Микроорганизмдер генетикасы

Барлық организмдерде, сонымен қатар бактериялар мен вирустарда генетикалық қасиеттерді анықтайтын тұқымқуалаушылықтың материалдық негізі – ДНК болып табылады. Тек РНК-лы вирустарда генетикалық ақпарат РНК-да Жалпы генетиканық заңдылықтарды зерттеу үшін, негізгі модельді жүйе ретінде, бактериялар мен вирустарды таңдаудың молекулалық генетиканың дамуында үлкен маңызы бар. Классикалық нысан дрозофил шыбынына қарағанда аталған микроорганизмдердің генетикалық тәжірибе үшін маңызды қасиеттері бар.
1. Гаплоидтылық, яғни бір хромосоманың болуы, доминанттылық көрінісін болдырмайды.
2. Жоғары жылдамдықта көбею – зертханалық жағдайда бірнеше сағатта миллиардтаған популяциялар алуға мүмкіндік береді.
3. Бактериялар мен вирустарды генетикалық талдау тәсілдерінің жоғары мүмкіндігі – олардың мутанттарын жиілігі 10-9 және одан төмен деңгейде анықтауға мүмкіндік береді.
4. Жыныстық дифференциация – сәйкес генетиканың ақпаратты беретін және қабылдау мүмкіндігі бар донорлық және реципиенттік бактерия жасушаларының болуына негізделген.
5. Бактерияларда ДНК-ның ерекше фрагменттері – плазмидалар, транспозондар және Is–тіркесімдер болады.
Қазіргі молекулалық генетиканың жетістігі гендік инженерия тәсілдерінің жетілуімен байланысты – ол прокариоттар немесе эукариоттарға тасымалдау немесе оқшаулау болып табылады. Бұл бұрын белгісіз генотиптерді, әсіресе бактериялар мен вирустардың арасында алуға және жаңа биотехнологиялық әдіспен вакциналар, интерферондар, гормондар және т. б. биологиялық белсенді заттар өндіруге негіз болды.
Медициналық микробиологияның дамуының келесі кезеңі әртүрлі жаңа
        
        Микроорганизмдер генетикасы
Барлық организмдерде, сонымен қатар бактериялар мен ... ... ... тұқымқуалаушылықтың материалдық негізі –
ДНК болып табылады. Тек РНК-лы вирустарда генетикалық ақпарат РНК-да Жалпы
генетиканық заңдылықтарды ... ... ... ... жүйе ... мен вирустарды таңдаудың молекулалық генетиканың дамуында үлкен
маңызы бар. Классикалық нысан ... ... ... аталған
микроорганизмдердің генетикалық тәжірибе үшін маңызды қасиеттері бар.
1. Гаплоидтылық, яғни бір хромосоманың болуы, доминанттылық көрінісін
болдырмайды.
2. Жоғары ... ...... ... бірнеше сағатта
миллиардтаған популяциялар алуға мүмкіндік береді.
3. Бактериялар мен вирустарды генетикалық талдау тәсілдерінің ...... ... ... 10-9 және одан ... ... мүмкіндік береді.
4. Жыныстық дифференциация – сәйкес ... ... ... ... ... бар ... және ... бактерия
жасушаларының болуына негізделген.
5. Бактерияларда ... ... ...... және ... ... ... генетиканың жетістігі гендік инженерия
тәсілдерінің жетілуімен байланысты – ол прокариоттар ... ... ... ... ... ... Бұл ... белгісіз генотиптерді,
әсіресе бактериялар мен вирустардың арасында ... және ... ... ... интерферондар, гормондар және т. б.
биологиялық белсенді ... ... ... ... микробиологияның дамуының келесі кезеңі әртүрлі жаңа
патогенді микроорганизмдердің ... ... ... ... Бұл ... планетамыздың әртүрлі
аймақтарында микроорганизмдердің пайда болуы мен таралуын болжамдауға ... ... ... ... шараларды жүргізуге мүмкіндік береді.
Бактериялардың гендік материалының құрылымы. Бактериялардың генотипі,
фенотипі және олардың популяциясының ... ... ... ... ... мен ... қасиеттерді анықтайтын тұқымқуалаушылықтың материалдық негізі-
ДНК ... ... Тек ... ... ... ... РНК-да
кодталған. Бірақ эукариоттардың хромосомасынан айырмашылығы прокариоттар
гені қарапайым құрылымнан тұруы, ол көбінесе жиі ... ... ... ... ... Бактериялар ДНК-сының молекулалық массасы
салыстырмалы түрде жоғары ( E.Coli-де ол – 2*109 тең). ... ... ... деп ... ... ... бактерияларда
генетикалық материал хромосомадан тыс генетикалық элементтерде –
плазмидаларда ... олар ... ... жағдайда орналаса
алады.
Белгілі бір құрылымдардың синтезделуіне жауапты гендерді латын
алфавитінің ... осы ... ... ... “+” ... Мысалы, his+ - гистидиндік ген, leu++ - лейциндік ген т. б.
Дәрілік ... ... ... заттарға төзімділікті бақылайтын
гендерді ... ... - ... ... ... ... strr, ал ... strs деп жазылады.
Бактериялардың фенотипін генотиптегідей белгілейді, бірақ ол бас әріптермен
белгіленеді.
Микрогрганизмдердің ... ... ... ... ... ... түрінде жазылған жиынтығынан тұратын ... ... ... орта жағдайы гендердің (экспрессиялануы) көрінеді
немесе керісінше олардың функционалдық белсенділігінің тежелуіне мүмкіндік
береді. Ол белгілі бір ... ... ... ... ... ... бар бактерияларда гендердің әрқайсысының функциясын ДНҚ
кейбір учаскесін жоғалтуы нәтижесінде тиісті ... ... ... ... тікелей емес, жанама ... ... ... ... ... мен бастапқы генотиптің белгісін салыстырмалы
зерттеу ... ... ген ... ... жасалды. Генетикалық
зерттуелерде мутацияға ұшыраған гендер маркер ... ... ... ... ... ... ... трансдукциялық және
коньюгациялық тәжірибелерде донорлық жасушадан реципиенттік жасушаға
олардың бірігу жолы арқылы ... Бұл ... ... ... анықтауға және генетикалық карта жасауға мүмкіндік береді.
Тұқымқуалаушылықтың ... тыс ... ... тыс ... ... әсіресе бактериялардың құрамында болады. плазмидалар,
транспозондар және IS – тіркесімдер (ағылшын тілінде insertion ...... ... болады, олар ДНҚ молекуласынан ... ... ... онда ... ... көлемді, автономды
репликациялану қабілеттілігі және т.б. белгілері бойынша бір – ... ... ... және Is- тіркеімдер пластикалық және
энергетикалық метаболизмге ... ... ... ... ... болғандықтан бактерия жасушасының тіршілігіне ... ... ... ... Олар ... ... артықшылық
қасиет қызмет атқарады, мысалы антибиотикке төзімділік қасиетін береді.
Плазмидалар хромосомамен байлансыпаған ... ... оның ... ... ... ... Автономды жағдайда олар
өзінше репликацияланады. Транспозондар мен Is – ... ... ... ... ... ... жағдайда
болады.
Плазмалар
Плазмалар - реттеуші және кодтаушы қызмет атқарады. Біріншісі – иесінің
жасушасының ДНҚ ... ... ... ... Мысалы, репликацияға қабілетсіз зақымдалған бактериялық
геномға плазмида ... оның ... ... ... ... келеді.
Плазмидалардың кодтаушы функциясы – бактерия жасаушысына жаңа ... ... Ол жаңа ... ие болумен, мысалы, пили түзілуі (F
плазмида), антибиотикке резистенттілік (R плазмида), бактериоцин болу ... және т.б. ... ... ... ... ... жазылған ақпараттың іске
асырылуы жиі сыртқы орта әсеріне байланысты болады. Кейбір жағдайларда
плазмидалық ... ... ... ... ... ... Плазмидалық ДНҚ – ның ... ... ... мен ... ... ... Транспозондар мен Is – тіркестер
бактерия хромосомасының кез-келген жеріне тіркесе, ... ... ... ... тек ... ... ... кезде 200-ден астам плазмидалар ... ... ... ... ... ...... немесе жыныстық фактор, молекулалық массасы 60.106 сақиналы
– тұйықталған ДНҚ жіпшесінен ... Ол ... ... ... ... жасушалармен тиімді шағылысуына мүмкіндік беретін
жыныстық кірпікшелердің (sex немесе F - pili) ... ... ... ... ... ... ... коньюгация кезінде
реципиент бактерия жасушасына беріледі.
Генетикалық материалдың (ДНҚ) тасмалдануы, коньюгативтілікті қамтамасыз
ететін F – плазмалары tra - ... ... F – ... ... бояуменөңдуе арқылы жоюға (элиминациялауға) ... ... ... қасиетін жоғалтады. F – плазмидасының реципиент
жасушаға тиімді берілуі, жеңіл ... оның ... ... ... ... ... ... Бірақ F – плазмида
бактерияның хромосомасына тіркесіп, онда интеграцияланған жағдайда болуы
мүмкін.
R – ... Lie – ... ... ... ... ... R – плазмидалардың саны көп екендігі ... R ... бір ... ... берілуі олардың патогенді және ... ... кең ... әкелді, нәтижесінде олар қоздыратын
ауруларды емдеуді төтенше қиындатып отыр.
R – плазмидалардың күрделі ... ... ... Оның ... Is
- ... транспозондар және tra – опероны сияқты ұсақ көшпенді
элементтерді құрайтын r – гені ... – ген – ... ... да бір ... төзімділігіне
жауапты ген, оның өзгергіштігімен инактивациясын шақыратын фермент синтезін
бақылайды, R – гендердің ... ... ... табылады, олар
тасымалдаушы плазмидадан басқа репликондарға беріле алады. Бір r – ... ... ... ... ... транспозондар болуы
мүмкін. Мұнымен бактериялардың көптеген дәрілерге ... Tra - ... ... ... R – ... ... және ... коньюгативтілігін қамтамасыз етеді.
Грам оң бактерияларда негізінен коньюгативті емес плазмидалар болады, олар
бір бактериядан басқасын ... ... ... ... Бұл ... ... ... токсин түзілуін бақылайды. Олар «Инфекция туралы ілім» ілімінде
қаралады.
Бактериоциногенді плазмидарлар. Бактерияға қарсы ерекше ... ... ... бақылайды. Бактериоциндер – бір түрге немесе
соған жақын түрге ... ... ... ... ... ішек бактерияларында (колициндер), оба бактериясында
(пестициндер), тырысқақ ... ... ... және т.б. ... ... ... және ... да энтеробактериялар өндіретін
колициендер жақсы зерттелген.
Энтеробактериялар колициендерінің (колициногенді ... ... ... - ... ... келеді.
Бактерия жасушасынң белгілі жерлеріне адсарбциялану қабілеті, антгендік
және физика – химиялық қасиеттері бойынша ... ... ... ... ... ... Е2, К және т.б. латын әріптерімен
белгілейді.
Колициендердің бактерицидті ... ... ... ... ... ... (Е3) ... сыртқы мембранасының рецепторына
абцербцияланғаннан кейін ... ... ... ... ... ... ... табылады. Бактерияның цитоплазмалық
мебранасына әсер ететін колициндер де бар.
Колицингенді (Col) плазмидалар энтеробактерилар жасушасында аватономды
жағдайда болыпы, ... ... ... ... ... (Col V, Col B) ... хромосомасына жалғасып онда
интеграцияланған жағдайда болады. F – ... ... ... жасушаға
коньюгация жолымен беріледі.
Адам ағзасының қалыпты микрофлорасында бактериоциногенияның кең таралуы,
микробты блоценоз құрылуына әсер ... бір ... ... ... бар. ... ... ... ететін ішек таяқшасы өндіретін
колициндер – ішекке түскен ... ... ... ... табиғи микробиоцинозды қалыпты жағдайда ұстауға мүмкіндік бреді.
Бактерияларды ... - ... ... типтерін өндіру қабілеттілігі
қолданылады. Мұндай типтеу Col – пллазмида типін ... ... ... алынған бактериялар түзген колицин типін анықтау жолымен
жүргізіледі.
Биодеградатция плазмидалары. Бұл ... ... ... энергия көзі ретінде қолданатын органикалық қосылыстарын өңдеп
пайдалануы (утилизация) туралы ... ... ... ... ... және адам ... болған кезде оларға селективті
әсер етіп, патогенді ... ... ... рөл аатқаруы
мүмкін.
Биодеграция плазмидалары протеолиттік ферменттердің түзілуі және
бірқатар қанттардың ... ... ... және т.б.) ... ... ... транспозицияға қажетті генетикалық ақпарат тасмалайтын,
2000 нан ... ... ... ... ... ДНҚ – ... олар дупликациялар, жылжып ауысқанда – делециялар ... ... ... бос ... ... қабілетсіз
сақиналы молекула түрінде болады. Ол тек қана бактерия ... ... ... ... ... ДНҚ – сы
мен кейбір плазмидаларға миграцияланып және бактерия жасушасына ене отырып
олардың популяцияда таралуына мүмкіндік береді.
Бір ... ... ДНҚ) ... ... транспозондардың маңызды қасиеті болып табылады. Кейбір
транспозондар маңызды қасиеті ... ... ... транспозондар
плазмидалар сияқты реттеуші және ... ... ... Олар ... ... ... бактериялардың токсиндері туралы
ақпарат тасымалдауы ... ... ... ... типтері болады. Олар ДНҚ
фрагменттерінің бір – бірінен ажыратуға мүмкіндік беретін маркерлер ... Бұл ДНҚ ... ... мен ... ғана ... жәндіктер, омыртқалы жануарлар мен адамдардың жасушаларынан да
табуға мүмкіндік береді. Транспозондар ... мен ... ... кезде олар ... ... ... ... ұқсастыққа ие болады.
Is – тіркесімдер.
Is – тіркесімдер (ағылш. Insertion – үстеме, sequence - тіркесім) ... ... және де ... ... тізбегінің тіркелімі» деп
атайды.
Бұл ұзындығы 100 жұп нуклеотиттерден тұратын ДНҚ фрагменттері:
Is – ... ДНҚ – ның әр ... ... ауысуға яғни
транспозицияға қажетті ақпарат сақталады.
Осындай ... ... ... ... ... ... Транспозондардың, плазмидалардың және әлсіз фагтардың бір-бірімен
және де бактерия жасушаларының хромосомасымен өзара ... ... ... ... ... Is – ... ... болған жағдайда гендердің
белсенділігін төмендетеді ... ... ... ... ... ... ... (бактерия –рецингенттің
құрылымдық генімен байланысты экспрециясы реттейтін ДНҚ –ның бір
учаскесі) қызмет атқарады. Промотор реттеуші ... ... ... ... ... жүргізеді немесе
тоқтатады.
3. Орын ауыстыру және дупликация бактерия хромосомасына 5-6 ... ... ... ... делеция немесе инверция
типіндегі индуцирлеу.
Is – тіркесімдер бос жағдайда табылмайды ол оның өзінше репликациялана
алмайтындығын білдіреді.
Әлсіз және ... ... ... ... ... ... ... фагтар болуы
мүмкін, олардың қасиетттері бактерия плазмидаларына ұқсайды. Бұл фагтар
бактерия хромосомасына жалғасып, оның ... ... ... ... ие болуы мүмкін.
Лизогенді бактериялардың өзгерткіштігі – жаңа ... ... ... ... ... ... ... рецингент
бактериялардағы «үнсіз гендерді экспрессиялануымен байланысты». Соңғы
жағдайда ... ДНҚ ... ... ... оның ... ... ... өнімгер синтезделеді, мысалы күл бактериясының, бір қатар
клостридиялардың және тағы басқа протоксиндері.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроағзалардың генетикасы. инфекция және иммунитет жайлы ілім. аллергия5 бет
Уыт өсірудің морфологиялық физико-биохимиялық процесстері15 бет
Арифметикалық және логикалық командалар . avr тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері . Тактілі генераторлардың сыртқы элементтері . Интерфейстарды шешудің негізгі сұлбалары5 бет
Өсімдіктер, жануарлар мен микроағзалар селекциясы. Селекцияның генетикалық негіздері8 бет
Биологиядан ҰБТ-ға арналған шпаргалка491 бет
Биосурфактанттар және мұнайды қышқылдандыру7 бет
Клетканы зерттеу әдістері3 бет
Малдардың эмбриондарын трансплантациялау11 бет
Тактілі генераторлардың сыртқы элементтері4 бет
Трансгенді өнімдер5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь