Тақырыптық саябақтардың түрлерін жіктеу
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Ф-0Б-001033
Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі
Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ- Түрік университеті
Қорғауға жіберілді
----------------------------------- ----
кафедра меңгерушісі,
Ph.D аға оқытушы Момбекова Г.
_________20223 ж
ДИПЛОМДЫҚ ЖОБА
Түркі мемлекеттері саябағы туристік өнімін әзірлеу
6В11157 - Туризм
Орындаған
ЭСТ-911 топ студенттері А.Ашуров
С.Байгазиев
А. Румханов
А. Зoкиров
Ғылыми жетекші:
PhD., аға оқытушы Б.Ж.Кенешбаев
Түркістан 2023
АННОТАЦИЯ
Бүгінгі таңда туризм саласы тек өңірлердің ғана емес, бүкіл елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды көрсеткіштері болып табылады. Мемлекет экономикасының көлік жүйесі, сауда, Құрылыс және т.б. сияқты негізгі секторлары сервис және туризм саласының даму қарқынына байланысты. Туристік саланың дамуы тек мемлекет бюджетіне ғана емес, сонымен бірге халықтың барлық топтарының материалдық жағдайына да әсер ететін инвестициялар мен қомақты қаражат ағынына әкеледі. Туризм саласын жетілдіру, сондай-ақ олардың дамуы ұсынылған ойын-сауыққа тікелей байланысты. Экономикалық және демографиялық дағдарыстың қазіргі жағдайында әр ел әр аймақ туристердің назарын аудару үшін күреседі. Бұл күресте инвесторларды, туристерді тарту арқылы аймақтың - қаланың, облыстың, мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігін арттыра алатын адам жеңеді. Өңірдің туризм индустриясына деген қызығушылықты арттырудың мұндай құралы бүгінгі таңда өте танымал болған тақырыптық саябақтарды құру идеясы болып табылады. Еуропада, Азияда, АҚШ-та тақырыптық саябақтар тек жергілікті тұрғындар арасында ғана емес, сонымен қатар миллиондаған шетелдік қонақтарды тартады, олар бүкіл отбасыларымен көптеген шақырымдарды еңсереді.бос уақыттарын қызықты өткізу үшін. Менің ойымша, біздің өңірде тақырыптық саябақтар құру жолында шетелдік тәжірибені зерттеу және қолдану бүгінгі таңда өзекті тақырып болып табылады.
АННОТАЦИЯ
Сегодня сфера туризма является важнейшими показателями социально-экономического развития не только регионов, но и всей страны. Основные секторы экономики государства, такие как транспортная система, торговля, строительство и др., зависят от темпов развития сферы сервиса и туризма. Развитие туристской отрасли приводит к значительному притоку инвестиций и средств, влияющих не только на бюджет государства, но и на материальное положение всех слоев населения. От предлагаемых развлечений напрямую зависит совершенствование сферы туризма, а также их развитие. В нынешних условиях экономического и демографического кризиса каждая страна изо всех сил пытается привлечь внимание туристов из каждого региона.
В этой борьбе побеждает тот, кто сможет повысить конкурентоспособность региона - города, области, государства, привлекая инвесторов, туристов. Таким инструментом повышения интереса к индустрии туризма региона является идея создания тематических парков, которые сегодня стали очень популярными. В Европе, Азии.
Annotation
Today, the tourism sector is the most important indicators of socio-economic development not only of the regions, but also of the whole country. The main sectors of the state's economy, such as the transport system, trade, construction, etc., depend on the pace of development of the service sector and tourism. The development of the tourism industry leads to a significant influx of investments and funds that affect not only the state budget, but also the financial situation of all segments of the population. The improvement of the tourism sector, as well as their development, directly depends on the entertainment offered. In the current conditions of economic and demographic crisis, each country is struggling to attract the attention of tourists from each region.
ÖZET
In this struggle, the winner is the one who can increase the competitiveness of the region - city, region, state, attracting investors, tourists. Such a tool to increase interest in the tourism industry of the region is the idea of creating theme parks, which today have become
Günümüzde turizm sektörü sadece bölgelerin değil tüm ülkenin sosyo-ekonomik kalkınmasının en önemli göstergeleridir. Ulaştırma sistemi, ticaret, inşaat vb. Gibi devlet ekonomisinin ana sektörleri., hizmet sektörünün ve turizmin gelişme hızına bağlıdır. Turizm endüstrisinin gelişimi, yalnızca devlet bütçesini değil, aynı zamanda nüfusun tüm kesimlerinin mali durumunu da etkileyen önemli bir yatırım ve fon akışına yol açmaktadır. Turizm sektörünün gelişmesi ve gelişmesi doğrudan sunulan eğlenceye bağlıdır. Mevcut ekonomik ve demografik kriz koşullarında, her ülke her bölgeden turistlerin dikkatini çekmek için mücadele ediyor.
Bu mücadelede kazanan, bölgenin rekabet gücünü artırabilecek olandır - şehir, bölge, devlet, yatırımcıları, turistleri cezbeden. Turizm endüstrisine olan ilgiyi artırmak için böyle bir araç
Мазмұны
Кіріспе
1 Туристік өнім мазмұнын талдау
1.1 Туристік өнім мәні мазмұны
1.2 Туристік өнімді құрастыруда шетелдік тәжірибесі
2 Түркі мемлекеттер саябағы туристік өнімді ұйымдастыру мүмкіншілігін талдау
2.1 Түркі мемлекеттер саябағы туристік өнімнің жобалық сипаттамасы
2.2 Жобаны іске асыру қажетті ресурстар
2.3 Сауалнама нәтижелері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Бүгінгі таңда туризм саласы тек өңірлердің ғана емес, бүкіл елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды көрсеткіштері болып табылады. Мемлекет экономикасының көлік жүйесі, сауда, Құрылыс және т.б. сияқты негізгі секторлары сервис және туризм саласының даму қарқынына байланысты. Туристік саланың дамуы тек мемлекет бюджетіне ғана емес, сонымен бірге халықтың барлық топтарының материалдық жағдайына да әсер ететін инвестициялар мен қомақты қаражат ағынына әкеледі. Туризм саласын жетілдіру, сондай-ақ олардың дамуы ұсынылған ойын-сауыққа тікелей байланысты. Экономикалық және демографиялық дағдарыстың қазіргі жағдайында әр ел әр аймақ туристердің назарын аудару үшін күреседі. Бұл күресте инвесторларды, туристерді тарту арқылы аймақтың - қаланың, облыстың, мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігін арттыра алатын адам жеңеді. Өңірдің туризм индустриясына деген қызығушылықты арттырудың мұндай құралы бүгінгі таңда өте танымал болған тақырыптық саябақтарды құру идеясы болып табылады. Еуропада, Азияда, АҚШ-та тақырыптық саябақтар тек жергілікті тұрғындар арасында ғана емес, сонымен қатар миллиондаған шетелдік қонақтарды тартады, олар бүкіл отбасыларымен көптеген шақырымдарды еңсереді.бос уақыттарын қызықты өткізу үшін. Менің ойымша, біздің өңірде тақырыптық саябақтар құру жолында шетелдік тәжірибені зерттеу және қолдану бүгінгі таңда өзекті тақырып болып табылады.
Зерттеу тақырыбы туристік ресурстар ретінде тақырыптық саябақтардың проблемалары болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты-туристік ресурс ретінде тақырыптық саябақтарды жан-жақты таныстыру және зерттеу .
Дипломдық жұмыстың қалыптасқан мақсаттары негізінде зерттеуге келесі міндеттер қойылды:
Тақырыптық саябақтардың даму тарихын зерттеу;
Қазіргі заманғы тақырыптық саябақтарды дамытудың негізгі кезеңдері мен элементтерін анықтау және олардың тиімділігін анықтау;
Тақырыптық саябақтардың қазіргі даму тенденцияларын талдау;
Тақырыптық саябақтардың түрлерін жіктеу;
Туристік ресурстар сегментіне тақырыптық саябақтардың ерекшеліктерін анықтау;
Мәселенің даму дәрежесі. Бұл проблема отандық зерттеушілердің еңбектерінде жеткілікті түрде қамтылмаған, өйткені біздің елімізде ойын-сауық индустриясының объективі арқылы туризмге деген қызығушылық жақында пайда болды. Ең көрнекті отандық зерттеушілердің қатарына О. в. Кудрявцева, М. д. Твердохлебова , А. ю. Александров , Л. Л. Руденко , О. Л. Седикина және д. р. жатады.
Шетелде тақырыптық саябақтар ХХ ғасырдың ортасында пайда болғандықтан, сәйкесінше бұл тақырып американдық және еуропалық зерттеулерде анағұрлым пысықталған және осы салада көптеген мамандар бар-S. A. Clave, D. Samuelson , W. Yegoiants, D. E. Levin және д. р.
Бұл зерттеудің ғылыми жаңалығы туризмді дамыту ресурстарының бірі ретінде тақырыптық саябақтарды кешенді теориялық зерттеуде жатыр. Біздің елімізде осы саланы одан әрі дамыту үшін тұжырымдар мен ұсыныстарды әзірлеу үшін нақты саябақты талдау.
Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негіздері. Бұл зерттеудің теориялық негізі менеджмент, география, әлеуметтану саласындағы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері және, әрине, сервис және туризм индустриясы мамандарының еңбектері болды.
Зерттеудің әдістемелік негізі тарихи-географиялық әдіс, жүйелік әдіс, салыстырмалы талдау әдісі, сипаттау және жіктеу әдісі болды.
1 Туристік өнім мазмұнын талдау
1.1 Туристік өнім мәні мазмұны
Туризм - табыс кілті. Дамыған мемлекеттер бұл мәселені баяғыда жолға қойған. Уақытпен бірге біздің еліміз де бұл салаға көңіл бөлуді бір жүйеге келтіруде. Шет ел асып келер туристерді айтпағанда, ел тұрғындары үшін ішкі туризмді жетілдіру маңызды. Осы тұрғыда шырайлы Шымкентте жанға жайлы орындардың көптеп бой түзеп, халық игілігіне жарап тұрғаны көңіл қуантады. Күн өткен сайын шет елдік туристер әлемнің көкпен таласқан биік ғимараттары мен теңіз жағалауларындағы заманауи үлгідегі демалыс аймақтарынан гөрі әлі де табиғи қалпынан айнымаған, қаймағы бұзылмай сақталған табиғат ананың сұлулығын тамашалауға көп назар аударуда. Бұл бағытта табиғи климаты жұмсақ, Оңтүстіктің таулы аймақтардағы шатқалдары, мемлекет тарапынан қорғауға алынған ұлттық саябақтарына қарасты орманды алқаптары мен көлдері өңіріміздің басты байлықтарынан саналады. Солардың бірі де, бірегейі деп Сырдария-Түркістан мемлекеттік өңірлік табиғи саябағына қарасты аймақтарды айтуға болады. Осы бағытта ішкі туризм саласының әлеуетін арттырып отырған мекеменің табалдырығын аттап, жұмысымен танысудың сәті түсті. [1]
Саябақтың негізгі мақсаты - Сырдария өзені мен Арыс өзенінің екі жағалауы мен Боралдай жотасының ландшафттарын табиғи түрде сақтау, табиғи кешендер мен мемлекеттік табиғи-қорықтық қор объектілерін, табиғаттың көрікті жерлері мен ерекше құндылығы бар өсімдіктер мен жануарлар дүниесін және де мәдени-тарихи ескерткіштерді экологиялық ағартушылық, ғылыми, туристік мақсатта тиімді пайдаланып, сақтау болып табылады. Сырдария-Түркістан мемлекеттік өңірлік табиғи паркінің аумағында ішкі туризмді дамыту мақсатында саябақ аумағындағы туристік бағыттарды тамашалау үшін қызмет көрсету түрлерін жүзеге асыруды да заңдастырған екен. Бұл бағытта Туризм рекреация және экоағарту бөлімі қызу жұмыс жасап жатқан жайы бар. Сапарымыздың екінші күнінде ұлттық парктің Түркістан филиалының қарамағындағы Қызылшаруа елді мекеніндегі орманшылықта орын тепкен Бұхар бұғыларының тұқымбағын тамашалауға бет бұрдық. Түркістан қаласынан батысты бетке алып келеміз.[2]
Біз Түркістан қаласынан таң шапағымен шықтық. Өйткені таңғысын бұғы бағушылар жем-шөп салатын кезге үлгеруіміз қажет болды. Осы кезге үлгермесек, оларды көру мүмкін болмай қалады екен. Жол жөнекей орман алқабындағы жануарларды қорғауға арналған әрі өрт тілсіз жау екендігін ескерткен тақтайшаларды кездестірдік. Бұғы бағатын қызметкерлердің үйі Сырдария жағасында екен.
Тақырыптық саябақтардың демалыс орны ретінде танымалдығы жыл сайын артып келеді. Еуропалық ойын-сауық нарығы жеткілікті дамыған. Ойын-сауық саябақтарының тарихы ортағасырлық Еуропадан басталады, онда негізгі қалалардың маңында көктемде Рахат бақтары ашылды. Еуропалық нарық саябақтардың екі түріне бөлінеді, олар көптеген жылдар бойы дамыған және тақырыптық саябақтар ретінде арнайы ойластырылған және салынған. Қазіргі уақытта ойын-сауық үлкен, тез өсіп келе жатқан табысы бар әлемдік индустрияға айналды. Бұл салада тақырыптық саябақтар ерекше орын алады. Тақырыптық саябақтар идеясы Еуропада ХІХ ғасырдың аяғында пайда болды. Attraction -- "тарту") ка карусельдер, айналма дөңгелек. Біраз уақыттан кейін Парижде әлемдегі алғашқы әдеби аттракцион пайда болды -- "мылтықтан айға". Келушілер бір-бірден тар "ғарыш аппаратына" кіріп, оларды түтін басып, содан кейін иллюминатордың артында ай пейзажы пайда болды. Көршілес карусельдермен бірге бұл Луна паркі деп аталды. Нидерландыда 1952 жылы құрылған ЕО тақырыптық паркі идеясының заманауи көрінісі саябақ еуропалық ертегілерге негізделген. Тақырыптық саябақ түрінде ұйымдастырылған ойын-сауық орталықтары АҚШ, Франция, Испания, Нидерланды, Дания, Германия, Ұлыбритания, Жапония, Қытай, Австралияда дамуда. Тақырыптық саябақтардың танымалдығы артып келеді. Бір жыл ішінде АҚШ саябақтарына 90 миллионнан астам адам келеді, ал кірістер 3 миллиард долларға жетеді.[3]
Бір жыл ішінде Еуропалық Диснейленд келушілерді Лувр мен Эйфель мұнарасынан 2 есе көп қабылдайды. Егер бұрын туристік өнімдер негізінен мамандандырылмаған болса, бұқаралық туризмге арналған сипаттамалары бірдей болса, қазір және болашақта туристік өнім әртараптандырылып қана қоймай, сонымен қатар саяхатшылардың бір жыл ішінде қысқа мерзімді бірнеше рет болуына бағытталған туристік сұраныстың даму тенденциясына сәйкес келуі керек. Осы мақсатта көптеген елдерде туристерді тарту үшін жаңа тұжырымдамалар жасалуда. Мұнда тақырыптық демалыс саябақтарын ішкі және халықаралық туризмнің туристік өнімі ретінде пайдалану маңызды рөл атқарады
Бір жыл ішінде Еуропалық Диснейленд келушілерді Лувр мен Эйфель мұнарасынан 2 есе көп қабылдайды. Егер бұрын туристік өнімдер негізінен мамандандырылмаған болса, бұқаралық туризмге арналған сипаттамалары бірдей болса, қазір және болашақта туристік өнім әртараптандырылып қана қоймай, сонымен қатар саяхатшылардың бір жыл ішінде қысқа мерзімді бірнеше рет болуына бағытталған туристік сұраныстың даму тенденциясына сәйкес келуі керек. Осы мақсатта көптеген елдерде туристерді тарту үшін жаңа тұжырымдамалар жасалуда. Мұнда тақырыптық демалыс саябақтарын ішкі және халықаралық туризмнің туристік өнімі ретінде пайдалану маңызды рөл атқарады
Мысалы, әлемдегі Диснейленд саябақтарының әрқайсысы (АҚШ-тағы Калифорния Мен Флорида штаттарында, Жапония мен Францияда) қысқа уақыт ішінде жылына 1 миллион қонақты қабылдайды. Бұл қонақтар саны жалпы американдық халықаралық туристер ағынының 10% құрайды. Тақырыптық саябақ бизнесінің табиғаты қарапайым адамның кірісі мен бос уақытымен тікелей байланысты. Демек, біз тақырыптық саябақтардың көпшілігі экономикалық өрлеу кезінде халықтың табысы мен қажеттіліктерінің өсуімен өте тез өсіп келе жатқанын көреміз. Тақырыптық саябақтардың сәттілігінің басты құпияларының ішінде жоғары технологияларды қолдануды ерекше атап өткен жөн: жарық пен мультфильм эффектілерін бақылаудың компьютерлік жүйелері, соның арқасында келушілер толқуды сезінеді және ерекше әсер алады.
Дүниежүзілік тәжірибеде қалалық саябақтарды орналастыруда белгілі бір әдістеме қалыптасты. Саябақтарды функциональды-жоспарлық және композициялық ұйымдастыруға келесі негізгі талаптар ұсынылуы тиіс: саябақты жоспарлармен оны қоршап тұрған террияның жоспарымен сәйкестілігі; территорияны аймақтауға негізделген; саябаққа кіре беріс көпшіліктің қозғалыс жолдары бағытында болуы тиіс; саябақ территориясында ғимараттар мен алаңдарды салу олардың атқаратын қызметін есепке алу тиіс; келушілер қозғалысының кестесі болуы шарт; санитарлы-гигиеналық жарылыс, жарықтандыру мен өртке қарсы талаптар ; - мөлшері толық архитектуралық-ландшафттық жарасымдылық ретінде саябақ қалыптастыру.
Саябақтық территорияларды талдау кезінде мынадай факторлар қатарын есепке алу керек:
1 Жалпықалалық қоғамдық орталықтарға тұрғындардың қол жетерлігі, жалпықалалық маңыздағы мәдениет және тұрмыстық қызмет нысандары қалалық қоғамдық орталықталықтарды қалыптастыратын, қызмет көрсету орталықтарына жаяу бара алатындығымен анықталады. Оларға бару немесе ара-қашықтық уақыт мерзіміне байланысты толық көлемде немесе кейбір жағдайда ғана есептеледі. Қала саябақтарына бару уақыты 20 минуттан аспауы керек, ал жоспарланған аудандардағы саябақтарға 15 минуттан аспауы шарт. Сейсмикалық аудандарда жалпы қолданыстағы көгалдандырылған территорияларға, бақтарға, саябақтарға еркін мүмкіндік жасау керек, айналасына ешқандай тұрған аудандары салынбауы тиіс. Мысалы: 1-ден аймаққа кіретін жері - жаяу жүргіншілерге арналған (10 минуттық) 800 метрдей жер болу керек; 2-ден жаяу жүргіншілерге арналған (20 минуттық) 1600 метрдей жер болу керек; 3-ден жаяу жүргіншілерге арналған (30 минуттық) 2400 метрдей жер болу керек.
2 Территорияны орталықтандырылған инженерлік жабдықтау және абаттандыруды қамту: (су тарататын колонкалар, канализация, жылу, электрожабдық, газбен жабдықтау, көшелердің қатты жабыны мен өткелдер, қоғамдық көлік аялдамасына жету мүмкіндігі).
3 Құрылыстың тарихи құндылығы, территорияның эстетикалық және ландшафттық құндылығы. Тарихи және архитектуралық ескерткіштердің, құнды эстетикалық (ландшафттық) факторлардың (әдемі ландшафт, орман массивтері және жасыл көшеттер, өзендер мен суаттар), құнды табиғи факторлардың(сирек кездесетін өсімдіктер, тоғандар, жануарлар әлемі) болуы.
4 Қоршаған орта жағдайы, санитарлы және микроклиматтық жағдай (антропогендік факторлардың қоршаған ортаға әсері):
- ауа бассейнінің ластану. Территорияның орналасуы бойынша ауа жағдайын анықтау. Өнеркәсіп нысандарының әсер ету ортасын анықтайды. Аудандарды игеру кезіндегі негізгі міндеттердің бірі өнеркәсіп мекемелеріндегі зиянды әрекеттерді төмендету болып табылады. Тазартудың қазіргі және жаңа технологияларын ендіру, сонымен бірге, ауаны ластаушы заттардың құрамын төмендетуге байланысты шаралар өткізіледі. Ауа жағдайына үнемі бақылау жүргізіліп отырады;
- территорияны ластау. Бұл фактор ауданның экологиялық жағдайын қарастырады: ластану жағдайы (өнеркәсіптердің жақындығын, өзен жайылмаларын және т.б.). Құрылыс салмай тұрып қаланың экологиялық Институты экологиялық жағдайды қарастырып алады. Егер қажет болса топырақ құнарлылығын арттыруды жүргізеді, мамандар бактерологиялық зерттеу үшін топырақ сынамаларын алады;
- судың ластану. Сел ағындарынан ластаушы заттардың орташа құрамы зерттеледі;
- шуыл режимінің бұзылу. Шуылдың негізгі көзі - аудан территориясы бойынша өтетін автокөлік трассалары. Кәсіпорындардан шығатын шуыл деңгейінің қолайсыз жаңғыры анықталады;
- құрылыс ерекшелігі. Саябақтарды жоспарлау құрылыстың экологиялық ерекшегі есебімен анықталады. Құрылыс орамдарына құрылыс салу тығыздығы анықталады;
- қолданбалы теріс әсерлер (электромагниттік өріс, радиация, және т.б.).
5 Құрылыстың инженерлік-геологиялық жағдайы және табиғи және антропогендік зиянды әсерлерге ұшырау деңгейлері: қала тұрғызу мақсатында пайдалану үшін территорияларға кедергі жасайтын күрделі рельеф, әлсіз топырақ, су басу, батпақтану, грунт суларының жоғарғы жағдайы, басқа да табиғи факторлардың болуы.
Жалпы қолданыстағы көгалданған территориялар құрылымында ірі саябақтар мен ені 0,5 км болатын ормансаябақтары қолданылады. Территорияның жалпы балансында саябақтармен бақтардағы көгалдандырылған территориялар 70 %-ды құрайды.
Саябақ территориясына бір уақытта келушілердің саны есебі 100 адамга болып қабылданған. Біруақытта 10-50 адамга келушілер кезінде олардың қозалысы үшін жол-соқпақ жолдар желісі қарастырылған, орман шеті алаңқайларында - топырақ қорғау көшеттері отырғызылады, ал біруақытта 50 адамга келушілерге - саябақтық орман ландшафтарын қалыптастыру бойынша шаралар қарастырылған.
Өте ірі, ірі және үлкен қалада халықтарды қалалық және аудандық маңыздағы саябақтармен, сонымен бірге, арнайы - балалар, спорттық, көрмелік, хайуанаттар және басқа да саябақтар, ботаникалық бақтарды қосып қарайды. Саябақтар мен бақтарды орналастыру кезінде табиғи көшеттер мен су қоймаларының учаскелері сақталынады.
Саябақтар, бақтар, гүлзарлар территориясының аудандары: қалалық саябақтар - 15 га, бақтар - 3 га, гүлзарлар - 0,5 га.
Бульвар мен жаяу жүргіншілер аллеясы көпшілік ағынды жаяу жүргізушілер бағытында орналасқан. Бульварлардың орналасуы, оның созылуы мен ендігі, сонымен қатар, көшенің көлденең кескіні көшелердің архитектуралық-жоспарлық шешімі және оның құрылысы есебінен анықталады. Бульварлардың ені бір ұзына бойы жаяу жүргіншілер аллеясы мен қысқа мерзімді демалысқа арналған алаңдар: көше осьі бойынша - 18 м., өтетін жер мен құрылыс арасындағы көшенің бір жағы-10 м болады[35].
Жалпы қолданыстағы көгалданған территориялар кішігірім архитектуралық пішіндер көмегімен абаттандырылады: субұрқақтар және бассейндер, баспалдақтар, пандустар, тіреу қабырғалар, күркелер, шырағдандар және т.б.
Ландшафттық-рекреациялық территориялардың жол торабы (жолдар, аллеялар, соқпақ жолдар) жаяу жүргіншілер қозғалысының негізгі жолдарына бағытталған және аялдамалық бекеттерге, ойын және спорттық алаңдарға қысқа ара-қашықтықты анықтау есебімен сәйкес, минимальды еңістік мүмкіндігі бойынша трассаланады .
Саябақтар құрылысы үшін жергілікті жерді жобалау мен игеру кезінде қоршаған орта мен нысандардың жұмыс істеуіне әсер ететін көптеген факторларды тереңнен талдау керек. Территорияны тиімді пайдалану туралы сөз болып отыр. Ең алдымен, саябақтар экологиялық және сауықтыру рөлін атқарады. сондықтан олар жергілікті жер мен келушілердің денсаулығына зиян келтірмейтіндей орналсуы керек. Аймақтың қол жетімді факторы саябақтың мәдени қызметпен қамтылуына әсер етеді. Қол жетімділік коэффициенті жоғары болған сайын (саябақ қала ішінде орналасқан жағдайда) үлкен мәдени құндылыққа ие болады. Қаламаңындағы саябақтар қаланың "жасыл" белдеуі экологиялық рөлін атқарады. Саябақ бөлігі классикалық принцип бойынша ыңғайлы және ерекше орналасуы мен олардың қиысуы: саябаққа осьтік композиция және радиальды-жұлдызды қайталанбас көрініс береді.
1.2 Туристік өнімді құрастыруда шетелдік тәжірибесі
Қазіргі әлемдік нарықтық экономикада әлеуметтік-мәдени сала, атап айтқанда туризм саласы және оның құрамдас ойын - сауық индустриясы ерекше орын алады. Бұл саланы қалыптастыру және реттеу үшін, ең алдымен, қызмет көрсету және туризм саласын басқаруды дұрыс ұйымдастыру қажет. Туризм жеке сала ретінде әлі де жас сала болып саналады, өйткені қазіргі түрінде ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана қалыптаса бастады. Бірақ сонымен бірге туризмнің терең тарихи тамыры бар. Адамзат, жалпы алғанда, саяхаттауға және әлемді білуге тән.
Туристік қызметтің қалыптасуы 1925 жылы Гаагада ресми туристік қауымдастықтардың халықаралық конгресі (ICOTT) құрылған кезде басталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол ресми туристік ұйымдардың халықаралық одағы (МСОТО) болып өзгертілді. Ұйымның штаб-пәтері Женевада орналасқан. Мекеме құрамына 109 туристік ұлттық ұйым кірді. Бұл туристік маршруттар Ұйымына жетекшілік ете бастаған, фирмалардың есебін жүргізіп, тізім жасай бастаған, сондай-ақ белгілі бір ұйым ұсынатын қызметтер қызметін бақылай бастаған алғашқы ұйым болды. 1973 жылы МСОТО "Дүниежүзілік туристік ұйым" болып өзгертілді .[5]
Әлемдік ойын-сауық және туризм индустриясында бірнеше рет атап өтілгендей, тақырыптық саябақтар ерекше орын алады. Тақырыптық саябақтардың тарихи тамыры ХІХ ғасырдың аяғында Еуропаның көптеген жетекші қалаларында болған Ләззат саябақтарымен байланысты.
Ләззат саябақтары Копенгаген - Тиволи бақтары, Вена - Пратер саябағы және т.б. сияқты еуропалық астаналарда болды. 1952 жылы "Де Эфтелинг" корпорациясы Еуропалық ертегілер негізінде саябақ салды . Дегенмен Диснейлендті жасаушылар тақырыптық саябақтардың негізін қалаушылар деп дауласады.[6]
Анықтама үшін " Диснейленд "1952 жылы," Де Эфтелинг " корпорациясының паркі 1949 жылы ашылды . Осыған қарамастан еуропалықтар тақырыптық саябақтардың ата-бабалары болып саналады, ескі континентте мұндай саябақтар өте баяу дамыды және ауқымы АҚШ-қа қарағанда қарапайым болды. АҚШ-тағы тақырыптық саябақтар өткен ғасырдың 50-ші жылдарының ортасында дәстүрлі саябақтар өзектілігін жоғалта бастаған кезде өзінің шарықтау шегіне және шынайы гүлденуіне жетті. Уақыт өте келе тақырыптық саябақтарда өмірге әкелінген бос уақытты ұйымдастырудың түбегейлі басқа тұжырымдамасы жасалады. Саябақтың жұмысы қызықты тақырыпқа негізделген. Ол аттракциондар мен қойылымдарда дамиды, оған барлық көмекші саябақ қызметтері бағынады.
Тақырыптық саябақтар отбасылық ойын-сауық орталығы ретінде құрыла бастады. Саябақтың тақырыбы мақсатқа байланысты анықталды. Әр түрлі жастағы адамдарды біріктіру және, ең алдымен, ересек тұрғындарды тарту үшін ол тек көңілді ғана емес, сонымен қатар ақпараттық-танымдық сипатта болуы керек.[7]
Саябақтар әртүрлі тақырыптардың айналасында құрылуы мүмкін: тарих, мәдениет, география, спорт және т .б. олардың кейбіреулері бір тақырыпқа арналған, басқалары әртүрлі тақырыптарды қозғайды, мысалы. Тағы бір мысал - Калифорниядағы ұлы Америка саябағы-100 акр жерде орналасқан отбасылық демалыс орталығы Туған қала алаңы, Юкон аумағы, Янки айлағы, ауыл жәрмеңкесі және Жаңа Орлеан.
Бастапқы тұжырымдамадан басқа, тақырыптық саябақтар дәстүрлі ойын-сауық саябақтарына қарағанда бірқатар басқа артықшылықтарға ие. Тақырыптық саябақтар қала шегінен тыс жерде орналасқан. Тиімді жұмыс істеу үшін олар екі сағаттық қашықтықта болуы керек деп есептеледі.
Сонымен, АҚШ-тың ең көне "ДиснейЛенд" саябағы Лос-Анджелестен оңтүстік-шығысқа қарай 60 км жерде салынған. Еуропаның ірі "Еуро - Диснейленд" тақырыптық саябағы Парижден 30 км қашықтықта орналасқан. Финляндиядағы "мумия-тролльдер елі" Турку қаласынан 20 км қашықтықта орналасқан .[8]
90-шы жылдары тақырыптық саябақ индустриясында жаңа тренд пайда болды. Ірі сауда орталықтарында орналасқан ойын-сауық саябақтары жабдықтала бастады. Слайдтары, карусельдері және саябақтардың басқа атрибуттары бар барлығына таныс ойын-сауық саябақтары жабық жағдайда ойын-сауықты бейімдей бастады.
Тақырыптық саябақтар бастапқыда жынысы мен жасына тәуелсіз халықтың барлық топтары үшін құрылды. Егде жастағы адамдар үшін 1995 жылы ХХ ғасырдың басында танымал классикалық аттракциондары бар "жоғалған Кеннивуд" (Жоғалған Кеннивуд) деп аталатын аймақ ашылды.[9]
Тақырыптық саябақ индустриясы өте тез дамып, бәсекелестік күн өткен сайын күшейе түскендіктен Диснейленд және басқа корпорациялар географиясын кеңейте бастады. Сонымен қатар, тақырыптық саябақтарда аттракциондардан басқа Тунистегі Médinat Alzahra немесе Франциядағы Puy du Fou сияқты бүкіл шоу ұйымдастырыла бастады . Соңғы 20 жылда Азия елдерінде тақырыптық саябақтардың дамуының керемет деңгейін байқауға болады. Бұл сала өте танымал жергілікті тұрғындар арасында және осы елдердегі туризмді дамыту факторларының бірі болып табылады. Мысалы, Голливудтағы ең көне Universal Studios киностудиясының тақырыптық саябақтары әлемнің төрт қаласында орналасқан: олардың екеуі АҚШ -- та-Лос -- Анджелес пен Орландо аймағында, біреуі Жапонияда, Осака қаласында және Сингапурда. Азиядағы ең танымал орындардың бірі-Токио мен Гонконгтағы әйгілі disneylands желілік ойын-сауық саябақтары . [10]
Оңтүстік Кореядағы Lotte World саябағы әлемдегі ең үлкен шатыр астындағы аттракциондар саябағы ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енді. Сонымен қатар, жабық кешен саябақтың бірінші бөлігі ғана, екіншісі ашық ауада орналасқан. Lotte World әлем халықтарының танымал карнавалын өткізеді. Аттракциондардан басқа, сайтта мұз айдыны, шеру алаңдары және лазерлік шоулар бар. Келушілер саны бойынша ол еуропалық және американдық саябақтардың көпшілігін басып озады, ал Азияда Токиодағы Диснейлендтен кейінгі екінші орында. Әлемдегі ең танымал саябақтардың қатарына еуропалық және "сиқырлы" аттракциондары, хайуанаттар бағы мен аквапаркі және "Дүниежүзілік жәрмеңке"сауда аймағы бар тағы бір Оңтүстік Корея саябағы -- Эверленд кіреді. Қытайдың, Жапонияның, Малайзияның, БАӘ, Вьетнамның және басқа да Азия елдерінің бірнеше қалаларында ірі ойын-сауық саябақтары бар.[11]
Қазіргі уақытта ойын-сауық дамыды әлемдік Индустрия орасан зор, тез өсіп келе жатқан табыспен. Бұл салада тақырыптық саябақтар ерекше орын алады. Тақырыптық саябақтар экономиканың салыстырмалы түрде жас және қарқынды дамып келе жатқан саласы ретінде үнемі инновациялар мен үлкен инвестицияларды қажет ... жалғасы
Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі
Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ- Түрік университеті
Қорғауға жіберілді
----------------------------------- ----
кафедра меңгерушісі,
Ph.D аға оқытушы Момбекова Г.
_________20223 ж
ДИПЛОМДЫҚ ЖОБА
Түркі мемлекеттері саябағы туристік өнімін әзірлеу
6В11157 - Туризм
Орындаған
ЭСТ-911 топ студенттері А.Ашуров
С.Байгазиев
А. Румханов
А. Зoкиров
Ғылыми жетекші:
PhD., аға оқытушы Б.Ж.Кенешбаев
Түркістан 2023
АННОТАЦИЯ
Бүгінгі таңда туризм саласы тек өңірлердің ғана емес, бүкіл елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды көрсеткіштері болып табылады. Мемлекет экономикасының көлік жүйесі, сауда, Құрылыс және т.б. сияқты негізгі секторлары сервис және туризм саласының даму қарқынына байланысты. Туристік саланың дамуы тек мемлекет бюджетіне ғана емес, сонымен бірге халықтың барлық топтарының материалдық жағдайына да әсер ететін инвестициялар мен қомақты қаражат ағынына әкеледі. Туризм саласын жетілдіру, сондай-ақ олардың дамуы ұсынылған ойын-сауыққа тікелей байланысты. Экономикалық және демографиялық дағдарыстың қазіргі жағдайында әр ел әр аймақ туристердің назарын аудару үшін күреседі. Бұл күресте инвесторларды, туристерді тарту арқылы аймақтың - қаланың, облыстың, мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігін арттыра алатын адам жеңеді. Өңірдің туризм индустриясына деген қызығушылықты арттырудың мұндай құралы бүгінгі таңда өте танымал болған тақырыптық саябақтарды құру идеясы болып табылады. Еуропада, Азияда, АҚШ-та тақырыптық саябақтар тек жергілікті тұрғындар арасында ғана емес, сонымен қатар миллиондаған шетелдік қонақтарды тартады, олар бүкіл отбасыларымен көптеген шақырымдарды еңсереді.бос уақыттарын қызықты өткізу үшін. Менің ойымша, біздің өңірде тақырыптық саябақтар құру жолында шетелдік тәжірибені зерттеу және қолдану бүгінгі таңда өзекті тақырып болып табылады.
АННОТАЦИЯ
Сегодня сфера туризма является важнейшими показателями социально-экономического развития не только регионов, но и всей страны. Основные секторы экономики государства, такие как транспортная система, торговля, строительство и др., зависят от темпов развития сферы сервиса и туризма. Развитие туристской отрасли приводит к значительному притоку инвестиций и средств, влияющих не только на бюджет государства, но и на материальное положение всех слоев населения. От предлагаемых развлечений напрямую зависит совершенствование сферы туризма, а также их развитие. В нынешних условиях экономического и демографического кризиса каждая страна изо всех сил пытается привлечь внимание туристов из каждого региона.
В этой борьбе побеждает тот, кто сможет повысить конкурентоспособность региона - города, области, государства, привлекая инвесторов, туристов. Таким инструментом повышения интереса к индустрии туризма региона является идея создания тематических парков, которые сегодня стали очень популярными. В Европе, Азии.
Annotation
Today, the tourism sector is the most important indicators of socio-economic development not only of the regions, but also of the whole country. The main sectors of the state's economy, such as the transport system, trade, construction, etc., depend on the pace of development of the service sector and tourism. The development of the tourism industry leads to a significant influx of investments and funds that affect not only the state budget, but also the financial situation of all segments of the population. The improvement of the tourism sector, as well as their development, directly depends on the entertainment offered. In the current conditions of economic and demographic crisis, each country is struggling to attract the attention of tourists from each region.
ÖZET
In this struggle, the winner is the one who can increase the competitiveness of the region - city, region, state, attracting investors, tourists. Such a tool to increase interest in the tourism industry of the region is the idea of creating theme parks, which today have become
Günümüzde turizm sektörü sadece bölgelerin değil tüm ülkenin sosyo-ekonomik kalkınmasının en önemli göstergeleridir. Ulaştırma sistemi, ticaret, inşaat vb. Gibi devlet ekonomisinin ana sektörleri., hizmet sektörünün ve turizmin gelişme hızına bağlıdır. Turizm endüstrisinin gelişimi, yalnızca devlet bütçesini değil, aynı zamanda nüfusun tüm kesimlerinin mali durumunu da etkileyen önemli bir yatırım ve fon akışına yol açmaktadır. Turizm sektörünün gelişmesi ve gelişmesi doğrudan sunulan eğlenceye bağlıdır. Mevcut ekonomik ve demografik kriz koşullarında, her ülke her bölgeden turistlerin dikkatini çekmek için mücadele ediyor.
Bu mücadelede kazanan, bölgenin rekabet gücünü artırabilecek olandır - şehir, bölge, devlet, yatırımcıları, turistleri cezbeden. Turizm endüstrisine olan ilgiyi artırmak için böyle bir araç
Мазмұны
Кіріспе
1 Туристік өнім мазмұнын талдау
1.1 Туристік өнім мәні мазмұны
1.2 Туристік өнімді құрастыруда шетелдік тәжірибесі
2 Түркі мемлекеттер саябағы туристік өнімді ұйымдастыру мүмкіншілігін талдау
2.1 Түркі мемлекеттер саябағы туристік өнімнің жобалық сипаттамасы
2.2 Жобаны іске асыру қажетті ресурстар
2.3 Сауалнама нәтижелері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Бүгінгі таңда туризм саласы тек өңірлердің ғана емес, бүкіл елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды көрсеткіштері болып табылады. Мемлекет экономикасының көлік жүйесі, сауда, Құрылыс және т.б. сияқты негізгі секторлары сервис және туризм саласының даму қарқынына байланысты. Туристік саланың дамуы тек мемлекет бюджетіне ғана емес, сонымен бірге халықтың барлық топтарының материалдық жағдайына да әсер ететін инвестициялар мен қомақты қаражат ағынына әкеледі. Туризм саласын жетілдіру, сондай-ақ олардың дамуы ұсынылған ойын-сауыққа тікелей байланысты. Экономикалық және демографиялық дағдарыстың қазіргі жағдайында әр ел әр аймақ туристердің назарын аудару үшін күреседі. Бұл күресте инвесторларды, туристерді тарту арқылы аймақтың - қаланың, облыстың, мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігін арттыра алатын адам жеңеді. Өңірдің туризм индустриясына деген қызығушылықты арттырудың мұндай құралы бүгінгі таңда өте танымал болған тақырыптық саябақтарды құру идеясы болып табылады. Еуропада, Азияда, АҚШ-та тақырыптық саябақтар тек жергілікті тұрғындар арасында ғана емес, сонымен қатар миллиондаған шетелдік қонақтарды тартады, олар бүкіл отбасыларымен көптеген шақырымдарды еңсереді.бос уақыттарын қызықты өткізу үшін. Менің ойымша, біздің өңірде тақырыптық саябақтар құру жолында шетелдік тәжірибені зерттеу және қолдану бүгінгі таңда өзекті тақырып болып табылады.
Зерттеу тақырыбы туристік ресурстар ретінде тақырыптық саябақтардың проблемалары болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты-туристік ресурс ретінде тақырыптық саябақтарды жан-жақты таныстыру және зерттеу .
Дипломдық жұмыстың қалыптасқан мақсаттары негізінде зерттеуге келесі міндеттер қойылды:
Тақырыптық саябақтардың даму тарихын зерттеу;
Қазіргі заманғы тақырыптық саябақтарды дамытудың негізгі кезеңдері мен элементтерін анықтау және олардың тиімділігін анықтау;
Тақырыптық саябақтардың қазіргі даму тенденцияларын талдау;
Тақырыптық саябақтардың түрлерін жіктеу;
Туристік ресурстар сегментіне тақырыптық саябақтардың ерекшеліктерін анықтау;
Мәселенің даму дәрежесі. Бұл проблема отандық зерттеушілердің еңбектерінде жеткілікті түрде қамтылмаған, өйткені біздің елімізде ойын-сауық индустриясының объективі арқылы туризмге деген қызығушылық жақында пайда болды. Ең көрнекті отандық зерттеушілердің қатарына О. в. Кудрявцева, М. д. Твердохлебова , А. ю. Александров , Л. Л. Руденко , О. Л. Седикина және д. р. жатады.
Шетелде тақырыптық саябақтар ХХ ғасырдың ортасында пайда болғандықтан, сәйкесінше бұл тақырып американдық және еуропалық зерттеулерде анағұрлым пысықталған және осы салада көптеген мамандар бар-S. A. Clave, D. Samuelson , W. Yegoiants, D. E. Levin және д. р.
Бұл зерттеудің ғылыми жаңалығы туризмді дамыту ресурстарының бірі ретінде тақырыптық саябақтарды кешенді теориялық зерттеуде жатыр. Біздің елімізде осы саланы одан әрі дамыту үшін тұжырымдар мен ұсыныстарды әзірлеу үшін нақты саябақты талдау.
Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негіздері. Бұл зерттеудің теориялық негізі менеджмент, география, әлеуметтану саласындағы отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері және, әрине, сервис және туризм индустриясы мамандарының еңбектері болды.
Зерттеудің әдістемелік негізі тарихи-географиялық әдіс, жүйелік әдіс, салыстырмалы талдау әдісі, сипаттау және жіктеу әдісі болды.
1 Туристік өнім мазмұнын талдау
1.1 Туристік өнім мәні мазмұны
Туризм - табыс кілті. Дамыған мемлекеттер бұл мәселені баяғыда жолға қойған. Уақытпен бірге біздің еліміз де бұл салаға көңіл бөлуді бір жүйеге келтіруде. Шет ел асып келер туристерді айтпағанда, ел тұрғындары үшін ішкі туризмді жетілдіру маңызды. Осы тұрғыда шырайлы Шымкентте жанға жайлы орындардың көптеп бой түзеп, халық игілігіне жарап тұрғаны көңіл қуантады. Күн өткен сайын шет елдік туристер әлемнің көкпен таласқан биік ғимараттары мен теңіз жағалауларындағы заманауи үлгідегі демалыс аймақтарынан гөрі әлі де табиғи қалпынан айнымаған, қаймағы бұзылмай сақталған табиғат ананың сұлулығын тамашалауға көп назар аударуда. Бұл бағытта табиғи климаты жұмсақ, Оңтүстіктің таулы аймақтардағы шатқалдары, мемлекет тарапынан қорғауға алынған ұлттық саябақтарына қарасты орманды алқаптары мен көлдері өңіріміздің басты байлықтарынан саналады. Солардың бірі де, бірегейі деп Сырдария-Түркістан мемлекеттік өңірлік табиғи саябағына қарасты аймақтарды айтуға болады. Осы бағытта ішкі туризм саласының әлеуетін арттырып отырған мекеменің табалдырығын аттап, жұмысымен танысудың сәті түсті. [1]
Саябақтың негізгі мақсаты - Сырдария өзені мен Арыс өзенінің екі жағалауы мен Боралдай жотасының ландшафттарын табиғи түрде сақтау, табиғи кешендер мен мемлекеттік табиғи-қорықтық қор объектілерін, табиғаттың көрікті жерлері мен ерекше құндылығы бар өсімдіктер мен жануарлар дүниесін және де мәдени-тарихи ескерткіштерді экологиялық ағартушылық, ғылыми, туристік мақсатта тиімді пайдаланып, сақтау болып табылады. Сырдария-Түркістан мемлекеттік өңірлік табиғи паркінің аумағында ішкі туризмді дамыту мақсатында саябақ аумағындағы туристік бағыттарды тамашалау үшін қызмет көрсету түрлерін жүзеге асыруды да заңдастырған екен. Бұл бағытта Туризм рекреация және экоағарту бөлімі қызу жұмыс жасап жатқан жайы бар. Сапарымыздың екінші күнінде ұлттық парктің Түркістан филиалының қарамағындағы Қызылшаруа елді мекеніндегі орманшылықта орын тепкен Бұхар бұғыларының тұқымбағын тамашалауға бет бұрдық. Түркістан қаласынан батысты бетке алып келеміз.[2]
Біз Түркістан қаласынан таң шапағымен шықтық. Өйткені таңғысын бұғы бағушылар жем-шөп салатын кезге үлгеруіміз қажет болды. Осы кезге үлгермесек, оларды көру мүмкін болмай қалады екен. Жол жөнекей орман алқабындағы жануарларды қорғауға арналған әрі өрт тілсіз жау екендігін ескерткен тақтайшаларды кездестірдік. Бұғы бағатын қызметкерлердің үйі Сырдария жағасында екен.
Тақырыптық саябақтардың демалыс орны ретінде танымалдығы жыл сайын артып келеді. Еуропалық ойын-сауық нарығы жеткілікті дамыған. Ойын-сауық саябақтарының тарихы ортағасырлық Еуропадан басталады, онда негізгі қалалардың маңында көктемде Рахат бақтары ашылды. Еуропалық нарық саябақтардың екі түріне бөлінеді, олар көптеген жылдар бойы дамыған және тақырыптық саябақтар ретінде арнайы ойластырылған және салынған. Қазіргі уақытта ойын-сауық үлкен, тез өсіп келе жатқан табысы бар әлемдік индустрияға айналды. Бұл салада тақырыптық саябақтар ерекше орын алады. Тақырыптық саябақтар идеясы Еуропада ХІХ ғасырдың аяғында пайда болды. Attraction -- "тарту") ка карусельдер, айналма дөңгелек. Біраз уақыттан кейін Парижде әлемдегі алғашқы әдеби аттракцион пайда болды -- "мылтықтан айға". Келушілер бір-бірден тар "ғарыш аппаратына" кіріп, оларды түтін басып, содан кейін иллюминатордың артында ай пейзажы пайда болды. Көршілес карусельдермен бірге бұл Луна паркі деп аталды. Нидерландыда 1952 жылы құрылған ЕО тақырыптық паркі идеясының заманауи көрінісі саябақ еуропалық ертегілерге негізделген. Тақырыптық саябақ түрінде ұйымдастырылған ойын-сауық орталықтары АҚШ, Франция, Испания, Нидерланды, Дания, Германия, Ұлыбритания, Жапония, Қытай, Австралияда дамуда. Тақырыптық саябақтардың танымалдығы артып келеді. Бір жыл ішінде АҚШ саябақтарына 90 миллионнан астам адам келеді, ал кірістер 3 миллиард долларға жетеді.[3]
Бір жыл ішінде Еуропалық Диснейленд келушілерді Лувр мен Эйфель мұнарасынан 2 есе көп қабылдайды. Егер бұрын туристік өнімдер негізінен мамандандырылмаған болса, бұқаралық туризмге арналған сипаттамалары бірдей болса, қазір және болашақта туристік өнім әртараптандырылып қана қоймай, сонымен қатар саяхатшылардың бір жыл ішінде қысқа мерзімді бірнеше рет болуына бағытталған туристік сұраныстың даму тенденциясына сәйкес келуі керек. Осы мақсатта көптеген елдерде туристерді тарту үшін жаңа тұжырымдамалар жасалуда. Мұнда тақырыптық демалыс саябақтарын ішкі және халықаралық туризмнің туристік өнімі ретінде пайдалану маңызды рөл атқарады
Бір жыл ішінде Еуропалық Диснейленд келушілерді Лувр мен Эйфель мұнарасынан 2 есе көп қабылдайды. Егер бұрын туристік өнімдер негізінен мамандандырылмаған болса, бұқаралық туризмге арналған сипаттамалары бірдей болса, қазір және болашақта туристік өнім әртараптандырылып қана қоймай, сонымен қатар саяхатшылардың бір жыл ішінде қысқа мерзімді бірнеше рет болуына бағытталған туристік сұраныстың даму тенденциясына сәйкес келуі керек. Осы мақсатта көптеген елдерде туристерді тарту үшін жаңа тұжырымдамалар жасалуда. Мұнда тақырыптық демалыс саябақтарын ішкі және халықаралық туризмнің туристік өнімі ретінде пайдалану маңызды рөл атқарады
Мысалы, әлемдегі Диснейленд саябақтарының әрқайсысы (АҚШ-тағы Калифорния Мен Флорида штаттарында, Жапония мен Францияда) қысқа уақыт ішінде жылына 1 миллион қонақты қабылдайды. Бұл қонақтар саны жалпы американдық халықаралық туристер ағынының 10% құрайды. Тақырыптық саябақ бизнесінің табиғаты қарапайым адамның кірісі мен бос уақытымен тікелей байланысты. Демек, біз тақырыптық саябақтардың көпшілігі экономикалық өрлеу кезінде халықтың табысы мен қажеттіліктерінің өсуімен өте тез өсіп келе жатқанын көреміз. Тақырыптық саябақтардың сәттілігінің басты құпияларының ішінде жоғары технологияларды қолдануды ерекше атап өткен жөн: жарық пен мультфильм эффектілерін бақылаудың компьютерлік жүйелері, соның арқасында келушілер толқуды сезінеді және ерекше әсер алады.
Дүниежүзілік тәжірибеде қалалық саябақтарды орналастыруда белгілі бір әдістеме қалыптасты. Саябақтарды функциональды-жоспарлық және композициялық ұйымдастыруға келесі негізгі талаптар ұсынылуы тиіс: саябақты жоспарлармен оны қоршап тұрған террияның жоспарымен сәйкестілігі; территорияны аймақтауға негізделген; саябаққа кіре беріс көпшіліктің қозғалыс жолдары бағытында болуы тиіс; саябақ территориясында ғимараттар мен алаңдарды салу олардың атқаратын қызметін есепке алу тиіс; келушілер қозғалысының кестесі болуы шарт; санитарлы-гигиеналық жарылыс, жарықтандыру мен өртке қарсы талаптар ; - мөлшері толық архитектуралық-ландшафттық жарасымдылық ретінде саябақ қалыптастыру.
Саябақтық территорияларды талдау кезінде мынадай факторлар қатарын есепке алу керек:
1 Жалпықалалық қоғамдық орталықтарға тұрғындардың қол жетерлігі, жалпықалалық маңыздағы мәдениет және тұрмыстық қызмет нысандары қалалық қоғамдық орталықталықтарды қалыптастыратын, қызмет көрсету орталықтарына жаяу бара алатындығымен анықталады. Оларға бару немесе ара-қашықтық уақыт мерзіміне байланысты толық көлемде немесе кейбір жағдайда ғана есептеледі. Қала саябақтарына бару уақыты 20 минуттан аспауы керек, ал жоспарланған аудандардағы саябақтарға 15 минуттан аспауы шарт. Сейсмикалық аудандарда жалпы қолданыстағы көгалдандырылған территорияларға, бақтарға, саябақтарға еркін мүмкіндік жасау керек, айналасына ешқандай тұрған аудандары салынбауы тиіс. Мысалы: 1-ден аймаққа кіретін жері - жаяу жүргіншілерге арналған (10 минуттық) 800 метрдей жер болу керек; 2-ден жаяу жүргіншілерге арналған (20 минуттық) 1600 метрдей жер болу керек; 3-ден жаяу жүргіншілерге арналған (30 минуттық) 2400 метрдей жер болу керек.
2 Территорияны орталықтандырылған инженерлік жабдықтау және абаттандыруды қамту: (су тарататын колонкалар, канализация, жылу, электрожабдық, газбен жабдықтау, көшелердің қатты жабыны мен өткелдер, қоғамдық көлік аялдамасына жету мүмкіндігі).
3 Құрылыстың тарихи құндылығы, территорияның эстетикалық және ландшафттық құндылығы. Тарихи және архитектуралық ескерткіштердің, құнды эстетикалық (ландшафттық) факторлардың (әдемі ландшафт, орман массивтері және жасыл көшеттер, өзендер мен суаттар), құнды табиғи факторлардың(сирек кездесетін өсімдіктер, тоғандар, жануарлар әлемі) болуы.
4 Қоршаған орта жағдайы, санитарлы және микроклиматтық жағдай (антропогендік факторлардың қоршаған ортаға әсері):
- ауа бассейнінің ластану. Территорияның орналасуы бойынша ауа жағдайын анықтау. Өнеркәсіп нысандарының әсер ету ортасын анықтайды. Аудандарды игеру кезіндегі негізгі міндеттердің бірі өнеркәсіп мекемелеріндегі зиянды әрекеттерді төмендету болып табылады. Тазартудың қазіргі және жаңа технологияларын ендіру, сонымен бірге, ауаны ластаушы заттардың құрамын төмендетуге байланысты шаралар өткізіледі. Ауа жағдайына үнемі бақылау жүргізіліп отырады;
- территорияны ластау. Бұл фактор ауданның экологиялық жағдайын қарастырады: ластану жағдайы (өнеркәсіптердің жақындығын, өзен жайылмаларын және т.б.). Құрылыс салмай тұрып қаланың экологиялық Институты экологиялық жағдайды қарастырып алады. Егер қажет болса топырақ құнарлылығын арттыруды жүргізеді, мамандар бактерологиялық зерттеу үшін топырақ сынамаларын алады;
- судың ластану. Сел ағындарынан ластаушы заттардың орташа құрамы зерттеледі;
- шуыл режимінің бұзылу. Шуылдың негізгі көзі - аудан территориясы бойынша өтетін автокөлік трассалары. Кәсіпорындардан шығатын шуыл деңгейінің қолайсыз жаңғыры анықталады;
- құрылыс ерекшелігі. Саябақтарды жоспарлау құрылыстың экологиялық ерекшегі есебімен анықталады. Құрылыс орамдарына құрылыс салу тығыздығы анықталады;
- қолданбалы теріс әсерлер (электромагниттік өріс, радиация, және т.б.).
5 Құрылыстың инженерлік-геологиялық жағдайы және табиғи және антропогендік зиянды әсерлерге ұшырау деңгейлері: қала тұрғызу мақсатында пайдалану үшін территорияларға кедергі жасайтын күрделі рельеф, әлсіз топырақ, су басу, батпақтану, грунт суларының жоғарғы жағдайы, басқа да табиғи факторлардың болуы.
Жалпы қолданыстағы көгалданған территориялар құрылымында ірі саябақтар мен ені 0,5 км болатын ормансаябақтары қолданылады. Территорияның жалпы балансында саябақтармен бақтардағы көгалдандырылған территориялар 70 %-ды құрайды.
Саябақ территориясына бір уақытта келушілердің саны есебі 100 адамга болып қабылданған. Біруақытта 10-50 адамга келушілер кезінде олардың қозалысы үшін жол-соқпақ жолдар желісі қарастырылған, орман шеті алаңқайларында - топырақ қорғау көшеттері отырғызылады, ал біруақытта 50 адамга келушілерге - саябақтық орман ландшафтарын қалыптастыру бойынша шаралар қарастырылған.
Өте ірі, ірі және үлкен қалада халықтарды қалалық және аудандық маңыздағы саябақтармен, сонымен бірге, арнайы - балалар, спорттық, көрмелік, хайуанаттар және басқа да саябақтар, ботаникалық бақтарды қосып қарайды. Саябақтар мен бақтарды орналастыру кезінде табиғи көшеттер мен су қоймаларының учаскелері сақталынады.
Саябақтар, бақтар, гүлзарлар территориясының аудандары: қалалық саябақтар - 15 га, бақтар - 3 га, гүлзарлар - 0,5 га.
Бульвар мен жаяу жүргіншілер аллеясы көпшілік ағынды жаяу жүргізушілер бағытында орналасқан. Бульварлардың орналасуы, оның созылуы мен ендігі, сонымен қатар, көшенің көлденең кескіні көшелердің архитектуралық-жоспарлық шешімі және оның құрылысы есебінен анықталады. Бульварлардың ені бір ұзына бойы жаяу жүргіншілер аллеясы мен қысқа мерзімді демалысқа арналған алаңдар: көше осьі бойынша - 18 м., өтетін жер мен құрылыс арасындағы көшенің бір жағы-10 м болады[35].
Жалпы қолданыстағы көгалданған территориялар кішігірім архитектуралық пішіндер көмегімен абаттандырылады: субұрқақтар және бассейндер, баспалдақтар, пандустар, тіреу қабырғалар, күркелер, шырағдандар және т.б.
Ландшафттық-рекреациялық территориялардың жол торабы (жолдар, аллеялар, соқпақ жолдар) жаяу жүргіншілер қозғалысының негізгі жолдарына бағытталған және аялдамалық бекеттерге, ойын және спорттық алаңдарға қысқа ара-қашықтықты анықтау есебімен сәйкес, минимальды еңістік мүмкіндігі бойынша трассаланады .
Саябақтар құрылысы үшін жергілікті жерді жобалау мен игеру кезінде қоршаған орта мен нысандардың жұмыс істеуіне әсер ететін көптеген факторларды тереңнен талдау керек. Территорияны тиімді пайдалану туралы сөз болып отыр. Ең алдымен, саябақтар экологиялық және сауықтыру рөлін атқарады. сондықтан олар жергілікті жер мен келушілердің денсаулығына зиян келтірмейтіндей орналсуы керек. Аймақтың қол жетімді факторы саябақтың мәдени қызметпен қамтылуына әсер етеді. Қол жетімділік коэффициенті жоғары болған сайын (саябақ қала ішінде орналасқан жағдайда) үлкен мәдени құндылыққа ие болады. Қаламаңындағы саябақтар қаланың "жасыл" белдеуі экологиялық рөлін атқарады. Саябақ бөлігі классикалық принцип бойынша ыңғайлы және ерекше орналасуы мен олардың қиысуы: саябаққа осьтік композиция және радиальды-жұлдызды қайталанбас көрініс береді.
1.2 Туристік өнімді құрастыруда шетелдік тәжірибесі
Қазіргі әлемдік нарықтық экономикада әлеуметтік-мәдени сала, атап айтқанда туризм саласы және оның құрамдас ойын - сауық индустриясы ерекше орын алады. Бұл саланы қалыптастыру және реттеу үшін, ең алдымен, қызмет көрсету және туризм саласын басқаруды дұрыс ұйымдастыру қажет. Туризм жеке сала ретінде әлі де жас сала болып саналады, өйткені қазіргі түрінде ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана қалыптаса бастады. Бірақ сонымен бірге туризмнің терең тарихи тамыры бар. Адамзат, жалпы алғанда, саяхаттауға және әлемді білуге тән.
Туристік қызметтің қалыптасуы 1925 жылы Гаагада ресми туристік қауымдастықтардың халықаралық конгресі (ICOTT) құрылған кезде басталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол ресми туристік ұйымдардың халықаралық одағы (МСОТО) болып өзгертілді. Ұйымның штаб-пәтері Женевада орналасқан. Мекеме құрамына 109 туристік ұлттық ұйым кірді. Бұл туристік маршруттар Ұйымына жетекшілік ете бастаған, фирмалардың есебін жүргізіп, тізім жасай бастаған, сондай-ақ белгілі бір ұйым ұсынатын қызметтер қызметін бақылай бастаған алғашқы ұйым болды. 1973 жылы МСОТО "Дүниежүзілік туристік ұйым" болып өзгертілді .[5]
Әлемдік ойын-сауық және туризм индустриясында бірнеше рет атап өтілгендей, тақырыптық саябақтар ерекше орын алады. Тақырыптық саябақтардың тарихи тамыры ХІХ ғасырдың аяғында Еуропаның көптеген жетекші қалаларында болған Ләззат саябақтарымен байланысты.
Ләззат саябақтары Копенгаген - Тиволи бақтары, Вена - Пратер саябағы және т.б. сияқты еуропалық астаналарда болды. 1952 жылы "Де Эфтелинг" корпорациясы Еуропалық ертегілер негізінде саябақ салды . Дегенмен Диснейлендті жасаушылар тақырыптық саябақтардың негізін қалаушылар деп дауласады.[6]
Анықтама үшін " Диснейленд "1952 жылы," Де Эфтелинг " корпорациясының паркі 1949 жылы ашылды . Осыған қарамастан еуропалықтар тақырыптық саябақтардың ата-бабалары болып саналады, ескі континентте мұндай саябақтар өте баяу дамыды және ауқымы АҚШ-қа қарағанда қарапайым болды. АҚШ-тағы тақырыптық саябақтар өткен ғасырдың 50-ші жылдарының ортасында дәстүрлі саябақтар өзектілігін жоғалта бастаған кезде өзінің шарықтау шегіне және шынайы гүлденуіне жетті. Уақыт өте келе тақырыптық саябақтарда өмірге әкелінген бос уақытты ұйымдастырудың түбегейлі басқа тұжырымдамасы жасалады. Саябақтың жұмысы қызықты тақырыпқа негізделген. Ол аттракциондар мен қойылымдарда дамиды, оған барлық көмекші саябақ қызметтері бағынады.
Тақырыптық саябақтар отбасылық ойын-сауық орталығы ретінде құрыла бастады. Саябақтың тақырыбы мақсатқа байланысты анықталды. Әр түрлі жастағы адамдарды біріктіру және, ең алдымен, ересек тұрғындарды тарту үшін ол тек көңілді ғана емес, сонымен қатар ақпараттық-танымдық сипатта болуы керек.[7]
Саябақтар әртүрлі тақырыптардың айналасында құрылуы мүмкін: тарих, мәдениет, география, спорт және т .б. олардың кейбіреулері бір тақырыпқа арналған, басқалары әртүрлі тақырыптарды қозғайды, мысалы. Тағы бір мысал - Калифорниядағы ұлы Америка саябағы-100 акр жерде орналасқан отбасылық демалыс орталығы Туған қала алаңы, Юкон аумағы, Янки айлағы, ауыл жәрмеңкесі және Жаңа Орлеан.
Бастапқы тұжырымдамадан басқа, тақырыптық саябақтар дәстүрлі ойын-сауық саябақтарына қарағанда бірқатар басқа артықшылықтарға ие. Тақырыптық саябақтар қала шегінен тыс жерде орналасқан. Тиімді жұмыс істеу үшін олар екі сағаттық қашықтықта болуы керек деп есептеледі.
Сонымен, АҚШ-тың ең көне "ДиснейЛенд" саябағы Лос-Анджелестен оңтүстік-шығысқа қарай 60 км жерде салынған. Еуропаның ірі "Еуро - Диснейленд" тақырыптық саябағы Парижден 30 км қашықтықта орналасқан. Финляндиядағы "мумия-тролльдер елі" Турку қаласынан 20 км қашықтықта орналасқан .[8]
90-шы жылдары тақырыптық саябақ индустриясында жаңа тренд пайда болды. Ірі сауда орталықтарында орналасқан ойын-сауық саябақтары жабдықтала бастады. Слайдтары, карусельдері және саябақтардың басқа атрибуттары бар барлығына таныс ойын-сауық саябақтары жабық жағдайда ойын-сауықты бейімдей бастады.
Тақырыптық саябақтар бастапқыда жынысы мен жасына тәуелсіз халықтың барлық топтары үшін құрылды. Егде жастағы адамдар үшін 1995 жылы ХХ ғасырдың басында танымал классикалық аттракциондары бар "жоғалған Кеннивуд" (Жоғалған Кеннивуд) деп аталатын аймақ ашылды.[9]
Тақырыптық саябақ индустриясы өте тез дамып, бәсекелестік күн өткен сайын күшейе түскендіктен Диснейленд және басқа корпорациялар географиясын кеңейте бастады. Сонымен қатар, тақырыптық саябақтарда аттракциондардан басқа Тунистегі Médinat Alzahra немесе Франциядағы Puy du Fou сияқты бүкіл шоу ұйымдастырыла бастады . Соңғы 20 жылда Азия елдерінде тақырыптық саябақтардың дамуының керемет деңгейін байқауға болады. Бұл сала өте танымал жергілікті тұрғындар арасында және осы елдердегі туризмді дамыту факторларының бірі болып табылады. Мысалы, Голливудтағы ең көне Universal Studios киностудиясының тақырыптық саябақтары әлемнің төрт қаласында орналасқан: олардың екеуі АҚШ -- та-Лос -- Анджелес пен Орландо аймағында, біреуі Жапонияда, Осака қаласында және Сингапурда. Азиядағы ең танымал орындардың бірі-Токио мен Гонконгтағы әйгілі disneylands желілік ойын-сауық саябақтары . [10]
Оңтүстік Кореядағы Lotte World саябағы әлемдегі ең үлкен шатыр астындағы аттракциондар саябағы ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енді. Сонымен қатар, жабық кешен саябақтың бірінші бөлігі ғана, екіншісі ашық ауада орналасқан. Lotte World әлем халықтарының танымал карнавалын өткізеді. Аттракциондардан басқа, сайтта мұз айдыны, шеру алаңдары және лазерлік шоулар бар. Келушілер саны бойынша ол еуропалық және американдық саябақтардың көпшілігін басып озады, ал Азияда Токиодағы Диснейлендтен кейінгі екінші орында. Әлемдегі ең танымал саябақтардың қатарына еуропалық және "сиқырлы" аттракциондары, хайуанаттар бағы мен аквапаркі және "Дүниежүзілік жәрмеңке"сауда аймағы бар тағы бір Оңтүстік Корея саябағы -- Эверленд кіреді. Қытайдың, Жапонияның, Малайзияның, БАӘ, Вьетнамның және басқа да Азия елдерінің бірнеше қалаларында ірі ойын-сауық саябақтары бар.[11]
Қазіргі уақытта ойын-сауық дамыды әлемдік Индустрия орасан зор, тез өсіп келе жатқан табыспен. Бұл салада тақырыптық саябақтар ерекше орын алады. Тақырыптық саябақтар экономиканың салыстырмалы түрде жас және қарқынды дамып келе жатқан саласы ретінде үнемі инновациялар мен үлкен инвестицияларды қажет ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz