Мемлекет басқару жүйесі реформасының бесінші кезеңі


Мазмұны
Кіріспе
Мен ЮМ-22-1К2 группасының студенті Шораев Мақсат Серікұлы 05. 06. 2023 - 11. 06. 2023 аралығында өткен оқу - танысу практикасын өттім. Менің жетекшім Ақшабай Майра Бақытжанқызы. Оқу практикасын өтудегі мақсатым жоғары оқу орны қызметінің бағыттарымен, жоғары оқу орны іске асыратын білім беру бағдарламаларымен, оқитын мамандығымен, болашақ кәсіптік қызметінің түрлерімен, функцияларымен және міндеттерімен танысу болып табылады. Оқу практика есебінің бірінші күнінде Мамандықпен және оның білім беру бағдарламаларымен таныстым. Болашақ кәсіптік қызметінің түрлерін, функцияларын және міндеттерін зерделедім. Екінші күнінде Криминалистиканың бір саласы «Дактилоскопия»-мен таныстым. Үшінші күнінде болашақ кәсіптік қызметтің обьектісі болып табылатын ұйымда танысу экскурсияларын өткіздім (Полиция департаменті, Тергеу органы, Анықтау органы, Сот, Криминалистикалық орталық, Адвокаттар, Жедел іздестіру қызметі) . Төртінші күнінде Жеке тапсырмам: «ҚР дағы жергілікті басқару жүйесі» тақырыбы бойынша мәліметтер жинадым. Оқу танысу практикасында нақты материалдарға талдау жасап, қол жетерлік ақпараттарды жүйеге келтіріп, жинадым.
1. Мамандықпен және оның білім беру бағдарламаларымен танысу. Болашақ кәсіптік қызметінің түрлерін, функцияларын және міндеттерін зерделеу
Кафедра ҚР-ның білім және ғылым саласындағы мемлекеттік лицензиясына сәйкес қазіргі заман өзгермелі жағдайларына жылдам және адекватты жауап беруге икемді, шет тілдерін меңгерген жоғары білімді мамандарды дайындауды қамтиды. Кафедраның профессорлық-оқытушылық құрамы (ПОҚ) жоғары білікті ғылыми және практикалық қызметкерлер болыптабылады. Профессор-оқытушылар құрамының 26 мүшесінің ішінде - 1 заң ғылымдарының докторы, профессор, 5 заң ғылымдарының кандидаты, 11 аға оқытушы, оның ішінде 10 заң ғылымдарының магистрі, 3 оқытушы. Кафедра меңгерушісі Имашев Ботабек Есенбекович. Мамандар даярлау күндізгі және кешкі оқу нысандарында мемлекеттік және орыс тілдерінде жүргізеді. Кафедра қызметінің басты мақсаты мен бағыты қылмыстық құқық мамандығы бойынша оқитын студенттерге құқық салаларының басты қағидаларын түсіндіру, әр азаматтың жеке басы құқықтары мен бостандықтарын қорғауға байланысты қылмыстардың алдын алу, ашу, құқықтық актілермен жұмыс істеу және оларды тәжірибеде және өмірде дұрыс пайдалану.
Кафедраның профессорлық-оқытушылар құрамы құқықтану мамандығын оқитын студенттерге сабақ өткізумен қатар ғылыми-әдістемелік, ғылыми-зерттеу жұмыстарымен жан-жақты айналысады, түрлі деңгейдегі халықаралық, республикалық және университеттік ғылыми конференцияларға, олимпиадаларға, мәдени іс-шараларға белсенді қатысады. Кафедра профессор-оқытушылар құрамының негізгі мақсаты - білікті маман ретінде мемлекеттің құқықтық негіздерін нығайтуға үлес қосу, сонымен қатар білімді мамандарды дайындау. Оқыту процесінде студенттер мемлекет және құқық теориясын, саяси-құқықтық ілімдер тарихын, ішкі мемлекет және құқық тарихын, шет мемлекеттердің мемлекет және құқық тарихын, конституциялық құқықты, әкімшілік құқықты, қаржы құқығы, азаматтық құқық, азаматтық іс жүргізу құқығы, қылмыстық құқық, қылмыстық іс жүргізу құқығы, криминалистика, экологиялық құқық, жер құқығы, еңбек құқығы, халықаралық құқық, халықаралық жеке құқық, кеден құқығы, мемлекеттік құқық, шет мемлекеттердің конституциялық құқығы, криминология, прокурорлық қадағалау, құқықтық статистика негіздері, кәсіпкерлік құқық.
1. 2 Криминалистиканың бір саласы «Дактилоскопия»
06. 06. 2023 жылы Шымкент қаласының Әл-Фараби аудандық полиция басқармасының Жедел криминалистика бөліміне бардық. Ол жерде криминалистиканың бір саласы «Дактилоскопия» саласының маманымен жолықтық. Ол маман кісі бізді қриминалистикалық полигонға алып барды, саусақ ізін қалай алуды, оны қалай зерттеуді көрсетті және Дактилоскопия саласының тарихымен таныстық. Оның шығу тарихы бәріміз үшін қызық болды. Дактилоскопия пайда болғалы алаяқтар мен қылмыскерлерді анықтап, жазасын қолдану жеңілдеді. Дактилоскопия (грек тілінен аударғанда «дактило»-саусақ және «скопия» - қараймын, көремін, бақылаймын дегенді білдереді) - тұлғаны анықтау, қылмыстық тіркеу және қылмыскерлерді іздеу мақсатында саусақ ұшындағы тері өрнектерінің құрылысын зерттейтін криминалистиканың саласы. Осы ғылымның шығу тарихына тоқталып кетейін.
Уильем Джеймс Гершел есімді ағылшын шенеунігі ХІХ ғ. соңында Ұлыбританияның атынан Үндістанға әкімшілік қызметке келеді. Ол жалақысын алуға келетін үндістандық әскерлердің қарасы жылдан жылға көбейіп келе жатқандығына қайран қалады. Себебі, үнділердің бет әлпетіне қарап оларды ажырату өте қиын еді. Осыны білген жергілікті тұрғындар айлық алу үшін қулық істейтін болған - бір күні өзі барса, екінші күні інісін не өзіне қатты ұқсайтын туысын жіберетін болған. Мұның түбінде бір шикілік барын аңдаған Гершел тізімдегі адамдардың аты-жөніндеріне және төлеу қағазына өз саусақ іздерін қалдыруды талап қоя бастаған. Оларды мұқият зерттеген Гершел бір адамның саусағының ізі екіншісіне ұқсамайтынын анықтайды. Анатомия кітаптарын парақтаған ол бір ғылымның негізін қалағанын өзі де байқамай қалады. Жалақы төлеу мәселесін шешкеннен кейін ол Бенгалиядағы түрмеде тәртіп орнатуға кіріседі. Ол жерде жазасын өтеген қылмыскерлер бостандыққа шыққасын өздерін жеңіл қылмыс жасағандай етіп көрсетіп, қоғамдық жұмыстарға араласып кететін. Гершел осының алдын алу үшін әрбір қылмыскерлердің саусақ іздерін алуды ұсынады. Гершелдің ұсынысын қабылданғаннан соң қылмыскерлердің алаяқтығы сап тыйылады.
1. 3 Болашақ кәсіптік қызметтің обьектісі болып табылатын ұйымда танысу экскурсияларын өткізу (Полиция департаменті, Тергеу органы, Анықтау органы, Сот, Криминалистикалық орталық, Адвокаттар, Жедел іздестіру қызметі)
07. 06. 2023 жылы Қылмыстық істер жөніндегі Мамандандырылған ауданаралық сотқа экскурсияға бардық. Ол жерде сот залына кірдік, сот мүшелерінің отыратын орындарын көрдік. Бұл сот тек аса ауыр қылмыстарды қарайды. Бізді сот процесіне алып кірді. Ол жерде прокурордың сотталушыны айыптап жатқанын және адвокаттың сотталушыны қорғап жатқанын көрдім. Және алқабилердің рөлі маңызды екенін білдім. Және де бес сатылы сот жүйесі жайлы білдім. Ол аудандық, апелляциялық, кассациялық, қадағалау және қайта қадағалау. 2016 жылы үш сатылы сот жүйесіне ауыстық. Үш сатылы жүйе бірінші- аудандық соттар, екінші - облыстық соттар, үшінші кассациялық саты, яғни ол-Жоғарғы Сот болып табылады. Жалпы Сот билігінің басты міндеті - коғам және мемлекет өмірінде туындайтын дауларды шешу, бұзылған құқықтарды қалпына келтіру, заңдардың талаптары бұзылғаны үшін жауапкершілікке тарту. ҚР сот төрелiгiн тек сот ғана жүзеге асырады. Ешқандай өзге органдар мен тұлғалар судья өкiлеттiгiн иеленіпалуға құқығы жоқ.
2. Жеке тапсырма: «ҚР дағы жергілікті басқару жүйесі»
Әкімшілік реформаны концептуалдық, идеологиялық, нормативті-құқықтық мазмұны бойынша кезең-кезеңге бөлуге болатыны белгілі. Бірақ нормативті-құқықтық тәсіл ең терең пікірлі және мазмұнды ізденіс жолын ұсынады. Әкімшілік реформаның нормативті-құқықтық алғышартын, мемлекеттік басқару жүйесінің дамуын белгілегенде, Қазақстанның саяси тарихын келесі кезеңге бөлуге болады. Қазақстанның мемлекеттік басқару жүйесінің қалыптасуы мен дамуының бірінші кезеңі.
1990-шы 1993-ші жылдарға келеді. Бұл кезең тәуелсіз және егемен Қазақстан мемлекеті дамуының белгілі нышанында өткен. Биліктің, саяси лидерлер мен мемлекеттік лауазым иелерінің басты мақсаты саяси жүйені, мемлекеттік жүйені Қазақстанның жаңа тәуелсіз егеменді жағдайына байыпты өтуін қамтамасыз ету болды. Реформаның мәні - мемлекеттік басқару жүйесін тәуелсіз Қазақстанның жаңа билік, есеп беру шарттары жағдайына өзгертуі.
Осы кезеңнің негізгі сипаттамасы басты өзгерістер, жаңа жүйені құруға емес, бірақ қолданылып жатқан жүйенің тиімділігін арттыруға бағытталған.
Әміршіл-әкімшілдік мемлекеттік басқару жүйесі өзіндік жолмен тәуелсіз Қазақстан, жаңа билік, жаңа басшылық жағдайына ауысты.
Мемлекеттік басқару жүйесінің бастапқы кезеңінің басты өзгерістерін атап айтсақ, бірінші кезекте Қазақстанның тәуелсіз және дербес жағдайында қалыптасуын белгілеуге болады. Нарықтық экономикаға көшу мемлекеттік аппараттың жаңа міндеттері мен жауапкершілік ауқымын анықтады. Республика нарықтық мемлекетке тән емес қызметтерден және жауаптылықтан арылды. Билік жүйесінің өзіндік үш тармаққа бөлінуі мемлекет басқару жүйесінің алғашқы кезеңінің басты жетістігі болды. Президент институты ең жоғарғы билік орны болып, оған жоғарғы әкімшілік-атқарушы билігі берілді. Жоғарғы Кеңес заң шығарушы билікті атқарды. Жоғарғы Сот сот билігін атқара бастады.
Мемлекеттік басқару жүйесінің дамуының екінші кезеңі 1993-1995 жылдарға сәйкес келеді. Ол 1993 жылы 28 қаңтарда егеменді Қазақстанның бірінші Ата Заңының қабылдануына байланысты, қоғамдағы асяси жүйе өзгерістерімен анықталады. Осы кезеңде үш тармақ билік принципі заңнамалы түрде бекітілді. Ата Заңға сәйкес мемлекеттің өкілеттік, атқарушы және сот органдары дербес мемлекет биліктері болып бекітілген. Оның үстіне, 1993 жылы 10 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының атқарушы және өкілеттік органдары туралы» заңы қабылданған. Ол жергілікті атқарушы билік органдарының атауына, құрылымына және өкілеттігіне түбегейлі өзгерістер әкелді.
Мемлекеттік жүйе реформасы үшінші кезеңінің басталуы 1995 жылы 30 тамыз күні республика референдумінде Қазақстан Республикасының қазіргі Конституция қабылдануымен есте қалды. 1995 жылғы Конституция «Қазақстанда президенттік республиканы түбегейлі орнықтырды . . . жаңа Конституцияға сәйкес, Президент атқарушы билік басшысы болмағанмен, оған қатысты басқару ролін сақтап қалды. Оның үстіне Президент биліктің барлық үш тармағының әрекеттерін үйлестірудің конституциялық өкілдігіне ие болды».
1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы атқарушы органдарды біртұтас мемлекет атқарушы билік құрамы ретінде, бүкіл мемлекеттік саясатты қамтамасыз ету үшін, тиісті аумақтардың мүдделерін және мұқтаждарын орындау органы ретінде бекітті. Дәл осы кезеңде жаңа сайланған өкілетті органдар - мәслихаттардың қалыптасуы басталады. Осы Конституцияда тағы бір заңнамалық жаңашылдық: жергілікті өкілетті және атқарушы органдар жергілікті мемлекеттік басқару болып табылады. 2030 жылға дейінгі Қазақстанның ұзақ мерзімді даму стратегиясы «Қазақстан-2030» бірінші боп концептуалды түрде мемлекеттік басқару жүйесін реформалау бағдарын айқындаған стратегиялық құжат болып танылады. Қазақстанда тиімді мемлекет құру және ары қарай демократияландыру мақсаттары бұл бағдарламаның кең ауқымды реформалау міндеттері ретінде белгіленді.
Бұл арада «кәсіби мемлекет», соның ішінде іске берік және халық өкілі ретінде мемлекет мұраттарына қол жеткізе алатын мемлекет қызметкерлерінің тиімді де заманауи жасағын құруға басты назар аударылды.
Мемлекеттік реформасының мақсаттары былайша айқындалған:
- «нарықтық экономикаға сәйкес келетін, тиімді, қазіргі заманғы мемлекеттік қызметті және басқару құрылымын қалыптастыру;
- Басым мақсаттарды іске асыра алатын үкімет құру;
- Ұлттық мүдделер күзетінде тұратын мемлекет тұрғызу».
Мемлекеттік басқару жүйесі реформалауының төртінші кезеңі 2 001 жылдан 2006 жылға дейінгі мерзімді алады. 2001 жылдың қаңтарында өте маңызды оқиға - көпжақты талқылаулардан кейін «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» заң қабылданды. Кейбір қағидаларының толық пысықталмағанына қарамастан бұл заңның қабылдануы жергілікті мемлекеттік басқаруды заңнамалық реттеу мәселесіндегі құқықтық олқылықтарын жабуға көмектесті. Бұл заң жоғары атқарушы органдар және жергілікті атқарушы органдар өкілеттіктерін жан-жақты ажыратты.
«Жергілікті мемлекеттік басқару - Қазақстан Республикасындағы заңнамаға сәйкес, белгіленген аумақта мемлекеттік саясатты жүргізу үшін жергілікті өкілетті және атқарушы органдар атқаратын іс-әрекет».
2001 жылдан 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясын іске асыру мақсатында мемлекет дамуының онжылдық стартегиялық жоспары дайындалды. Осы жоспарға сәйкес 2010 жылға дейінгі саяси және мемлекеттік құрылыстың негізгі нысаны мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттырудағы басты міндеттерді шешу болды. Жалпы алғанда 2010 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарында нақты қадамдар көрсетілген.
Бірінші қадам мемлекеттің саяси өмірінде өкілетті билік органдарының рөлі өсуі болып енгізілген.
Екінші қадам басқару қызметтерін орталықтан аймақтарға бөлу болып аталған. Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі Стратегиялық Даму жоспарында аймақтандыру саясатының басты міндеттері қарастырылған.
Біріншіден, билік деңгейлері арасындағы іс-шаралар бағыттарын, қызметтерін және жауапкершіліктерін жете ажырату.
Екіншіден, жергілікті мемлекет басқаруының тиімді қызметі үшін алғышарттар жасау.
Үшіншіден, демократиялық мемлекет негізінде жергілікті өзін-өзі басқаруды енгізу.
Төртіншіден, бюджетті аймақтандыру алғышарттарын іске асыру. Бюджетті аймақтандыру жергілікті басқару органдарының қаржы мәселесіндегі тәуелсіздігін талап етеді.
Қазақстан Республикасының Экономика және бюджетті жоспарлау министрлігі Үкімет билігімен 2003 жылдың 10 ақпанында бекітілген мемлекеттік басқару деңгейлері арасында өкілдіктерді ажырату және бюджет арасындағы қатынастарды жетілдіру тұжырымдамасын дайындады.
Қорыта айтқанда, реформалар негізінде, Қазақстанда мемлекет басқарудың тиімді жүйесінің басты алғышарттарын жасалынды. Қазіргі күнде «Қазақстан-2030» Стратегиялық бағдарлама аумағында республикада, кезекті кең ауқымды жүйелі реформалар, сонымен бірге мемлекет басқарудың жетілдіруі өз шешімін табуда.
Мемлекет басқару жүйесі реформасының бесінші кезеңі. Қазақстанның экономика саласындағы дүниежүзінің ең дамыған елу ел қатарына кіру стратегиясы халыққа ұсынылғаннан кейін басталады. Мемлекет басқару жүйесін дамытудың ұсынылған тұжырымдамасы мемлекет билігі тиімділігін, есеп беруін арттыру, парақорлықпен, төрешілдікпен күресу мақсатындағы екінші талпынысы болады.
Әкімшілік жүйе тиімділігін, реформалардың өмірге енгізілуін және атқарушы биліктің дамуын бағалаудың басты тетігі мен өлшемі барысында дамыған мемлекеттер тәжірибесі, жетістіктері мен тәсілдері болды. Қазақстанның әкімшілік реформасы ең дамыған батыс елдері жетістіктері мен тәлімдері тәдірибеснде жүргізілуі керек деп құпталынды.
Қазіргі әкімшілік реформа кезеңінің басталуы және мемлекеттік басқару жүйесінің дамуы. Демократиялық реформалар программасын нақтылау мен әзірлеу Мемлекеттік комиссия жұмысының нәтижесі деп есептеуге болады. Қазақстан Президентінің бастамашылығымен құрылып, оның ішінде Парламент, саяси партиялар, қоғам зиялылары өкілдері кірді. Мемлекеттік комиссия жұмысының нақты нәтижелері демократиялық үрдістердің арттырылуы болды. Мұның өзі, сайып келгенде - Парламенттің, саяси партиялардың, депутаттық фракциялардың әкімшілік, басқару ролін, жергілікті билік органдарының халық алдындағы есептілігін, сот билігінің тәуелсіздігін арттыру емес пе. қазақстан Республикасындағы Демократиялық нақтылау мен әзірлеу Мемлекеттік комиссияның ұсыныстары, ҚР Конституциясына 2007 жылы енгізілген өзгерістер мен толықтырулар үшін үлкен негіз болды. «Қазақстан Республикасы Конституциясына өзгерістер мен толықтырулары туралы» атты заң жобасы бұл келелі жұмыстың нәтижесі еді. Барлық енгізілген заңнамалық және конституциялық жаңашылдықтарды бірнеше топтарға бөлуге болады.
Бірінші, Парламент ролін арттыру, оның билік жүргізу өкілеттігін және жауапкершілігін бөліп беру. Мемлекетте бүкіл саяси пікірталаста талқыланғанмәселенің бірден-бірі болып, Мемлекет Басшысының кейбір өкілеттіктері Парламентке берілді. Қазіргі кезеңде, президенттік билік түрін сақтап қалу керек деп, Мемлекеттік Комиссия келісті.
Осы кезеңнен бастап, мемлекеттік басқару жүйесінде Парламент ролі мен орны артады деген ортақ пікірмен келісуге болады.
Екінші, саяси партиялар ролінің нығаюы.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz