Адвокаттар көрсететiн заң көмегiнiң түрлерi

Кiрiспе

1991жылдың 16 желтоқсанында «Қазақ Советтiк Социалистiк Республикасы атауын Қазақстан Республикасы деп өзгерту туралы» заңға қол қойылды. Осы уақыт iшiнде Қазақстан Республикасының Туы, Елтаңбасы, әнұраны сияқты мемлекеттiк рәмiздерi қабылданып, тәуелсiз елдiң алғашқы Конституциясы өмiрге жолдама алды. Осы 12 жыл iшiнде мемлекет және қоғам дамудың барлық бағыттарында сүбелi жетiстiктерге қол жеткiздi. Қазақстан Президентi Н.Ә. Назарбаевтың елде жүргiзiп отырған әрелi саясатының арқасында мемлекеттiк билiктiң мықты жүйесi құрылды. Қазiргi таңда Қазақстан Республикасы демократиялық, зайырлы, құқықтық, әлеуметтiк мемлекет танылады.
Қазақстан Республикасы өзiн демократиялық зайырлы құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтыра отырып адам және азаматтық құқықтары мен бостандықтарына қорғауды басты мақсатқа қояды және оларға кепiлдiк бередi. Қазақстан Республикасында адам және азаматтық құқықтары мен бостандықтарына арналған 30 бап бар.
Бiздiң мемлекетiмiздiң ең басты қазынасы . адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары болып есептелiнедi. Осы себептен азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, мүдделерiн қорғауды жүзеге асырушы, заңды тұлға ретiнде адвокаттардың рөлi арта түстi.
Қазақстан Республикасының 1995 жылы қабылданған Конституциясында жарияланған әрбiр азаматтың бiлiктi заң көмегiн алуға құқығы бар. Осыған орай 1997 жылы 5 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының адвокаттық қызметi туралы» Заңы қабылданды. Бұл заңның негiзгi мақсаты адамның өз құқықтарын, бостандықтарын сотта қорғауға және бiлiктi заң көмегiн алуға мемлекет кепiлдiк берген және Қазақстан Республикасының Конституциясымен баянды етiлген құқығын жүзеге асыруға жәрдемдесуге арналған. Адвокатура қылмыстық iстер бойынша, әкiмшiлiк басқа да iстер бойынша өкiлдiк ету, сондай.ақ азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн қорғау мен iске асыруға жәрдемдесу мақсатында заң көмегiнiң өзге де түрлерiн көрсету жөнiндегi адвокаттардың қызметiн ұйымдастырады.
Адвокаттық қызметтiң құқықтық негiздерi «Адвокаттық қызмет туралы» Заңның 2 бабында бекiтiлген. Адвокаттық қызмет туралы заңдар осы заңнан және адвокаттық қызметтi реттейтiн өзге де заңдардан тұрады (ҚIЖК, АIЖК «Сот орындаушыларының мәртебесi және атқарушылық iсiн жүргiзу туралы» Заң және т.б.).
Қазақстан мемлекетi өз азаматтарының белгiлi бiр iс әрекетiнiң заң жүзiндегi мүмкiндiктерiн таниды және оларға кепiлдiк бередi. Адам мен азамат құқығы . Қазақстан Республикасы Конституциясының iргелi категориясы, ол адамды қазақстандық қоғамның ең жоғарғы құндылығы ретiнде орнықтырады.
        
        Кiрiспе
1991жылдың 16 желтоқсанында «Қазақ Советтiк Социалистiк Республикасы
атауын Қазақстан ... деп ... ... ... қол ... ... ... Қазақстан Республикасының Туы, Елтаңбасы, әнұраны сияқты
мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... жолдама алды. Осы 12 жыл iшiнде мемлекет және қоғам ... ... ... ... қол ... ... ... Н.Ә.
Назарбаевтың елде жүргiзiп отырған әрелi саясатының ... ... ... ... ... Қазiргi таңда Қазақстан Республикасы
демократиялық, зайырлы, құқықтық, әлеуметтiк мемлекет танылады.
Қазақстан Республикасы өзiн ... ... ... ... ... ретiнде орнықтыра отырып адам және азаматтық ... ... ... басты мақсатқа қояды және ... ... ... ... адам және азаматтық құқықтары ... ... 30 бап ... мемлекетiмiздiң ең басты қазынасы – адам және адамның ... мен ... ... ... Осы ... ... мен бостандықтарын, мүдделерiн қорғауды жүзеге ... ... ... ... рөлi арта ... Республикасының 1995 жылы қабылданған ... ... ... ... заң ... алуға құқығы бар. Осыған
орай 1997 жылы 5 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының адвокаттық ... Заңы ... Бұл ... негiзгi мақсаты адамның өз құқықтарын,
бостандықтарын сотта қорғауға және ... заң ... ... ... ... және ... Республикасының Конституциясымен баянды
етiлген құқығын жүзеге асыруға ... ... ... ... ... әкiмшiлiк басқа да iстер бойынша өкiлдiк ету, сондай-ақ
азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... мен ... ... ... заң көмегiнiң өзге де түрлерiн ... ... ... ... қызметтiң құқықтық негiздерi «Адвокаттық ... ... 2 ... ... ... ... ... заңдар осы заңнан
және адвокаттық қызметтi реттейтiн өзге де заңдардан ... ... ... ... ... және ... iсiн ... туралы» Заң
және т.б.).
Қазақстан мемлекетi өз азаматтарының ... бiр iс ... ... ... ... және оларға кепiлдiк бередi. Адам мен
азамат құқығы – Қазақстан Республикасы Конституциясының iргелi ... ... ... ... ең ... ... ... орнықтырады.
Қазақстан азаматтары өз құқықтары мен ... ... ... әдiстермен қорғауға құқығы бар. Қазақстан азаматтары ғана емес,
сонымен қатар, Қазақстан аумағында тұратын азаматтығы жоқ ... ... ... елдiң азаматтығы бар шетелдер Қазақстан аумағында құқықтары мен
бостандықтарына қысым жасалған ... олар өз ... мен ... ... ...... қызметтiң өзiне тән стилi мен шеберлiгiн ... ... ... ... ... өзi ... сапасына, қызмет тактикасына,
қорғауды тиiмдi жүргiзуiне әсер етедi.
Адвокаттың қылмыстық iске қатысуын дипломдық бiтiру жұмысымның тақырыбы
етiп ... ... ...... заңи көмек беруге араласушы
адвокат-қорғаушы үшiн заңи ... беру ... ... негiзгi түрi,
кәсiбi.
Қазiргi кезеңде заң мен қоғам адвокат – қорғаушыдан жай заң ... ғана ... ...... ... ... талап
етедi.
Сондықтан бiтiру жұмысымда адвокат-қорғаушылардың қылмыстық iске басынан
қалай қатысатынын, қорғау тактикасы ретiнде ненi қолданатынын ... ... қоса ... ... да еңбектерiн пайдалана
отырып, кеңiнен зерттеуге ден қойдым. Бұл тақырып бойынша бiрде бiр қазақ
тiлiнде шыққан заң ... жоқ ... ... ... ... ана ... ... бiраз қиындықтар болды. Бiрақ ол қиындықтарды
жеңдiм деп ойлаймын, өйткенi алда баяндалар еңбегiм соның жемiсi.
1-тарау. Адвокаттар көрсететiн заң ... ... ... ...... iске ... жазып өткенiмдей Қазақстан Республикасы өзiн тәуелсiз мемлекет
ретiнде орнықтыра отырып ең ... ... ... адам және ... ... мен ... ... азаматтардың барлық жағдайда құқықтары мен бостандықтарын заң
тұрғысынан көмек берiп қорғайтын ... заңи ұйым ... ... Оның
заң көмегiн көрсету түрлерi мен әдiстерi және құқықтық негiздерi әр ... тән ... ... ... ... ... ... адвокаттардың көрсететiн
қызметтерi әр құқық саласы бойынша өзгешеленедi, сонымен ... ... ... қызмет түрлерiн көрсету үстiнде.
Адвокаттардың қазiргi таңдағы көрсететiн заң көмегiнiң түрлерi:[1]
- ... ... заң ... қажет ететiн мәселелер бойынша
көнсультациялар, түсiндiрмелер, кеңестер мен жазбаша қорытындылар бередi;
- талап қою арыздарын, шағымдар мен ... ... ... ... ... ... және өзге де органдарда азаматтық iстерде,
сонымен қатар әкiмшiлiк құқық бұзушылық iстерiнде өкiл ретiнде қатысады;
алдын ала ... ... ... ... ... ... ... ретiнде
заң көмегiн көрсетедi, жәбiрленушiнiң, азаматтың талапкер, азаматтың
жауапкер өкiлдiгiн жүзеге асырады.
Сонымен ... ... ... ... өзге де ... ... өзге де заң көмегiн көрсетедi.
Адвокаттың көрсететiн заң көмегiнiң түрлерiнiң iшiндегi азаматтық ... өкiл ... ... ашып ... адам азаматтық процесс барысында бiлiктi заң көмегiн ... ... ... адам бұзылған немесе заңмен қорғалатын мүдделерiн қорғау үшiн
Азаматтық iс ... ... ... ... ... ... ... өздерiне берiлген азаматтық құқықтарыды, соның iшiнде
өздерiн қорғау құқығын өз қалауынша ... мен ... ... ... берiлген құқықтарды жүзеге асырған
кезде адал, парасатты және әдiл әрекет жасап заңдардағы ... ... ... ... ... азаматтық iсте өз iстерiн өздерi ... ... ... ... ... iске өзi ... отырып өкiлiн де осы iс бойынша
қатыстыра ... ... iске ... ... ... ыңғайсыздық
туғыздырады. Мысалы, тараптар сот процесiнде ... ... ... босай алмаған жағдайда өздерiнiң мүдделерiн
қорғауға процесте өз өкiлдерiне бередi.ҚР АIЖК 59-бабында ... ... ... өкiлеттi азаматтардың тiзiмi берiлген. Соның iшiнде ең
негiзгiсi, әрi ...... iсте ... қатысуының негiзi – тапсырма бойынша iске
асырылады және де оның iс жүргiзудегi өкiлеттiгi сенiмхатта белгiленедi.
Сотта өкiлеттiк ... ... ие. Бiр ... (өкiл ... ... (өкiл берушi) атынан процессуалдық құқықтары мен мүдделерiн
қорғауға және бiлдiруге бағытталған ...... ... ету ... Бұл ... ... ... әрi бастауы, азаматтық –
құқықтық шартта болады, яғни осы шарт ... екi ... ... ... ... ... ... өзiне жүгiнiп келген азаматтың
азаматтық iс жөнiндегi азаматтық ... ... ... ... басталғанға дейiн консультация бередi. Яғни адвокат пен өкiл
берушiнiң ... ... ... ... ... беру ... өзара байланыстағы сатылардан тұрады.
Ең бастысы адвокат консультацияға келген азаматтың аты жөнiн, тұрғылықты
жерiн, атқаратын қызметiнiң, ... ... ... тиiс. Содан адвокат,
азаматты тыңдап, осы мәселе бойынша сұрақтарға жауап берiп өзi сауал ... ... ... ... ... ... соң iс бойынша
жағдайларды анықтап, талаптың атын ... ... Егер де ... ... ... iсi бойынша белгiлi бiр құжаттары болған жағдайда
адвокат сол құжаттардың iске қажеттiлiгiн ... ... ... ... ... ... алғаннан кейiн, қандай материалдық
құқыққа жататындығын бiлгеннен кейiн консультация беруге дайын ... беру ... ... тығыз байланысты емес, яғни кiм
болмасын талапкер, жауапкер, үшiншi ... ... ... да ... ... ... дәлелдемелiгi.
Адвокат iсi материалды-құқықтық позициясы бойынша жай және күрделi болуы
мүмкiн. Егер де iс жай ... ... ... ... ... не одан
бас тартуға құқылы. Ал егер де ... ... онда ... бiрқатар
құқықтық толықтыру жұмыстарын жүргiзедi, яғни iс ... ... ... ... ... позицияны айқындап алғаннан кейiн төмендегiдей
жағдайларды бiлуi керек:
- талап арызға ... ... бар ... талап арыз сотта қаралуы тиiс пе;
- талапкер мен жауапкер процессуалдық құқық қабiлеттiгiне ие ... осы iс ... осы ... ... осы дауға байланысты заң
күшiне енген соттың шешiмi барма, немесе талапкердiң талап ... ... ... ба, немесе бiтiмгершiлiк келiсiмге келген бе;
- осы iстi алқалық сотқа жiберу туралы келiсiмдер жоқ ... ... ... ...... ... позициясы түсiндiрiлуi
керек. Егер адвокаттық құқықтық позициясы тараптың позициясына қарсы келсе,
онда адвокат бұл iстi өз өндiрiсiне алмауға тиiс.
Iс бойынша ... ... ... бiр ... сай ... ... өкiл ... мүдделерiнiң заңдылығы және адвокаттық қызметтiң
мiнездемесi;
- өкiл берушiнiң позициясы мен ... ... ... ... ... ... өкiл ... адвокаттық құқықтың позициясын бiлуi;
iс бойынша құқықтық позицияны анықтағаннан кейiн, адвокат iс жүргiзудi
өзiне қабылдайды.
Адвокат iс ... ... ... ... материалға керектi
айғақтар мен дәлелдемелердi дайындайды. Егер де қылмыстық iстерде алдын ... ... ... ... ... ... азаматтық
iстерде жұмыс адвокаттық қызметi болып табылады.
Бастапқыда адвокат дәлелдеу пәнiн айқындап алуы тиiс. ... ... ... ... айқындайды.[3]
Әр тарап өзiнiң талаптарының және қарсылықтарының негiзi ретiнде сiлтеме
жасайтын ... ... ... ... ... ... ... сотқа керектi қандай
дәлелдемелердi жинау керек мәселесiн ... ... iсте ... ... сот – ... ... мен қарсылықтарын
негiздейтiн мән-жайлардың бар ... ... iстi ... шешу үшiн өзге ... бар мән-жайларды, солардың негiзiнде анықтайтын заңды түрде ... ... ... ... ... көп ... ... талап арызды немесе ... ... ... дәлелдемелердi iрiктейдi. Кез келген
жағдайда дәлелдемелер iске қатысты және шындыққа сәйкес ... ... ... өзi ... ... ... сұратып алу
көмегiне жүгiнедi.
Адвокаттың дәлелдемелердi сұратып алу түрлерi:
- заң консультациясы арқылы ... ...... ... сұратып алу;
- сотқа, сот тапсырмаларын сұрату туралы өтiнiм бередi.
Сотқа өтiнiм жазбаша ... ... тиiс және ... ... ... дәлелдемелердi алуға адвокаттың өзiнiң келмеген себептерiн
көрсетедi. Адвокат сотқа өтiнiм жазған кезде дәлелдемелер iс бойынша ... ... ... өтуi ... iстiң ... байланысты кез келген дәлелдеу құралдарын
пайдалана алады, яғни тараптар мен үшiншi ... ... ... және ... дәлелдемелер, сарапшылардың
қорытындысы. Азаматтық iсте адвокат дәлелдеу тәсiлдерiн ... ... ... ... дәлелдемелердi қамтамасыз ету туралы сотқа өтiнiш
бередi, өтiнiшiнде дәлелдемелердiң жоғалып кетпеуiне ... ... ...... ... сәйкестiгiн азаматтық iстi
шешу үшiн жеткiлiктiгiн бағалауға ... ... осы iске ... ... ... ... Осы ... тұлғалардың тiзiмi дұрыс анықталмаған ... iстiң ... ... ... ... iс жүргiзу құжаттарын толтырады.
АIЖК 150-бабында талап ... ... ... осы ... ... тиiс.
Талап арыз iстiң категориясына қарамастан, келесiдей бөлiктерден тұрады:
- iске ... ... ... ... көрсетiлген фактiлердi дәлелдейтiн дәлеллемделерге нұсқау;
- даудың құқықтық бiлiктiлiгiн белгiлеу.
Жауапкердiң адвокаты iс ... ... ... ... Бұл ... жауап және талап арызға қойылатын талаптарды сақтай ... ... ... ... де жауапкердiң талап арызды толық немесе iшiнара
мойындауы көрсетiледi.
Сонымен қатар ... ... ... ... ұсынады.
Жауапкер бiрiншi сатыдағы сот шешiмi шығарғанға дейiн алғашқы талап
қоюмен бiрлесiп қарау үшiн талап қоюшыға ... ... ... ... Қарсы
талап қою туралы жалпы ережелер бойынша жүргiзiледi.
Судьяның қарсы талап қоюды қабылдау шарттары:
- қарсы талап алғашқы талапты есепке ... ... ... ... ... ... ... талап қоюдың толық немесе
қанағаттандыру бөлiгiнде болдырмаса;
- ... және ... ... қоюлардың арасында өзара байланыс болса және
оларды бiрлесiп қарау дауларды ... ... және ... ... ... сот қана ... ... қатар адвокат та жүргiзедi. Адвокат
материалдардың көшiрмесiн алуға құқығы бар.
Iс бойынша барлық құжаттар қажет, ... ... ... ... ... ... жақтан iс бойынша түсiнiк т.б. құжат алынады,
ал соттан сот шешiмiнiң үзiндiлерiн сот отырысының қаулысы ... пен ... ... ... ... барысында белгiлi
қатынастар туындайды:
- сенiмдiлiк, яғни заң көмегiн ... ... адам ... ... де ... ... ... жасырады. Соңында сот процесiнде
адвокат ... ... ... төнуi мүмкiн. Адвокат пен клиенттiң
арасында сенiм ... ... ... болуы керек.
- iспен қатар клиенттiң өзiн жақсы бiлiп алуы керек.
- бiрлесiп жұмыс атқаруы тиiс.
Адвокат заңғер сонымен ... ... ... ... ... ... ... дәлелденген фактiлерге сүйене отырып сұрақ
қоюы тиiс. Адвокат ... ... ... ... ... iстiң мән-жағдайын баяндап бере алады, жақсы баяндап ... ... ... ... және сот төрелдiгiн атқарушы судьяны сендiруi
адвокаттың жоғары деңгейдегi бiлiмдiлiгiн байқатады.
Сот процесiнде адвокат ... ... ... дәлелдемелерiн
қарастырып, сұрақ қоюға ... ... ... ... яғни
жауапкерден, куәгерден iске қатысты сұрақ қоюға құқылы.[4]
Жалпы азаматтық iсте ... iстi ... ... ... ... ... бiткеннен кейiн сот, сот жарыссөзiне көшедi. Сот
жарыссөздерi iске қатысушы адамдар мен өкiлдердiң сөздерiнен тұрады.
Алдымен ... ... және оның ... ал ... соң ... мен оның
өкiлi сөз сөйлейдi. Басталып кеткен ... ... ... ... дербес
талапкер мен олардың өкiлдерiнен кейiн сөз сөйлейдi. Даудың нысаны бойынша
өз бетiнше талапкер қоймаған үшiншi тұлға мен оның ... ... ... ... iске өзi ... ... ... кейiн сөз сөйлейдi.
Сот жарыссөзi басталар алдында ... ... ... ...... ... ... сотты iс бойынша
өзiнiң көзқарасын дұрыстығы туралы сендiруi қажет.
Сот жарыссөзi - өкiлдiң iс ... ... ... ... ... сотта зерттелген дәлелдемелердi бiрiктiруi қажет,
өзiнiң құқықтық позициясын дәлелдеу үшiн.
Адвокаттың соттық сөзiнiң мақсаты:
- iс бойынша өзiнiң ... ... ... ... ... дұрыстығына иландыру керек.
Сот жарыссөзiне адвокат өзiнiң ораторлық шеберлiгiн заңи ... Сөз ... ... тұлғалардың көңiл бөлетiнiне мән беруi
тиiс.
Сот жарыссөзiнде ... ... ... сүйене отырып сөз
сөйлеуi керек. Адвокат өз сөзiнде сот анықтамаған мән ... ... ... ... ... ... ... алмайды.
Сот жарыссөзiнiң басты мақсаты – құқықытық позициясын дәлелдеу, сотта
жиналған және ... ... ... ... ... ... шығару. Жарыссөзге қатысушылардың барлығы сөз сөйлеп
болған соң ол сөздерiнде айтылғандарға ... ... рет сөз ... ... ... құқығын үнемi жауапкер мен оның өкiлi иеленедi.
Осыдан кейiн iске қатысушы прокурор сот ... ... ... мәнi ... қорытынды бередi. Прокурор iс бойынша қорытынды
бергеннен кейiн сот ... ... үшiн ... ... ... ... сот ... залына оралғаннан кейiн, сот шешiм жариялайды. Мұнан
соң шешiмге шағымданудың тәртiбi мен мерзiмдерiн түсiндiредi.
Аудандық немесе оған теңестiрiлген сот ... ... ... ... егер оған ... ... жасалмаса апелляциялық шағымдану мерзiмi
өткен соң ... ... ... ... ... соты, облыстық және iске қатысушы басқа
да адамдар, сондай-ақ олардың құқық мирасқорлары ... ... ... ... ... қою талаптарымен қайтадан арыздана алмайды.
1.2 Қылмыстық iс бойынша адвокаттардың қорғауға қатысуы
Азаматтардың құқықтары мен ... ... ... әсер ... iс жүргiзу принциптерiнiң бiрi – ол сезiктiнiң, айыпталушының
қорғануға құқығын қамтамасыз ету ... ... ...... бұл ... ерекше орында тұрады. ... ... ... ... ету ... ...... тығыз байланысты болады және оның бiрқатар элементтерi басқа
принциптерiнiң құрамдас бөлiгiне кiредi. ... ... сот ... бәсекелестiгi мен тең құқықтылыны негiзiнде жүргiзу,
жариялылық, кiнәсiздiк ... және т.б. ... ... ... ... ... қамтамасыз етуi прниципiмен
бiрге қызмет жасау арқылы ғана сот төрелiгiн жүргiзе аламыз.
Дегенмен, сезiктiнiң, айыпталушының қорғануға ... ... ... өзiндiк маңызы және оны ...... ... ... ... нақты белгiлерi бар. Олардың iшiндегi
ең бастысы, ол сезiктiнiң, айыпталушының қорғануға құқығын қамтамасыз ету
принципi қылмыстық iс ... ... бiр ... ... ... ... ... алдымен айыпты жоққа шығару мен ... ... ... ... тұлғаның кiнәлiлiгiн көрсететiн дәлелдерге
негiзделсе, онда ... ... ... ... шығаруға немесе жеңiлдетуге
бағытталған материалдарға негiзделедi. Сондықтан бiз ... айта ... мен ... ... бiр ... орындауға бағытталады –
ол қылмыстық iс бойынша шындықты ... ... ... ... ...... функциясы ретiнде алдымен айыпталушыға
қызмет жасайды, сөйтiп, ол сот төрелiгiне ... ... ... бiрге,
қорғаудың бiрқатар элементтерi айыптау функциясында да болады. Айыптау бiр
жақты не тек айыптау ... ғана ... ... онда ... ... қалыптаспайды, әрi нәтижесiз болады. Сондықтан, айыптау
функциясы тек айыптау дәлелдерiне сүйенiп қоймай, сондай-ақ ... ... ... ... да ескерiп отырса ғана айыптау ... ... ... айыптау мен қорғау бiр-бiрiмен өзара байланысты құқықтық
институт. Бұларсыз бiрде-бiр ...... ... бұл ... ... өз орнын табуы тиiс.[6]
Қазақстан Республикасының ҚIЖК-нiң 26 бабының 1 бөлiгiне ... ... ... құқығы бар. Олар бұл ... ... ... жеке өзi де, қорғаушының, заңды өкiлiнiң көмегiмен де
жүзеге асыра алады. Яғни ... ... ... ... қорғау кепiлдiктерiнiң iшiнде, қорғаушының көмегiн алу
құқығы ерекше ... ... ... Алайда, жүргiзiлген
сауалшылардың қорытындысына жүгiнсек, iс ... ... ... ... әлi ... қорғалмай отыр. Мәселен, сезiктi мен
айыпталушыларға ұстау кезiнде қорғаушы алу ... алу ... алу ... ... айып тағу ... қорғаушы алу
құқықтарын түсiндiрiлмейдi. Өкiнiшке орай айыпталушының ... ... ... ... ... ойландыратын құбылыс. Бұл келеңсiз
жағдайды жою үшiн сезiктiге, ... ... алу ... ... ... оны ... қолданудың нақты мүмкiндiгiн қамтамасыз етiп
отырылуы қажет.[7]
Сезiктiнiң, ... ... ... ... ету ... ... мен бостандықтарын толық орындауға болады. Ал, ... көп ... мына ... ... ... ... ... қылмыстық жауапкершiлiктi жеңiлдету;
3. iс жүргiзу мәжбүрлеудiң жеңiл шараларын қолдануға ... ... ... ... бiз ... айта ... ... қызметi – сезiктi мен
айыпталушыға заң ... ... ... ... ... дәлелдер ұсыну әрi заңда рұқсат етiлген әдiстер
мен құралдарды пайдалана отырып, олардың ... ... ... ... Яғни ... ... көрiп отырсақ, сот төрелiгiне
қайшы келмейдi. Демек, қорғаушының қылмыстық iс жүргiзудегi ... ... ... ... заң ... ... ... сондай-ақ,
Конституцияның негiзiн қорғауды жүзеге асырады, яғни ... ... ... ... ... ... деп ... толық негiз бар.
Бұл принциптi қатаң сақтау арқылы қылмыстық iс жүргiзуде заң бұзушылыққа
жол бермеуге, кiнәсiз тұлғаны жазықсыз соттатпауға қол ... ... ... ... ... қамтамасыз ету принципi, ең
алдымен қылмыс жасаған тұлғаға қатысты әдiл жаза тағайындалуына қызмет
жасайды. Кiнәсiз адамды ... тек ... заң ... қана ... Сондай-
ақ ол әшкерленбеген қылмыскер жазасыз қалып қылмыстардың ... ... ... тұлғалар әшкерленiп, әдiл жаза ... және ... ... қылмыстық жауапқа тартылмауына ... ... ... ... қорғануға құқығын қамтамасыз ету принципi арқылы
қылмыстық iстiң мән-жайларын жан-жақты, толық және ... ... Бұл ... ... ... ... қатысты негiзсiз шешiмге
алып келетiн айыптау сипатына қарсы бағытталып отырады.
Ал, 1997 ... ... ... ... ... қорғаушы
қылмыстық iс жүргiзудiң кез келген сатысына қатысуға құқылы. ... ... 16 ... 3 ... ... ... ... жасады деп айып тағылған әрбiр адам сол ... ... оған айып ... ... ... ... ... құқылы.
Қылмыстық iстер бойынша ҚIЖК-нiң 70 бабына сәйкес, мына ... бола ... ... ... ... ... болып табылатын тұлғалар.
2. Айыпталушының жақын туыстары (жұбайы, ата-анасы, балалары, туған
бауырлары мен ... ... ... ... немерелерi қорғаушылары мен
қамқоршылары).
3. Айыпталушы мен сезiктi жұмыс жасаған мекеме мен ұйымның өкiлдерi.
4. ... және ... ... өкiлдерi, осы ұйымдардың
мүшлеренiе қатысты iс болса.
5. шетел адвокаттары, егер ол iс ... ... ... ...... қорғаушы - әрекет қабiлетi бар, ... ... ... ... ... ... және ... болуға келiсiм берген
тұлға.
Қорғаушылардың категорияларына қарамастан, барлықтарының ... iске ... ... ... – бұл тек қана ... ... ... айыпталушының, басқа тұлғалардың шақыртуымен
iске ... ... iске ... ... ... ... ... тапсырмасы мен келiсiмi қажет.[8]
Барлық қорғаушылардың iшiнде тек қана адвокат өзiне ... ... ... ... бас тартуға құқығы жоқ. Басқа
қорғаушылар бас тарта алады және бас арту себептерiн, ... ... ...... ... қорғаушы болып қатысуы – кәсiби заңды
қызметi және бұл мiндетiн орындаудан бас тартуына құқығы жоқ.
Адвокаттың iске тағайындалып немесе ... ... ... ... iстi ... өкiлеттiгiн куәландыратын құжат заң консультациясының
ордерi.[9]
Қазақстан ... 74 бабы 1 ... ... ... сезiктiнiң,
айыпталушының айыбын жоққа шығара алатын немесе жауаптылығын жеңiлдететiн
жағдайларды ... ... ... ... ... ... ... және оларға қажеттi заңгерлiк көмек көрсетуге мiндеттi.
Азаматтық сот iсiн жүргiзуден айырмашылығы қылмыстық iс жүргiзуде мына
төменде ... ... ... ... ... ... өкiлi ... қолданылып жүрген ҚIЖК-сi қорғаушыны сезiктiнiң, ... өкiлi деп ... ... көп ... ... ... ... асады;
- адвокаттың өзiне қабылдаған сезiктiнi, айыпталушыны, сотталушыны
қорғаудан бас тартуға құқығы жоқ;
- ҚIЖК 71 ... ... ... сот, прокурор, тергеушi
сотталушыға қорғаушының қатысуын қамтамасыз ... ... ... ... мүдделерiн қорғауды екi жағдайда жүзеге
асыруға тура келедi:
1. Сотталушы Қазақстан Республикасының тыс ... ... және ... ... ... Қылмысты жасағаннан кейiн психикасының бұзылуы және жүйке ... ... ... ... ... ... ... айыптан айыпталушыны
қорғайды, бiрақ өкiлi бола алмайды.
Заңда бiр сезiктiнi, айыпталушыны, сотталушыны бiрнеше ... ... ... ... қатар бiр қорғаушы екi ... ... ... бола ... ... бiр сезiктi мен
екiншi сезiктiнiң мүдделерi қайшы келуi мүмкiн.[10]
- бiр ... егер ... ... бiреуiнiң мүддесi екiншiсiнiң
мүддесiне қайшы келетiн болса, олардың ... ... ... ... ... кәмелет жасқа толмаған айыпталушы мен қылмыстық iске тартқан ... ... ... ... қорғауға тыйым салынған.
Сезiктiнiң, айыпталушының сотталушының қорғаушыға жүгiну құқығын бұзу,
ҚIЖ Заңының елеулi ... ... жеке өзi ... ... ... асыра алады.
Қылмыстық процестi жүргiзушi орган сезiктiге, айыпталушыға ... ... және ... ... заңмен тыйым салынбаған
барлық құралдармен қорғану мүмкiндiгiн қамтамасыз етуге, сондай-ақ олардың
жеке және мүлiктiк құқықтарын қорғауға ... ... ... ... ... ... қорғаушысының iске қатысуын қамтамасыз етедi.
Қорғаушының қатысуы сезiктi мен айыпталушының құқықтарын шектемейдi.
Адвокат қылмыстық iс бойынша ... ... ... ... ... ... ... қатысуы туралы сезiктi немесе айыпталушы өтiнiш жасаса;
- сезiктi ... ... ... ... ... немесе айыпталушы дене немесе психикалық кемiстiгiнен өзiнiң
қорғану құқығын өз бетiнше жүзеге асыра алмаса;
- ... ... ... сот iсi ... тiлдi ... адам ... шарасы ретiнде он ... ... ... ба ... ... не өлiм жазасы тағайындалуы мүмкiн болатын ... үшiн ... ... ... ... ... ... алу қолданылса немесе
мәжбүр етiлiп стационарлық сот-психиятриялық сараптамаға жiберiлсе.
ҚIЖК-нiң 71 бабында көзделген өзге де жағдайларда адвокат қылмыстық ... ... ... ... ... яғни адвокатты сезiктi немесе айыпталушы, олардың заңды
өкiлдерi, сондай-ақ ... ... ... тапсырмасы
бойынша басқа да адамдар шақырады. Сезiктi немесе айыпталушы, сотталушы
қорғану үшiн бiрнеше адвокаттарды ... ... ... ... ... ... адвокаттың
қатысуын қылмыстық процестi жүргiзушi орган қамтамасыз етедi.
Айыпталушы мен ... ... ... ... тағайындалған адвокат бес
күн мерзiм ... ...... ... ... сезiктi мен
айыпталушыға, сотталушыға басқа ... ... ... немесе
адвокаттардың кәсiптiк ұйымы немесе оның ... ... ... ... ... ... ... iс жүргiзу заңдылығы әрқашанда ... ... ... ... ... келедi. Мысалы, 1864
жылғы Қылмыстық iс ... заңы ... ... ... ала ... ... 1959 ... Қаз ССР ҚIЖК-сi бойынша қорғаушы бiрiншi рет
алдын ала тергеуге қатысты.[11]
Ал, 1997 жылы Қазақстан ... ... ... қорғаушы
қылмыстық iс жүргiзудiң кез келген сатысына ... ... ... ... ... 3 бөлiгiне сәйкес ұсталған,
тұтқындалған, қылмыс жасады деп айып тағылған әрбiр ... сол ... ... ... ... ... алуға құқылы.
Қорыта айтқанда сезiктiнiң, айыпталушының қорғану құқығы мынадай
бөлiктерден тұрады:
- ... ... ... ... мен ... ... ... сезiктi, сотталушы өзiнiң құқықтары мен заңды мүдделерiн ... кез ... ... ... құқылы;
- сезiктi, айыпталушы, сотталушы өзiнiң құқықтары мен заңды мүдделерiн
қорғау үшiн адвокаттық көмек ... ... ... ... ... прокурор мен сот сезiктiге, айыпталушыға
құқықтарын түсiндiруге және олардың ... ... ... салынбаған
барлық құралдарымен қорғану мүмкiндiгiн қамтамасыз етуге, сонымен бiрге
олардың жеке мүлiктiк құқықтарын қорғауға шаралар ... ... ... ... ... адвокаттың қорғау тәсiлдерi
2.1 Адвокат қылмыстық iс бойынша iс қозғау сатысында
Қылмыстық iс бойынша тапсырманы ... ... ... ... ... ... iске ... керек.
Себебi, адвокат iске сезiктi ұсталған кезден бастап қатысса процестiң өз
пайдасына өрбуiне әсер етедi. Сезiктiнi негiзсiз ... ... ... ... ... ... ... шешiмнiң заңсыздығына
шағымдана алады.
Қылмыстық iске араласқаннан кейiн адвокат ... ... ... Содан кейiн тергеу процесiнiң кез келген сатысынан тыс қалмауға
тырысады. Адвокат өзiнен көмек сұрап ... ... заң ... ... ... ... тиiс. ... мiндеттерiн орындауда өз ... ... ... ... жай, күрделi, қысқа, ұзақ болуы
мүмкiн.[12]
Қылмыстық iс жүргiзуде, қылмыстық iстi қозғау бiрiншi ... ... Бұл ... ... тергеу, сот органдары нақты бiр iс бойынша
тергеу әрекеттерiн жүргiзу қажеттiгiн, сонымен қатар қылмыстық белгiлерi
бар ... ... ... ... осы ... ... ...
жүргiзу органының араласуының қажеттiгiн шешедi.
Қылмыстық iстi тергеуде iс жүргiзу әрекеттерiн ... ... ...... iстi ... ... болып танылады. Заңда көрсетiлген
тергеу және сот ... ...... ... ... 194 ... сәйкес алдын ала тергеу әрекетi қылмыстық iс ... ... ... ... ғана ...... қаулысы шығарылғаннан кейiн адвокаттың негiзгi
мiндетi туындайды, ... ... жоқ ... ... ... ... ... iс қозғалғаннан кейiн прокурор алдын ала тергеу және сот
органдары ... ... ие ... ... ... ... нақты қылмыстық iстi қарайды және азаматтарға процессуалдық
мәжбүрлеу шараларын қолданады: тiнту, алу, кулерден жауап ... ... ... ... ... ... ... басқа да тергеу әрекеттерiн жүзеге
асырады.
Қылмыстық iс ... ... ... iс жүргiзу стадияларының барлық
белгiлерi тән: нақты ... iстiң ... ... ... мен әркеттер.
Қылмыстық iс кiнәлi деп сезiк келтiрген адамның ... ... ... бар ... ... iс қозғалатынын адвокат бiлуi тиiс.
Тұлғаны қылмыстық iс бойынша кiнәлi деп ... ... ... ... ... ... қажет. Табылған деректер қылмысқа қатысты болған
жағдайда белгiлi тұлғаға қарсы қылмыстық iс қозғалды деп қорытындылаймыз.
Қылмыстық iстi қозғау ... ... ... азаматтардың құқықтары
мен бостандықтарына байланысты күрделi мәселелер шешiледi. Қылмыстық iс
бойынша дәлелдемелердi табу, алу, ... ... ... стадияларында
қаралады.[13]
Мемлекет қылмыстық iс қозғау өкiлеттiгiн Заңда нақты ... мен ... ... ... ... ... органдар мен
лауазымды тұлғалар қатарына: анықтаушыны,анықтау органын, тергеушiнi, ... ... ... ... ... ... белгiлерiн тапқан
жағдайда әр орган өз құзыретi ... ... iстi ... ... және
кiнәлi тұлғаларға заңда көрсетiлген мәжбүрлеу шараларын қолдана алады.
Аталған органдардың қылмыстық iс қозғау ... ... бар. ... да ... әр ... ...... өкiлеттiктерiн бiлуi тиiс.
Қылмыстық iстер тек қана Заңда көрсетiлген органдар мен ... ... ... ао егер де ... жоқ адам iстi ... ... ... заңсыздығын дәлелдеп күшiн жоюды сұрайды.
Қылмыстық iстi қозғауға өкiлеттiгi бар лауазымды тұлғалар мен ... және ... ... ... iстi ... ... ... әкiмшiлiк комиссияның ... ... ... ... және органдардың қылмыстық iс
қозғау қаулысын тексергендегi ... ... ... табу керек;
- жiберiлген қателiктi тапқаннан кейiн соған ... ... ... керек;
- шешiмдi дұрыс орындауы тиiс.
Адвокат қылмыстық iстiң заңды және дәлелдi қозғалғанына ерекше назар
аударады. ... ... ... ... тәжiрибесi және iстi
жүргiзуге еркi, адвокаттық интуициясы көмегiн тигiзедi.
Лауазымды ... мен ... бар ... ... iстi Заңды
себептер мен жеткiлiктi негiздер болған жағдайда қозғайды.
Қылмыстық iстiң ... ...... ... ... қылмыстық болатынын немесе болған қылмыс туралы мәлiметтерiнiң
болуы.
Нақты қылмыстық iс қозғауға мыналар себеп болады:
- азаматтардың арызы;
- кiнәсiн мойындап келу;
- ... ... ... адамның немесе ұйымда басқару
функцияларын атқарып отырған адамның хабарламасы;
- ... ... ... ... ... ... және қылмыстық iс қозғауға құқық берiлген
органдардың ... ... ... ... ... ... ... мәнi бiрдей. Жоғарыда ... ... ... ... ... Өйткенi себепсiз қымыстық iс
қозғалмайды. Бiрақ та бiр де бiр ... ... және ... деп
есептелiнбейдi, себебi қылмыстық iс ... ... ... ... қажет.
Қылмыстық iс қозғаудың негiзi – қылмыс белгiлерiнiң бiрiншi тұжырымы
болып саналады. Тұжырым белгiленген қайнар көздерге ... ... ... ... ... болып: арыз, азаматтардың түсiнiгi, лауазымды
тұлғалардың қаулылары, справкалары, актiлерi т.б. Қылмыстық iс ... ... ... ...... ... материалдардың
заңдылығы негiздiлiгi қажет. Егер де берiлген материалдарда қылмыстық iс
қозғауға себеп пен ... ... ... ... ... ... ... деректердiң көлемiнде қылмыс әрекетiнiң барлығын
айқындауы қажет. Кез келген ...... ... ... тұлға iшкi сенiмiне жүгiне отырып деректердi бағалайды. Сондықтан
да, лауазымды тұлғалар болатын немесе болған ... ... ... ... ... ... мәселенi шешедi.
Кез келген жағдайда жиналған деректердi адвокат жан-жақты бағалауы ... та бұл ... яғни ... iстi ... стадиясында деректер мен
мәлiметтерге толығымен баға ... ...... ... ... ... ... кiнәсiнiң мазмұны аса қажет емес.[14]
Қылмыстың iстi қозғау үшiн жиналған материалдарды тексеру қажет. Түскен
арыздар мен ... ... ... материалдар мен түсiнiктер сұрауға
құқылы. Қылмыстық iс қозғау қаулысын шығармай жауап алу хаттамасын, тiнту,
алу тағы ... ... ... ... тiптi ... ... ... мен органдардың құқықтары жоқ. Жеке ... ... ... ... ... ... төмендегiдей әрекеттердi
жүзеге асырады:
- прокурорға шағымдана алады;
- тергеу әрекетiнен кейiн сот ... ... ... ... ... дәлелдемелердi iске қажетсiз деп тануға өтiнiш бiлдiредi.
Болған немесе болады деген ... ... ... ... ... бұл ... ... жинауға құқықтары жоқ.
Қылмыстық iс қозғағаннан кейiн ғана ... ... ... ... iске ... ... ... тексеру барысында
өзi тексеруi тиiс. Тексерiстi кiм, қандай тәсiлдермен, қашан жүргiзiлетiнiн
тексередi.
2.2 Ұстау және ... ... ... ... iс әрекетi
Қылмыстық iс қозғалмастан бұрын ҚIЖК 132 бабының тәртiбiнде ... ҚIЖК 135 ... ... жеке тiнту жүргiзiледi.
Сезiк келтiрген адамды ұстау – оның қылмысқа қатыстылығын анықтайды және
оған қамауға алу түрiндегi бұлтартпау шарасын ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру мақсаты ұсталған адамда қару
бар ма, қылмыс жасағандығын айғақтайтын дәлелдемелерден құтылуға тырысқан
жағдайда ... қалу үшiн ... ... асырады.
Қазiргi уақытта жедел iздестiру қызметi мойындату және керектi ақпарат
алу үшiн азаматтарды ұстау тәсiлiн ... ... ... ... ... iшкi ... ... қызметкерлерiнiң заңсыз тiнтуi де аз
кездеспейдi. Соңғы кездерi прокурордан ... ала ... ... ... ... етек алып ... ... шараларын қолдану барысында
заңдылықтың сақталуын адвокат өте тиянақты қарауы керек. ... ... ... алуға санкция берер де ...... ... ... ... ... сезiктiнiң,
айыпталушының жеке басы туралы мәлiметтердi, қылмыстың ауыр ... ... ... қауiптiлiгiн есепке ала бермейдi. ... ... ... ... ... iс қозғау қаулысының көшiрмесiн тергеушi 24 сағаттан
кешiктiрмей прокурорға жiбергенiн тексеруi тиiс. ... ... ... қаулысының көшiрмесiмен танысады, егер де ... ... ... ... ... қылмыстық iстi қозғауға негiз болған
материалдарды тексередi. Қылмыстық iс қозғаудың заңдылығын, ... ... iсi ... ... ... ... тексередi. [15]
Егер де қылмыстық iс заңсыз себептер мен ... ... ... ... өз ... ... ... анықтау органының
қаулысының күшiн жояды, қылмыстық iс қозғаудан бас тартады немесе қылмыстық
iс бойынша тергеу iс ... ... ... оны тоқтатуға құқылы. Егер
прокурор бұл мiндеттерiн орындамаса адвокат жоғарытұрған ... ... ... ала тергеу стадиясында айып тағылған не адам сезiктi деп
танылған кезден бастап iске қатысуға жiберiледi.
Адвокаттың ... ... iске ... ... ... ... (кiнә тағылмаса да)
- тұлғаға бұлтартпау шарасы қолданған жағдайда.
ҚIЖК 70 бабында ... ... ... ... ... ... ... немесе айыпталушы кәмелетке толмаса, жасы ... ... ... белгiленедi;
- сезiктi немесе айыпталушы дене немесе психикалық кемiстiгiнен ... ... өз ... ... асыра алмаса;
- адам жазалау шарасы ретiнде он жылдан ... ... бас ... өмiр бойы бас ... ... не өлiм ... тағайындалуы
мүмкiн болатын қылмысты жасағаны үшiн айыпталса.
Адвокат iске қатысу мерзiмiнен бастап ҚIЖК-нiң 74 бабында көрсетiлген
процессуалдық құқықтарға ие ... Оның ... ... және ... ... саны мен ұзақтығы шектелместен
оңаша құпия жолығуға. Бұл құқық ... ... ... ... ... ... ... қорғауындағы адамның iс бойынша позициясын
шешiп алады: өзiн ... деп ... ма ... өзiн ... деп ... ... ма, әлде ... мойындай ма), неге сiлтеме жасайтындығын, ненi
мойындамайтынын, қандай себептермен және адвокаттан не сұрайтынын.
Адвокат iске қатысқаннан ... ... ... ... және
бiрқатар құқықтарға ие болады:
- заң көмегiн көрсетуге қажет заттарды, ... ... ... ... ... Дәлелдемелердi ұсынбас бұрын оларды белгiлi
қайнар ... алу ... ... та ... билiк ету өкiлеттiгi
болмағандықтан дәлелдемелердi табу, алу қиынға түседi;
- ұстау ... ... ... ... ... ... қылмыстық iс жүргiзу өзге де құжаттарымен танысуға ... ... ... ... 109-110 ... ... тәртiпте судья шағымдарды
қарағанда адвокат қатыса алады;
- қарсылық бiлдiредi; (ҚIЖК-нiң 92, 93-баптары)
- Қылмыстық iс ...... ... ... органдар мен
лауазымды адамдардың шешiмдерi мен әрекеттерiне шағымданады;
- Заңға қайшы ... кез ... ... да ... құралдары мен
тәсiлдерiн пайдалануға құқылы.
Iске қатысқаннан кейiн ... ... ... қорғаушысы
болып көптеген мәлiметтердiң, оқиғаның куәсi ретiнде болады. ... ... ... осы ... ... ... мәлiметтерi бойынша жауапқа
тартылмайды.
Адвокат куә ретiнде жауап беруге құқығы жоқ, себебi «Адвокаттық қызмет
туралы» Заңның 15 ... 3 ... ... ... ... ... ... мәлiм болған мәлiметтердi құпия сақтауға мiндеттi және көмек
сұрап өтiнiш жасаған адамның келiсiмiнсiз оларды жария етуге ... ... ала ... стадиясында адвокат қорғаушы болып қатыса отырып:
- заңда ... ... ... қатысады. Сонымен қатар жауапқа
тартылып отырған тұлғаларға қосымша сұрақ ... ... ... ... ... ескерту көрсетедi. Тергеушi адвокаттың кейбiр
сұрақтарын жауапсыз қалдырады, бiрақ осы ... ... ... ... сұрақтары ьтек қана мән жағдайды ашуға айыпталдушының айыбын
жоққа шығаруға немесе жауаптылығын жеңiлдетуге бағытталуы ... iске ... ... қажет құжаттарды сұратады;
- тергеушiге өтiнiм, ал алдын ала тергеу ... ... ... мен ... ... ... ... iспен байланысы бар мамандардан консультация алуға құқылы.
- прокурордың сезiктiнi, айыпталушыны қамауға алу және мерзiмiн ... ... ... ... ... ... ... Мұндай
шағымды сотқа прокурордың орналасқан мекен жайына байланысты жiбередi.
Алдын ала ... ... ... ... ... бұл ... ... материалдарымен танысуы. Айыпталушының немесе оның
қорғаушысының өтiнiшi ... олар iс ... ... ... жеке-
жеке таныса алады. Iстiң ... ... ... ... ... ... ... керек. Заңның осындай талаптарын тергеушi
орындамаған жағдайда, адвокат iстiң құжаттарымен танысудан бас ... ... пен ... ... ... келiсiм болмауы керек, себебi әр
бет нөмiрленбеген болса iсте басқа ... ... ... ... ... ... ... тасталуы мүмкiн. Сонымен қатар беттердiң
нөмiрлерiнiң ... ... ... ... ... ... қай ... көрсетiп сiлтеме жасай алады.[16]
Адвокат алдын ала ... ... ... ... iстiң ... ... ... мiндетiн атқаруға жеңiл болады. Егер
адвокат келесi ... ... iске ... ол iстiң ... ... ... Iстiң құжаттарымен танысуда ... бiр ... ... ... ... ... қылмыстық iс қозғау
қаулысымен танысады. Қылмыстық iс қозғау қаулысының ... кiм ... ... ... ... қандай тұлғаларға қатысты
қозғалғанын қарайды, содан кейiн айыпкер ретiнде тану қаулысымен танысады.
Қорғаушы iс ... ... ... егер ол ... томнан тұратын
болмаса, олардың кез келгенiн қайта қарауға, сондай-ақ кез келген мәлiметтi
кез келген көлемде ... ... ... ... ... ... ... техникалық құралдардың көшiрмесiн түсiрiп алуға құқылы.
Адвокат iс бойынша құжаттардың көшiрмелерiн өзiнiң ... ... ... ... ... iске ... болып қатысқаннан бастап
толтырылуы тиiс.[17]
Iстiң құжаттарымен таныса отырып адвокат тергеу және анықтама органдары
алдын ала ... ... ... ... қылмыстық iс жүргiзу
Заңының бұзылғанына көңiл бөлуi тиiс. Заңсыз тәсiлмен алынған айғақтардың
заңды күшi болмайды және ... ... ... ... ... кейiн
сот қорғаушының өтiнiмi бойынша дәлел ретiнде жiберiлмеуге тиiс ... ... ... танысып болып адвокат әр түрлi өтiнiштер бiлдiруге
құқылы. Көбiне жазған өтiнiшi қосымша тергеу ... ... ... ... ... беттестiруге, тергеу ... ... ... ... ... iстi қысқартқан жағдайда
қылмыстық iстi қысқарту туралы құжатын сұратып iске ... ... ... ... ...... адвокаттық өтiнiш
қанағаттандырудан бас тартса, адвокат ... ... бас ... ... ... алып үш тәулiктiң iшiнде прокурорға ... ... ... адвокаттың өтiнiшi қанағаттандырылса осы
өтiнiштi қарастырғанда қатысуға құқылы.
Iстiң барлық құжаттарымен танысқаннан кейiн адвокат ... ... ... бол ... ... ... тiзiмiн қарастырады.
Қорғаушы болып қатыса алатын тұлға ... ... ... ... мәлiмет бiлетiн адамды айтамыз. Бұл тұлғалардың тiзiмiн адвокат
соған сәйкес өтiнiмде көрсетуi қажет.
Адвокат қылмыстық iс ... ... ... ... белгiлi
хаттамада толтырады. Хаттамада танысуға қандай құжаттар ұсынылғаны, қандай
өтiнiмдер ... және өзге де ... ... ... сондай-
ақ iс бойынша қандай куәлардан жауап алғанын, iске қатысқан ... ... мен ... ... мен қорғаушы сот
отырысына шақырылуы қажет деп мәлiмдегенi немесе ... ... ... көрсетедi.
Қамауға алғанда немесе ұсталынған кезде адвокаттың тұлғаға қорғаушы ... ... ... ... ... ... ... мұндай
әрекеттерiн жүргiзгенде көп қателiктер жiбередi.
Айыпталушының қамауда қандай негiзде ... ... ... ... құқылы. Қылмыстық iс жүргiзу органдарына қылмыстық iс ... ... аса ... ... тез ... ... ... құқық
берген. Қоғамнан аса қауiптi қылмыскердi бөлiп ұстамаған ... ... ... ... ... ... ... заңсыз босатылса қайтадан қылмыстық әрекетке бел бұрады. Ал
егер де, кiнәсiз немесе жеңiл дәрежеде қылмыс жасаған ... ... ... өз құзыретi шегiнде, кәсiптiк бiлiктiлiгiн көрсете отырып көмек
көрсетуi тиiс.
Адвокат осындай жағдайларда қорғау қызметiн ... ... үшiн ... ... жағдайда мiндеттi түрде тұтқынға алатынын қандай
жағдайда рұқсат ... және ... ... ... ... ... түрде бiлуi керек.
ҚIЖК-нiң 130 бабының тәртiбiнде қамауға алу ... ... ... ... не ... шешiмi бойынша ғана және тек заңмен екi
жылдан артық ... бас ... ... ... жаза ... ... ... айыпталушыға қатысты қолданылады.[18]
Мемлекет өзiнiң азаматтарының жеке басына ... ... ... 14 ... 2 бөлiгiнде көзделген жағдайда ғана соттың не
прокурордың санкциясымен ғана ... ... және ... ұстауға жол
берiледi. Қылмыстпенн күрес жүргiзуде, құқық тәртiптерiн қорғау ... ... жеке ... ... кей жағдайда бұзуға тура келедi,
сонымен қатар бас бостандығынан айыру шарасы қолданылуы мүмкiн. Олар:
- жасалған қылмысқа соттың ... ... ... ... ... бас бостандығынан айыру;
- әкiмшiлiк тәртiп бұзушылық кезiнде қысқа мерзiмге қамауға алу;
- бұлтартпау шаралары ...... ала ... ... прокурордың
санкциясымен немесе соттың шешiмiмен күзетпен ұстайды.
Қорғауындағы адам қамауға алынған жағдайда ... ... iсiн ... үшiн, бiрден бiр бағыты ол – жоғары тұрған прокурорға бұлтартпау
шарасын өзгерту ... ... деп табу ... өтiнiш жасайды. Адвокат ҚIЖК-
нiң 139 бабында көрсетiлген бұлтартпау шараларын қолдану ... ... ... үшiн дәлелдi негiздер қажет.
Бұлтартпау шараларын қолдану үшiн негiздер:
- айыпталушы анықтаудан, алдын ала тергеуден немесе соттан жасырынғанда;
- iстi сотта объективтi ... және ... ... жасағанда;
- қылмыстық әрекетпен шұғылдануды жалғастырса;
- қамауға алу, үкiмнiң орындалуын қамтамасыз ету үшiн қолданылады.
Қамауға келiспеген жағдайда қылмыстық iстi ... ... ... ... ... бiрқатар аргументтер бар. Мысал:
1. Күзетте ұстау кiнәсiздiк презумпциясына қайшы келедi, әр адам ... ... ... ... және ... заңды күшiне енген
ұкiмiмен белгiленге дейiн кiнәсiз деп ... ... ... ... бiрақ бұлтартпау шарасы ретiнде күзетке алады. Айыптаушыны ... деп ... ... ... мемлекет, қылмыстық жаза ... ... үкiм ... ... ... ... ... және тағы
басқа құқықтарынан айырмайды. ... ... ... ... ... деп ... ... етедi.
Тергеушi мемлекет атынан әрекет жасай отырып ... ... ... күзетке алады. Мұндай әрекеттi жүзеге асыру себебi
айыпталушының кiнәлiлiгiне ... ... өз ... ... негiздер қажет.
Сонымен қатар адамды кiнәлi деп тануға құқығы жоқ. Сот қана ... деп таба ... ... ... ... бере отырып, мемлекет iске
қорғаушының араласуына кепiлдiк бередi.
2. Күзетке алу – бұл бұлтартпау ... ең ... түрi, ... қоғамның
бөлiп қамайды. Бөлек ұстау шарты денсаулық ... ... ... ... ... ... ... справка тiркеледi), бөлек
отырғаны оның өмiрiне қауiптi (жүрек ... ... т.б.) ... қауiптi (мұндай қауiптiнiң туындау себептерiн көрсету керек).
3. Жоғарыда көрсетiп өткендермен қоса адвокат ... да ... ... Жеке қарастырсақ: отбасы ... ... ... ... кәрi ата-ананың қамқоршысы, қорғаушысы); тұрақты тұрғылықты
жерiнiң болуы, ... ... ... ... ... ... орнын мекен жайы
мен қызмет түрi). Қамауға алу, қамауға алынғанның отбасы мүшелерiн және
туыстарын ... және ... ... ... ... да
бұлтартпау шарасы ретiнде қамауға алуды қолдабас бұрын ... ... ... ... ... ... алу бұлтартпау шарасы аса қауiптi қылмыс жасалғанда
қолданылады.
Кез келген бұлтартпау шарасын ... ... ... ... бел ... ... ... куә, сарапшыларды қорқытқан айыпталушыға
және бостандықта жүрсе тағы қылмыстық әрекеттер жасайды ... ... ... күзетпен ұстау шарасын көбiнесе қылмысты ... ... ... ... прокурордың шығарған бұлтартпау шарасына
күзетке алу, мерзiмiн ұзарту шарасына мына тұлғалар шағым бiлдiре ... ... ... ... айыпталушының қорғаушысы;
- сезiктiнiң, айыпталушының өкiлдерi.
Күзетпен ұстаудың заңдылығын, негiздiлiгiн ... үшiн ... ... Бұл ... ... iстi қозғау қаулысының көшiрмесi;
- сезiктiнi ұстау хаттамасы;
- айыталушы ретiнде ретiнде тарту қаулысы;
- бұлтартпау шарасы ретiнде күзетпен ұстау қаулысы;
- тергеушi, ... ... ... заңдылығын, негiздiлiгiн дәлелдеу
үшiн тұлғанын жеке басы туралы және басқа да мәлiметтер ұсынылады.[19]
Осы ... ... ... ... ... ... кезде
бұлтартпау шарасының мерзiмiн ұзарту туралы ... ... де ... ... ... ... ... және оның қорғаушысы, заңды
өкiлi берген шағымдарының дұрыс шешiлуiне әсер ететiн ... ... ... мақсатта сот қорғаушыдан, заңды өкiлiнен тағы ... ... ... ... тиетiн материалдарды сұрата алады.
Сотқа шағым түскеннен кейiн бұлтартпау шарасы ретiнде қамауда ұстау және
қамауға алу мерзiмiн ұзартудың заңдылығы мен ... ... ... iзге түсу ... iстi талап ете отырып, шағым ... ... үш ... ... жабық отырыста прокурордың сезiктiге,
айыпталушыға бұлтартпау шарасы ретiнде қамауға алуды қолдануға ... ... мен ... тексерудi жеке өзi жүзге асырады.
Қылмыстық iзге түсу ... ... ... ... ... ... ... iшiнде оған қылмыстық iстi ұсынуға мiндеттi. Заңдылық пен ... ... сот ... ... және прокурор мiндеттi түрде
қатысуы керек. Отырысқа қорғаушы сезiктiнiң, айыпталушының ... өкiлi ... ... ... қаралатын күнi туралы уақытында хабарландырылған
кезде олардың дәлелдi себептерсiз ... ... ... ... Егер де ... ... сот процесiнде отырса сотқа хат ... ... ... шағымды қарауды басқа күнге ауыстыра отырып уақытын
белгiлейдi. Ал егер де өз ... ... ... ... ... сот ... ... бередi.
Қажет болған жағдайда судья отырысқа сезiктiнiң, айыпталушының қатысуын
қамтамасыз етедi.
Қылмыстық iс бойынша адвокат iс жүргiзуде ... ... ал ... ... ... ... сот ... өздерi таңдаған
қорғаушының қатысуына өтiнiш жасайды. Осы жағдайда сот тексеруге таңдалған
адвокаттың қатысуын қамтамасыз етуi тиiс. Егер де ... ... ... ... ... бес ... ... мүмкiн болмайтын жағдайларда
қылмыстық процестi жүргiзушi орган сезiктiге, айыпталушыға басқа қорғаушы
шақыруды ұсынуға немесе басында ... ... ... шақыртуға
немесе адвокаттардың кәсiптiлiк ұйымы немесе оның ... ... ... ... шаралар қолдануға құқылы.[20]
Қамауда ұстау және қамауға алу ... ... ... ... ... ... ... жатқан адамның кiнәлi немесе
кiнәсiздiгiн талқыламауы тиiс. Тексерiсте тек қана ... алу мен ... ... ... ... және ... алу мерзiмiн ұзартудың заңдылығы мен
негiздiлiгiн тексеруге негiздер жоқ болған жағдайда сот iс жүргiзудi, ... ... ... қаулысын шығарады.
Егер де сот тырысына қамауға алу және қамауға алу мерзiмiн ... мен ... ... ... ұсынбаған жағдайда,
солт бұл бұлтартпау шарасының түрiнiң күшiн жою туралы қаулы шығарады, және
қамауда ... ... ... Судья қамауға алу бұлтартпау шарасының
күшiн жоя отырып заңда көрсетiлген басқа да ... ... ... ... ... ... прокурор санкцияландырған
қамауға алу түрiндегi бұлтартпау шарасы, сондай-ақ қамау мерзiмiн ұзарту
шарасы жөнiнде шағымы ... ... ... белгiлi бiр
адамды нақ iс бойынша нақ сол ... ... алу ... ... ... кезiнде шағымның қайталап қаралуға құқыңы бар. Қайталама шағым
ҚIЖК-нiң 110 бабында көзделген тәртiппен қаралады.
Шағым жасай отырып ... ... 139 ... ... күзетпен
ұстау негiздерiнiң жоқ екенiн, осы бұлтартпау шарасы Заңсыз қолданылып
отырғанын дәлелдеу керек. Күзетке алу ... ... ... ... деп ... Сезiктi мен айыпталушының кiнәсiнiң мойындауы
– бұлтартпау шарасының мақсаты емес. Егер адам көп уақытта ... ... ... ... ... сот алдында еркiн, сенiмдi болса алмай
қалады.
Қазiргi уақытта шетел ... ... алу ... ... ... ... қарастырады.[21] Егер де қамауға алу шарасы
қолданылмаса азамат өз елiне кетiп қалу қауiпi бар, мұнын салдарынан ...... ... ... Осындай жағдайларда адвокат жұмысы
күрделi болады, себебi тергеушiде дәлелдi негiз ... ... ала ... және ... ... ... Осындай негiздер
болғандықтан бұлтартпау шарасының қамауға алу шарасын қолданады. ... ... ... айыпталушының қашып кетуiне ... ... ... ... ... ... ... жерде тұрғылықты жерлерiне
тiркеуге келiсiм берiп отырған жақын туыстарының болуы.
- белгiленген жерде ... iрi ... ... ... ... әрекетiнiң қоғамға аса қауiптi дәрежесiнiң ... ... ... ... басқа да себептер әсер
етедi.
Заңсыз қамауға алу, билiгiн, ... ... ... адам,
құқықтарын қорлау болып табылады.
Қазiргi уақытта заңсыз қамауға алудан тұлғалар бiрнеше ... ... ... актiлер: халықаралық және iшкi мемлекеттiк
болып бөлiнедi.
Халықаралық актiлерге:
1. Адам құқықтары жалпыға бiрдей декларация (1948ж), бұл декларацияда әр
адамның ... ... жеке ... қол сұғушылық туралы, сонымен қатар
заңсыз қамауға алынуға, ұсталынуға немесе қудалануға жол берiлмейтiндiгi
белгiленген.
Азаматтық және ... ... ... халықаралық Пакт (1966)
белгiлеген, әрбiр адам ... өмiр ... және жеке ... ... құқыққа ие. Ешкiм де заңсыз қамауға немесе күзетте үсталынуға жол
берiлмейдi.
Iшкi мемлекеттiк актiлерге: Конституция, ҚIЖК жатады.
Қазақстан Республикасы Конституциясы ... ... ... алудан
қорғайды. Әркiмнiң өзiнiң жеке басының бостандығына құқығы бар. Заңда
көзделген реттерде ғана және тек ... ... ... ... және қамауда ұстауға болады, тұтқындалған адамға ... ... ... ... санкциясынсыз адамды жетпiс екi
сағаттан аспайтын мерзiмге ғана ұстауға болады.
Бұлтартпау шарасы ретiнде қолданылған ... алу ... ... ... ... ... ... сотқа шағымдана алады.
Прокурордың тiзбегi бойынша шағымдануға қадағалаушы прокурор қамауға
алуға санкциясын ... ... ... шешiмi жатады. Егер де iстiң мәнi
өзгерсе алдында шығарылған шешiмдi ... ... ... ... ... ... сұрайды.
Өтiнiштi қанағаттандырудан бас тартқан жағдайда адвокат басқа өтiнiшiмен
жоғары тұрған прокурорға шағымдана алады. Бұл өтiнiшiнде қандай себептерден
қадағалаушы прокурор ... ... бас ... ... ... ... ... бiлдiруге құқығы бар тұлғалар:
сезiктi, айыпталушы, қорғаушы және заңды өкiлдерi.
Адамның ең бiрiншi, басты өтiнiш беру құқы ол – ... алу ... және ... ... ... ... ... және саяси
құқықтар жөнiнде халықаралық Пактiге сәйкес қамауға алу және күзетпен ... ... бас ... ... тұлғалар сотта осы
мәселенi талқылай алады. Сот бұл бұлтартпау шараларының заңды ... ... сай ... ... ... шарасының қамауда ұстау ... ... ... ... ... ... ... кәмелетке жасы толмаған балаларының болуы, тұрақты мекен-
жайының ... оң ... ... ... ... ... ауыр қылмыстарға жатпайтыны және қылмысты бiрiншi рет ... ... ... жәрдемдесетiндiгi.[22]
Адвокат жазалау шараларын қолдану кезiнде сотқа құқық бұзушылық жасалған
мән-жайлар, сотталған адамның жеке басы мен оның ... ... ... ... ... тиiс. ... ... адвокат тағайыналатын
жазаның сотталған адам жасаған терiс қылықтың сипаты мен ... ... тиiс. Егер ... ... ... жасаған
әрекетiне сәйкес келмесе адвокат он тәулiктен ... ... ... ... ... жаза бiр ... ... тағайындалады.
Жаза 24 сағаттың iшiнде, ал ерекше жағдайларда –ол тағайындалған күннен
бастап бiр ... ... ... ... не ... ... ... Ауызша шағымдар қорғаушы мен
шағымды қабылдап алушы лауазымды тұлға қол қоятын хаттамаға енгiзiледi.
Адвокат ... ... ... ... ... ... мен ... берген шағымын қайтарып алуға құқылы. Адвокат анықтаушының,
анықтау органының, тергеушiнiң, прокурордың, ... ... ... ... мен ... ... ... анықтау iсi, алдын ала тергеу
және сот талқылауын жүргiзу ... бере ... ... ... ... және ... жүргiзу кезiнде заңдардың атқарылуына
қадағалау жасайтын ... ... Ал ... iс-әрекетi мен
шешiмiне адвокат жоғары тұрған прокурорға шағымданады.
Прокурор анықтаушы мен ... ... және ... ... ... ... келiп түскен шағымды ол алынған кезден бастап үш
тәулiктiң iшiнде ... ... ... ... ... ... бас тартқандығы туралы прокурордың хабарлауын
алған күннен бастап бiр ... ... ... ... орналасқан жерi
бойынша аудандық сотқа бере алады.
Осы келiп түскен шағымды он ... ... ... ... ... ... Адвокат шағымдану себептерi мен прокурордың заңсыз әрекетiн
дәлелдейтiн негiздер, құжаттар iске ... ... ... ... өзi
түсiнiк бередi.
Iс сотта қаралып жатқанда күзетпен ұстау шарасын заңды негiз болған
жағдайда сот ... ... ... үкiмнiң орындалуын қамтамасыз ету үшiн
күзетпен ұстау шарасын шығаруға құқылы.
Адвокат күзетпен ұстау шарасын шығарғанда, ... ... ... ... ... яғни ... ... айыпталушының
кедергiсi тиетiндiгiн. Егер де ... ... ... ... шарасын қолданбауын қадағалауы тиiс. Мысалы, шығарылған шешiм
заңсыз болады, егер үкiмнiң ... ... ... ... ... ... Объективтi деректер: ауа райының тиiмдi болмауы,
көп мөлшерде қар жауып, сут астқыны болса; соттың және басқа да ... ... ... ... ... ... ... дұрыс орындамауы, керектi құжаттарды кiдiрткенде, құжаттарды басқа
мекемеге жiберген ... сот ... ... ... ... әрине тек қана алда ұйымдардың үкiмдi орындау iсiн
жақсартады, ал ... ... ... ... ... ... кәмелетке толмағандарға және қарт адамдарға күзетпен ұстау шарасы
қолданылмайды. Сонымен қатар адамдарға күзетпен ұстау ... ... ... жағдайында, отбасы жағдайы, аяғы ауыр әйелдерге, нәрестесi бар
әйелдерге, жалғыз аналарға, ... көп ... ... ұстау шарасы мына жағдайларда қолданылады:
- егер де айыптаушының әрекеттерi шындықты ... ... ... ... ... ... ... бөтен адамдардың өз
бетiнше жасаған әрекеттерi шындықты айқындауға кедергi келтiрсе, ... ... ... ... ... Ал егер де ... бөтен адамдар айыпталушының ... ... ... келтiрсе, онда айыпталушыға күзетпен ұстау
бұлтартпау шарасын қолданады. Бұндай жағдайларда адвокат ... ... ... ... ... ... ... мән-жайларды қолдануы
Адвокат қылмыстық iс бойынша қорғаушы болып қатыса отырып тұлғаға ... ... ... көзi ... осы ... айыбына жауаптылығына
жеңiлдететiн мән-жайлар қарастырады. Жауаптылығын жеңiлдететiн ... тиiс, ... ... ... ... ... iстiң мән-жайын жан-
жақты, толық және объективтi зерттейдi.
Адвокат жауаптылықты жеңiлдететiн жағдайларды анықтағанда ... және ...... ... сай ... ... құқылы
көптеген iстерде сезiктiнiң немесе айыпталушының қылмысты жасағандығы ... ... ... ... жоққа шығаратын емес, жауаптылығын
жеңiлдететiн ... ... өз ... ... ... мән-жағдайлар дәлелдеу пәнiнiң негiзi ретiнде болады.
Тәжiрибеде көп кездеседi әсiресе ҚIЖК 71 ... ... ... ... ... ... алдын ала тергеуден бастап сотта
қорғаушының қорғау сөзiнде де тек қана қорғауындағы адамның шын ... ... ... ... ... айтады. Мұндай қорғау
сөздерiн қоғамдық ... да ... өте ... ... та ... бiлiктi, тәжiрибелi адвокаттарға тек ... ... ... ... ... кәсiптi адвокат жеңiлдету әрекеттерiн жүргiзгенде
алдын ала тергеу ... ... ... тiптi iске ... ... әсерiн тигiзуi керек. Сонымен қатар адвокаттық тағы да бiр
мiндетi айыпталушыны ... ... ... үшiн тергеушiге, прокурорға,
сотқа жазасын жеңiлдетуге дәлелдi негiздердi ұсына отырып сендiру ... ... ... шығарту.[23]
Адвокат соттың жаза тағайындап, жазасын жеңiлдететiнiн күтпеуi керек.
Айыпталушы деп тапқанда, бұлтартпау ... ... ... ... ... ... ... қорытындысын шығарғанда, прокурор
бұл қорытындыны бекiткен кезден бастап адвокат ... ... ... қарауы тиiс. Тергеу әрекетi кезiнде iс жүргiзу
шешiмдерiне жеңiлдететiн мән-жайларды енгiздiрмесе, ... ... ... ... ... ... ... Айыптау
үкiмiн шығарарда жазасын жеңiлдетуге байланысты деректер ұсынса сотта ... ... ... ... ... ... мән-жағдайларын табу мақсатында кез келген қылмыстық
iс бойынша дәлелдеу ... ... ... ... түрде
қадағалайтын жұмысы жеңiлдететiн мән-жағдайлардың нақты ашылуы, iс жүргiзу
құжаттарында көрсетiлуi және ... ... ... тиiс.
Жеңiлдету мән-жағдайларды судья қылмыстық iстер көбейтiп кеткенде, ... ... ... ... ... ... мән ... немесе бiр жақты айыптау тергеуi болғанда ескерiлуi ... ... ... үшiн сот ... ... және қорытындылау
негiздерi
Қылмыстық iс жүргiзуде сот сараптамасы өте маңызды орын ... ... сот ... ... ... сараптаманы iс үшiн маңызы бар мән-жайларды
анықтау үшiн арнайы бiлiмдер негiзiнде iс ... ... ... Сараптама зерттеуi дәлелдi iс жүргiзу шешiмiнiң шығуына негiз
болады.
Адвокат сараптама негiзiнде ... ... ... ... бiлуi ... ... iске ... емес, арнаулы ғылыми бiлiмi бар, лицензия
негiзiнде сот сараптама қызметiн жүзеге асырып жүрген адам ... Ол ... ... ... ... мән ... ... зерттеуден өткен актiлер мен
құжаттар, сонымен қатар ведомствалық ... ...... ... ... зерттеулердiң нәтижелерi бойынша жасалған
ресми құжаттардың болуы тергеу және сот органдарының сұрауы бойынша алынса
да, ... ... ... ... ... қарастырмауы тиiс және
арнайы сот сараптамасын жүргiзу туралы өтiнiш ... ... ... ... ... ... ... дұрыс
тiркелуiне байланысты болады. Тергеушi дәлелдемелердiң әр қайсысының жеке-
жеке қай жерде және қашан, ... ... ... және ... тиiс. Әсiресе химиялық билогиялық, трасологиялық-балистикалық
зерттеуге жататын заттар.
Тергеушi сарапшыға iске қатысты, iстiң ашылуына әсерi тиетiн, ... ... ... ... ... қоюға құқылы.
Тергеушiнiң сұрақтары қылмыстық iске қатысты жiберiлген материалдар
негзiнде қойылуы тиiс.
Адвокат есiнде сақтауы тиiс, сарапшының құқықтары iстiң ... ҚIЖК 83 ... 3 ... ... ... ... қатысты мән-
жағдайлармен шектелген. Сондықтан да тергеу мен сот ... ......... ... ... тиiс, ... зерттеу қорытындысы жиналған дәлелдемелердiң әсерiмен шығуы мүмкiн.
Сонымен қатар сарапшының iске қатысты тиiстi материалдармен ... ... ... ... салынады. Осы жағдайда тергеу мен сот органының қателiгi
адвокаттың қорғауына пайдалы ... де ... ... ала ... ... сараптама мүлдем жүргiзiлмесе,
адвокат соттан алдын ала тыңдау жүргiзiп басты сот талқылауында сараптама
тағайындау немесе iстi ... ... ... үшiн қосымша тергеу
жүргiзiлуiне өтiнiш бiлдiре алады. Шешiм ... ... мән ... ... ... ... жататын сот отырысындағы
материалдарды ұсынуға ... ... ... ... сот ... ... айыпталушыны қорғауға қатысты барлық сауалдар шешiлмесе;
- сарапшының қорытындысы жеткiлiксiз және ... ... ... егер де ... алдын ала тергеуде қорытынды айыпталушы ... ... ... ... ... ... адвокаттың қорғауындағы адамның кiнәсiздiгiн
дәлелдейтiн ... ... ... ... және ол ... кезде сезiктiнiң
айыпталушының қорғаушысы ретiнде мына жағдайларды бақылауы тиiс және
бақылаумен қатар ... ... ... ... өтiнiш жасай
алады;
- сезiктiнiң, айыптплушының сараптама тағайындалғаны туралы қаулымен
танысуы және тиiстi ... ... ... ... ... бас тартуға немесе сараптама жүргiзуден сот сараптамасы
органын шеттету туралы өтiнiш жасайды.
- сараптаманы сарапшылар ... ... ... өтiнiш жасайды.
- сарапшының алдына қосымша мәселелер қою немесе бұрын қойылғандарын
нақтылау туралы өтiнiш;
- сараптама ... ... ... түсiнiктемелер бере алады.
Сараптама тағайындау және оны қорытындылау негiздерi сезiктi ... ... ... ... тигiздi ме не болмаса жаңадан
ашылған дәлелдемелерге жол ашты ма осыларды ... ... ... ... ... қорғау тактикаларын жүргiзу керек.
2.5 Алдын ала тыңдау сатысындағы адвокаттың ролi
Адвокат басты сот ... ... ... заңда көрсетiлген
құқықтарға ие болады. Бұл ... ... ... мен ... ... ... бере ... сот талқылауын тағайындауға iс бойынша алдын ала ... ... ... жеке өзi ... ала ... ... ... инициативасымен тағайындалады.
Судья iстi өз қарауына қабылдай отырып тергеу кезiнде қылмыстық iс
жүргiзу ... ... ... ... ... ала тыңдау жүргiзедi.
Адвокаттардың мынадай өтiнiштерi алдын ала тыңдау ... ... iстi ... ... ... айыптауды өзгерту;
- iстi қысқарту
- сараптама тағайындау
- дәлелдемелердi рұқсат ... деп ...... ... бар ... ... (ҚIЖК 301 ... 2,3 бөлiгiнiң 2 тармағы).
Алдын ала тыңдау жүргiзу сот пен адвокаттың интуициясымен ғана емес,
сонымен ... iске ... ... ... ... өкiлiнiң,
азаматтық талапкер азаматтық жауапкер және жеке ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер негiзiнде басты сот
талқылауында iстi уақтысында қарауды алдын ала тыңдау жүргiзiп қамтамасыз
етедi. Бұл әсiресе – ... сот iсiн ... ... ала ... ... жағдайда қанағаттандырылса да қосымша куәларды шақырту,
басқа дәлелдемелердi талап ету өтiнiштерiне қатысты.
Алдын ала тыңдау стадиясында сот iстi қосымша ... ... ... ... ... ала ... мен анықтама органдарының айыпталушының
қорғану құқығын ... ... ... қатар адвокаттың құқықтарын
шектеген ... ... ... тигiзедi.
Алдын ала тыңдауда сот қорғаушының өтiшiнiн қарай отырып iске қатысушы
басқа тұлғалардың өтiнiштерi жөнiнде ойын тыңдайды.
Алдын ала ... ... ... ... ... да ... ... iстi өз қарауына қабылдағаннан кейiн тергеу кезiндегi қылмыстық
... ... ... өзi тапқан жағдайда алдын ала ... ... ала ... ...... ... ... қатысушыларды
олардың заңмен кепiлдiк берiлген құқықтарынан айыру немесе оларды ... ... ... ... өзге де ережелерiн бұза отырып ... ... ... жол берiлмейдi және қысқартылады.
Алдын ала тығдауды судья мемлекеттiк айыптаушының, айыпталушының, ... ... ... ... сот ... жеке жүргiзiледi.
Адвокат кiнәсiздi заңсыз кiнәлау немесе айыптау жағдайында толық ақталып
шығауын қамтамасыз етедi. Заңсыз кiнәлау мен ... ... ... ... түрде бұзылғандығын бiлдiредi. Адвокат кiнәсiздi ... ... ... ... iзге түсу ... сот ... ... болуы мүмкiн екендiгiн назарда ұстау қажет. Мұндай заңсыздық болған
жағдайда адвокат ... ... ... ... дәлелдемелерұсына отырып, соған сүйене
отырып түсiнiк берiп дәлелдеуi тиiс. ...... ... ... ... ... құқығын қалпына келтiру жайлы өтiнiш
жазады. Адвокат адамның заңсыз кiнә тағу немесе айыптау сәтiне дейiн ... ... ... ... ... iзгi атын өзiне қайтаруды
көздейдi.
Қорғауындағы адамның кiнәсiздiгiн ... ... ... ... туралы өтiнiш бере алады.
Мұндай өтiнiш беруiне себеп, қорғауындағы адамды кiнәсiз деп ... ... ... болмағандығы, қорғауындағы адамның әрекетiнде
қылмыс құрамының болмауы немесе мерзiмiнiң ескеруiне байланысты.
III.Қылмыстық iстер бойынша адвокаттың сот процесiне қатысуы
3.1 ... сот ... ... ... ... ... мынадай әрекеттер жасайды:
- дәлелдемелердi бағалау;
- дәлелдемелерде қарама-қайшылықтар шығару;
- заңның бұзылғандығын ... ... ... ... ... ... ... зерттеудегi дәлелдемелердi бағалау. Адвокат мiндетiнiң шегiнде
iстiң материалдарын бағалайды.
Iстi ... ... ... ... қылмыстың белгiлерiн ғана
белгiлейдi, ал дәлелдемелердiң шындыққа сәйкестiгiн ... ... ... ... ... ... ... сотта ғана анықтай
алады, басқа дәлелдемелермен салыстыру нәтижесiнде. Осы ... ... бiр ... сенiмдiлiгiн, екiншi дәлелдемелердiң нашарлығын,
үшiншi дәлелдемелердiң сенiмсiздiгiн белгiлеуi тиiс. Бұл ... ... ... ... ... ... ... және ақтайтын
- нық белгiленген дерекетер мен күмән келтiретiн деректер
- заң жүзiнде ... және iсте ... ... ... ... және ... және ... қарама-қайшылықтарды шығару ҚIЖК-нiң 30 бабына сәйкес
адвокат сот ... ...... дәлелдемелердiң
жеткiлiктiлiгiн анықтайды. Сонымен қатар бiрқатар тексерiс жүргiзедi:
- қылмысты тергеу кезiнде дәлелдеу ... ... ... ... ... ... iс бойынша жиналған дәлелдемелердiң
дәлелдейтiндiгi;
- алынған дәлелдемелердiң ...... ... ... ... ... ... орындалады.
Бiрақ кей жағдайларда iстi қарауға дәлелдемелердiң жеткiлiксiз болғанда
iс тұлғаға қатысты тағайындалады. ... ... ... жәбiрленушi
өзiне қауiп төндiрген тұлғаны көрсете алмаған iстерде жiберiледi.
Мысалы, ұйымдасқан топ ... ... ... ... ... ... мас ... жағдайда, басқа да себептер күштеп қауiп төндiру
жағдайлары.
Адвокат сот талқылауына дейiн iстi ...... ... ... ... қара-қайшы келетiн мәлiметтерге назарын
аударуы тиiс. Қарама-қайшылықтар дәлелдемелердiң әр ... және ... ... сонымен қатар әр түрлi қайнар көзден алынған ... ... Көп ... мұндай қарама-қайшылықтар жасаған
әрекеттi дәлелдеуге дәлелдемелрдiң жеткiлiксiздiгiнен iстi алдын ... ... ... адвокат осындай жағдайларда өтiнiш жазады. Егер
адвокат тергеу органдары iстегi қарама-қайшылықты ... ... ... да ... ал ... жағдайда дұрыс шешпегенiн анықтаса ... ... ... iстi ... ... сот ... ... актiсi
қорғауындағы адамның психикалық жағдайына қарама-қайшы келедi.
Адвокат өтiнiм жазады, өтiнiмдi қарастырғаннан кейiн сот ... ... ... шешу үшiн ... ... жiбередi.
Адвокаттың заңның бұзылғанын табуда екi бағытты қолданады:
- сот отырысын тағйындауға кедергi қелтiретiн ...... ... табу.
- заң бұзушылықпен алынған дәлелдемелердi табу.
Адвокат көңiлiн қылмысқтық iс жүргiзу заңының бұзылуына бөледi. Егер де
осындай заң ... ... ... ... жою үшiн ... жiбередi.
Iстi зерттей адвокат нақты қылмыстық спецификасы ... ... ... ... ... ... назар аударады.
Сонымен қатар тергеу органдары айыпталушының процессуалдық құқықтарын
шектейдi. Тәжiрибеде бұл заң ... бұзу жиi ... ... көбiнесе айыпталушыға арыз, өтiнiш ... ... алу ... ... ... болжамына сәйкес келетiн
мәлiметтердi ғана ... ... ... ... ... ... көрсетiлмейдi. Жазылған хаттамада айыпталушының заңға қайшы
әрекетiнiң жасау себептерi көрсетiлмейдi. ... ... ... ... ... ... қорғау тезисiн айтады: «тергеушi тек қана ... ал ... ... ... ... жағдайларда тергеу органдары айыпталушының ... ... ... ... ... итермелеген мән-жайлар, жәбiрленушiмен
қарым қатынасын тиянақты ... ... ... ... ... ... ... болжамы тексерiссiз қалады.
Айыпталушының болжамын тексермеудiң себебi, ... ... ... қылмысқа қатысты дәлелдемелердiң жеткiлiктiгi», «әрекетi айқын»
т.б.
Айыпталушының қорғану құқығын бұзу ... ... әр ... ... қалдыруында байқалады. Айыпталушының
өтiнiмдерi – сот ... ... сот ... сараптама
тағайындауына, өзiнiң оң мiнездемесi жазылған мәлiметтерi ... ... мен ... ... ... ... алу ... жүргiзуiне жазылады.
Адвокаттың қорғауындағы адамның құқықтарының бұзылғандығы, ... ... ... ... ... жасаған кезде жауапқа
тартылмаған басқа да тұлғалардың ... ... ... бұл ... ... ... байқайды.
Айыптаудың заңдылығын бағалау. Қылмыстық iс жүргiзу заңы мiндейттейдi
қылмыс жасады деп айыптау үшiн ... ... ... ... болған
кезде тергеу органы адамды айыпталушы ретiнде жауапқа тарту туралы дәлелдi
қаулы шығаруы туралы.
Айыпталушы ретiнде жауапқа тарту қаулыда мыналар ... ... оның ... уақыты мен орны; қаулыны кiм жасаған; айыпталушы ретiнде
жауапқа ... ... тегi, ... оның ... күнi, айы, жылы және
жерi;
- айыпталушы айыпталып отырған ... ... ... ... ... ... ҚIЖК-нiң 177 бабына сәйкес дәлелдеуге
тиiстi өзге де ... ... ... ... үшiн ... ... ... заң (бап, бөлiк,
тармақ).
Қаулыда жасалған қылмыс туралы мәлiметтер ... ... ... ... ... Бұл жауаптылықтың шегiн тергеу
орны жаңа айып тағылмағанша ұзарта ... ... ... ... айып ... ... ... жасалған қылмыс бойынша жаңа мән-жайларды табады, содан кейiн жаңа
айыптау тағайындамай, айыптау ... қоса ... ... ... iс жүргiзу заңына қайшы келедi. Адвокат iстi
зерттеу барысында осыған ұқсас айыптау ... ... ... ... ... ... ... айыптауға енгiзген адвокатқа, қорғауындағы
адамға ... ... ... және жаңа ... ... ... ... айыптау шегiн заңсыз кеңiтудiң себебi, тергеудi жүргiзген
тұлғаның материалдық нормаларды және iс ... ... ... бiлуi және ... прокурорлық қадағалау.
Iсте тергеушiнiң жұмысын зерттеуде, адокат тергеушi мен прокурордың – iс
жүргiзуде қарсы ... ... бiлуi ... iстердiң жауаптылығының нақтылығы. ... топ ... ... ... ... ... ... мен белсендiктерi
ескермей, тексермей iске қатысушыларға, яғни, айыпталушыларға бiрдей ... ... ... тобымен жасалған қылмыстық iстi зерттеу ... әр ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда адвокат тергеу органдарының ... ... ... Егер ... ... ... ... қолданылғанымен айыпталушылардың әрқайсысының жеке қандай әрекеттер
жасағандығы анықталмағанына көзiн жеткiзсе, онда нақты деректерсiз тағылған
айып айыпталушының құқына шектеу келтiрiлдi деп ... ... сот ... ... жағдайлар сот тергеу ... ... ... ... ... ... қандай қылмыс жасауда «үлестерiн»
қосқандығын өздерi айтады. Осылайша шындық ... ... ал ...... етiледi.
Адвокат сот тергеуiнде мынадай мiндеттердiң шешiлуiн көздейдi;
- қылмыстық оқиғасын ... ... ... ... зерттеу.
Осы мiндеттерiн жеке-жеке қарастырайық.
1. Қылмыстық оқиғасын белгiлеуi. Қылмыстық оқиғаны ... ... ... ... мен ... ... ... әрекеттерiн алуы керек.
Мысалы, бiреу жай өтiп бара ... ... ... тиiседi, екiншi адам –
жауап ретiнде бiрiншi ... ... ... ұрып жықты. Қылмыстық
оқиғаны дұрыс қорытындылау үшiн қылмыстық iске ... ... мен ... ... ... тиiс. ... қорытынды
қылмыстық iстiң нақты материалдарымен берiледi.
Қылмыстық оқиғаны анықтап отырып адвокат бiр әрекеттердi қорытындылап
қылмыстық әрекетке ... ...... ... ... ...
моральдық әрекеттер, төртiншiден – жай тұрмыстық.
Қылмыстық оқиғаны ... ... ... ... тиген
әрекеттерге мән беруi тиiс.
Мысалы, адвокаттың қорғауындағы адам құқық бұзушыны ұстап алуы, ДТП –
iсi ... ... ... ... ... ... ұқсас iстерде әрқашанда қорғану мүмкiндiктерi бар.,
Сонымен қатар адвокат қорғауындағы адамның қолданылып жүрген заңға,
қоғамға салқырт, ... ... ... ... ... ... куәнiң, жәбiрленушiнiң жауап алу хаттамасының
негiзiнде анықтайды. Куә, ... ... ... ... ... тәкаппарлылығы, қоршаған ортаны сыйламайтындығы
көрсетiледi. Мұндай ... ... ... ... ... ... тура келедi.
Адвокат сотталушының, жәбiрленушiнiң, куәлардың жауаптары ... ... ... ... ... ... ... жасаған әрекетiнде қылмыстық әрекеттердiң
бар немесе жоқ ... өзi ... ... егер де ... ... болмаса
айыптаудан босатуды талап ете алады.
Қылмыстық оқиға әрқашанда нақты. Белгiлi орында және ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Тәжiрибеде уақытын, күнiн, тiптi сағатын белгiлеудi талап етедi. Бұлар
болмаса қылмыстық ... ... ... ... орны мен ... кез ... ... сәйкес
объективтi жағы болып табылады.сонымен қатар ... ... ... ... ... ... дәлелденген болып табылмайды, егер ... ... ... әр түрлi тәсiлдермен жасалынуы мүмкiн.
Куәлердiң жәбiрленушiнiң қандай тәсiлмен ... ... ... ... ... ... оқиғаның болғандығын дәлелдейтiн дәлелдеме
болады. Егер де мұндай дәлелдемелер ... ... ... ... ... шыға ... қатар адвокат қылмыстық оқиға болған уақытта жәбiрленушi мен
сотталушының қарым-қатынасын бiлуi тиiс.
Адвокат өз қарауындағы адамды, жәбiрленушiлердi, куәлерден ... ... ... ... ... ... шектелдгенiн, қылмыстық құқыққа
қайшы тқандай әрекет жасалғанын, жәбiрленушiнiң өмiрiне, ... ... ... төнгенiн анықтауы тиiс.
Қылмыстық iс әрекет жасай отырып субъект тұлғаның өзiне және ... ... ... ... ... ... жасалған мүлiктiк залалдың
сомасымен анықтауы тиiс. Бұл қылмыстық оқиғаны анықтаумен қатар ... ... ... шешедi. Адвокаттың нақты қанша материалдық
залал келтiретiнiн ... ... ... әрекеттiң дұрыс саралауына
көмектеседi.
Атыс қаруын, газ қаруын, пышақты, кастеттердi және өзге де суық ... ... зиян ... үшiн арнайы бейiмделген басқа да заттарды
қолданған қылмыстар да кездеседi. Сотта осы ... ... қару ... ... ... ... ... болып табылады. Мұндай
заттарға қылмыс жасау мақсатында ... ала ... және ... ... ... ... ... де адвокат сотта қорғауындағы адам жәбiрленушiге аяқ астынан
табылған ... ... ... дене ... ... да ҚР ҚК ... бөлiгi мен сараланбайды. Аяқ астынан табылған, тұрмыстық заттар қаақана
дене жарақатын ... ... ... ... ... ... қылмыстық оқиғаны, қолданылған құралдарды зерттеумен ... ... ... ... ... ... ... адамның
есiнiң дұрыстығын және белгiлi жасқа толғанын тексеруi тиiс. ... ... ... ала тергеу органдары айыпталушыға сот-психикалық
сараптама тағайындайды. Сот-психикалық сараптаманың ... ...... ... ... ... әрекетiнiң
бiлмейтiндiгi және психиатр тiркеуiнде тұратындығы жөнiнде жазған арызы.
Бiрақ та ... ... ... соңында айыпталушының жасаған әрекетiнiң
бiлмеуi; есiрткi заттарын қолданғаннан және спирт iшiмдiгiнiң мастығынан
екендiгi анықталады. Осындай жағдайларда ... және ... ... ... ... белгiлейдi.
Қылмыстық iске тiркелген сот-психиатриялық сараптама актiсi сотта қылмыс
жасаған тұлғаның есiнiң дұрыстығын ... ... ... көз ... ... ... ... есiнiң дұрыстығы жәбiрленушi мен
куәлардың берген жауаптары дәлел болады.
ҚР ҚК 18 ... ... ... ... ... заттарды
немесе басқа да есеңгiрететiн заттарды ... ... мас ... ... адам қылмыстық жауаптылықтан босатылмайды».
Тәжiрибеде анық көрсетiледi көптеген қылмыстық әрекеттердi тұлға мас
күйiнде өз-өзiне бақылау ... ... ... ... ... ... әрекеттер жасайды. Мұндайжағдайда адвокат қорғауындағы адамның жасаған
қылмыстық iс ... ... ала ... ... дәлелдеуi керек.
Адвокат өз қорғауындағы адамның жауаптылығын жеңiлдетуге қатысты ... ... ... ... адам мас болған жағдайда да қылмыстық
әрекеттi алғаш рет және кездейсоқ ... ... ... үшiн ... ... ... адамгершiлiкке жатпайтын қылығы, шын жүректен
өкiнуi, айыбын мойындауы. Есi дұрыс, ҚР ... ... ... ... жеке адам ғана ... ... ... тиiс.
Қорғауындағы адамның жасы туралы мәлiмет негiзгi қайнар көзi: ... ... ала ... ... ... жеке ... ... туу
туралы куәлiк).
Адвокат қорғауындағы адамның бұрын сотталғанын сотталмағанын ... ... кiнә ... ... ... ма әлде абайсызда жасалғандығы. Қылмыстар қасақана, абайсызда
және ... ... ... ... деп ... ... ... адамның барлық
әрекетi қасақана жасалмағандығын дәлелдеуi тиiс. Мысалы, адам ... ... ... деп ... ала ... ... ... адам өлiп кетедi. Ол тек қана ... ... ... ... деп ... ... нәтижесiнде кiсi өлiмi болады.
Адвокат қылмыс оқиғасын зерттегенде сотталушының ... ... ... бiлуi ... ... ... орнын, уақытын, жасалу жолын, мативiн,
мақсатын, жасаған әрекет зардабын зерттеуi тиiс. ... ... ... адамның әрекетiн сыртқы көрiнiсi қылмысқа ұқсағанымен ... ... ... ... ... ... қатарына қоспайды. Сонымен
қатар қауiптi әрекет қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... сотталушы бiрнеше қимыл ... Ол ... ... ... емес ... ... ие ... шарт, iс-
әрекеттiң белсендiлiгi осында. Сонымен қоса есi дұрыс адамның саналы түрде
жасауы, әрi ... ... ... тиiс. Өзi ... еркiнен тыс (мысалы,
мәжбүрлеумен) жасалған әрекет үшiн қылмыстық жауаптылық жоқ. ... ... ... ... деп ... ... ... әрекет жасауға
мәжбүрлейдi. Мұндай ... ... өз ... ... ... ... ... босатпайды. Бiрақ жазасын
жеңiлдетуге ғана кiсi жауапты болмайды.
Қасақана немесе абайсызда әрекет жасаған адам ғана ... ... ... ... ... ... тиiсiнше екi түрге жiктеледi: тiкелей
және жанама қасақаналық, менмендiк пен немқұрайлық.
Тiкелей ... адам өз iс ... ... ... екендiгiн ұғынып, оның қоғамға қауiптi зардаптары болуынын мүмкiн
екенiн немесе бола қоймайтынын алдын ала бiлiп және осы ... ... ... ... ... ... ... болуы уақыты кенеттен туындаған
және алдын ала ойластырылған болады. Кенттен туындаған жай немесе аффектiлi
болуы ... тағы бiр ... -* ... Оның 2 түрi бар ... ... егер адам өз iс әрекетiнiң қоғамға қауiп туғызуы мүмкiн екенiн
алдын ала ... ... бұл ... жеткiлiктi негiздерсiз
жеңiлтектiкпен болғызбау мүмкiндiгiне сенсе, қылмыс менмендiкпен жасалған
қылмыс деп ... ... тек ... ал ... қасақаналықпен де,
абайсыздықпен де жасалады, ал кейбiр тек абайсыздықпен жасалады. ... ... ... қос нысанын аңғарту болады. Олар әрекеттi қасақана ... ... ... ұрынады, ал зардап неғұрлым ауыр жазаға әкеп
соғады.бұндай қылмыс негiзiнен қасақана жасалған деп ... ... ... ... ... ала ... ... жоспарын
құрып, сотталушының жазасын жеңiлдетуге әсерiн тигiзуi керек.
Сонымен қатар адвокат сотталушының ... ... ... ... алуы тиiс. Яғни ... адамның қылмыс жасағандағы ... ... ... ... ... көп ... ... ақша табу мақсатымен, ұрлық жасайды, тонайды, ... ... де ... зиян ... Бұл зардаптан адам
өлiп кетуi мүмкiн. Сонда ... табу ... кiсi ... ... пен ... ... жеңiлдететiн мән-жайы болуы мүмкiн екенiн
адвокат есте сақтауы тиiс.
Сонымен қатар қылмысты жан ... ... ... жасаудың
қауiптiлiк дәрежесi төмен деп есептеледi.
Мұнда ... ... ... қылмыстық iс әрекетi қылмыс жасау
уақытында жәбiрленушiнiң заңға қайшы, адамгершiлiк жат әрекеттерi ... деп ... ... ... қана ... соған дәлел негiздер
тауып, қорғауындағы адамның жазасын жеңiлдетуге әрекеттер жасау ... ... ... алу ... ... ... бiлiмiн пайдаланады. Ждауап алу барысында ештененi жасырмай,
iске ... ... ... ... ... ете ... ... қылмыс болар алдындағы қарым-қатынасын, келiспеушiлiгiн,
неден қандай себептерден қылмыстық ... ... ... ... ... мендициналық көмек көрсеткенiн көрсетпегенiн,
немесе қорғану барысында ауыр зиян ... ...... ... ... ... ... жеңiлдетуге шаралар жүргiзе
алады.
Сыртқы бейнесi қылмысқа ұқсағанымен адвокат қорғануындағы адам ... ... ... қол ... ... зиян ... өз сөзiнде
баяндауы тиiс. Мысалы, ер адам жас қызды зорламақшы болып қауiп төндiргенде
қыз оған басына таспен жарақат келтiредi. Ол ... ... ... зиян келтiрiлген деп қорытындылайды. Осындай жағдайларда ... өз ... ар ... ... мақсатында әрекет жасағандығын
дәлелдейдi. Дәлелдеуде адвокат куә ... ... ... ... ... ... ... жарақатын, көйлегiн киiмдерiн тексерген
қорытындысын ұсына отырып ... ... ... ... ... ... асып кетпегендiгiн, егер адамның әрекетi шын мәнiнде
қоғамға қауiптi болғанын ... ... ... шешiм қабылдау сәтiнде белсендiлiк iс әрекет
жасайды. Адвокаттың мiндеттi ... ... ... ... ... ... ... ұшыраған адамдарды ақтау. Адвокат ... мен ... ... ... ... тактикасын
белгiлеуге құқылы.
Адвокат өз болжамын ұсынады. Қорғаушы (адвокат) соттағы ... ... ... ... ... ... бұларға баға бередi, бiр
дәлелдемелердi сынаса екiншiлерiнiң сенiмдiлiгiн дәлелдейдi, өз ... ... ... ... ... ... ... болжамы – бұл адвокаттың ғылыми болжам түрiндегi нақты деректерге
негiзделген қылмыстық iс бойынша ... ... ... және тексерiлген
ой тұжырымы. Адвокат қорғауда ағымдағы ақпаратқа тұрақты ... ... ... ... ... ... ... үшiн маңызды дегенiн талдап,
таңдайды.
Қорғаушы қызмет жоспары нәтижесiнде барлық iс қимыл мен құралдарды ... ... ... ... қалыпты қолданады. Адвокат тактиканы қолдану
барысында, рухани, адамгершiлiк және этикалық қалыпты ... ... ... ... тұру тактиканы қолдана бiлуi тиiс.
Қорғау тактикасы ұғымы жөнiндегi жан-жақты қамтылған түсiнiктi алғаш рет
1967 жылы Шафир ... ... Оның ... ... тактика – бұл
қорғаушының мiндетiн орындауға ең жақсы мүмкiндiк беретiн ... ... ... мен үйлесiм табу өнерi. Қорғау тактикасы – бұл өнер
ғана емес, көбiне көп ... жеке ... ... ... тактикасын ғылыми ережелер жүйесi және қорғауды ұйымдастыру мен
жоспарлау жөнiндегi ... ... ... ... қорғау қызметi
барысында процеске басқа қатысушылармен ... және ... ... ала ... ... жүйесiн тағдауы сондай-ақ қылмыстық iс жүргiзу
заңнамасы мен ... ... ... ... ... ... ... тиiмдi қорғауға және заңи көмек беруге бағытталған басқа да
ережелер мен тәсiлдердiң қатыстырылуы ... ... – бұл ең ... ... ... тәсiлi. Тәсiл дегенiмiз - әдiс, атап айтқанда,
қызметтi белгiлi бiр ... ... ... ... жету ... ауыр ... арқалаған адвокат жауапкершiлiктi сезiне отырып,
айыпталушы үшiн жайсыз жағдайды ... ... ... ақтауға
тырысады. Қорғау тактикасы ұсыным түрiнде ... ... жету ... ... және тиiмдi ұйымдастыруына көмектесуi тиiс қылмыстық ... ... ... жету ... ... байланысты.
Адвокаттың қорғау мақсатының маңызы мынада. Мақсат айыптаушыны қорғау
мiндетi жүктелген ... ... ... ... ... ... ... Қорғау мақсаты бағыттаушы, реттеушi және жүйе ... ... ... ... Адвокат әрдайым қорғаудың осы құралдары мен
тәсiлдерiн пайдаланды. Қорғау мақсаты ... ... ... ... ... оған ... және ... сипат бередi. Мақсат пен
мiндеттi дәл анықтау алға қойылған мақсат және тиiсiнше оны ... ... ... немесе заңсыз сипатын айқындауға мүмкiндiк туғызады.
Мақсат – бұл жүзеге асыруды қажет ететiн ... мәнi, ал ...... ... ... етедi. Мұндай жағдай адамды және азаматты негiзсiз
айыптау мен ... ... ... мен бостандықтарын заңсыз
шектеуден қорғауды, кiнәсiз адам заңсыз ... ... ... – оны ... және ... ... қамтамасыз етудi, сондай-ақ
заңдылық пен құқық тәртiбiн нығайтуды, қылмыстың алдын ... ... ... ... ... ... ... iс жүргiзу
қызметiнiң мақсаты болып табылады.
Қорытынды
Бiз жаңа мемлекеттi қаз бастыру, ашық экономикалық нарықты құру, ұлттық
қауiпсiздiктi нығайту және ... ... ... барысында
соқтықпалы соқпақтан өттiк. Елiмiз өз кезеңiнде нық та ... ... ... даму ... көштi. Заңгер қауымы үшiн мұның өзi ... ... даму ... ... қажеттiлiгiн бiлдiредi, бұл
үшiн ең алдымен құқықтың және құқықтық мемлекеттiң қағидаларын ... ... ... ... ... ... кездерi республикамыз мызғымас Одақтың құрамында СОКП-ның ... ... ... ... пен коммунистiк идеология
көмкерген қуыршақ кейiпiндегi егемендi мемлекет болып саналды. Сол кездегi
Конституция бойынша Қазақ КСР-ы ... ... ... ... ... ... ... егемендiгi iс жүзiнде тиiсiнше
қамтылмады және жүзеге асырылған жоқ. ... ... ... ... меншiк нысандарының көп түрлiлiгi мен адамның
табиғи құқықтары ... ... ... ... ... ... қалып белгiлеудiң де, орындаудың да, ... да ... ... ... ... бiр ... шоғырландырып, халық
билiгiн бiлдiрген болды. Сол кездегi құқықтың негiзгi принципi ... ... ... ... ... болып табылғаны
мәлiм. Демократиялық қоғамда азаматтардың құқықтарын ... ... ... қылмыстық iс жүргiзу нормалары тотаритарлық мемлекеттiң
мүдделерiн ... ... ... ... ... бет бұрып
тұратын.
Қазiргi кезеңде заң мен қоғам адвокат ... жай заң ... ғана ... ...... ... нәтижелiлiгiн талап
етедi.
Күштi айыптауға күштi қорғау қарсы тұруы тиiс, ал бұған тек ... ... ... ... бiлу, ... ... ғылыми шешу арқылы
ғана қол жетедi. Бұл орайда, дәлелдеудiң ауыр жүгiн арқалаған ... ... ... ... айыпталушы үшiн жайсыз жағдайды
жеңiлдетуге , шамасы келсе, ақтауға тырысады. ... ... мен ... ... жауапты адамдар күш-жiгерлерiн бiрiктiру арқылы адвокат-
қорғаушыларды қорғаудың интеллектуалды қаруымен қаруландыруы қажет.
Қылмыстық сот iсiн ... ... жету ... – қорғаушының
белсендiлiгiне байланысты. Сол үшiн ғылыми ... ... ... ... ...... қорғауды анағұрлым мақсатты
және жете түсiнушiлiкпен жүргiзуiне мүмкiндiк туғызады.
Дипломдық бiтiру ... ... ... осы ... ... оны ... ... заң талабына қарай қалай жетiлдiру
процесстерiн жүргiзу қажет екенiн болашақ заң ... ... ... ден ... бұрынғы құқықтық және идеологиялық жағдайларда қорғау тактикасын
жасау қажеттiлiгi туралы мәселе қылмыстық сот iсiн жүргiзу мiндетi ... күн ... ... Ал ... кәсiби қорғау тактикасы
сөзсiз iлтипатқа алуды талап ... ... ... ... ... сөзбен қорыта айтқанда, адвокат-қорғаушының кiрiс келтiруiнiң
негiзгi көзi, қызметi,кәсiби ... iсi ... ... ... ... актiлер.
1. ҚР Конституциясы 1995.30.08. ... жылы ... ... ... ҚР «Адвокаттық қызмет туралы» заңы 5.12.1995 жылы ... ... мен ... енгiзiлген.
3. ҚР АIЖК 1999 жылы 13 шiлде. 09.08.2002 жылы ... ... ... ҚР ҚIЖК ... 24.12.2001 жылы өзгерiстер мен ... Пакт ООН ... ... о роли ... ... адвокат
№4 1992.
6. Общий кодекс правил для адвокатов. Европейского сообщество. «Адвокат»
1995. №10.
7. Сборник ... и ... ... ... ... ... ... Государстенная программа правовой реформы в РК (основные
направление). ... ... ... РК и ... РК ... ҚР ... лицензиялау туралы заң күшi бар Жарлығы. 17 сәуiр
1995 ... ... ... ... ... беру ... туралы» Ереже
ҚР Әдiлет Министрiнiң 1998 жыл 21 ... № 19 ... ... ... ... адвокатов, принятие решением
Алматинской городской коллегии ... от 20 ... 1998 ... ... Арсентьев О.В. Адвокатура и нотариат в Республике Казахстан. Г.
Костанай, 1998.
2. Бусленко Н.И. Адвокат: Вопросы и ... ... на ... ... ... С.Н. ... в ... процессе. М.:1996
4. Кожевников А.В. Адвокат представитель потерпевшего ... ... в ... ... процессе. Автореферат
конд.диссерт. К.ю.н. Свердлова, 1974.
5. Николаев Т.П. ... ... в ... ... ... ... Ю.И., ... А.М. Конституционный принцип обеспечение
обвиняемому права на защиту. М.: 1988.
7. Стецовский Сов.Адвокатура. Учебное пособие для ... ... ... ... и ... актов, регулирующих
деятельность адвокатов. – Алма-Ата, 1981.
9. Тыныбеков С.Т. Организацинные формы и деятельность адвокатуры ... ... ... ... ... ... ... В.Л. Дело гражданское (записки адвоката) М.: Рос.пр. 1992.
11. Шаламов М.П. История советской адвокатуры. М.: 1939.
-----------------------
[1] ҚР ... ... ... Заңы ... жыл.
[2] Чертков. В.Л. Дела гражданские (Записки адвоката) М. Росийское право.
1992.
[3] ... Н.И. ... ... и ... Ростов на Дону.1996.
[4] Кожевников А.В. Адвокат – представитель потерпевшего, ... ... в ... ... ... ... канд.дисерт.
канд.юрид.наук. Свердловск.1974.
[5] Гаврилов С.Н. Адвокат в уголовном процессе. ... ... Е. ... Р ... ... бойынша адвокаттың қорғау
тәсiлдерi» Заң журналы 2001 №1.
[7] Николаев Т.П. ... ... в ... ... Саратов.1987
[8] Стецовский Ю.И. Ларин А.М. Конституционный принцип ... ... на ... ... ... ... Заңның 13-бабы.
[10] ҚIЖК 7 бабының 4 бөлiгi.
[11] Шаламов М.П. ... ... ... ... ... О.В. ... Адвокат в уголовном игражданском процессах
.г.Костанай.1998.
[13] Тыныбеков С.Т. Организационные формы и деятельность адвокатуры в РК
Казахстан.Алматы. Казах университетi.1997.
[14] Стецовский Ю.В. Советская ... ... ... для ... школа.1989.
[15] Жәмиева.Р. Қайыржанов.Е. Қылмыстық iстер бойынша адвокаттың ... Заң ... ... ... и нормативных актов,регулирующих деятельность
адвокатов. Алма-Ата.1981.
[17] Бусленко.Н.И. Досъе адвоката. Ростов на ... ... Пакт ООН ... положение о роли адвокатов. /Международный
адвокат,№4.1992./
[19] Булгакбаев А.Б. Советская адвокатура. Алма-Ата.1982.
[20] ҚР ҚIЖК 13 ... ... в ... СНГ. ... ... ... ... 19 апреля 1994 г. Ч.Адвокат. 1995.№ 8-9.
[22] Арсентьев.О.В. Адвокат в уголовном и ... ... ... в ... процессе. М.1996.
[24] Тыныбеков.С.Т. Организационные формы идеятельности адвокатуры в РК
Казахстан Алматы. Казах университетi.1997.
[25] Булгакбаев. А.Б. ... ... ... ... ... ... в ... и гражданском
процессах.г.Костанай.1998.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адвокаттар мен өзге де адамдардың азаматтарды қорғау және оларға заңгерлік көмек көрсету жөніндегі занды қызметіне кедергі жасау20 бет
Адвокатураның құқық қорғау қызметі14 бет
«Бас бостандығынан заңсыз айыру қылмысының құқықтық сипаттамасы»86 бет
Бастауыш сыныптарда үндестік заңдылығын үйретудің жолдары63 бет
Есірткі және жүйкеге әсер ететін заттармен заңсыз айналысу қылмысын тергеу48 бет
Заң тұлғалары8 бет
Заңды тұлға жайлы9 бет
Заңды тұлға туралы42 бет
Заңды тұлға туралы мәлімет78 бет
Заңды тұлға ұғымы41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь