... ... ... емес ... ... шаруашылық
субьектілері және халық жатады.
Қарыз алушы – бұл несиені алушы және оны қайтаруға міндетті,
6
несиелік қатынастың екінші жағы. Борышқор және ... әр ... ... немесе жеке азаматтың коммуналдық қызметке, салықтарға т.б.
байланысты төлемдері ... ... ... бұл жерде ешқандай да несиелік
қатынас туындамайды. Борыш бұл тек қана экономикалық қатынасты емес, сондай-
ақ ... ... ... ... Борыш – бұл өте ауқымды ұғым.
Ал қарыз алушы – бұл қосымша қаражатқа деген сұранысты бар ... ... және ... алушымен қатар несиенің құрылымның элементіне берілетін
обьекті де жатады. Беру ... бұл ... ... бөлігі, яғни қарызға
берілген құнды білдіреді.
I тарау. Несие теориясы және оның дамуы
Несие зерттеу барысында ... ... ... ... рөлі ерекше.
Несие туралы ғылым әлі жас. Ол саяси экономиканың ... ... ... ... өндіріс процесімен құндылықтың қайта айналымның және
айналысының Маркстік тұрғыдан тандануы несиенің қажеттігін ... ... ... ... ... несиенің табиғаты мен
мәнің айрықша экономикалық категория екендігін түсінудің қуат көзі болып
табылады.
Ғалымдар бүгінгі таңда ... ... ... бір ... ... ... белсендірек жүргізіп, екінші ... банк ... ... ... ... айтуда.
7
Теориялық тәжірибеден оқшау қарастырмау керек ... ... ... соңы тек ... шешілетіні кездейсоқтық емес.Теория мен тәжірибе ... ... ... ... ... ... қызметтері мен заңына
қатысты саясат орын алуда.Несиенің мәнін зерттеуде ... ... ... ... ... қадағаланатындығы байқалады.
Натуралистік несие теориясы XVIII ғасырдың екінші ... ... ... ... ... ... пен Д.Рекардо болды.Одан әрі
оны француз экономистері Ж.Сэй, Ф.Бастия және ... ... Бұл ... негізгі идеялары не-ие мәнінің ... ... яғни ... ... игіліктің қозғалысын көрсетті.
Сондықтан, бұл тек ... ... бар ... ... ... ғана. Бұл жағдайда несие обьектісі табиғи заттай емес игіліктер
болып табылады. Несие ... ... ... тең.Бұл жерде
натуралдар несиені несие капиталының ... ... ... ... ... ... ... әдісі сияқты қарастырылады.
Несинің мәні мен рөлі жөнінде мұндай қате түсініс өнеркәсіп капиталының
тауарлы, өндірістік және ... ... ... айналымын жете
түсінбеуден шығып отыр. Несие капиталының мәні ... ... ... ... ... деуге болады.
Бұған қарамастан натуралистік теорияның маңызын ... ... ... ... мен ... байланысты еш кемітуге
8
болмайды.Натуралистер өндіріс процесінде қалыптасатын. ... ... ... - деп ... ... Олар ... рөлін өсірмей,
несие пайызының түсетін табыстың көлемін өзгерістеріне ... ... ... ... ... ... ... ұстанады. Оның тұжырымдамасы бойынша несиеге экономиканың дамуында
шешуші рөл беріліп, оны ұдайы өндіру процестерінен алыстатады. ... және ... ... Бұл ... ... ... ... Дж.Лонның ойынша несие елдің барлық ... ... ... ... пен ... ... болады.Ол банктерді дәлдалдар ретінде емес, капитал жасаушылар ... ... ... ағылшын экономистері Г.Макмед, Дж.Кейнс,
Ф.Хаутри, И.Шумпетер, А.Ган болды. Олар ақша мен ... ... алу ... ... деп есептеді. Несие пайда әкеледі, сондықтан, ол ... ... ... ал ...... фабрикасы”.Бұл екеуі де
несиені, яғни капиталды жасайды деп ... олар ... ... ... ... ... мен капитал жасайды деп
есептейді. Міне, осындай несие ауқымының шексіз кеңеюі ... ... ... ... күші екенің ұйғарып, экономиканың тұрақты
дамуына әсер ... ... ... ... ... атауға ие болды. Олар несиенің ... ... ... ... мен оның ... ... ... кетті.
1929-33 жылдары әлемдік дағдарыс несиенің капиталдық жампаздық
теорияның абыройын жоққа шығарады. Алайда, оның ... ... ... жоқ. Оны Дж.Кейнс пен оның ізбасарлар оларды дағдарыстың және
екінші дүниежүзілік соғысының зардаптарын жою үшін ... ... ... ... принциптерін негіздеді: экономикаға несие
салымдарының инвестициясын ... ... ... ... ... ... ... айналымдағы ақша жиынтығы
пайызға, пайыз – инвестицияға, инвестиция - өндіріске, өндіріс – табысқа,
табыс – бағаға әсер ... ... ол ... ... бір ... ... әсер ететінін, ал инвестицияның пайызға үнемі ... ... ... ... жартысында ақша-несие реттеудің мектебінің пайда
болғанын белгілі. Бұл мектептің ... ... ... С.Харрис, Э.Хансен, Л.Ледокер, Дж.Гелбрейт болды.Олар
Дж.Кейнстің “несиенің көмегімен шаруашылық ... ... ... ... ... дамытты.
Олардың ойынша мемлекеттік экономиканы Орталық банк бюджеті ... ... ... ... ... ... ... басқа бір тобы( Р.Голделлий, С.Кузнец, К.Дугел,
Д.Кример) бұл ... ... ... ... ... нарығын
және оның сегменттерін, олардың экономикамен өзарам әрекетін, қызмет ету
параметірлерін зерттеді.
10
Бұл нпрықтың негізгі қатысушылары мыналар:
- алғашқы инвесторлар, яғни ... бос ақша ... ... бос ресурстары бар заңды және жеке тұлғалар, мемлекет.
уақытша бос ресурстарды шоғырландыратын несие қаржы
институттары ... ... ... ... ... ... ... мұқтаж қарыз алушы-заңды және жеке
тұлғалар, сондай-ақ мемлекет.
Несие капиталының нарығы төменде көрсетілгендерге сараланады:
- ақша нарығы – ... ... ... қызмет көрсететін
қысқа мерзімді несиенің жиынтығы
- капитал нарығы – орташа мерзімді несиеленудің жиынтығы
- ипотека ...... ... байланысты немесе
операцияларының жиынтығы
- қор нарығы – бағалы ... ... ... ... ... нарығының даму деңгейіне: ел экономикасының дамуы,
елдегі өндірістік және ... ... және ... әл-ауқат
деңгейі соған сәйкес оның жинақ ақшасы тікелей әсер етеді.
Әлемде экономикалық дамудың
Орталығы бар.Олар: АҚШ, Батыс Еуропа, Жапония.
Төртінші орталық болып – ... Азия ... ... ... орталықтарда несие капиталының қуатты нарықтары бар.АҚШ-ң несие
капиталдар нарығы олардың ең қуаттысы болып
11
есептеленеді. Ол барлық төрт ... ... ... ... және ... ... нарығына маңызды әсер
етеді.
Батыс және Еуропаның жиырма төрттен астам дамыған елдерін ... ... ... ... ... кіші көлемімен және несие
нарығының жеке сараланым операцияларының ... ... ... ... Жапонияның несие капиталы нарығына
да тән.
Егер Қазақстанның ... ... ... ... онда ... әр түрлі деңгейде екенін, сондай-ақ ол ... келе ... ... ... Қазақстанда ақша және
капитал нарығының сараланымы елдегі өндірістік және жеке қорланымның
және банк ... ... ... ... ... жетілді.
Ипотека нарығы алғашқы даму сатысында, оның ... ... ... жасалуда.Бірақ, бұл нарықты әзірге даму сатысында деп
айтуға ... ол ... ... ... ... алшақ
жатыр.
Қор нарығы кенжелеп қалған.Оның заңдық базалары мен ифрақұрылымы
әлдеқашан әзірленіп, биліктің ынтасы болса да, ол әлі даму ... ... келе ... Егер ... ... ... ... ал корпорациялық бағалы қағаздар түрлі обьективті себептерге
байланысты мүлде дамымаған.
Капиталдық жасампаздық теорияны ары ... ... ... ... ... ... ... мөлшемерлері мен айналымдағы ақша жиынның
12
өзгерісі болып табылады деп ... Шын ... ... ... отырып, экономикаға салынатын ... ... ... ... ... таралтуға болады. Сондай-
ақ, айналымдағы ақша жиынтығын реттуге, ең соңында өндіріске және баға
мен инфляцияның деңгейіне де әсер ... ... ... ... елдердің экономикалық саясатында
кеңінен қолданылуда.Бүгінгі таңда оның маңызы несиенің ... ... ... ақша ... мен инфляцияның өсуін тежеуге
қол жеткізу болып отыр.
Қазақстанда да несие теориясының жемістерін ... ... ... ... ... ... банкі мен үкіметі ақша-
несие реттеуінің монетаристік теориясын қолдана отырып, ... ... ... басты және елдегі макроэкономикалық
тұрақтылыққа қол жеткізді.
II тарау. Ипотекалық несие қызметінің түсінігі.
Жылжымайтың ... ... салу ... ... ... ... несиені
ұғуға болады. Ол тұрғын үй құрылысын салуға және сатып алуға, жер сатып
алуға ... әрі ұзақ ... ... ие. Ипотекалық несиелеу нарықтық
экономиканың ажырағысыз элементі болып табылады. Оның ... ... ... ... – бұл ... анықталған кепілзатпен берілетін қарыз
13
- ипотекалық қарыздың көбісі қатаң мақсатты тағайындауға ие
- ипотекалық несие алдын ала жасалған кестеге сәйкес біртіндеп ... ... ... ... ... ... кепілге
салынатын мүлік нақты болу керек; кепілдіктің жариялылығы.
Ипотекалық несиенің жүйесі икемді ... үшін ... ... ... ... ... мыналар болады:
- төлемдері кезен сайын өсетін ... ... бес ... он ... ... тұрақты өсіруді қарастырады.
- төлем суммасы өзгеріп отыратын қарыз: жеңілдікті ... ... ... тек ... ғана ... пайыз мөлшермесі өзгермелі ипотека – пайыз мөлшермесінің келісім
шартта нақты шама түрінде ... әрі ... да бір ... ... ...... ... Мөлшермені өзгерту жарты жылда бір
рет қарастырылажы.
Ипотекалық несиені ресімдеуде негізгі құжаттарға вексель, кепілхат және
өзге де ... ... ... ... ... заңы ... ... Қазақстанда ипотекалық несиелеу
қарқынды дамыды.
2000 жылдан бастап ҚР Ұлттық банкісі жарғылық капиталы 100 ... ... ... ... ... Ол алғашқы құрылған
күнінен бастап несие үшін алынатын пайыз мөлшермелерін кеміту бағытындағы
саясатты жүргізіп келеді. 2005 жылы ҚИК ... ҚР ... ... ... ... үшін ... пайыздық мөлшермелерді кемітуге
қажетті бәсекелестік ... ... өз ... ... ... баяу ... ... түрде кемітіп келеді.
ҚИК 300 және 500 млн ... ... ... ... ... үлгерді және оларды сәтті орналастыра білді.
Қазақстанда ... ... ҚР ... ... үй
бағдарламасының ажырағысыз бөлігі болып ... 2006 жылы ... 252,7 млрд ... 2003 ... ... өсім 270,5 ... Ипотекалық несие қызметінің түсінігі
“Функция” деген сөз латынның “function” – дегені ол ''атқару'', ... ... ... білдіреді.Несиенің қызметін айтқанда, әдетте оның
мәнің арнайы көрінісі ұлғаяды.Қызмет несиенің ... ... ... ... атқаруындағы қарым-қатынастардың мәнінсіз ол өмір
сүре алмайды. Қызметінің несие мәні ... ... ... ... ... өрістеу барысында несие барлық қызметінің мәнін емес, ... ... ... ғана ... ...... қалған емес,
өзгеріп тұратын құбылыс. Несиенің мәнінің өзгеруімен қатар, оның ... да ... ... ... бүтіндей процесс ретінде өзінің арнайы
көрінісін байқатады, яғни қызмет ... ... ... ... қызметі оның барлық формалары мен түрлері
өзіндік ерекшелігімен көрініс танытуын сипаттайды.
Несие ұдайы өндіріс процесінде ... орны ... ... ... жоқ. ... ғаламдар оны айналым белгісіне жатқысса, басқалары
бөлу белгісіне жатқызады. В.М.Тарасов несиені
15
ұлттық табысты қайта бөлу ... ... бөлу ... Және де ... ... ... айырбас қатынастарына тән
ерекшеліктері мен мүмкіндіктері бар.
Айырбас фазасында бөлу қатынастарының ... ... ... ... несиелік қатынастарда да дәл осыған жатқызуға ... ... бөлу ... бола ... ... ... де
жатқызылады, несие екі жақтылық ерекшелікке де ... өзі ... тән ... ... туралы теорияда, оның атқаратын қызметінің саны мен мазмұны ... ... ... жоқ. Біреулер екі, басқалар үш түрлі, үшіншілер-
төрт көзқарастарды айтады. Ал, жекелеген ... ... ... шығындарды үнемдеп, экономиканы ретке ... ... ... ... т.б. деп ... бақылау қызметі: дегенде ол – ақша, қаржы ... ... ... тән ... ... дұрыс. Ал, шындығында бақылауды несие
емес, банк жүзеге ... ... ... ... ... ... несиенің қызмет
ақшаларға да, қаржыларға да тән – бұл ... ... ... ... ... мазмұнына да енеді.
Экономиканы ретке келтіру қызметі жайлы айтатын болсақ, ... ғана ... ... ... сияқты құндылық категориялары арқылы да
жүзеге асырылады.
Қорларды ынталандыру жайлы да осылай деуге болады. Осыған қарай отырып,
жекелеген ... ... ... ... ... өзгешелік мәнін таныту болып табылады.
Айналымның жанама түрдегі қызмет, бақылаумен ынталандыру, экономиканы
ретке ... тек ... ғана ... ... ... ... ақы, ... табыс
т.б. құндылық категорияларына да тән.
Көптеген пікірдің орын алып отырғанына қарамастан, ... ... мен ... мәнін ашып көрсетіп, оның үш түрлі қызметін бөліп
көрсетеді.Олар – қайта бөлу, нақты ақшаны айналымдағы ... ... және ... ... мен ... ... қайта бөлу қызметін атқарады.Оның мағынасы қарыз ... ... ... ... ... кәсіпорындардың, ұймдардың, халық
пен мемлекеттің бос ақшалай қаржыларын несие арқылы шоғырландырып, ... ... ... беру ... ... ... арқылы халық
шаруашылығы салаларының арасында ... ... ... ... ... ... салалар халық арасында қайта бөлу
жүзеге асырылып, ақша ... ... аз ... әкелетін саладан
босатылып, банктерде жинақталады да ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.Екінші
сөзбен айтқанда, өндірістік тепе-теңдіктер, капитал мен ... ... ... келтіріледі.
Қазіргі кездегі нарық шаруашылығында шын мәніндегі ... ел ... ... ... несие негізінде шығарылған ақша белгілері
айналымда болады.Нақты ақшалардың шығарылуы, немесе қолма-қол есептегі ақша
қорларын ұлғайту сол ... ... ... болып табылады.
2.2. Капиталды шоғырландыру мен орталықтандыру
жеделдету қызметі.
Капиталды шоғырландыру мен орталықтандыруды жеделдету несиенің маңызды
қызметі ... ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Несие капиталды шоғырландырудың аса қуатты факторы ретінде оның жекелеп
жинақталуының шекараларын кеңейте түседі.Өндірістің ауқымын кеңейту ... ... ... ... қаржылары көбінесе
жеткіліксіз болып саналатындықтан, әрбір кәсіпорындардың, ... ... ... бос ... ... ... жұмылдырылып банкілерде
жинақталады да, үлкен көлемге жеткеннен кейін ол несие ретінде кең ... ... ... ... пайдаланады.
Несие жекелеген кәсіпорындарды акционерлік қоғамдарға айналдырудың,
монополиялар мен ... ... жаңа ... ... бірі ... саналады.К.Маркстің айтуы бойынша несие
“бәсекелестік күресте әрі ... әрі ... ... ... ... соңғы
нәтижеде капиталдарды орталықтандырудың аса зор әлеуметтік механизмі бола
бастайды”.
18
III. тарау. Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... қарыз беру
капиталы құрылып, оның өмір өндіруге пайдалануы қамтамасыз ... ... ... ... мен тездетілуіне қызмет етеді.Уақытша
бос материалдық және ақшалай қаржыларды қайтарымдық және төлемдік негізінде
қайта бөлуді ... ... ... ... ... ... ... өндірістік шығындар мен табыстардың арасында, өндірістің маусымдық
сипаты мен ... ... ... ... ... арасында,
капиталдың жұмсауға қажетті көлемі мен қолда бар ... ... ... ... отырады.Ұдайы өндіріс процесін несие
арқылы түзету ең алдымен ... ... ... ... арқасында қамтамасыз етіледі.Жоғарыда көрсеткеніміздей, қорлар
айналасының біркелкілік танытпайтындығына байланысты бір ... бос ... ... болады, екіншіден оларға деген тапшылық орын алды.Уақытша
қаржылық қиыншылықтарға ұшыраған кәсіпорындарға берілетін ... ... ... ... ТМҚ үшін ақы ... қамтамасыз етуге, еңбек ақы төлеуге және
тағы басқа мүмкіндіктер тудырады.
Кәсіпорындар мен халықтың қаржыларын банкілердің есепшотында сақтау ақша
есептерін ... ... жазу ... яғни ... бар ... жасауға мүмкіндік береді.Қолма-қол ақшасыз есеп экономикадағы
есептеулерді тездетіп, айналымның шығындарын азайтады,
19
мемлекеттік қарыз беру ... ... ... айналымға түсуін және оларды айналымнан шығару
несиелік ... ... ... өзі ... ақша ... реттеп
және оларды басқаруға, дәлірек айтқанда валюта мен инфляцияның тұрақтылығын
ұстап тұруға мүмкіндік береді.
Несиенің көмегімен басқа ... ... ... ... ... ... туып ... жекелеген шаруашылықпен айналасушы экономикалық субьектілердің
өмір сүру мен жалпы ... ... ... да, ... ... сондай-ақ халықтың әл-ауқатын көтеруде несиенің
атқаратын рөлі өте зор екен
3.1. Ипотекалық несиенің ... ... ... несиелеудің біршама қарапайым және біршама жетілген ... ... ... “қарапайым ашық үлгі”. Бұл үлгінің бастапқы принциптік
сипатына тоқталсақ, ипотекалық ссудаларға деген барлық клиенттердің жалпы
өтініші банктің ... және ... ... ... ... ... қаражаттары; банкаралық несиелер және тағы сол сияқты
есебінен қамтамасыз етіледі.
Қарапайым ашық үлгінің ... бір ... ... ... ... белгіленетін пайыз мөлшерлері елдегі несие – қаржы ... ... ... ... ... ... банктердің
ипотекалық несиелеуге байланысты олардың активтеріне және
20
ауқымына мәнді әсер етеді.
Бұл үлгі ... ... ... ... ... ... мен ... қағаздар нарығы толық қалыптасып болмаған көптеген
елдердегі іс жүзінде кеңінен таралған.
Бұл қарастырылған үлгіден ... ... үлгі ... ... деп ... Бұл үлгі ... банктердегі ипотекалық несиелеу жүйесі
үшін несиелік ресурстардың қалыптасуы ... ... ... ... ... ... реттегі бағалы қағаздар нарығы арқылы
жүзеге асырылады. Кеңейтілген ашық ... тек ... ... ... құрылған жағдайында, екінші нарықта ... ... ... ... ... тарапынан көмек көрсетілетін және жие
бақылауға алу жағдайында ғана іске асырылады. Бұл үлгі іс ... ... бар ... ... таралған.
Ипотекалық несиелеудің үлгісі – бұл «баласталған автономды ... ... ең ... ... оның ... ... ... көрінеді. Мұндай принцип барысында банктердің жиынтық
несиелік портфелі капиталдың ашық ... ... алу ... емес, оның
орнына өзара кассалық көмек принципі ... ... ... алушының
қаражаттарын тарту есебінен құрылады. Бұл үлгі бойынша қарыз ... ... ... ... бос қаражаттарын сұрайтын несиенің жартылай ... ... ... ғана ... алуға құқылы.
Мұндай шектеулік алдынғы қарастырылған үлгілермен салыстырғада ... ... ... ... бұл үлгі ... ... ... мүлікті сатып алудағы мүмкіндігін күшейтеді.
Бірақ та бұл балансталған автономиялық ... ... ... ... яғни бұл үлгі өзінің автономиялық күшіне байланысты ...... ... ... ... ... үлгінің іске
асырылуы барысында ипотекалық банк үшін қай ... және ... ... ресурс табу сұрағы мазаламайды, ... тек ... ... үшін ақыл ... ... ... ... ғана қажет. Банк мақсаты
жинақтарға табыс төлемей – ақ сол ... ... ... ... ... ... ... Мысалға айталық, жинақтарға төленетін
табыс 10 пайыз, ал несиеге қойылатын пайыз мөлшері 13 пайыз ... ... ... ... ... ... ... шегеру арқылы маржаны 3
пайыз деп хабарлауы тиіс.
Демек, бұл үлгі қарызға алатын ... ... ... да, ... бұл бағаның жалпы деңгейіне тәуелсіз болып ... ... ... бұл ... ... тұрақсыз елдердегі ипотекалық
несиелеудің дамуы үшін аса ... ... та бұл ... ... ... ... ... алмастырылатын валютада жүргізгелгенді қалайды. Сондай-ақ
аталған үлгінің тағы да бір ... ... ... ... ... ең ... ... барады.
Тұрғын үй алғысы келген азамат, тұрғын үйді ... ... ... яғни 2-10 жыл ... ... ...... жүйесімен өзара қатысқа
түседі. Өзінің мүмкіндігіне қарай арнайы ... ... ... ... ... ... үйдің 45 пайызға жинақтайды.
22
3.2. Әлемдегі несие жүйенің қазіргі даму тенденциясы
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... ... экономикадағы құрылымдық қайта құрулар ... ... банк ... барлық компоненттері
жаңғыртылуда.Ғылыми – техникалық ... ... ... ... капиталдың шоғырлануымен орталықтануын талап етті, сәйкесінше
банктер өз ... ... ... ұлғайтуға қарай
модификациялайды, яғни ... ... банк ... ... дамуының
өзгермелі жағдайларына бейімделу жүзеге асады; банктік жүйенің құрылымдық
қайта құрылуы ... ... ... ... отырып, банктер
қызметінің шоғырлануы және әмбебаптануы орын ... ... емес ... динамизмі байқалады.Банктердің жекелеген типтері, банктер және
банктік емес мекемелер арасындағы айырмашылықтардың жедел жойылуы немесе
кедергілердің жойылуы – соңғы ... ... ... ... ... ... тенденцияларының бірі.
Ірі әмбебап банк өз клиенттері үшін ... ... ... есеп ... ... қабылдау, әр алуан кредиттерді беру,
құнды қағаздарды сатып алу, сенімхат бойынша мүлікті басқару және ... ... және ... ... қызметтерді көрсету ... ... ... жүзеге асырады.Кредиттік мекемелер
қызметінің көп жақты сипаты қазіргі кездегі ... ... ... ... ... ... екі ... бойынша
жүргізіледі.Біріншісі – дәстүрлі емес банктік ... ... ... ... ... ... ... бизнеске және тағы баса ... ... ... ... атап ... жылжымайтын мүлікпен мәмілелер, бухгалтерлік және
компьютерлік қызмет ... ... іс ... ... ... ... ... топтармен тікелей тайталасқа шығады.
Екіншісі – банктік емес ... ... ... ... емес ... қазіргі танда банктермен инвестициялық
салада, ақпараттық-кенестік қызметтерді көрсетуде, ... ... ...... ... барынша бәсекелесіп келеді.
Соңғы жылдары банктік және ... ... ...... ... жинақ ақшалары және фирмалар мен
компаниялардың жинақтар үшін күрес өткір ... ... ... ... ... ... пайыздың мөлшерлемесін
көтеру сияқты халықтың жинақ ақшаларын тартудың ... ... ... ... пайыздық мөлшерлемесінің максималды шегін белгіледі,
оны жедел және ... ... ... ... ... ... ... арнайыланған кредиттік мекемелерде шектеулер ... ... ... ... ... ... ие ... ақша
нарығы сертификаттарын шығаруға рұқсат ... олар ... ... жағдайына байланысты белгіленді.Сонымен қатар,
24
АҚШ-та 1980 жылы депозиттік ... ... және ақша ... ... заң ... ... ... төлеудің барлық
шектеулерін алып ... ... ... арналған әмбебаптануға қатысты жалпы
тенденция олардың мамандануының сақталуымен ... ... ... ... ... ... емес және ерекше дамиды.Мұнда
әмбебап типтегі мекемелердің қайта мамандануы жөнінде сөз болады.Сол сәтте
бұл тенденция қызмет сапасының ... ... ... және ең ... және ... банктерді қамтиды, олар “ нарықтық ... ... ... ірі ... ... ... ... қызметтердің бұл
түрлерін іздестіруге тырысады.Қайта мамандануға қатысты тенденцияны банктік
бизнестегі бәсекеде қолдайды.
Кредиттеу обьектілерін ... ... асып ... өз активтерінің сапасына мұқият көңіл аудара ... ... ... дәл және дер кезінде бағалау-банктердің
өркенденуінің кепілі.
Банк жетекшілері өз активтерінің сапасын, жаңа ... ... ... ... алушының кредит шарттарын сақтауын
қадағалайды.
25
Қосымша бөлім
4.1. ... ... ... қымбат?”.
Қазақстан мен Еуропаның ипотекалық несиесін салыстырғанда, біздің
елімізде ипотека неге қымбат?
Еурапалдық азаматқа статистика бойынша екі пәтер сатып алу ... ... ... ... беру мүмкіндігі бар.
Еуропада ипотека алуға орташа деңгейде жылдық бағамы 4-5 пайыз.Ал
тұлғалардың жалақылары өте ... ... ... ... ... ... ... бірінші шілде 2006 жылға
шейін берілген несиелер 12.2 пайыз құрайды.Оған қоса бүкіл салықтарды ... ... ... 16-17 ... ... ... ... біз ипотекалық несиені 2,5-3 есе артық төлейміз.Неге
соншалықты қымбат?
Біздің риелторлық компанияларымыз ... 1-2 ... ... ... дами ... Кипр, Эмират, Испания, Болгария және т.б көрікті
жерлерде ... ... ... үй кешендері ұсыныста.
Еуропадағы баға итұрғын үй кешендеріне жылына 10-15 пайыз өсуде (орташа
бағамда ).Бүкіл ... ... ... ... сол елдің азаматтары
ғана емес, басқа елдің азаматтары қозғалмайтын мүлікке ие бола алады,
қазақстандықтарда.Ойланарлық жағдай, бірінші ипотекасы арзан, екіншіден
ұлты мен азаматтығы ... ... ... ... ... аз, ... 4,25-4,5 ... құрайды, Кипрда 7 пайыз фунта және 5 ... 5,7-6,9 ... ... Болгарияда 8-9 пайыз доллар,
Эмиратта 6-7 пайыз.
Әрине, әр елде өз қосымша шарттары бар, несиелік тарихтары, несиелік
соммасы, алу-төлеу мерзімдері, берілетін ссудалары.Бірақ, ... ... мен ... несиелері қандай айырмашылықта екенін көріп тұрмыз.
Қазақстанда, екінші деңгейдегі банктер сатып алу және тұрғын үй салуға
берілетін несиелер 1998 жылдан бастап жұмыс ... ... ... ... болғанда, несиелік жылдық көрсеткіш пайызы 25 пайыз
құрайтын.Несиелік мерзім үш жыл.Кейіннен мерзім 5 ... ... ... ... ... ... ... ипотека 25 жылға, 12-13 пайыздарда
алуға болады, бірақта бүкіл салықтарды төлеп шыққанда жылдық пайыз 16-17
пайызды құрайды.
- ... ... бұл ... ... қолма-қол ақша беретін
коммисияға төлінетін төлем, бұл 1-1,1 пайыз несиелік ... ... ... және ... қатынастары
Баян Көшенова. Алматы
Ақша айналысы және несие
Мақыш Серік Биханұлы Алматы 2004
Ақша.Несие.Банктер
Ғ.С.Сеійтқасымовтың ред. Алматы: Экономика 2001
Деньги.Крндит.Банктер
Под.ред.Лаврушина О.И. М:Финаисы и статистика ... № 48 ... №46 2006ж.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы банктерінің ақша-несие саясаты39 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналысы заңы4 бет
Ақша айналысы, заңы, ақша массасы және ақша жүйесі31 бет
Ақша айналысын басқару және реттеу32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь