Еңбек құқының әдістері

Қазақстан Республикасының еңбек құқығының түсінігі, пәні, әдісі, жүйесі
Еңбек құқығының нарығы жұмыс істеу үрдісіндегі еңбекті қолдану мен оны ұйымдастыру барысында қалыптасып, қоғамдық қатынастарды реттейді.
Еңбек құқының пәнін құрайтын қоғамдық қатынастардың шеңбері кең және неғұрлым күрделі.
Ондағы негізгі орынды.жұмыскер мен жұмыс беруші арасында жұмыскердің өз еңбек қызметін іске асыру кезінде пайда болған еңбек қатынастары алады. Еңбек қатынасының негізгі мағынасы мен оның обьектісі жұмыс, яғни азаматтың еңбекке деген мүмкіндігін іске асырудан басталады.
Еңбек құқығының пәні келесідей ерекшеліктермен сипатталады:
 қарым қатынастар ішкі еңбек қатынасы жағдайында жұмыскерді белгіленген өзара еңбек ету жағдайына бағындырудан шығады;
 жұмыскер нақты бір мекеменің еңбек ұжымына енгізіледі;
 еңбек қатынастары . жұмыскерді жеке еңбек келісім шарты арқылы жұмысқа жіберуге негізделген ерекше заңды деректерге байланысты пайда болады;
 еңбек қатынасының мазұмыны жұмыскердің қатаң түрде белгіленген, кәсіпке, мамандыққа, біліктілік пен лауазымға негізделген жұмысты атқаруымен байланысты.
Еңбек құқының пәнін құрайтын еңбек қатынасынан басқа қатынас шеңберіне еңбекке қатысты (еңбекке қосарланатын, одан шығатын немесе онымен бірігетін) қатынастар да жатады. Ондай қатынастар мыналар;
 ұйымдастыру.басқару қатынасы;
 жұмысқа алу бойынша қатынастар;
 жұмыс барысындағы кәсіби дайындығы мен біліктілігін арттыру қатынастары;
 еңбек келіспеушілігін қарастыру барысындағы қатынастар;
 еңбек заңдылығын сақтау мен оны бақылауға байланысты қатынастар
        
        Қазақстан Республикасының еңбек құқығының түсінігі, пәні, әдісі, жүйесі
  Еңбек құқығының нарығы жұмыс істеу үрдісіндегі еңбекті қолдану мен ... ... ... ... қатынастарды реттейді.
Еңбек құқының  пәнін құрайтын  қоғамдық  қатынастардың шеңбері  кең
және неғұрлым күрделі.
Ондағы негізгі орынды-жұмыскер мен ... ... ... ... еңбек қызметін  іске асыру кезінде  пайда ... ... ... ... ... ... ... мен оның обьектісі  жұмыс, яғни 
азаматтың еңбекке деген  мүмкіндігін іске асырудан басталады.
Еңбек құқығының пәні келесідей ерекшеліктермен сипатталады:
¬      қарым қатынастар  ішкі ... ... ... ... ... ... ету ... бағындырудан шығады;
¬      жұмыскер нақты бір мекеменің еңбек ұжымына  енгізіледі;
¬      еңбек қатынастары – жұмыскерді   жеке еңбек ... ... ... ... ... ... ... деректерге байланысты пайда
болады;
¬      еңбек қатынасының мазұмыны   жұмыскердің  қатаң ... ... ... ... пен лауазымға 
негізделген  жұмысты атқаруымен байланысты.
Еңбек құқының  пәнін құрайтын еңбек қатынасынан ... ... ... ... (еңбекке қосарланатын, одан шығатын немесе
онымен бірігетін) қатынастар да ... ... ... ... ... ... ... алу бойынша қатынастар;
¬      жұмыс барысындағы  кәсіби дайындығы мен  ... ... ... ... ... ... қатынастар;
➢ еңбек заңдылығын сақтау мен  оны бақылауға байланысты қатынастар.
 2. Еңбек құқының әдістері
      Еңбек құқының қазіргі ... ... төрт ... ... ... қатынастарының  орталықтанған және оқшауланған  реттеулерінің 
өзара  бірлесуі. Бұл белгі ... ... ...... көрсетеді. Орталықтанған басқару  нормативтік-құқықтық  актілерді 
қабылдау арқылы жүзеге асырылады, онда ... ... ең ... ... ... реттеулер  жекеленген және  ұжымдық 
еңбек келісім шартына отыру арқылы, ... ... ... актісін
қабылдау арқылы жүзеге асады.
2. Келісімдік, ... ... ... ... ... ... реттеулер  еңбек қатынастарында туындайтын  көпшілік
жағдайында   олар  өз бетімен оған қатысушы болады, яғни келісім ... ... ... жұмыс істеу аптасы мәселесін шешу барысында, еңбек
ақы ... ... шешу ... т.б.) Ұсынылған әдіс  ұсыну әдістері
болған жағдайда  көрінеді, оны ... заң ... үшін ... ... алайда екі тарап ешқандай санкция  қолданылудан ... оны ... да ... ... нормаға  бірінен кеиін бірін
екі бірдей  демалыс күнін беру жатады. Реттеудің ... ... ... ... ... ... ... Негізінен еңбекті
қорғаудың барлық  институттары  императивтік  нормадан тұрады.  Сонымен
қатар  заң ... ... ... демалыс уақытына т.б. жұмысқа алу 
жасына  қатысты ең төменгі талаптар ... ... ... ... ... ... ... негізгі екі  функцияны  жүзеге асырады- ... ... ... ... ... ... ... кезінде, жеке еңбек
келісім шартына отыру барысында  және ұжымдық  ... ... ... ... қорғайды.
4. Жұмыскерлердің  еңбек құқығын қорғау  ... ... ... ең ... ... ... ол ... мекемелердің  әрекет
ету негізінен көрінеді. Сонымен қатар  арнайы мекемелер мен  ... ... ... ... бар- ол  мекемелер келісім
коимссиясы, немесе  көтеріліс жасау сияқты әдістер.
 
3. Еңбек құқығының жүйесі.
ҚР еңбек ... ... бір  ... ... негіз құрайтын,  неғұрлым
жеке өзіндік білім беруге бөлінетін жүйе (институттар), сондай-ақ басқа да 
одан да  ... ... ... ... ... ... ... жалпылығы.Еңбек құқының барлық жүйесі  құралым бойынша 
екі үлкен – Негізгі және Ерекше бөлімге бөлінеді.
 
4. ... ... ... ұқсас
салаларынан ерекшелігі
Еңбек құқына ұқсас құқық салалары болып  азаматтық құқық, әкімшілік құқы
қоғамдық  ... ету ... ... құқық пәніне  еңбекке қатысты  қоғамдық қатынастар кіреді, ... ... ... ... ... ... негізделген. Оған  жалға алу
келісімі, тапсыру, авторлық ... т. б.  ... ... жатады. 
Алайда бұл қатынастар мен  еңбек құқы пәніне кіретін  қатынастар арасында  
олардың әр салаларға жататынын көрсететін  ... ... ... қатынасының  пәні мен оның мазұмыны еңбек процессінің өзі ... ... өзі  ... ... ... ... ... пәні ретінде соңғы
қорытынды болады.
Еңбек құқына әкімшілік құқығының белгілері ұқсас болады, оның ішінде
мемеклеттік ... ... оның пәні ... ... ... ... жүргізу болып табылады.
Оның еңбек құқығынан негізгі ерекшелігі еңбек  ... екі ... ... ... жеке еңбек келісім шартына отырудан ... ... ... әкімшілік акті негізінде  және лауазымға
тағайындау негізіндегі қатынастардан көрінеді, бұл ... ... ... билік
ету бағындыру жүиесінде көрінеді.
Әлеуметтік қамтамасыз ету құқынан  еңбек құқы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету құқын
реттеудің  пәні болып ... ... ... ... ... ... ... ету құқын талап ету кезінде туандайды,
әлеуметтік  қамтамсыз ету  құқы  азаматтарға еңбекті төлеу қаржысынан ... ... ... ... ... ... есебінен ақша бөлуді
қарастырады.  
Еңбек құқығының қайнар көздері және қағидалары.
Еңбек құқық көздерінің түрлері мен оның ... ... ...  екі ... ... ... ... оған әлеуметтік құбылыс ретінде құқық туғызатын ... ... ... ... ретінде  қоғамның материалдық жағдайындағы
өмір сүруі, экономикалық, саяси және  ... ... ... түрде 
мемлекеттің құқықты қалыптастыру, оған  нормативтік-құқықтық акті түрін
беру жұмыстарымен байланыстырады.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды  реттеу саласындағы, жалдау
жұмыстарын ұйымдастыру мен оны қолданудағы   өкілетті органдардың  ... ... ... ... ... көп және әр түрлі және де олар әр түрлі негізде  
бөлінеді.
Құқық көздерді заңдық күші бойынша классификациялалау ... ... ... ... мен келісім шарттар. Оған мысалы, Қазақстан
Республикасынада  ратифицирленген  ... ... ... ... ... ... ... Декларациясы жатады. (№29
«Міндетті және мәжбүрлі еңбек туралы», № 100 «Құндылығы бірдей еңбегі
үшін әйел мен ер ... тең  ақы ... ... № 138 «Ең ... ... ... сондай-ақ  Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... 15.04.95 ж. ... қоншыларды  еңбек көші
қон және  әлеуметтік қорғау саласындағы   келісімдер мен  бірлесіп қызмет
ету туралы», 09.09.94 ж. « ... ... ... ... кезінде
келтірілген  кәсіптік ауруға ұшрау ... ... ... ... ... бірлесіп толтыру туралы»).
2.      Қазақстан Республикасының Конституциясы.  Конституцияның ... ... ... ... ... ... ... және  мамандықты таңдап алуға ерікті.
Мәжбүрлі еңбекке әскери немесе төтенше  ... ғана сот  ... ... ... қауіпсіздік пен  гигиена талаптарына жауап беретін  еңбек
жағдайына құқылы,  ешқандай кемсітушіліксіз еңбек марапатын алуға  сондай-
ақ  жұмыссыздықтын әлеуметтік ... ... ... ... ... ... шешу белгіленген жекеленген және
ұжымдық   еңбек келіспеушіліктер, көтеріліске шығу құқығы   мойындалады.
6.      Әркім дем алуға құқылы. Еңбек келісімі бойынша жұмыс ... ... ... ... ... күндері  жыл сайынға ақылы
демалыстар  кепілденеді.
7.      Қазақстан Республикасының Заңы.  ... ... ... ... заңға  мыналар жатады: 10.12.99 ж. «Қазақстан Республикасындағы
еңбек туралы» 12.07.93 ж. ... ... ... ... т. ... ... ... Қаулысы. Оған жататындар: 29.12.00 ж. «
Жұмыскерлердің  еңбек ақысын төлеудің  инструкциясы мен тәртібін бекіту
туралы»,   25.06.99 ж. «Екі ... ... ... ... ... болатын  аурулардың түрлерін бекіту ... 25.06.99 ... ... күшін тартуды және  Қазақстан Республикасынан  жұмысшы
күшін ... ... ... ҚР  ... ... ... ... және ведомствалардың актісі. Оларға
жататындар: халықты әлеуметтік қорғау мен еңбек Министрінің 21.04.00 ... ... алу  ... мен ... препараттарды берудің
ережесін бекіту туралы», 22.07.00ж. «Еңбекті нормаландыруды ұйымдастыру
бойынша  Әдістемелік  ... ... ... ҚР ... ісі бойынша Агенттігінің  22.05.00 ж. « Медициналық аптекалық
жұмыскерлерді  қосымша  демалысқа шығару туралы» ... ... ... ... ... ... ... нормативтік актілердің әрекеттері адамның  уақыты, аумағы
мен ... ... ... ... ... ... ... нормативтік-құқықтық актілер үшін
әрекеттерінің басталуы мен аяқталуын бекіту нақты практикалық   маңызға ие.
Нормативтік құқықты әрекетке енгізудің ... ... ... өзі ... мүмкін. Заңдарды  әрекетке енгізу тәртібі болып, оның
ішінде  кодекстерді әрекетке енгізу, заңдардың ... өзі ... ... ... табылады. Мысалы, «ҚР еңбек туралы» заңы  01.01.00 ж. 
« ҚР еңбек туралы» заңды ҚР қолданысқа енгізу ... ... 10.12.99 ... ... Егер ... ... ... көлемінің көп
болуына байланысты  оның мәтіні периодикалық басылымдардың  ... ... ... онда  ресми басылған күн  нормативтік құқықтық актінің
мәтіннің соңғы  бөлігінің ... күні ... ... ... мен ... ... ... құқықтық актілердің 
қолданысқа енгізілуінің міндетті жағдайы  оның ақпараттық құралдар бетіне
ресіми басылуы болып табылады.
Нормативтік актіні  қабылдауға ... ... ... ... құқықтық актілер мен оның құрылымдық бөліктері  егер олар 
жаңадан қабылданған  актілердің нормасына  қайшы ... ... ... оны
жойып жіберетен болса  онда олар,  күшін жойған болып немесе  өзгертілген
болып ... ... ... ... байланысты күшін жойған  актілер
мен олардың бөліктерінің тізімі актіде немесе ... ... ... ... ... ... ... қолданысқа енгізу аумағы «Қазақстан Республикасы
территориясы» түсінігімен тығыз байланысты.
Еңбек құқының негізі болып табылатын  нормативтік  құқықтық ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының азаматтары мен  заңды тұлғаларға, сондай-ақ  оның
территориясындағы  шет ел ... ... жоқ ... заңмен
көрсетілген басқа жағдайдалар мен ... ... ... ... ... ... ратифицирленген болып табылады.
Дипломатиялық өкілдер мен  басқа да шет ел  ... ... ... ... нормативтік актілері   халықараық
келісім шарт негізінде  ... ... ... ... ... принціптері негізінде жүреді. ( дипломатиялық иммунитет).
 
3. Еңбек құқының  ... ... ... ... ... ... заңнамада бекітілген 
негіз салушы  басшылық негізідегі   (идеяны)     норманың негізін ... ... ... ... ... ... реттеуге,
оны ұйымдастыруға және  жалдау еңбегін қолдануға ... ... ... ... ... ... ... кездегі принціптерін төрт топқа бөлуге болды:
¬      Еңбек рыногын  реттеудегі және  халықты дұрыс жұмыспен ... ... ... ... ... ... ...  негізгілері.
¬      Жұмскерлердің  еңбегін пайдаланудағы негізгі принцптер.  
➢ Жұмыскерлердің  еңбек құқын  анықтайтын қағидалар.
Еңбек құқығының субъектілері
1. Еңбек құқығын ... мен  оның ... ... ретінде  заңдық ғылым қоғамдық ... ... олар ... ... ... субьектілік
құқық пен  соған сәйкес  міндеттерді  қолданушы   болып табылады. Сонымен
қатар  құқықтың әрбір  ... өз ... ... сипатталады,
олар  оның пәні мен  әдістерімен ... ... ... ... ... ... берлігейді.
Нарықтық жағдайға біртіндеп өту жағдайында  еңбек құқына  ең бірінші
субьект маңызды болып табылады, ол нақты ... ... ... ... ... ... ... қатысады. Олар еңбекке жарамды
жұмыскерлер, жұмыс ... ... ... ... ... ... болып табылады. Еңбек құқының барлық  аталған 
субьектілері  заң ... ... ... ие- ол  ... ... ... ... бір құқықтық қатынастарға қатысуға
мүмкіндік беретін құқықтық статус.
Жұмыс берушілер өз ... ... ... жекелеген кәсіпкерлерге
және  үй жұмысын ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалар меншік түріне қарай  мемлекеттік
және жеке бола алады, ұйымдастыру-құқықтық әрекет ету формасына ... ... бола ... ... ... ... акционерлік қоғамдар, өндіріс кооперативтері) ... емес ... ... ... ... акционерлік
қоғам,  діни  ұжымдар немесе  заңдылық актіде көрсетілген басқа ... ... ... ... құқық субьектілігі оның
белгіленген  құжатымен анықталады.
Еңбек құқының субьектілерінің құқықтық статусы  ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарда кімнің кім екенін
анықтайды. Статус мазұмыны ... ... ... ... а)
субьектінің еңбектік құқық мүмкіншілігі мен  мүмкіншілігінің ... ... ... бекітілген  құқықтар мен міндеттер; в)  осы құқықтар мен
міндеттердің кепілі; г) субьектіге  жүктелген  міндеттерді дұрыс орындау.
Еңбектік ... ... ... ... ... ... ... ерекше   белгі ретінде, нақты бір ... олар ... ... ... бір ... ... құқықтыры
мен міндеттерін қолданатын  субьектісі болуға мүмкіндігі бар.
 
2. Еңбек құқығы субьектісі ретіндегі жұмыскерлер 
Жұмыскер- жұмыс берушімен еңбектік қатынаста ... ... жеке ... ... ... жұмыс атқаратын жеке тұлға.
Еңбек заңнамасында, нақты еңбек туралы заңның 11 бабында  ЖЕК ... ... ... ... ... ғана жасалады. Бұл жас критерийін әдетте 
 әдебиеттерде  еңбекке жарамдығының ... ... ... ... денсаулығына  ерекше талаптар қойылады. Бұл  талаптар 
әскери қызметкерлерге, ұшқыштарғы, ... және ... да  ауыр ... ... ... ... істейтін адамдарға қойылады. ... ... қай ... ... да ... ... табылады. Ол тағы
да әсери қызметтегі, ауыр жұмыс пен  ... ... ауыр ... ... ... ... кепілдіктер,  ҚР Конституциясындағы  
азаматтардың  құқықтарын  қолдану  кепілдіктірінің бір ... ... ... ... ... заңнамамен мойындалған  
себепті болып танылатын  нақты себептермен  жұмысқа шықпаған уақытына
жасаған төлемдері  ... ... ... ... ... ... байланысты).
Жұмыскердің жауапкершілігі екі түрлі болады- тәртіптік және материалдық.
Жұмыскердің материалдық жауакершілігі жұмыс берушіге келтірілген шығынды 
төлеу болып табылады. ... жаза ... өз ... ... ... ... үшін берілетін тәртіптік жаза болып саналады.
 
3. Жұмыс беруші   ... ... ... ретінде
«ҚР еңбек заңы туралы» заңдағы анықтамаға сәйкес жұмыс беруші - ... ... ... ... заңды немесе  жеке тұлға. ... ... ... болып кәсіпорын, мекеме, ұжым, шаруашылық,
кооперативтер, фермалар, жеке ... ... ... да   ... келісімі
негізінде жұмысқа жалдаушы заңды  немесе жеке тұлғалар танылады.
Жұмыс беруші  еңбек құқық қатынасы субьектісі ретінде ... ... ұжым ... ... ретінде  мемлекеттік тіркеуден өткен  кезден
бастап еңбек құқымен және оны қолдану ... ... ... ал ... тіркеуден өткен уақыттан бері жеке ... ... ... ... ... ... мүмкіндігінде болуы керек. Заңды тұлғалар
мен  жеке  кәсіпкерлердің  ... құқы мен ... ... ... беруге құқылы екенін мойындаудан ... Ол ... ... беру мүмкіндігі» деп аталады, бұл жерде жұмысшыға
берілетін  «жұмыс» деп, жұмыспен қамтудағы  ... ... ... мен оны
қорғау бойынша ішкі  бөлудегі анықталғын   еңбек функцияларын атаймыз.
Еңбектік құқық ... екі ... ... анықталады: оперативтік
(ұйымдастырушылық) және мүліктік. Оперативтік (ұйымдастырушылық) критерий  
ұжымның  жұмыскерді ... ... ... ... ... ... туғызу, әлеуметтік қорғау шараларын іске ... ... ... іске ... ... ... Мүліктік критерий ақша
құралдарын жұмсау (еңбек ақы ... ... ... да ... ... ... еңбегі үшін ақы төлеу, оларға марапаттар ... да  ... ... ету мен ... байланысты
жұмыстарды жүргізе алумен көрінеді.
Заңдық кепілдіктер  азаматтардың  еңбек қатынастары кезіндегі  құқықтық
статусының сипаттарын толықтырады. Бұл ... ... ... ... ... ... мен жұмыскердің субьективтік құқын қамтамасыз
ету мүмкіндігімен  ерекшеленеді.
 
4. Еңбек құқының субьектісі ... ... ... бірлестіктерге жеке мүше болатын 
азаматтар тарапынан  ... ... ... ... өз ... өз ... ... ететін  қоғамдық  бірлестіктер. Кәсіподақтардың
негізгі міндеті  өз  мүшелерінің ... ... ... ... және ... ... мен  еңбек жағдайын қорғау болып
табылады. Кәсіподақтардың  құқықтық статусы   ... ... (5,23 б.), ... ... 1993 ... 9
сәуірдегі  «Кәсіби бірлестіктер туралы» Заңымен  және да басқа да  заңдылық
актілермен анықталады.
Кәсіподақтар  еңбек құқының  арнайы ... ... ... ... кәсіподық құрудың  жалпы құқықтық ... ... ... ... ... мен  құқықтары, сондай-ақ  оларды іске
асырудың кепілдіктері  Қазақстан Республикасындағы   қоғамдық  бірлестіктер
туралы ... ... ... ... ал ... жағынан-
кәсіподақтар  жүйесінің  кейбір звеноларының  статусы мен ... ... оның ... алғашқы кәсіподақ  комитеттерінің,
салалық, аумақтық басқа да  кәсіподақ органдарының   өкілеттігі мен сатусы.
Кәсіподақтың  ... мен онң ... ... ... ... байланысты екені  белгілі. Экономикалық қайта
құру жағдайында  ... ... ... ... ... ... ... құқықтың аталған  саласы  еңбекті ұйымдастыру мен  оның
жағдайын реттеумен,  ... ... ... ... ... ... байланысты.
Еңбек құқығындағы құқықтық қатынастар
1.  Еңбек құқығы  бойынша құқық қатынастарының 
жүйесі мен түсінігі
 Еңбек құқығы  нормаларының әсер ... ... ... қолдану,
ұйымдастыру, жалдау  еңбекті қолдану  кезінде ... ... ... формаға енеді де құқықтық қатынас болады.
Еңбек барысындағы осы  ... ... ... құраушы құқықтық
қатынастардың өзі  еңбек  құқығының әсер ету ... ... ... ... ... ... әрдайым мемлекет  болады,
оның мазұмында  үнемі мемлекет еркі  меңзеледі.
Жоғарыда  көрсетілгендей  ең бастысы  жалдамалы жұмыскерлердің  ... ... ... Одан ... ... ... өзімен тығыз
байланысты осы құқық саласындағы ... да ... ... ... ... оның негізін құрайтын еңбек  құқының ... ... ... бір ... анықталатын  құқықтық  қатынастар
жүйесі қалыптасады.
Бүгінгі күні  еңбек сферасындағы  құқықтық жүйе  өзіне мыналарды қамтиды:
¬      еңбек қатынастары;
¬      ... ... ... алу бойынша қарым қатынастар;
¬      өнідірістегі  кәсіби дайындығы мен біліктігін ... ... ... қарау кезіндегі қатынастар;
¬      еңбек заңдылығын сақтаудағы  бақылау мен  оны қадағалау кезіндегі
қатынастар.
Барлық осы ... ... оның ... ... байланысты  бір
жүйеге біріктіріледі.  Құқықтық қатынастар  жүйесінде  негізгі ... ... ... ... кету ... құқықтық қатынастардың
мүдделерін  дамытудың қызығушылығын талап ететін  талапқа сай, қай ... ... ... сол ... ... ... ... құқықтық
қатынастарды  біріктіреді және оларды анықтайды. Басқа да  құқықтық
қатынастар  ... ... ие ... тек қана   қазіргі уақытта құқықтық
қатынсатар болғандықтан ғана олар өмір ... ... күні ... ... өмір сүреді, өткен уақытта болды.  Еңбектік ... ... ... қатынастарды  үш топқа бөлуге болады:
¬      еңбекке дейін пайда болып дамитын және  соңғының ... ... ... ... ... бойынша  құқықтық қатынсатар)
еңбек қатынасына  жол беретін қатынастар;
¬      еңбектік қатынсатармен бірге ... ... ... ... құқықтық қатынаспен бірге қатынастар  (мысалы,  ұйымдастыру-
басшылық құқықтық);
¬      еңбектік ... ... ... ... пайда болатын еңбектік
қатынастарадан шағатын қатынсатар (мысалы, еңбектік келіспеушіліктер
бойынша қаралатын  құқықтық қатынастар).
 
2.  Еңбектік  құқық қатынастары мен ... ... ... ... қоғамдық-еңбек қатынастарының  заңдық 
қатынастарын көрсетеді, ол еңбек рыногында жұмыс беруші мен- ... ... онда бір жақ  ... жұмыс ұжымына кірген ретінде
жұмыс берушінің актісіне бағына отырып нақты бір  жұмыс ... ... ал ... жақ  ... беруші) -келісімде көрсетілген жағдайда
жұмыскерді мамандығы бойынша, біліктілігі мен  лауазымына ... ... оның ... ... ... денсаулығын дамытуға жеке
басы мен жұмыс   жағдайын жасауға  міндетті.
Еңбектік қатынастарға  ұзақ ... ... ... оны іске ... ... Ол ... ... да бір  әрекеті немесе  еңбектік
тапсырысты орындауына байланысты, жұмыс уақытының аяқталуына  немесе жұмыс
аптасының ... ... ... онда ... ... бір
белгіленген жұмыстарды атқаруға  кіріседі.
Еңбек қатынастарының мазұмыны ... ... ... қатынастары
және  олардың мүшелерінің міндеттері  кіреді. Субьективтік құқықтар 
нақтылығымен оны қолдану ... өзін ... ... байланысты 
сипатталады.
Еңбек қатынастарының  туындау негізі болып жеке  еңбек келісім шартына
отыру арқылы   жұмыскердің ... ... ... ... ... ... түрде туындауы  күрделі болып саналады. Еңбек
қатынастарын өзгерту және  оны ... жеке ... ... ... ... ... арқылы болады.
 
3. Құқықтық қатынастармен тығыз байланысты  басқа
 да қатынастар
Еңбек қатынастарымен тығыз байланысты басқа да ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық-басқару қатынастары;
¬      жұмысқа орналастыру қатынастары;
¬      өнідірістегі  кәсіби дайындығы мен ... ... ... келіспеушіліктерді қарау кезіндегі қатынастар;
¬      еңбек заңдылығын сақтаудағы  бақылау мен  оны қадағалау кезіндегі
қатынастар.
Ұйымдастыру-басшылық қатынастар жалдау ... ... мен ... ... ... болады. Бұл қатынастардың  қатысушылары  бір
жағынан  белгілі бір жұмыскерлер тобын басқаруға қойған адамдар ... ... ... ... ... ... болады.
Ұйымдастыру-басшылық қатынастар әрқашан еңбек қатынастарымен бірге жүреді.
Жұмыспен қамту қатынастары   азаматтардың  ... ... ... ... келетін жұмыстарды табу кезінен ... ... ... Олар  үш өзара байланыстыларды біріктіреді,  тек
қатысыты өз ... ... ... ... ... ... мен  өзіне лайық жұмыс іздеп жүрген
азамат арасында;
¬      жұмысқа орнластыру мекемесі мен  ... ... ... ... ... ... ... өтініш жазған мекеме
арасында.
¬      азамат пен ... ... ... орналастыру мекемесі
арасында.
Құқықтық қатынастардың аталған түрі еңбектік қатынастарға қосалқы ... ... ... ... ... еңбектік қатынсатарды
туғызу мақсатында туындайды  және  құқықтық қатынсатар тоқтаған уақыттан
бастап тоқтайды.
Өндірістегі ... ... ... ... мен ... ... ... ерікті екі  құқықтық қатынсатардан тұрады:
¬      азамат пен жұмыс берушінің арасындағы ... ... ... ... онда ... ... азаматты   нақты бір мамандық
бойынша өз өндірісінде  ... ... және оқу ... ... ... ... ... кезінде,  кәсіптік
даярлауға қатысты құқықтық қатынастар пайда болады.  Оқытуға ... ... ... қатынастарға жатады.   Тек  аталған
жұмыс берушіде жұмыс істейтін жұмыскер  басқа  мамандыққа оқуға ауысуы
бұл қатынысқа  кірмейді.
¬      еңбек қатынасында ... ... ... біліктілігін өзі жұмыс
істеп жүрген мамандық пен  кәсіпке байланысты   ... ... ... ... шешу ... ... мен ... берушінің арасында 
еңбекті ұйымдастыру мен қолдану бойынша қандай да бір ... ... ... ... ... ... дауларын қарайтын мекеме 
келісу комиссиясы ... ... ол ... ... мен ... ... ... бірдей адам  санының қатысуысуымен құрылады. 
Аталған құқықтық қатынастардың  тууының негізі болып  ... ... ... ... мен жұмыс беруші) еңбек дауы мәселесен қарау туралы
өтініш беруі негізінде немесе жоғарыда ... ... ... ... құқылы органдардың өтініш беруі кезінде пайда болады. Құқықтық
қатынастардың аталған түрі  бұрынға  ... ... ... (негізссіз
еңбекке қабылдаудан бас тарту шешіміне), оны ... ... ... алу), одан ... ( ... ... заңсыз бұзуды қайтарып алу) 
еңбектік болуы мүмкін.
Еңбекті қорғау, қадағалау  мен бақылауға және еңбек ... ... ... еңбнек қатынастарына қатысушылардың өз ... ... ... ... ... аталған түрі 
еңбектік қатынастардан тууы, одан шығуы немесе онымен ... ... ... ... ... «Қ.Р. ... құқығы», Алматы 2001.
2. Айымханова «Қ.Р. еңбек құқығы», Алматы 2002
3. Уваров В.Н. «Трудовое законодательство РК», Алматы, 1997
4. Комментарий к ... РК «О ... в РК» - ... ... ... ... О. ... право РК.- Алматы, 2000.
6. Димитрова С.А Правовые проблемы ... и ... ... ... Жеты Жаргы, 1997.
7. Абузярова Н.   Обеспечение законности в ... ... Жеты ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы70 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы туралы90 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқығы мәселесінің қорғалуы70 бет
Жерге жеке меншік құқығын жүзеге асыру70 бет
Отбасы құқығы3 бет
Қоғам, құқық және жеке адам6 бет
ҚР жерге жеке меншік құқығы52 бет
Енбек құқығы субъектілерінің8 бет
Еңбек қорғаудың құқықтық – ұйымдастырушылық мәселелері9 бет
Еңбек құқығы жайлы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь