Инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдердің экономикалық мәні
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Капар А.К.
Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
6В04106 - Қаржы мамандығы бойынша
Алматы, 2023
Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
"Қорғауға жіберілді"
"ҚжЕ" кафедрасының меңгерушісі
__________ Нурмагамбетова А. З.
Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг тақырыбына
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
6В04106 - Қаржы
Орындаған: Капар А.К.
Ғылыми жетекші: Супугалиева Г.И.
аға оқытушы
Норма бақылаушы: Турмаханбетова А.А.
Алматы, 2023
ТҮЙІНДЕМЕ
Дипломдық жұмыс тақырыбы Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг көлемі 64 беттен тұратын: 4 сурет, 14 кесте, 36 атаудағы пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Жұмыстың мақсаты: Қазақстандағы инвестициялар:мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкинг тақырыбын теориялық жағынан зерттей отырып,тәжірибеде проблемаларын айқындап,даму болашағын зерделеу.Бірінші тарауда инвестиция ұғымы,инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдерінің экономикалық мәнін,инвестициялық банкингтің жұмыс істеу тәртібін зеррттеу.Екінші тарауда Ордабасы Групп жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қаржылық жағдайын талдау және бағалау.Үшінші тарау Қазақстанның инвестициялық мүмкіндіктерін жетілдіру мен тәуекелдерін төмендету жолдарын анықтау.Түйін сөздер:инвестиция,инвестициялық мүмкіндіктер,тәуекелдер.
РЕФЕРАТ
Тема дипломной работы Инвестиции в Казахстане: возможности и риски; инвестиционный банкинг объемом из 64 страниц содержит 4 рисунков, 14 таблиц, список использованных источников из 36 наименовании.
Целью работы является:теоретическое изучение темы Инвестиции в Казахстане:возможности и риски;инвестиционный банкинг, выявление проблем на практике и изучение перспектив развития.
В первой главе рассматривается понятие инвестиций,экономическая сущность инвестиционных возможностей и рисков,порядок функционирования инвестиционного банкинга.Во второй главе анализ и оценка финансового состояния ТОО Ордабасы Групп.Глава третья определение путей совершенствования инвестиционных возможностей и снижения рисков Казахстана.Ключевые слова: инвестиции, инвестиции возможности, риски.
REPORT
The thesis "Investments in Kazakhstan: opportunities and risks; investment banking" volume of 64 pages contains 4 figures, 14 tables, a list of sources used from 36 titles.
The purpose of the work is:theoretical study of the topic Investments in Kazakhstan:opportunities and risks; investment banking, identification of problems in practice and study of development prospects.
The first chapter discusses the concept of investment, the economic essence of investment opportunities and risks, the order of functioning of investment banking.The second chapter, the analyzes and assesses the financial condition of Ordabasy Group LLP.The third chapter is devoted to finding ways to improve investment opportunities and reduce risks in Kazakhstan. Keywords: investments, investment opportunities, risks.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕР ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БАНКИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдердің экономикалық мәні
1.2 Инвестициялық банкингтің жұмыс істеу тәртібі
1.3 Шет ел тәжірибесіндегі инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдің және инвестициялық банкингтің ерекшеліктері
2.ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕРДІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БАНКИНГТІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН БАҒАЛАУ
2.1.ЖШС "Ордабасы Групп" инвестициялық мүмкіндіктерін саралау
2.2. ЖШС "Ордабасы Групп" қаржылық көрсеткіштеріне талдау жасау
2.3.Инвестициялық банкинг ерекшеліктерін зерттеу
3.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕРДІ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына 2022 жылғы 1 қыркүйектегі жолдауында Үкіметке индустрия және жер қойнауын игеру салаларының инвестициялық тартымдылығын арттыруды тапсырамын. Медицина - инвестиция салуға қолайлы сала. Тек оған дұрыс жағдай жасау қажет. Денсаулық сақтау саласы бәсекеге қабілетті болуы үшін денсаулық сақтау саласын және жалпы әлеуметтік саланы қаржыландыру жүйесін қайта қарауды тапсырамын.Медициналық инфрақұрылымды кешенді түрде жақсартуға баса назар аудару керек. Техникалық және кәсіби білім беретін оқу орындары еңбек нарығының нақты сұранысына бейімделуі және еліміздің жаңа экономикалық бағдарының міндеттеріне сай болуы керек.Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының тиімді инвестициялық стратегиясын әзірлеу қажет деген [1].
Диплом жұмысының өзектілігі.
Қазіргі таңда "Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг" тақырыбы еліміздегі қазіргі экономикалық ахуалы үшін өте өзекті болып табылады. Себебі,Қазақстан белсенді даму сатысында, ел экономикасын жаңғырту және шетелдік инвестицияларды тарту бойынша жұмыс жүргізуде.Инвестициялар экономикалық дамудың қозғаушы күші болып табылады, жаңа жұмыс орындарын құруға, өнімділікті арттыруға, инновацияларды дамытуға және капиталды тартуға ықпал етеді. Олар өсуді ынталандыруда және экономиканың әртүрлі салаларының дамуына ықпал етуде маңызды рөл атқарады.
Қазіргі уақытта Қазақстанда мұнай-газ, металлургия, энергетика, көлік және басқа да салаларға инвестициялар белсенді тартылуда.Ал инвесторлар мен инвестициялар бұл салалардың дамуын жеделдетуге және жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді. Қазақстанда инвестицияларды тарту және инвестициялық ортаны жетілдіру бойынша жұмыстар да белсенді жүргізілуде. Мемлекеттік бастамалар, реформалар, даму бағдарламалары және арнайы экономикалық аймақтарды құру елге инвестицияларды тарту және қолдау жөніндегі күш-жігердің бір бөлігі болып табылады.
Осылайша,"Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкинг" тақырыбы Қазақстан экономикасының белсенді дамуы жағынан ғана емес,шетелдік инвестицияларды тарту қажеттілігі тұрғысынан да өзекті болып саналады.Ал,инвестициялық банктер капитал нарығындағы негізгі ойыншылар болып табылады және экономиканың дамуында маңызды рөл атқарады. Олардың міндеті-клиенттерге әртүрлі жобаларды қаржыландыру үшін инвестиция тартуға көмектесу, сондай-ақ ақшаны басқару қызметтерін ұсыну, клиенттерге қаржылық жоспарлау және инвестициялау бойынша кеңес беру. Инвестициялық банктер сонымен қатар фьючерстер, опциондар және басқа да туынды құралдар нарығындағы негізгі ойыншылар болып табылады.
Сонымен,Қазақстанда инвестициялық банкингтің де маңызы зор екен, өйткені ел белсенді дамып қана қоймай,көптеген инвесторларды тартады. Қазақстанда үлкен табиғи ресурстар бар, бұл инвестициялар үшін көптеген мүмкіндіктер ашады. Алайда, кез келген басқа елдегідей, Қазақстандағы инвестициялық банкинг белгілі бір тәуекелдермен байланысты және зерттеушілердің, экономистер мен инвесторлардың қызығушылығын тудырады.Инвестициялар тақырыбының өзектілігі әлемдік және аймақтық деңгейлердегі үнемі өзгеріп отыратын экономикалық және саяси жағдаймен байланысты. Экономикалық трендтер, геосаяси өзгерістер, заңнамадағы және сауда қатынастарындағы өзгерістер Қазақстандағы инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдерге айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Сондықтан өзекті оқиғаларды қадағалау, экономикалық жағдайды талдау және Қазақстандағы инвестициялардың жай-күйі мен болашағы туралы жаңа және нақты ақпарат алу үшін сенімді ақпарат көздеріне жүгіну маңызды.
Диплом жұмысының мақсаты - Қазақстандағы инвестициялар:мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкинг тақырыбын теориялық жағынан зерттей отырып,тәжірибеде проблемаларын айқындап,даму болашағын зерделеу.
Зерттеудің міндеттері келесідей:
Тақырыпқа теориялық түрде сипаттама беру;
ҚР инвестициялық мүмкіндіктерін айқындау;
ҚР инвестициялық тәуекелдерін зерттеу;
ҚР инвестициялық банкингке тоқталу,тақырыпты ашу;
Дүниежүзілік инвестициялық банкингқа тоқталу.
Зерттеу объектісі "Ордабасы Групп" ЖШС болып табылады.
Зерттеу пәні "Ордабасы Групп" ЖШС бухгалтерлік құжаттамасы болып табылады.
Диплом жұмысының теориялық негізі ғылыми журналдар, мақалалар мен ҚР заңнамасы, компаниялардың жарғысы және басқа да қаржылық материалдар болды.
Диплом жұмысының әдіснамалық негізі статистикалық әдістер, жалпы ғылыми таным әдістері: талдау және синтез, салыстыру және сипаттау, жүйелеу, сондай-ақ ақпаратты экономикалық-статистикалық жинау және өңдеу әдістері сияқты әдістер болып табылады.
Диплом жұмысы кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан,пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады:
Бірінші тарауда инвестициялық тартымдылықтың теориялық және әдіснамалық мәселелері зерттелген: инвестициялық тартымдылық ұғымының ерекшеліктері, оған әсер ететін негізгі факторлар және кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығын бағалау мен өлшеудің қолданыстағы тәсілдері.
Екінші тарауда "Ордабасы Групп" ЖШС-нің экономикалық сипаттамасы жүргізілді, оның қаржылық жағдайы мен банкроттыққа ұшырау мүмкіндігіне баға берілді."Ордабасы Групп" ЖШС-нің инвестициялық банкингына талдау жүргізілді.
Үшінші тарауда Қазақстандағы инвестициялар:мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкингті жетілдіру жолдары қарастырылған.
Жұмыс баспа мәтінінің 64 бетінде көрсетілген. Есептеулер кестелер түрінде жасалды, олардың жалпы саны 14 болды, жұмыста 4 суреттер мен диаграммалар ұсынылды.
1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕР ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БАНКИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдердің экономикалық мәні
Қазіргі таңда еліміздің экономикасын дамыту үшін инвестицияларды тарту,оларды дұрыс бағытта жұмсау мәселесі ерекше өзекті болып табылады.
Инвестиция дегеніміз - табыс табу және капиталды ұлғайту мақсатымен өндірістік және басқа да қызметтерге қаржы жұмсау болып табылады , яғни қаржы үнемі жұмыс істеуге басқаша айтқанда, қандай да бір табыс түсетін жұмысқа немесе іске жұмсалынуы тиіс [2].
Бүгінгі таңда экономикалық әдебиеттерде инвестиция жайлы отандық және шетелдік авторларының көптеген еңбектері бар,бірақ экономистер бұл ұғымға бір емес,бірнеше анықтама берген болатын.
1-кестеде инвестиция ұғымының негізгі түсіндірмелерін қарастырамыз.
1-кесте - "Инвестиция" ұғымы
Авторлар
Олардың инвестиция сөзіне берген анықтамалары:
В. Бочаров
Инвестиция - бұл ақшаны, оның сақталуына немесе құнының артуына және табыстың оң шамасын қамтамасыз етуге үміт арта отырып, орналастыруға болатын кез-келген құрал [3].
Б.А. Райзберг, Л.Ш. Лозовский,
Е.Б. Стародубцева
Инвестиция - пайда табу мақсатында өз елінде немесе шет елде әр түрлі саланың кәсіпорындарына, кәсіпкерлік жобаларға, экономикалық-әлеуметтік бағдарламаларға, инновациялық жобаларға, ұзақ мерзімге жұмсалынатын мемлекеттік немесе жеке капиталды білдіреді [4].
М.Г.Лапусты, П.С. Никольский
Инвестиция -- табыс алу және әлеуметтік тенділікке қол жеткізу мақсатында кәсіпкерлік объектісіне және басқада құндылықтар түрлеріне жұмсалынған ақшалай қаражаттар, мақсатты банк салымдар, пайлар, акциялар және өзге де бағалы қағаздар, технологиялар, машиналар, жабдықтар, лицензиялар, несиелер, басқа да мүліктер немесе мүліктік құқықтар, және интелектуалдық құндылықтар
[4].
Б.А. Колтынюк
Инвестициялау - бұл көптеген экономикалық игіліктерді өндіру үшін капитал (ресурс) қорын жасау немесе толықтыру. Қаржы және экономика тұрғысынан қарағанда инвестициялау - бастапқы жұмсалынатын капиталдан асатын мөлшерде алдағы уақыттарда таза пайда алу мақсатында экономикалық ресурстарды ұзақ мерзімде жұмсау [5].
И.В.Сергеев, И.И.Веретникова
Инвестиция -пайда немесе басқа да тиімділікке қол жеткізу мақсатында жаңа
кәсіпорындар құру, жұмыс істеп отырған кәсіпорындарды кеңейту, кәсіпорындарды қайта құру және техникалық жағынан қайта қаржыландыру, жылжымайтын мүлік, акциялар, облигациялар және басқа да бағалы қағаздар мен активтерді сатып алуға бағытталған мемлекеттің, заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражаттары, мүліктік және интелектуалдық құндылықтар[5].
Ескерту - қолданылған әдебиеттер негізінде автормен құрастырылған [3,4,5]
1-Кестеден "инвестиция" ұғымын түсіндіру өте алуан түрлі екенін көруге болады. Алайда,бұл анықтамалардың әр қайсысы әр түрлі болғанымен,бірін дұрыс екіншісін бұрыс дей алмаймыз. Ал менің ойымша,инвестиция деп -- өнеркәсіпке, құрылысқа, ауыл шаруашылығына және өндірістің басқа да салаларындағы шаруашылық субъектісіне мүліктей, заттай сондай-ақ ақша қаражаты түрінде , яғни капитал түрінде салынып ол шаруашылықты әрі қарай өркендетіп дамыту үшін жұмсалынатын шығындардың жиынтығын айтады. Инвестиция дегеніміз -- бүгінгі күні қолда бар ақшаны, мүлікті және басқа да заттарды, яғни капиталды қандай да бір өндірісті дамыту үшін жұмсап, сол арқылы келешекте , яғни алдағы уақытта пайыз түрінде немесе басқадай үлкен кәсіпкерлік табыс табу болып табылады. Бұл жоғарыда айтылған процеспен екі фактор байланысты болып келеді. Оның біріншісі - уақыт, ал екіншісі - тәуекелдік . Сонымен қатар,инвестиция экономикалық өсудің негізі бола отырып , елдің әлеуметтік дамуына жағдай жасайды. Осы айтылғандармен қатар инвестиция экономикалық дамудың жоғарғы және тұрақты қарқынын қалыптастырудың , ғылыми- техникалық прогресс жетістіктерін өсірудің , инфрақұрылымды дамытудың маңызды факторы болып саналады.
Іс-жүзінде инвестициялардың мынадай түрлері белгілі:
Мемлекеттік инвестициялар, мемлекеттік бюджет есебінен және басқа да мемлекеттік қаржы көздерінен экономикалық және әлеуметтік дамуға бағытталған инвестициялар;
Жеке инвестициялар, корпоративтік кәсіпорындар мен ұйымдардың меншікті және тартылған қаражаттары, сондай-ақ азаматтардың жинақтары есебінен жүзеге асатын инвестициялар;
Шет елдік инвестициялар, пайда табу мақсатында кәсіпкерлік және басқа да қызмет түрлерінің ндірістік инвестициялар, жұмыс жасап отырған кәсіпорындарды кеңейтуге, қайта құруға және техникалық жағынан қайта қаруландыруға, жаңа құрлысқа капитал жұсмаумен байланысты инвестицялар.
Интелектуалдық инвестициялар, интелектуалдық және рухани өнімдерді жасауға жұмсалатын инвестициялар.
Бақыланатын инвестициялар, басқа компаниялардың дауыс беруге құқығы бар акцияларының елу пайыздан астамын иеленуді қамтамасыз ететін тікелей инвестициялар.
Бақыланбайтын инвестициялар, басқа компаниялардың дауыс беруге құқығы бар акцияларының елу пайыздан төмен бөлігін иеленуді қамтамасыз ететін тікелей инвестициялар.
Инвестицияның төмендегідей типтері болады:
Портфелъдік (қаржылық) инвестициялар, мемлекеттік, муниципалдық өзін-өзі басқару органдардың корпоративтік компаниялардың шығарған акцияларына,облигацияларына және басқа да бағалы қағаздарына жұмсаған ақша қаражаттары.
Нақты капитал (капитал жасайтын) инвестициялар
материалдық өндіріске материалдық-заттай қызмет түрлерін ұзақ мерзімді қаражат салу немесе басқаша айтқанда, жұмыс жасап отырған кәсіпорындарды қайта құру және техникалық жағынан қайта қаруландыруға, жаңа кәсіпорындар салуға жұмсалған инвестициялар. Бұл жерде инвестор-кәсіпорын өзінің капиталын, соның ішінде негізгі өндірістік қорларын ұлғайту мақсатында жұмыс жасайды.
Материалдық емес активтерге салынган инвестициялар
кәсіпорынға, жобаларға және қандай да бір істі бастауға қажет құқықтарға, лицензияларға, ноу-хау, мүлікке және басқа да ғылыми-техникалық өнімдер нысанындағы ақшалай емес инвестициялар.
Инвестиция экономикалық категория ретінде экономикада бірқатар қызмет атқарады. Инвестицияның қызметінсіз кез келген мемлекеттің тұрақты дамуы мүмкін емес. Инвестицияның атқаратын қызметтерін екі деңгейде бөліп қарауға болады:
Макродеңгейде атқаратын қызметтері, оған мыналар жатады:
ұлғаймалы ұдайы өндіріс саясатын жүзеге асыру;
ғылыми-техникалық прогрессті жеделдету;
отандық өнімдердің сапасын жақсартып, олардың бәсекелестік
қабілетін арттыру;
экономиканың барлық салаларының бірдей дамуын қамтамасыз
ету;
әлеуметтік аяны, соның ішінде денсаулық сақтау, мәдениет, білім саласын дамыту;
жұмыссыздық мәселесін шешу;
инфляция қарқынын тежеу;
қоршаған ортаны қорғау;
әскери-өнеркәсіп кешенін конверсиялау;
мемлекеттің қорғаныс қабілетін қамтамасыз ету.
Макродеңгейдегі атқаратын қызметтері мыналар:
өндірісті кеңейту және дамыту;
негізгі қорлардың шамадан тыс моральдық және заттай тозуын болдырмау;
өндіріс деңгейін техникалық жағынан қайта жарақтау;
нақты кәсіпорындардың өнімдерінің сапаларын арттыру және бәсекелестік қабілетін қамтамасыз ету;
табиғатты қоршау шараларын жүзеге асыру;
бағалы қағаздар сатып алу және басқа кәсіпорындардың активтеріне қаражат жұмсау.
Барлық инвестицияларды мынадай белгілеріне қарай жіктеуге болады:
Инвестицияны жұмсау объектісіне қарай:
нақты (капитал жасаушы) инвестициялар;
портфельдік инвестициялар;
қаржылық емес инвестициялар.
Инвестициялау мерзіміне қарай:
қысқа мерзімді (1 жылға дейін) инвестициялар;
орта мерзімді (1-ден 3-5 жылға дейін) инвестициялар;
ұзақ мерзімді (5 жылдан жоғары).
Инвестицияға қатысу нысанына қарай:
тікелей инвестициялар;
жанама инвестициялар.
4. Меншік нысанына қарай:
аралас (бірлескен) инвестициялар;
шет елдік инвестициялар;
мемлекеттік инвестициялар;
жеке меншік инвестициялар.
5. Аумақтық белгісіне қарай:
шет елде инвестициялау;
елдің ішінде инвестициялау;
6. Пайдалану бағытына қарай:
өндірістік бағыттағы иневстициялар;
өндірістік емес бағыттағы инвестициялар.
Инвестициялық мүмкіндіктер-бұл инвестордың кәсіби қызметін дамытудың негізгі әлеуетті бағыттары.Басқаша айтқанда, оларды талдау кезінде инвестициялар нарығында бар барлық активтер деп түсіну керек.
Инвестициялық мүмкіндіктерді анықтау, зерттеу және талдау өз капиталын бір немесе басқа активке салуды жоспарлап отырған кез келген инвестордың негізгі міндеті болып табылады.
Инвестициялық мүмкіндіктер мен кепілдіктер кез келген елдің, оның ішінде Қазақстанның да экономикалық дамуында маңызды рөл атқарады. Қазақстан инвестициялар тарту үшін зор әлеуетке ие Орталық Азиядағы ең ірі экономикалық ортаның бірі болып табылады.
Соңғы жылдары Қазақстан жоғары инвестициялық әлеуетті көрсетуде және оның бірнеше себептері бар:
Стратегиялық орналасуы
Бизнеске қолайлы орта
Инвесторлардың құқықтарын қорғау
Инвестициялық ынталандырулар
Саяси тұрақтылық
Шикізат мол қоры
Адам капиталы
Табиғи ресурстардың молдығы
Қазақстанның негізгі инвестициялық мүмкіндіктеріне тоқтала кетсем:
Қолайлы стратегиялық орналасуы
Қазақстан аумағы арқылы бұрын Ұлы Жібек жолы өткен, себебі Қазақстан Еуразия құрлығының кіндігінде орналасқан, сол арқылы құрлық көпірімен қамтамасыз етті. Төрттік БРИК құрамындағы үш мемлекет: Ресей, Қытай және Үндістан Қазақстанға жақын орналасқан.Қазақстан - Еуропа мен Азияның тоғысқан жеріндегі жаңа стратегиялық орын. Бұған 500 млн-нан асатын тұтынушысы бар аймақтық нарық және 180 млн-нан астам тұтынушысы бар Еуразиялық экономикалық одақтың жалпы нарығына преференциялық қолжетімділік бар, уақыты тиімді жүк тасымалы кіреді. Мысалы: Еуропа-Қытай-Санкт-Петербург - 10 күн; Гамбургке - 16 күн; Лондонға - 18 күн.Ақтау және Құрық теңіз порттары - Қазақстан Республикасының басқа елдерде де теңіз порттарының инфрақұрылымы бар: Батуми (Грузия) және логистикалық Ляньюньган (Қытай).Батыс Еуропа - Батыс Қытай бағыты арқылы өтетін трансконтиненталдық тасжолы Қытай мен Еуропа арасындағы жүктерді 10 күнде жеткізуге мүмкіндік береді.
Қолайлы инвестициялық климат:
Қазақстанда инвесторлар үшін бизнес-климаттың қолайлы аспектілеріне көп көңіл бөлінеді: әкімшілік кедергілерді азайту және процедураларды жеңілдету, кедендік және салықтық әкімшілендіруді жетілдіру.
Тиімді салық режимі:
Салық және әлеуметтік төлемдер бойынша жалпы мөлшерлеме. Қазақстан IMD рейтингінде салық саясаты бойынша 5-ші орында тұр.
Бизнес ашуда жеңілдетілген процедуралар:
1 күнде заңды тұлғаны тіркеу
3 күнде мүлікті тіркеу
100 күнде құрылысқа рұқсат алу
Мемлекеттік қолдау шаралары:
13 арнайы экономикалық аймақ (0% - корпоративтік табыс салығы, жер салығы, кедендік баждар және арнайы экономикалық аймақтарға тауарлар импорты бойынша ҚҚС, мүлік салығы)
24 индустриалдық аймақ (дайын инфрақұрылымның болуы, ұзақ мерзімді жалға беру шарттары мен жер құнына негізделген өтеу кестесі, салалық шектеулердің болмауы, инвестициялық келісімшарт жасасу мүмкіндігі).
Инвестициялар туралы келісім:
Ірі инвестициялық жобаларға арналған жаңа құрал-инвестициялар туралы келісім
- Салық міндеттемелерін 20% - ға дейін азайту;
- Заңнаманың тұрақтылығы (25 жылға дейін)
- Құрылыс - монтаж жұмыстары мен жабдықтарды сатып алу құнының 20% - на дейін өтеу
Үкіметпен келісім бойынша ҚР заңнамасында көзделген қосымша преференциялар беру.
Инвесторлардың құқықтарын қорғау:
Шетелдік инвестицияларды тарту және оларды тиімді пайдалану Қазақстан Республикасының басқа елдермен өзара тиімді сауда-экономикалық ынтымақтастығының негізгі бағыттарының бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесі
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі төрағалық ететін Үйлестіру кеңесі
Инвестициялық ахуалды жақсарту жөніндегі кеңес - Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы
Астана халықаралық қаржы орталығының соты және халықаралық арбитраж орталығы - ағылшын құқығы қағидатына негізделген сот жүйесі
Жоғарғы Соттың және Астана қалалық сотының инвестициялық дауларды шешу жөніндегі мамандандырылған сот алқасы
Инвестициялық омбудсмен - Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі
Адам капиталы:
Human Capital Index-2018 дүниежүзілік банктің рейтінгісі бойынша 31- орында.
Халықтың сауаттылық деңгейі - 100%
ЭЫДҰ құрамындағы барлық елді қоса алғанда, әлемнің 65-тен астам елінің азаматтары үшін визасыз режим
128 жоғары оқу орны, оның 8-і 2018 жылы QS Stars Development Road map рейтингісімен әлемнің үздік университеттері тізіміне енді.
Болашақ халықаралық стипендиясы бойынша әлемнің үздік 100 университетінде 10 мыңнан астам маман дайындалды.
Қазақстанның негізгі инвестициялық мүмкіндіктерінің бірі оның бай табиғи мұрасы болып табылады, өйткені елде мұнай, газ, уран, сирек металдар және басқа да пайдалы қазбалардың үлкен қоры бар. Бұл ресурстар оларды әзірлеуге және өндіруге мүдделі шетелдік инвесторлардың назарын аударады.
Бұдан басқа, Қазақстан маңызды көлік дәліздерінің қиылысында тұр, бұл оны Еуропа мен Азия арасындағы жүктердің транзиті үшін стратегиялық маңызды етеді. Бұл жолдар, теміржолдар, порттар мен әуежайлар сияқты көлік инфрақұрылымын дамытуға инвестициялаудың қосымша мүмкіндіктерін ашады.
Қазақстандағы инвестициялық мүмкіндіктер экономиканы дамытудың және тұрақты өсуді қамтамасыз етудің маңызды құралы болып қала береді. Инвестициялық мүмкіндіктердің экономикалық мәні инвесторлар мен жалпы ел үшін өзара тиімділікке қол жеткізуге мүмкіндік беретін капиталды инвестициялау үшін жағдай жасау болып табылады.
Қазақстан инвестициялық мүмкіндіктердің алуан түрлілігі мен қолайлы инвестициялық ахуалдың арқасында инвесторлар үшін перспективалы нарық болып табылады. Тұрақты экономикалық және саяси жағдайдың, жоғары білікті кадрлардың, жақсы дамыған инфрақұрылымның және Үкіметтің қолдауының болуы инвестициялау үшін қолайлы жағдай жасайды.
Алайда, кез келген экономикадағыдай, Қазақстанда инвестициялауға байланысты тәуекелдер бар. Бұл тәуекелдер саяси және экономикалық тұрақсыздыққа, заңнаманың өзгеруіне, инфляцияға, валюталық ауытқуларға және т.б. байланысты болуы мүмкін.
Инвестициялық тәуекел - болжаған нұсқамен салыстырғанда залалдардың пайда болу ықтималдығы немесе табыстарды толық алмау. Инвестициялық қоржын теориясына сәйкес жобалардың жинақталған инвестициялық тәуекелін оларды қоржынға біріктіру есебінде төмендетуге болады, сол себептен инвестор көбінесе жеке жобамен емес, инвестициялық қоржын деп аталатын жиынымен жұмыс істейді.
Инвестициялық тәуекелдер Қазақстан экономикасында маңызды рөл атқарады. Олар шетелдік инвестицияларды тартуға кедергі келтіруі, экономикалық өсуді бәсеңдетуі және жұмыспен қамту деңгейін төмендетуі мүмкін. Алайда, екінші жағынан, инвестициялық тәуекелдер экономиканың жаңа салаларын дамытуды және көрсетілетін қызметтер мен тауарлардың сапасын жақсартуды ынталандыруы мүмкін.
Қазақстандағы негізгі инвестициялық тәуекелдер:
Саяси тәуекелдер: заңнаманың өзгеруі, мемлекеттік саясат, шешім қабылдау процестерінің ашықтығы және сыбайлас жемқорлық.
Экономикалық тәуекелдер: ұлттық валюта бағамының тұрақсыздығы, инфляция, ресурстар бағасының төмендеуі.
Бизнес-процестермен байланысты тәуекелдер: тиімсіз басқару, басқару тәжірибесінің болмауы, қызметкерлердің қабілетсіздігі.
Климаттық қауіптер: табиғи апаттар, климаттың өзгеруі.
1.2 Инвестициялық банкинг және оның жұмыс істеу тәртібі
Инвестициялық банкинг-бұл әртүрлі жобалар мен мәмілелерге капиталды инвестициялауға байланысты корпоративтік клиенттерге қаржылық қызмет көрсететін банк саласы. Инвестициялық банктер әртүрлі инвестициялық жобаларды, соның ішінде фьючерстерді, опциондарды, IPO және M&A мәмілелерін қаржыландыруда маңызды рөл атқарады.
Инвестициялық банкинг Қазақстанның қаржы жүйесінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады және ел экономикасының дамуында шешуші рөл атқарады. Бұл инвесторлар мен кәсіпкерлерге капиталды тартуға және әртүрлі жобаларға инвестициялауға мүмкіндік береді, бұл экономиканың өсуіне және халықтың өмірін жақсартуға ықпал етеді.
Инвестициялық банкингтің маңызды аспектісі-банктер тәуекелдерді азайту үшін инвесторларға беретін кепілдіктер. Қазақстанда инвесторлар ұлттық даму қорынан, Экспорттық кредиттер мен инвестицияларды сақтандыру агенттігінен, сондай-ақ басқа да мемлекеттік ұйымдардан кепілдіктер ала алады.
Қазақстанда инвестициялық банкинг банк қызметінің неғұрлым дамыған секторларының бірі болып табылады. Нарықта жергілікті және шетелдік инвестициялық банктер жұмыс істейді. Қазақстандағы инвестициялық банктер қызметінің негізгі бағыттарының бірі корпоративтік клиенттерге қосымша қаржыландыруға қол жеткізуге мүмкіндік беретін облигациялар мен түрлі қаржы құралдарын шығаруды ұйымдастыру болып табылады.
Инвестициялық банктер сонымен қатар ел экономикасын дамыту үшін стратегиялық маңызы бар ірі инвестициялық жобаларды қаржыландыруда маңызды рөл атқарады. Олар бағалы қағаздар кепілімен несие береді, капитал нарығында қаражат жинау бойынша мәмілелер жасайды, клиенттерге әртүрлі жобаларға инвестиция салу туралы кеңес береді.
Инвестициялық банктердің негізгі функциялары:
Қаржылық кеңес: инвестициялық банктер қаржылық кеңес береді және корпоративті клиенттерге маңызды инвестициялық шешімдер қабылдауға көмектеседі.
Инвестициялар: инвестициялық банктер IPO, m&a мәмілелері және фьючерстер сияқты әртүрлі инвестициялық жобаларға капиталды инвестициялаумен айналысады.
Несиелеу: инвестициялық банктер инвестициялық жобалар мен мәмілелерге несие береді.
Активтерді басқару: инвестициялық банктер корпоративтік клиенттердің активтерін басқарумен айналысады және олардың қажеттіліктері мен тәуекелдеріне сәйкес келетін инвестициялық портфельдерді ұсынады.
Қазақстандағы инвестициялық банкинг белгілі бір ережелер мен рәсімдер негізінде жұмыс істейді.
2-кесте
№
Қазақстандағы инвестициялық банктің жұмыс тәртібі:
1
Тіркеу және лицензия алу
Қазақстанда қызметті бастау үшін инвестициялық банк тиісті органдарда тіркеліп, инвестициялық қызметті жүзеге асыруға лицензия алуға тиіс.
2
Клиенттерге кеңес беру
Инвестициялық банк клиенттерге әртүрлі жобаларға инвестициялау бойынша кеңес береді және оларға инвестициялық шешімдерді ұсынады
3
Инвестициялық ұсыныстарды дайындау
Инвестициялық банк нарықты талдайды және тәуекелдер мен ықтимал кірістерді бағалауды қоса алғанда, клиенттерге инвестициялық ұсыныстар дайындайды.
4
Инвесторларды тарту
Инвестициялық банк жобалар мен компанияларға инвестициялау үшін инвесторларды тартумен айналысады.
5
Бағалы қағаздар шығару
Инвестициялық банк облигациялар, акциялар, депозитарлық қолхаттар және басқалар сияқты бағалы қағаздардың әртүрлі түрлерін шығарумен айналысады.
6
Мәмілелерді сүйемелдеу
Инвестициялық банк заңды рәсімдерді жүргізуді және шарттар жасасуды қоса алғанда, мәмілелерді сүйемелдеуді қамтамасыз етеді.
7
Активтерді басқару
Инвестициялық банк портфельді басқару мен инвестициялық қорларды басқаруды қоса алғанда, клиенттердің активтерін басқару қызметтерін ұсынады.
8
Инвестициялық стратегияларды әзірлеу
Инвестициялық банк инвестициялық стратегияларды әзірлейді және өз клиенттеріне инвестициялық мақсаттары мен тәуекелдеріне сәйкес келетін инвестициялық шешімдерді ұсынады.
9
Нарықты зерттеу
Инвестициялық банк инвестициялық стратегияларды әзірлейді және өз клиенттеріне инвестициялық мақсаттары мен тәуекелдеріне сәйкес келетін инвестициялық шешімдерді ұсынады
10
Тұрақты есеп беру
Инвестициялық банк өз клиенттеріне олардың инвестициялық портфельдерінің жай-күйі мен динамикасы, сондай-ақ нарықтағы ағымдағы ахуал және оның даму перспективалары туралы тұрақты есептер ұсынады.
11
IPO өткізу
Инвестициялық банк Initial Public Offering (IPO), яғни қор нарығындағы компаниялардың акцияларын бастапқы жария белгілеу бойынша қызметтер көрсете алады. Бұл компанияларға бизнесті дамыту және кеңейту үшін қосымша қаражат жинауға мүмкіндік береді.
12
Жобаларды қаржыландыру
Инвестициялық банк тиімді шарттармен несиелер мен несиелер беру арқылы компаниялар мен жобаларға қаржылық қолдау көрсете алады. Сондай-ақ әртүрлі жобаларды қаржыландыру үшін институционалдық және жеке инвесторлардан инвестициялар тартуға болады.
13
Активтерді басқару
Инвестициялық банк тиімді шарттармен несиелер мен несиелер беру арқылы компаниялар мен жобаларға қаржылық қолдау көрсете алады. Сондай-ақ әртүрлі жобаларды қаржыландыру үшін институционалдық және жеке инвесторлардан инвестициялар тартуға болады.
14
Компанияларды бағалау
Инвестициялық банк IPO немесе компанияны сату кезінде акциялардың бағасын анықтау үшін компаниялардың құнын бағалауды жүргізе алады.
2-кестеден Қазақстан Республикасындағы инвестициялық банкингтің жұмыс істеу тәртібін көре аламыз.
Инвестицияларды тарту үшін инвестициялық банктерді пайдалану кейбір тәуекелдерге байланысты болуы мүмкін, мысалы:
Несиелік тәуекел: инвестициялық банктер несие береді және жобаларды қаржыландырады. Олар қарызды немесе пайызды қайтармау қаупіне тап болуы мүмкін, бұл шығынға әкелуі мүмкін.
Өтімділік тәуекелі: инвестициялық банктер жобаларды қаржыландыру үшін жеткілікті инвесторлар таба алмаса, өтімділік тәуекеліне ұшырауы мүмкін. Бұл қарыз құнының өсуіне және дефолт қаупіне әкелуі мүмкін.
Операциялық тәуекелдер тәуекелі: инвестициялық банктер стандарттар мен ережелерге сәйкес келмеу қаупіне тап болуы мүмкін, бұл реттеуші санкциялар мен шығындарға әкелуі мүмкін.
Нарықтық тәуекел: инвестициялық банктер валюта бағамдарының ауытқуы, пайыздық мөлшерлемелердің өзгеруі және қор индекстері сияқты нарықтық жағдайлардың өзгеру қаупіне тап болуы мүмкін.
Бедел тәуекелі: инвестициялық банктер сәтсіз инвестициялар немесе этикалық емес мінез-құлыққа қатысты жанжалдар кезінде беделіне нұқсан келтіру қаупіне тап болуы мүмкін.
Саяси тұрақсыздық тәуекелі: инвестициялық банктер саяси жағдайдың өзгеру қаупіне тап болуы мүмкін, бұл заңнама мен реттеуші ортаның өзгеруіне әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде олардың қызметіне әсер етуі мүмкін.
Тұтастай алғанда, инвестицияларды тарту үшін инвестициялық банктерді пайдалану тәуекелдермен байланысты болуы мүмкін, бірақ бұл тәуекелдерді дұрыс жоспарлау және тәуекелдерді басқару арқылы басқаруға болады.
Инвестицияларды тарту үшін инвестициялық банктерді пайдаланумен байланысты тәуекелдерді басқарудың бірнеше жолы бар:
Инвестициялық портфельді әртараптандыру: инвесторлар өз инвестицияларын бірнеше банктерге бөлу арқылы инвестициялық банктермен байланысты тәуекелдерді азайта алады.
Инвестициялық банктердің тарихын зерттеу: инвесторлар өздерінің беделі мен тұрақтылығын бағалау үшін зерттеу жүргізіп, инвестициялық банктердің жұмыс тарихын зерттеуі керек.
Қаржылық көрсеткіштерді талдау: инвесторлар қаржылық тұрақтылығы мен тәуекел дәрежесін анықтау үшін инвестициялық банктердің қаржылық көрсеткіштерін зерттеуі керек.
Құқықтық және реттеуші аспектілерді тексеру: инвесторлар заңнамаға сәйкес келетініне және инвесторлардың құқықтарын бұзбайтынына көз жеткізу үшін инвестициялық банктердің құқықтық және реттеуші талаптарға сәйкестігін тексеруі керек.
Кәсіби инвестициялық кеңесшілермен ынтымақтастық: инвесторлар кәсіби инвестициялық кеңесшілермен ынтымақтаса алады, олар оларға негізделген шешімдер қабылдауға және тәуекелдерді басқаруға көмектеседі.
Қорғаныс механизмдерін қолданыңыз: инвесторлар өз инвестицияларын қорғау және тәуекелдерді азайту үшін сақтандыру, опциондар және басқа қаржы құралдары сияқты әртүрлі қорғаныс механизмдерін қолдана алады.
Тәуекелдерді басқару шығындардан толық қорғауға кепілдік бермейтінін ескеру маңызды, бірақ бұл инвесторларға шығындарын азайтуға және жағымсыз жағдайлардың туындау мүмкіндігін азайтуға көмектеседі
1.3 Шет ел тәжірибесіндегі инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдің және инвестициялық банкингтің ерекшеліктері
Бұл бөлімде шет ел тәжірибесіндегі инвестициялар жайлы,ондағы мүмкіндіктер мен тәуекелдерге,инвестициялық банкингтің ерекшеліктеріне тоқталамыз.Атап өткенде АҚШ,Қытай елдеріндегі инвестицияларды талдап,зерттейтін боламыз.
АҚШ-қа инвестиция салу бүкіл әлемдегі инвесторлар үшін тиімді және перспективалы таңдау болуы мүмкін. АҚШ-та көптеген инвестициялық мүмкіндіктер бар, соның ішінде акциялар, облигациялар, индекстер, қорлар, жылжымайтын мүлік және басқалар.
3-кесте.АҚШ инвестицияларына жасалған SWOT талдау.
Күшті жақтары:
Әлсіз жақтары:
Әлемдегі ең үлкен нарық: американдық нарық-бұл экономиканың әртүрлі салаларына инвестиция салуға үлкен мүмкіндіктер беретін әлемдегі ең үлкен нарық.
Инновация: Америка инновациялар мен жаңа технологиялар бойынша әлемдегі көшбасшылардың бірі болып саналады. Бұл инвесторлар Биотехнология, жасанды интеллект, киберқауіпсіздік және т.б. сияқты озық және перспективалы секторларға инвестиция сала алатынын білдіреді.
Саяси тұрақтылық: АҚШ әлемдегі ең тұрақты елдердің бірі болып саналады, құқықтық қорғалу деңгейі жоғары, бұл елге инвестиция салуды салыстырмалы түрде қауіпсіз етеді.
Дамыған инфрақұрылым: Америка көлік, телекоммуникация және энергетика сияқты әртүрлі секторларда дамыған инфрақұрылымға ие, Бұл бизнес үшін қолайлы жағдай жасайды.
Инвестициялық мүмкіндіктердің кең ауқымы: Америка акцияларды, облигацияларды, жылжымайтын мүлікті және т.б. қоса алғанда, инвестициялық мүмкіндіктердің кең ауқымын ұсынады.
Өтімділіктің жоғары деңгейі: Америка нарығы өтімділіктің жоғары деңгейіне ие, яғни инвесторлар активтерді кез келген уақытта оңай сатып алып, сата алады.
Жоғары бәсекелестік: АҚШ-тағы инвестициялық нарық өте бәсекеге қабілетті, бұл активтер бағасының жоғарылауына және жоғары кірістіліктің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Бұл кейбір инвестицияларды аз тартымды етуі мүмкін.
Инвестициялаудың жоғары шығындары: АҚШ-та жоғары инвестициялық шығындар бар, соның ішінде брокерлік комиссиялар мен инвестицияларға салынатын салықтар. Бұл инвестициялардың кірістілігін төмендетіп, инвестициялық портфельді құру мен басқаруды қиындатуы мүмкін.
Тәуекелдің жоғары деңгейі: АҚШ-тағы инвестициялардың кейбір түрлері стартаптар мен жаңа технологияларға инвестиция салу сияқты тәуекелдің жоғары деңгейін білдіруі мүмкін. Егер инвестициялар өз үміттерін ақтамаса, бұл инвестордың капиталды жоғалтуына әкелуі мүмкін.
Валюталық тәуекел: АҚШ-қа инвестициялау, әсіресе АҚШ долларының бағамының өзгеруіне байланысты шетелдік инвесторлар үшін валюталық тәуекелді де тудыруы мүмкін. Бұл инвестицияның кірісіне әсер етіп, оны басқаруды қиындатуы мүмкін.
Саяси тәуекел: салық заңнамасындағы немесе сауда саясатындағы өзгерістер сияқты саяси өзгерістер АҚШ инвестицияларына теріс әсер етуі мүмкін. Бұл инвестициялық кірістің төмендеуіне және тәуекелдердің жоғарылауына әкелуі мүмкін.
Табыс теңсіздігі: АҚШ-та әлеуметтік және экономикалық проблемалар тудыруы мүмкін табыс теңсіздігінің жоғары деңгейі бар. Бұл қаржы нарықтарындағы тұрақсыздыққа және инвесторлар үшін тәуекелдің жоғарылауына әкелуі мүмкін.
Мүмкіндіктер:
Қауіптер:
Акциялар: АҚШ-та әлемдегі ең дамыған және өтімді қор нарықтарының бірі бар. Инвесторлар Apple, Amazon, Facebook, Microsoft және басқалары сияқты ірі және танымал компаниялардың акцияларына инвестиция сала алады. Сондай-ақ S&P 500 немесе NASDAQ сияқты индекстің өнімділігін бақылайтын қорларға инвестициялау мүмкіндігі бар.
Облигациялар: АҚШ облигацияларына инвестициялау тәуекелдің салыстырмалы түрде төмен деңгейін көрсете алады және тұрақты кірісті қамтамасыз етеді. Облигацияларды АҚШ үкіметі, муниципалитеттер немесе жеке компаниялар бере алады.
Жылжымайтын мүлік: инвесторлар АҚШ-тағы жылжымайтын мүлікке, соның ішінде коммерциялық және тұрғын үйге инвестиция сала алады. АҚШ-тағы жылжымайтын мүлік ықтимал жоғары кірісті білдіруі мүмкін және шетелдік инвесторлар үшін танымал инвестициялық объект болып табылады.
Стартаптар: АҚШ-та әлемдегі ең дамыған стартап экожүйелерінің бірі бар, бұл инвесторларға перспективалы жаңа компанияларға инвестиция салуға мүмкіндік береді. Стартаптарға инвестиция салу жоғары тәуекелге байланысты болуы мүмкін, бірақ сонымен бірге жоғары кірісті қамтамасыз етуі мүмкін.
Жылжымайтын мүлік қорлары: инвесторлар жылжымайтын мүлікке тікелей сатып алмай-ақ инвестициялауға мүмкіндік беретін жылжымайтын мүлік қорларына инвестициялай алады. Бұл қорлар портфельді әртараптандыруға және тұрақты кіріс алуға мүмкіндік береді.
Баламалы Инвестициялар: инвесторлар сонымен қатар хедж-қорлар, жеке эквити қорлары, инфрақұрылымдық қорлар және т.б. сияқты АҚШ-тағы баламалы инвестицияларды қарастыра алады. Бұл инвестициялар ықтимал жоғары кірісті білдіруі мүмкін, бірақ сонымен бірге жоғары деңгеймен байланысты болуы мүмкін
тәуекел.
Нарықтық тәуекел: нарықтық тәуекел акциялар, облигациялар, жылжымайтын мүлік немесе инвестицияланған басқа активтер бағасының төмендеуімен байланысты. Бұл экономикалық жағдайлардың, саяси оқиғалардың, бәсекелестіктің және басқа факторлардың өзгеруіне байланысты болуы мүмкін.
Инфляциялық тәуекел: инфляциялық тәуекел инфляция деңгейінің жоғарылауы нәтижесінде салынған ақшаның сатып алу қабілетін жоғалту мүмкіндігімен байланысты.
Валюталық тәуекел: валюталық тәуекел инвестордың валютасын АҚШ долларына айырбастау кезінде валюта бағамдарының ықтимал өзгеруімен байланысты. Бағамның өзгеруі инвестицияның кірістілік мөлшеріне әсер етуі мүмкін.
Саяси тәуекел: Саяси тәуекел заңнаманы, салық режимін және инвестициялардың кірісіне әсер етуі мүмкін басқа да үкіметтік шешімдерді өзгерту мүмкіндігімен байланысты.
Несиелік тәуекел: несиелік тәуекел несие берушілердің, соның ішінде облигациялар шығарған компаниялар мен үкіметтік ұйымдардың төлемеу немесе төлемеу мүмкіндігімен байланысты.
Өтімділік: өтімділік инвестицияларды тез сату және қаражатқа қол жеткізу мүмкіндігімен байланысты. Кейбір инвестициялар өтімділігі төмен болуы мүмкін, яғни сату ұзаққа созылуы немесе актив құнының бір бөлігін жоғалтуы мүмкін.
Шоғырлану тәуекелі: шоғырлану тәуекелі бір секторға, компанияға немесе активке инвестицияларды шоғырландыруға байланысты капиталды жоғалту мүмкіндігімен байланысты.
3-кестеден көріп тұрғанымыздай АҚШ-қа инвестиция салудың бірқатар артықшылықтары бар, бұл оны бүкіл әлемдегі инвесторлар үшін тартымды таңдау етеді.Жалпы, АҚШ-қа инвестициялау тәуекелдерді тудыруы мүмкін және мұқият талдау мен жоспарлауды қажет етеді. Сонымен қатар, кез-келген инвестиция сияқты, АҚШ-қа инвестициялау да тәуекелсіз емес екендігін көрсек болады. Жалпы алғанда, АҚШ инвесторларға көптеген мүмкіндіктер ұсынады, бірақ АҚШ-қа инвестиция салу қауіпті болуы мүмкін және мұқият талдау мен жоспарлауды қажет етеді.
АҚШ-тағы инвестициялық банкинг-бұл корпоративті клиенттерді қаржыландыруға, олардың қаржылық кеңесіне, бағалы қағаздар шығарындыларын ұйымдастыруға, бірігу мен бірігуге байланысты қызметтердің кең спектрін қамтитын қаржылық қызмет саласы.
АҚШ-тағы инвестициялық банкинг JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America Merrill Lynch, Citigroup және т.б. сияқты көптеген ірі және танымал банктерден тұрады.
АҚШ-тағы инвестициялық банкингтің басқа елдердегі инвестициялық банкингтен ерекшеленетін өзіндік ерекшеліктері бар. Оларға мыналар жатады:
Реттеу: АҚШ-тағы инвестициялық банкинг бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссия сияқты үкіметтік ұйымдармен мұқият реттеледі. Бұл инвесторлар үшін ашық және адал нарықты қамтамасыз етеді.
Бәсекелестік: АҚШ-тағы инвестициялық банкинг клиенттер үшін бәсекелесетін, мәмілелер ұйымдастыратын және жаңа өнімдерді әзірлейтін банктер арасындағы бәсекелестіктің жоғары деңгейімен сипатталады. Бұл бәсекелестік инновацияларды және қызмет сапасын арттыруды ынталандырады.
Ірі және күрделі мәмілелер: американдық инвестициялық банктер көбінесе бірігу және бірігу, қарызды қайта құрылымдау және басқа қаржылық операциялар сияқты ірі және күрделі мәмілелерді ұйымдастырады. Бұл мәмілелер үлкен тәжірибе мен сараптаманы қажет етеді, бұл АҚШ-тағы инвестициялық банкингті банктік қызметтің ең күрделі және қызықты түрлерінің біріне айналдырады.
Ірі нарықтардың болуы: АҚШ-та NYSE және NASDAQ сияқты әлемдегі ең ірі қаржы нарықтары бар, бұл АҚШ әлемдік қаржылық операциялардың орталығына айналдырады. АҚШ-қа инвестиция салатын инвесторлар көптеген инвестициялық мүмкіндіктер мен жоғары өтімділікке қол жеткізе алады.
Қызметтердің кең ауқымы: американдық инвестициялық банктер корпоративтік қаржыландыру, бағалы қағаздармен сауда жасау, активтерді басқару, зерттеу және аналитика және құрылымдық өнімдерді қоса алғанда, қызметтердің кең ауқымын ұсынады.
Дамыған қаржылық инфрақұрылым: АҚШ нарықта ашықтық пен тұрақтылықтың жоғары дәрежесін қамтамасыз ететін әлемдегі ең дамыған және тиімді қаржылық инфрақұрылымдардың біріне ие.
Көптеген инвестициялық банктер: АҚШ-та көптеген ірі және шағын инвестициялық банктер бар, бұл нарықта жоғары бәсекелестік пен клиенттер үшін инвестициялық өнімдердің үлкен таңдауын қамтамасыз етеді.
Жаһандық қатысу: әлемдегі ең ірі инвестициялық банктердің көпшілігі АҚШ-та орналасқан және жаһандық қатысуға ие, бұл оларды әлемнің түкпір-түкпірінен келген инвесторлар үшін қолжетімді етеді.
Инвестициялық өнімдердің кең ауқымы: АҚШ-тағы инвестициялық банкинг акциялар, облигациялар, қорлар, туынды құралдар және т.б. сияқты инвестициялық өнімдердің кең ауқымын ұсынады, бұл инвесторларға инвестициялық портфелі үшін ең қолайлы өнімді таңдауға мүмкіндік береді.
Жетілдірілген технологиялар: АҚШ-тағы инвестициялық банктер өз қызметтерінің сапасын жақсарту және жұмыс тиімділігін арттыру үшін ең жаңа технологияларды белсенді қолданады.
Қатаң реттеу ережелері: АҚШ-та инвестициялық банкингті реттеудің қатаң ережелері бар, бұл инвесторлардың мүдделерін қорғауға көмектеседі және нарықта тұрақтылықты қамтамасыз етеді.
IPO үшін кең мүмкіндіктер: американдық IPO нарығы әлемдегі ең дамыған нарықтардың бірі болып табылады, бұл компанияларға қор нарығында бастапқы орналастыру арқылы өз бизнесін дамыту үшін капитал жинауға мүмкіндік береді.
Жоғары білікті мамандар: АҚШ-та Инвестициялық банкинг саласында көптеген білікті мамандар бар, бұл жоғары деңгейдегі кәсібилік пен қызмет көрсету сапасын қамтамасыз етеді.
Қытайға инвестиция салу-әлемдегі ең қызықты және перспективалы инвестициялық бағыттардың бірі. Қытай-әлемдегі екінші ірі экономика және ең жылдам дамып келе жатқан экономикалардың бірі. Оның инвестициялау үшін үлкен әлеуеті, сондай-ақ халықаралық инвесторлар үшін көптеген мүмкіндіктері бар.
4-кесте Қытай инвестицияларына жасалған SWOT талдау.
Күшті жақтары:
Әлсіз жақтары:
Жылдам экономикалық өсу: Қытай-әлемдегі ең жылдам дамып келе жатқан экономикалардың бірі. Соңғы онжылдықтарда ел әсерлі экономикалық өсуді бастан өткерді, бұл оның халқының табысы мен өмір сүру деңгейінің айтарлықтай өсуіне әкелді.
Үлкен ішкі нарық: Қытайда 1,4 миллиардтан астам адамы бар үлкен ішкі нарық бар, бұл оны технология, денсаулық сақтау және тұтыну өнімдері сияқты әртүрлі салаларға инвестициялау үшін тартымды етеді.
Технологиялық сектордың қарқынды дамуы: Қытай жасанды интеллект, киберқауіпсіздік, электрондық коммерция және басқа салаларды қоса алғанда, технологияларды дамыту бойынша әлемдегі көшбасшы болып табылады. Инвесторлар тез дамып келе жатқан және жоғары табыс әкелетін жоғары технологиялық компанияларға қол жеткізе алады.
Үкіметті қолдау: Қытай үкіметі экономиканың дамуын белсенді қолдайды және инвестицияларды, соның ішінде шетелдіктерді тарту үшін шаралар қолданады.
Инвестициялық әлеует: Қытайға инвестициялау портфельді әртараптандыруға, инвестициялау географиясын кеңейтуге және тәуекелдерді азайтуға көмектеседі.
Оң демографиялық тенденциялар: Қытайдың халқы көп және жұмыссыздық деңгейі төмен, бұл тұтынушылық сұраныстың артуына және экономикалық өсуге ықпал етуі мүмкін.
Төмен өндіріс шығындары: Қытай-бұл тауарларды өндіруге арналған әлемдегі ең арзан елдердің бірі, бұл сол елге инвестиция салуды таңдаған компаниялар үшін өндіріс шығындарының төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Геосаяси тәуекелдер: халықаралық қатынастардағы шиеленістер Қытайға инвестицияларға теріс әсер етуі мүмкін. Сауда соғыстары, аумақтық даулар және басқа да саяси қақтығыстар инвестициялық белсенділіктің төмендеуіне және кірістің төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Заңнаманың түсініксіздігі және құқықтық жүйе: Қытайда шетелдік инвесторлар үшін екіұшты болуы мүмкін салыстырмалы түрде жаңа және күрделі құқықтық жүйе бар. Сонымен қатар, ... жалғасы
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Капар А.К.
Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
6В04106 - Қаржы мамандығы бойынша
Алматы, 2023
Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
"Қорғауға жіберілді"
"ҚжЕ" кафедрасының меңгерушісі
__________ Нурмагамбетова А. З.
Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг тақырыбына
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
6В04106 - Қаржы
Орындаған: Капар А.К.
Ғылыми жетекші: Супугалиева Г.И.
аға оқытушы
Норма бақылаушы: Турмаханбетова А.А.
Алматы, 2023
ТҮЙІНДЕМЕ
Дипломдық жұмыс тақырыбы Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг көлемі 64 беттен тұратын: 4 сурет, 14 кесте, 36 атаудағы пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Жұмыстың мақсаты: Қазақстандағы инвестициялар:мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкинг тақырыбын теориялық жағынан зерттей отырып,тәжірибеде проблемаларын айқындап,даму болашағын зерделеу.Бірінші тарауда инвестиция ұғымы,инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдерінің экономикалық мәнін,инвестициялық банкингтің жұмыс істеу тәртібін зеррттеу.Екінші тарауда Ордабасы Групп жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қаржылық жағдайын талдау және бағалау.Үшінші тарау Қазақстанның инвестициялық мүмкіндіктерін жетілдіру мен тәуекелдерін төмендету жолдарын анықтау.Түйін сөздер:инвестиция,инвестициялық мүмкіндіктер,тәуекелдер.
РЕФЕРАТ
Тема дипломной работы Инвестиции в Казахстане: возможности и риски; инвестиционный банкинг объемом из 64 страниц содержит 4 рисунков, 14 таблиц, список использованных источников из 36 наименовании.
Целью работы является:теоретическое изучение темы Инвестиции в Казахстане:возможности и риски;инвестиционный банкинг, выявление проблем на практике и изучение перспектив развития.
В первой главе рассматривается понятие инвестиций,экономическая сущность инвестиционных возможностей и рисков,порядок функционирования инвестиционного банкинга.Во второй главе анализ и оценка финансового состояния ТОО Ордабасы Групп.Глава третья определение путей совершенствования инвестиционных возможностей и снижения рисков Казахстана.Ключевые слова: инвестиции, инвестиции возможности, риски.
REPORT
The thesis "Investments in Kazakhstan: opportunities and risks; investment banking" volume of 64 pages contains 4 figures, 14 tables, a list of sources used from 36 titles.
The purpose of the work is:theoretical study of the topic Investments in Kazakhstan:opportunities and risks; investment banking, identification of problems in practice and study of development prospects.
The first chapter discusses the concept of investment, the economic essence of investment opportunities and risks, the order of functioning of investment banking.The second chapter, the analyzes and assesses the financial condition of Ordabasy Group LLP.The third chapter is devoted to finding ways to improve investment opportunities and reduce risks in Kazakhstan. Keywords: investments, investment opportunities, risks.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕР ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БАНКИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдердің экономикалық мәні
1.2 Инвестициялық банкингтің жұмыс істеу тәртібі
1.3 Шет ел тәжірибесіндегі инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдің және инвестициялық банкингтің ерекшеліктері
2.ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕРДІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БАНКИНГТІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН БАҒАЛАУ
2.1.ЖШС "Ордабасы Групп" инвестициялық мүмкіндіктерін саралау
2.2. ЖШС "Ордабасы Групп" қаржылық көрсеткіштеріне талдау жасау
2.3.Инвестициялық банкинг ерекшеліктерін зерттеу
3.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕРДІ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына 2022 жылғы 1 қыркүйектегі жолдауында Үкіметке индустрия және жер қойнауын игеру салаларының инвестициялық тартымдылығын арттыруды тапсырамын. Медицина - инвестиция салуға қолайлы сала. Тек оған дұрыс жағдай жасау қажет. Денсаулық сақтау саласы бәсекеге қабілетті болуы үшін денсаулық сақтау саласын және жалпы әлеуметтік саланы қаржыландыру жүйесін қайта қарауды тапсырамын.Медициналық инфрақұрылымды кешенді түрде жақсартуға баса назар аудару керек. Техникалық және кәсіби білім беретін оқу орындары еңбек нарығының нақты сұранысына бейімделуі және еліміздің жаңа экономикалық бағдарының міндеттеріне сай болуы керек.Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының тиімді инвестициялық стратегиясын әзірлеу қажет деген [1].
Диплом жұмысының өзектілігі.
Қазіргі таңда "Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер; инвестициялық банкинг" тақырыбы еліміздегі қазіргі экономикалық ахуалы үшін өте өзекті болып табылады. Себебі,Қазақстан белсенді даму сатысында, ел экономикасын жаңғырту және шетелдік инвестицияларды тарту бойынша жұмыс жүргізуде.Инвестициялар экономикалық дамудың қозғаушы күші болып табылады, жаңа жұмыс орындарын құруға, өнімділікті арттыруға, инновацияларды дамытуға және капиталды тартуға ықпал етеді. Олар өсуді ынталандыруда және экономиканың әртүрлі салаларының дамуына ықпал етуде маңызды рөл атқарады.
Қазіргі уақытта Қазақстанда мұнай-газ, металлургия, энергетика, көлік және басқа да салаларға инвестициялар белсенді тартылуда.Ал инвесторлар мен инвестициялар бұл салалардың дамуын жеделдетуге және жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді. Қазақстанда инвестицияларды тарту және инвестициялық ортаны жетілдіру бойынша жұмыстар да белсенді жүргізілуде. Мемлекеттік бастамалар, реформалар, даму бағдарламалары және арнайы экономикалық аймақтарды құру елге инвестицияларды тарту және қолдау жөніндегі күш-жігердің бір бөлігі болып табылады.
Осылайша,"Қазақстандағы инвестициялар: мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкинг" тақырыбы Қазақстан экономикасының белсенді дамуы жағынан ғана емес,шетелдік инвестицияларды тарту қажеттілігі тұрғысынан да өзекті болып саналады.Ал,инвестициялық банктер капитал нарығындағы негізгі ойыншылар болып табылады және экономиканың дамуында маңызды рөл атқарады. Олардың міндеті-клиенттерге әртүрлі жобаларды қаржыландыру үшін инвестиция тартуға көмектесу, сондай-ақ ақшаны басқару қызметтерін ұсыну, клиенттерге қаржылық жоспарлау және инвестициялау бойынша кеңес беру. Инвестициялық банктер сонымен қатар фьючерстер, опциондар және басқа да туынды құралдар нарығындағы негізгі ойыншылар болып табылады.
Сонымен,Қазақстанда инвестициялық банкингтің де маңызы зор екен, өйткені ел белсенді дамып қана қоймай,көптеген инвесторларды тартады. Қазақстанда үлкен табиғи ресурстар бар, бұл инвестициялар үшін көптеген мүмкіндіктер ашады. Алайда, кез келген басқа елдегідей, Қазақстандағы инвестициялық банкинг белгілі бір тәуекелдермен байланысты және зерттеушілердің, экономистер мен инвесторлардың қызығушылығын тудырады.Инвестициялар тақырыбының өзектілігі әлемдік және аймақтық деңгейлердегі үнемі өзгеріп отыратын экономикалық және саяси жағдаймен байланысты. Экономикалық трендтер, геосаяси өзгерістер, заңнамадағы және сауда қатынастарындағы өзгерістер Қазақстандағы инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдерге айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Сондықтан өзекті оқиғаларды қадағалау, экономикалық жағдайды талдау және Қазақстандағы инвестициялардың жай-күйі мен болашағы туралы жаңа және нақты ақпарат алу үшін сенімді ақпарат көздеріне жүгіну маңызды.
Диплом жұмысының мақсаты - Қазақстандағы инвестициялар:мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкинг тақырыбын теориялық жағынан зерттей отырып,тәжірибеде проблемаларын айқындап,даму болашағын зерделеу.
Зерттеудің міндеттері келесідей:
Тақырыпқа теориялық түрде сипаттама беру;
ҚР инвестициялық мүмкіндіктерін айқындау;
ҚР инвестициялық тәуекелдерін зерттеу;
ҚР инвестициялық банкингке тоқталу,тақырыпты ашу;
Дүниежүзілік инвестициялық банкингқа тоқталу.
Зерттеу объектісі "Ордабасы Групп" ЖШС болып табылады.
Зерттеу пәні "Ордабасы Групп" ЖШС бухгалтерлік құжаттамасы болып табылады.
Диплом жұмысының теориялық негізі ғылыми журналдар, мақалалар мен ҚР заңнамасы, компаниялардың жарғысы және басқа да қаржылық материалдар болды.
Диплом жұмысының әдіснамалық негізі статистикалық әдістер, жалпы ғылыми таным әдістері: талдау және синтез, салыстыру және сипаттау, жүйелеу, сондай-ақ ақпаратты экономикалық-статистикалық жинау және өңдеу әдістері сияқты әдістер болып табылады.
Диплом жұмысы кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан,пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады:
Бірінші тарауда инвестициялық тартымдылықтың теориялық және әдіснамалық мәселелері зерттелген: инвестициялық тартымдылық ұғымының ерекшеліктері, оған әсер ететін негізгі факторлар және кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығын бағалау мен өлшеудің қолданыстағы тәсілдері.
Екінші тарауда "Ордабасы Групп" ЖШС-нің экономикалық сипаттамасы жүргізілді, оның қаржылық жағдайы мен банкроттыққа ұшырау мүмкіндігіне баға берілді."Ордабасы Групп" ЖШС-нің инвестициялық банкингына талдау жүргізілді.
Үшінші тарауда Қазақстандағы инвестициялар:мүмкіндіктер мен тәуекелдер;инвестициялық банкингті жетілдіру жолдары қарастырылған.
Жұмыс баспа мәтінінің 64 бетінде көрсетілген. Есептеулер кестелер түрінде жасалды, олардың жалпы саны 14 болды, жұмыста 4 суреттер мен диаграммалар ұсынылды.
1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ТӘУЕКЕЛДЕР ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ БАНКИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдердің экономикалық мәні
Қазіргі таңда еліміздің экономикасын дамыту үшін инвестицияларды тарту,оларды дұрыс бағытта жұмсау мәселесі ерекше өзекті болып табылады.
Инвестиция дегеніміз - табыс табу және капиталды ұлғайту мақсатымен өндірістік және басқа да қызметтерге қаржы жұмсау болып табылады , яғни қаржы үнемі жұмыс істеуге басқаша айтқанда, қандай да бір табыс түсетін жұмысқа немесе іске жұмсалынуы тиіс [2].
Бүгінгі таңда экономикалық әдебиеттерде инвестиция жайлы отандық және шетелдік авторларының көптеген еңбектері бар,бірақ экономистер бұл ұғымға бір емес,бірнеше анықтама берген болатын.
1-кестеде инвестиция ұғымының негізгі түсіндірмелерін қарастырамыз.
1-кесте - "Инвестиция" ұғымы
Авторлар
Олардың инвестиция сөзіне берген анықтамалары:
В. Бочаров
Инвестиция - бұл ақшаны, оның сақталуына немесе құнының артуына және табыстың оң шамасын қамтамасыз етуге үміт арта отырып, орналастыруға болатын кез-келген құрал [3].
Б.А. Райзберг, Л.Ш. Лозовский,
Е.Б. Стародубцева
Инвестиция - пайда табу мақсатында өз елінде немесе шет елде әр түрлі саланың кәсіпорындарына, кәсіпкерлік жобаларға, экономикалық-әлеуметтік бағдарламаларға, инновациялық жобаларға, ұзақ мерзімге жұмсалынатын мемлекеттік немесе жеке капиталды білдіреді [4].
М.Г.Лапусты, П.С. Никольский
Инвестиция -- табыс алу және әлеуметтік тенділікке қол жеткізу мақсатында кәсіпкерлік объектісіне және басқада құндылықтар түрлеріне жұмсалынған ақшалай қаражаттар, мақсатты банк салымдар, пайлар, акциялар және өзге де бағалы қағаздар, технологиялар, машиналар, жабдықтар, лицензиялар, несиелер, басқа да мүліктер немесе мүліктік құқықтар, және интелектуалдық құндылықтар
[4].
Б.А. Колтынюк
Инвестициялау - бұл көптеген экономикалық игіліктерді өндіру үшін капитал (ресурс) қорын жасау немесе толықтыру. Қаржы және экономика тұрғысынан қарағанда инвестициялау - бастапқы жұмсалынатын капиталдан асатын мөлшерде алдағы уақыттарда таза пайда алу мақсатында экономикалық ресурстарды ұзақ мерзімде жұмсау [5].
И.В.Сергеев, И.И.Веретникова
Инвестиция -пайда немесе басқа да тиімділікке қол жеткізу мақсатында жаңа
кәсіпорындар құру, жұмыс істеп отырған кәсіпорындарды кеңейту, кәсіпорындарды қайта құру және техникалық жағынан қайта қаржыландыру, жылжымайтын мүлік, акциялар, облигациялар және басқа да бағалы қағаздар мен активтерді сатып алуға бағытталған мемлекеттің, заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражаттары, мүліктік және интелектуалдық құндылықтар[5].
Ескерту - қолданылған әдебиеттер негізінде автормен құрастырылған [3,4,5]
1-Кестеден "инвестиция" ұғымын түсіндіру өте алуан түрлі екенін көруге болады. Алайда,бұл анықтамалардың әр қайсысы әр түрлі болғанымен,бірін дұрыс екіншісін бұрыс дей алмаймыз. Ал менің ойымша,инвестиция деп -- өнеркәсіпке, құрылысқа, ауыл шаруашылығына және өндірістің басқа да салаларындағы шаруашылық субъектісіне мүліктей, заттай сондай-ақ ақша қаражаты түрінде , яғни капитал түрінде салынып ол шаруашылықты әрі қарай өркендетіп дамыту үшін жұмсалынатын шығындардың жиынтығын айтады. Инвестиция дегеніміз -- бүгінгі күні қолда бар ақшаны, мүлікті және басқа да заттарды, яғни капиталды қандай да бір өндірісті дамыту үшін жұмсап, сол арқылы келешекте , яғни алдағы уақытта пайыз түрінде немесе басқадай үлкен кәсіпкерлік табыс табу болып табылады. Бұл жоғарыда айтылған процеспен екі фактор байланысты болып келеді. Оның біріншісі - уақыт, ал екіншісі - тәуекелдік . Сонымен қатар,инвестиция экономикалық өсудің негізі бола отырып , елдің әлеуметтік дамуына жағдай жасайды. Осы айтылғандармен қатар инвестиция экономикалық дамудың жоғарғы және тұрақты қарқынын қалыптастырудың , ғылыми- техникалық прогресс жетістіктерін өсірудің , инфрақұрылымды дамытудың маңызды факторы болып саналады.
Іс-жүзінде инвестициялардың мынадай түрлері белгілі:
Мемлекеттік инвестициялар, мемлекеттік бюджет есебінен және басқа да мемлекеттік қаржы көздерінен экономикалық және әлеуметтік дамуға бағытталған инвестициялар;
Жеке инвестициялар, корпоративтік кәсіпорындар мен ұйымдардың меншікті және тартылған қаражаттары, сондай-ақ азаматтардың жинақтары есебінен жүзеге асатын инвестициялар;
Шет елдік инвестициялар, пайда табу мақсатында кәсіпкерлік және басқа да қызмет түрлерінің ндірістік инвестициялар, жұмыс жасап отырған кәсіпорындарды кеңейтуге, қайта құруға және техникалық жағынан қайта қаруландыруға, жаңа құрлысқа капитал жұсмаумен байланысты инвестицялар.
Интелектуалдық инвестициялар, интелектуалдық және рухани өнімдерді жасауға жұмсалатын инвестициялар.
Бақыланатын инвестициялар, басқа компаниялардың дауыс беруге құқығы бар акцияларының елу пайыздан астамын иеленуді қамтамасыз ететін тікелей инвестициялар.
Бақыланбайтын инвестициялар, басқа компаниялардың дауыс беруге құқығы бар акцияларының елу пайыздан төмен бөлігін иеленуді қамтамасыз ететін тікелей инвестициялар.
Инвестицияның төмендегідей типтері болады:
Портфелъдік (қаржылық) инвестициялар, мемлекеттік, муниципалдық өзін-өзі басқару органдардың корпоративтік компаниялардың шығарған акцияларына,облигацияларына және басқа да бағалы қағаздарына жұмсаған ақша қаражаттары.
Нақты капитал (капитал жасайтын) инвестициялар
материалдық өндіріске материалдық-заттай қызмет түрлерін ұзақ мерзімді қаражат салу немесе басқаша айтқанда, жұмыс жасап отырған кәсіпорындарды қайта құру және техникалық жағынан қайта қаруландыруға, жаңа кәсіпорындар салуға жұмсалған инвестициялар. Бұл жерде инвестор-кәсіпорын өзінің капиталын, соның ішінде негізгі өндірістік қорларын ұлғайту мақсатында жұмыс жасайды.
Материалдық емес активтерге салынган инвестициялар
кәсіпорынға, жобаларға және қандай да бір істі бастауға қажет құқықтарға, лицензияларға, ноу-хау, мүлікке және басқа да ғылыми-техникалық өнімдер нысанындағы ақшалай емес инвестициялар.
Инвестиция экономикалық категория ретінде экономикада бірқатар қызмет атқарады. Инвестицияның қызметінсіз кез келген мемлекеттің тұрақты дамуы мүмкін емес. Инвестицияның атқаратын қызметтерін екі деңгейде бөліп қарауға болады:
Макродеңгейде атқаратын қызметтері, оған мыналар жатады:
ұлғаймалы ұдайы өндіріс саясатын жүзеге асыру;
ғылыми-техникалық прогрессті жеделдету;
отандық өнімдердің сапасын жақсартып, олардың бәсекелестік
қабілетін арттыру;
экономиканың барлық салаларының бірдей дамуын қамтамасыз
ету;
әлеуметтік аяны, соның ішінде денсаулық сақтау, мәдениет, білім саласын дамыту;
жұмыссыздық мәселесін шешу;
инфляция қарқынын тежеу;
қоршаған ортаны қорғау;
әскери-өнеркәсіп кешенін конверсиялау;
мемлекеттің қорғаныс қабілетін қамтамасыз ету.
Макродеңгейдегі атқаратын қызметтері мыналар:
өндірісті кеңейту және дамыту;
негізгі қорлардың шамадан тыс моральдық және заттай тозуын болдырмау;
өндіріс деңгейін техникалық жағынан қайта жарақтау;
нақты кәсіпорындардың өнімдерінің сапаларын арттыру және бәсекелестік қабілетін қамтамасыз ету;
табиғатты қоршау шараларын жүзеге асыру;
бағалы қағаздар сатып алу және басқа кәсіпорындардың активтеріне қаражат жұмсау.
Барлық инвестицияларды мынадай белгілеріне қарай жіктеуге болады:
Инвестицияны жұмсау объектісіне қарай:
нақты (капитал жасаушы) инвестициялар;
портфельдік инвестициялар;
қаржылық емес инвестициялар.
Инвестициялау мерзіміне қарай:
қысқа мерзімді (1 жылға дейін) инвестициялар;
орта мерзімді (1-ден 3-5 жылға дейін) инвестициялар;
ұзақ мерзімді (5 жылдан жоғары).
Инвестицияға қатысу нысанына қарай:
тікелей инвестициялар;
жанама инвестициялар.
4. Меншік нысанына қарай:
аралас (бірлескен) инвестициялар;
шет елдік инвестициялар;
мемлекеттік инвестициялар;
жеке меншік инвестициялар.
5. Аумақтық белгісіне қарай:
шет елде инвестициялау;
елдің ішінде инвестициялау;
6. Пайдалану бағытына қарай:
өндірістік бағыттағы иневстициялар;
өндірістік емес бағыттағы инвестициялар.
Инвестициялық мүмкіндіктер-бұл инвестордың кәсіби қызметін дамытудың негізгі әлеуетті бағыттары.Басқаша айтқанда, оларды талдау кезінде инвестициялар нарығында бар барлық активтер деп түсіну керек.
Инвестициялық мүмкіндіктерді анықтау, зерттеу және талдау өз капиталын бір немесе басқа активке салуды жоспарлап отырған кез келген инвестордың негізгі міндеті болып табылады.
Инвестициялық мүмкіндіктер мен кепілдіктер кез келген елдің, оның ішінде Қазақстанның да экономикалық дамуында маңызды рөл атқарады. Қазақстан инвестициялар тарту үшін зор әлеуетке ие Орталық Азиядағы ең ірі экономикалық ортаның бірі болып табылады.
Соңғы жылдары Қазақстан жоғары инвестициялық әлеуетті көрсетуде және оның бірнеше себептері бар:
Стратегиялық орналасуы
Бизнеске қолайлы орта
Инвесторлардың құқықтарын қорғау
Инвестициялық ынталандырулар
Саяси тұрақтылық
Шикізат мол қоры
Адам капиталы
Табиғи ресурстардың молдығы
Қазақстанның негізгі инвестициялық мүмкіндіктеріне тоқтала кетсем:
Қолайлы стратегиялық орналасуы
Қазақстан аумағы арқылы бұрын Ұлы Жібек жолы өткен, себебі Қазақстан Еуразия құрлығының кіндігінде орналасқан, сол арқылы құрлық көпірімен қамтамасыз етті. Төрттік БРИК құрамындағы үш мемлекет: Ресей, Қытай және Үндістан Қазақстанға жақын орналасқан.Қазақстан - Еуропа мен Азияның тоғысқан жеріндегі жаңа стратегиялық орын. Бұған 500 млн-нан асатын тұтынушысы бар аймақтық нарық және 180 млн-нан астам тұтынушысы бар Еуразиялық экономикалық одақтың жалпы нарығына преференциялық қолжетімділік бар, уақыты тиімді жүк тасымалы кіреді. Мысалы: Еуропа-Қытай-Санкт-Петербург - 10 күн; Гамбургке - 16 күн; Лондонға - 18 күн.Ақтау және Құрық теңіз порттары - Қазақстан Республикасының басқа елдерде де теңіз порттарының инфрақұрылымы бар: Батуми (Грузия) және логистикалық Ляньюньган (Қытай).Батыс Еуропа - Батыс Қытай бағыты арқылы өтетін трансконтиненталдық тасжолы Қытай мен Еуропа арасындағы жүктерді 10 күнде жеткізуге мүмкіндік береді.
Қолайлы инвестициялық климат:
Қазақстанда инвесторлар үшін бизнес-климаттың қолайлы аспектілеріне көп көңіл бөлінеді: әкімшілік кедергілерді азайту және процедураларды жеңілдету, кедендік және салықтық әкімшілендіруді жетілдіру.
Тиімді салық режимі:
Салық және әлеуметтік төлемдер бойынша жалпы мөлшерлеме. Қазақстан IMD рейтингінде салық саясаты бойынша 5-ші орында тұр.
Бизнес ашуда жеңілдетілген процедуралар:
1 күнде заңды тұлғаны тіркеу
3 күнде мүлікті тіркеу
100 күнде құрылысқа рұқсат алу
Мемлекеттік қолдау шаралары:
13 арнайы экономикалық аймақ (0% - корпоративтік табыс салығы, жер салығы, кедендік баждар және арнайы экономикалық аймақтарға тауарлар импорты бойынша ҚҚС, мүлік салығы)
24 индустриалдық аймақ (дайын инфрақұрылымның болуы, ұзақ мерзімді жалға беру шарттары мен жер құнына негізделген өтеу кестесі, салалық шектеулердің болмауы, инвестициялық келісімшарт жасасу мүмкіндігі).
Инвестициялар туралы келісім:
Ірі инвестициялық жобаларға арналған жаңа құрал-инвестициялар туралы келісім
- Салық міндеттемелерін 20% - ға дейін азайту;
- Заңнаманың тұрақтылығы (25 жылға дейін)
- Құрылыс - монтаж жұмыстары мен жабдықтарды сатып алу құнының 20% - на дейін өтеу
Үкіметпен келісім бойынша ҚР заңнамасында көзделген қосымша преференциялар беру.
Инвесторлардың құқықтарын қорғау:
Шетелдік инвестицияларды тарту және оларды тиімді пайдалану Қазақстан Республикасының басқа елдермен өзара тиімді сауда-экономикалық ынтымақтастығының негізгі бағыттарының бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесі
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі төрағалық ететін Үйлестіру кеңесі
Инвестициялық ахуалды жақсарту жөніндегі кеңес - Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы
Астана халықаралық қаржы орталығының соты және халықаралық арбитраж орталығы - ағылшын құқығы қағидатына негізделген сот жүйесі
Жоғарғы Соттың және Астана қалалық сотының инвестициялық дауларды шешу жөніндегі мамандандырылған сот алқасы
Инвестициялық омбудсмен - Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі
Адам капиталы:
Human Capital Index-2018 дүниежүзілік банктің рейтінгісі бойынша 31- орында.
Халықтың сауаттылық деңгейі - 100%
ЭЫДҰ құрамындағы барлық елді қоса алғанда, әлемнің 65-тен астам елінің азаматтары үшін визасыз режим
128 жоғары оқу орны, оның 8-і 2018 жылы QS Stars Development Road map рейтингісімен әлемнің үздік университеттері тізіміне енді.
Болашақ халықаралық стипендиясы бойынша әлемнің үздік 100 университетінде 10 мыңнан астам маман дайындалды.
Қазақстанның негізгі инвестициялық мүмкіндіктерінің бірі оның бай табиғи мұрасы болып табылады, өйткені елде мұнай, газ, уран, сирек металдар және басқа да пайдалы қазбалардың үлкен қоры бар. Бұл ресурстар оларды әзірлеуге және өндіруге мүдделі шетелдік инвесторлардың назарын аударады.
Бұдан басқа, Қазақстан маңызды көлік дәліздерінің қиылысында тұр, бұл оны Еуропа мен Азия арасындағы жүктердің транзиті үшін стратегиялық маңызды етеді. Бұл жолдар, теміржолдар, порттар мен әуежайлар сияқты көлік инфрақұрылымын дамытуға инвестициялаудың қосымша мүмкіндіктерін ашады.
Қазақстандағы инвестициялық мүмкіндіктер экономиканы дамытудың және тұрақты өсуді қамтамасыз етудің маңызды құралы болып қала береді. Инвестициялық мүмкіндіктердің экономикалық мәні инвесторлар мен жалпы ел үшін өзара тиімділікке қол жеткізуге мүмкіндік беретін капиталды инвестициялау үшін жағдай жасау болып табылады.
Қазақстан инвестициялық мүмкіндіктердің алуан түрлілігі мен қолайлы инвестициялық ахуалдың арқасында инвесторлар үшін перспективалы нарық болып табылады. Тұрақты экономикалық және саяси жағдайдың, жоғары білікті кадрлардың, жақсы дамыған инфрақұрылымның және Үкіметтің қолдауының болуы инвестициялау үшін қолайлы жағдай жасайды.
Алайда, кез келген экономикадағыдай, Қазақстанда инвестициялауға байланысты тәуекелдер бар. Бұл тәуекелдер саяси және экономикалық тұрақсыздыққа, заңнаманың өзгеруіне, инфляцияға, валюталық ауытқуларға және т.б. байланысты болуы мүмкін.
Инвестициялық тәуекел - болжаған нұсқамен салыстырғанда залалдардың пайда болу ықтималдығы немесе табыстарды толық алмау. Инвестициялық қоржын теориясына сәйкес жобалардың жинақталған инвестициялық тәуекелін оларды қоржынға біріктіру есебінде төмендетуге болады, сол себептен инвестор көбінесе жеке жобамен емес, инвестициялық қоржын деп аталатын жиынымен жұмыс істейді.
Инвестициялық тәуекелдер Қазақстан экономикасында маңызды рөл атқарады. Олар шетелдік инвестицияларды тартуға кедергі келтіруі, экономикалық өсуді бәсеңдетуі және жұмыспен қамту деңгейін төмендетуі мүмкін. Алайда, екінші жағынан, инвестициялық тәуекелдер экономиканың жаңа салаларын дамытуды және көрсетілетін қызметтер мен тауарлардың сапасын жақсартуды ынталандыруы мүмкін.
Қазақстандағы негізгі инвестициялық тәуекелдер:
Саяси тәуекелдер: заңнаманың өзгеруі, мемлекеттік саясат, шешім қабылдау процестерінің ашықтығы және сыбайлас жемқорлық.
Экономикалық тәуекелдер: ұлттық валюта бағамының тұрақсыздығы, инфляция, ресурстар бағасының төмендеуі.
Бизнес-процестермен байланысты тәуекелдер: тиімсіз басқару, басқару тәжірибесінің болмауы, қызметкерлердің қабілетсіздігі.
Климаттық қауіптер: табиғи апаттар, климаттың өзгеруі.
1.2 Инвестициялық банкинг және оның жұмыс істеу тәртібі
Инвестициялық банкинг-бұл әртүрлі жобалар мен мәмілелерге капиталды инвестициялауға байланысты корпоративтік клиенттерге қаржылық қызмет көрсететін банк саласы. Инвестициялық банктер әртүрлі инвестициялық жобаларды, соның ішінде фьючерстерді, опциондарды, IPO және M&A мәмілелерін қаржыландыруда маңызды рөл атқарады.
Инвестициялық банкинг Қазақстанның қаржы жүйесінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады және ел экономикасының дамуында шешуші рөл атқарады. Бұл инвесторлар мен кәсіпкерлерге капиталды тартуға және әртүрлі жобаларға инвестициялауға мүмкіндік береді, бұл экономиканың өсуіне және халықтың өмірін жақсартуға ықпал етеді.
Инвестициялық банкингтің маңызды аспектісі-банктер тәуекелдерді азайту үшін инвесторларға беретін кепілдіктер. Қазақстанда инвесторлар ұлттық даму қорынан, Экспорттық кредиттер мен инвестицияларды сақтандыру агенттігінен, сондай-ақ басқа да мемлекеттік ұйымдардан кепілдіктер ала алады.
Қазақстанда инвестициялық банкинг банк қызметінің неғұрлым дамыған секторларының бірі болып табылады. Нарықта жергілікті және шетелдік инвестициялық банктер жұмыс істейді. Қазақстандағы инвестициялық банктер қызметінің негізгі бағыттарының бірі корпоративтік клиенттерге қосымша қаржыландыруға қол жеткізуге мүмкіндік беретін облигациялар мен түрлі қаржы құралдарын шығаруды ұйымдастыру болып табылады.
Инвестициялық банктер сонымен қатар ел экономикасын дамыту үшін стратегиялық маңызы бар ірі инвестициялық жобаларды қаржыландыруда маңызды рөл атқарады. Олар бағалы қағаздар кепілімен несие береді, капитал нарығында қаражат жинау бойынша мәмілелер жасайды, клиенттерге әртүрлі жобаларға инвестиция салу туралы кеңес береді.
Инвестициялық банктердің негізгі функциялары:
Қаржылық кеңес: инвестициялық банктер қаржылық кеңес береді және корпоративті клиенттерге маңызды инвестициялық шешімдер қабылдауға көмектеседі.
Инвестициялар: инвестициялық банктер IPO, m&a мәмілелері және фьючерстер сияқты әртүрлі инвестициялық жобаларға капиталды инвестициялаумен айналысады.
Несиелеу: инвестициялық банктер инвестициялық жобалар мен мәмілелерге несие береді.
Активтерді басқару: инвестициялық банктер корпоративтік клиенттердің активтерін басқарумен айналысады және олардың қажеттіліктері мен тәуекелдеріне сәйкес келетін инвестициялық портфельдерді ұсынады.
Қазақстандағы инвестициялық банкинг белгілі бір ережелер мен рәсімдер негізінде жұмыс істейді.
2-кесте
№
Қазақстандағы инвестициялық банктің жұмыс тәртібі:
1
Тіркеу және лицензия алу
Қазақстанда қызметті бастау үшін инвестициялық банк тиісті органдарда тіркеліп, инвестициялық қызметті жүзеге асыруға лицензия алуға тиіс.
2
Клиенттерге кеңес беру
Инвестициялық банк клиенттерге әртүрлі жобаларға инвестициялау бойынша кеңес береді және оларға инвестициялық шешімдерді ұсынады
3
Инвестициялық ұсыныстарды дайындау
Инвестициялық банк нарықты талдайды және тәуекелдер мен ықтимал кірістерді бағалауды қоса алғанда, клиенттерге инвестициялық ұсыныстар дайындайды.
4
Инвесторларды тарту
Инвестициялық банк жобалар мен компанияларға инвестициялау үшін инвесторларды тартумен айналысады.
5
Бағалы қағаздар шығару
Инвестициялық банк облигациялар, акциялар, депозитарлық қолхаттар және басқалар сияқты бағалы қағаздардың әртүрлі түрлерін шығарумен айналысады.
6
Мәмілелерді сүйемелдеу
Инвестициялық банк заңды рәсімдерді жүргізуді және шарттар жасасуды қоса алғанда, мәмілелерді сүйемелдеуді қамтамасыз етеді.
7
Активтерді басқару
Инвестициялық банк портфельді басқару мен инвестициялық қорларды басқаруды қоса алғанда, клиенттердің активтерін басқару қызметтерін ұсынады.
8
Инвестициялық стратегияларды әзірлеу
Инвестициялық банк инвестициялық стратегияларды әзірлейді және өз клиенттеріне инвестициялық мақсаттары мен тәуекелдеріне сәйкес келетін инвестициялық шешімдерді ұсынады.
9
Нарықты зерттеу
Инвестициялық банк инвестициялық стратегияларды әзірлейді және өз клиенттеріне инвестициялық мақсаттары мен тәуекелдеріне сәйкес келетін инвестициялық шешімдерді ұсынады
10
Тұрақты есеп беру
Инвестициялық банк өз клиенттеріне олардың инвестициялық портфельдерінің жай-күйі мен динамикасы, сондай-ақ нарықтағы ағымдағы ахуал және оның даму перспективалары туралы тұрақты есептер ұсынады.
11
IPO өткізу
Инвестициялық банк Initial Public Offering (IPO), яғни қор нарығындағы компаниялардың акцияларын бастапқы жария белгілеу бойынша қызметтер көрсете алады. Бұл компанияларға бизнесті дамыту және кеңейту үшін қосымша қаражат жинауға мүмкіндік береді.
12
Жобаларды қаржыландыру
Инвестициялық банк тиімді шарттармен несиелер мен несиелер беру арқылы компаниялар мен жобаларға қаржылық қолдау көрсете алады. Сондай-ақ әртүрлі жобаларды қаржыландыру үшін институционалдық және жеке инвесторлардан инвестициялар тартуға болады.
13
Активтерді басқару
Инвестициялық банк тиімді шарттармен несиелер мен несиелер беру арқылы компаниялар мен жобаларға қаржылық қолдау көрсете алады. Сондай-ақ әртүрлі жобаларды қаржыландыру үшін институционалдық және жеке инвесторлардан инвестициялар тартуға болады.
14
Компанияларды бағалау
Инвестициялық банк IPO немесе компанияны сату кезінде акциялардың бағасын анықтау үшін компаниялардың құнын бағалауды жүргізе алады.
2-кестеден Қазақстан Республикасындағы инвестициялық банкингтің жұмыс істеу тәртібін көре аламыз.
Инвестицияларды тарту үшін инвестициялық банктерді пайдалану кейбір тәуекелдерге байланысты болуы мүмкін, мысалы:
Несиелік тәуекел: инвестициялық банктер несие береді және жобаларды қаржыландырады. Олар қарызды немесе пайызды қайтармау қаупіне тап болуы мүмкін, бұл шығынға әкелуі мүмкін.
Өтімділік тәуекелі: инвестициялық банктер жобаларды қаржыландыру үшін жеткілікті инвесторлар таба алмаса, өтімділік тәуекеліне ұшырауы мүмкін. Бұл қарыз құнының өсуіне және дефолт қаупіне әкелуі мүмкін.
Операциялық тәуекелдер тәуекелі: инвестициялық банктер стандарттар мен ережелерге сәйкес келмеу қаупіне тап болуы мүмкін, бұл реттеуші санкциялар мен шығындарға әкелуі мүмкін.
Нарықтық тәуекел: инвестициялық банктер валюта бағамдарының ауытқуы, пайыздық мөлшерлемелердің өзгеруі және қор индекстері сияқты нарықтық жағдайлардың өзгеру қаупіне тап болуы мүмкін.
Бедел тәуекелі: инвестициялық банктер сәтсіз инвестициялар немесе этикалық емес мінез-құлыққа қатысты жанжалдар кезінде беделіне нұқсан келтіру қаупіне тап болуы мүмкін.
Саяси тұрақсыздық тәуекелі: инвестициялық банктер саяси жағдайдың өзгеру қаупіне тап болуы мүмкін, бұл заңнама мен реттеуші ортаның өзгеруіне әкелуі мүмкін, бұл өз кезегінде олардың қызметіне әсер етуі мүмкін.
Тұтастай алғанда, инвестицияларды тарту үшін инвестициялық банктерді пайдалану тәуекелдермен байланысты болуы мүмкін, бірақ бұл тәуекелдерді дұрыс жоспарлау және тәуекелдерді басқару арқылы басқаруға болады.
Инвестицияларды тарту үшін инвестициялық банктерді пайдаланумен байланысты тәуекелдерді басқарудың бірнеше жолы бар:
Инвестициялық портфельді әртараптандыру: инвесторлар өз инвестицияларын бірнеше банктерге бөлу арқылы инвестициялық банктермен байланысты тәуекелдерді азайта алады.
Инвестициялық банктердің тарихын зерттеу: инвесторлар өздерінің беделі мен тұрақтылығын бағалау үшін зерттеу жүргізіп, инвестициялық банктердің жұмыс тарихын зерттеуі керек.
Қаржылық көрсеткіштерді талдау: инвесторлар қаржылық тұрақтылығы мен тәуекел дәрежесін анықтау үшін инвестициялық банктердің қаржылық көрсеткіштерін зерттеуі керек.
Құқықтық және реттеуші аспектілерді тексеру: инвесторлар заңнамаға сәйкес келетініне және инвесторлардың құқықтарын бұзбайтынына көз жеткізу үшін инвестициялық банктердің құқықтық және реттеуші талаптарға сәйкестігін тексеруі керек.
Кәсіби инвестициялық кеңесшілермен ынтымақтастық: инвесторлар кәсіби инвестициялық кеңесшілермен ынтымақтаса алады, олар оларға негізделген шешімдер қабылдауға және тәуекелдерді басқаруға көмектеседі.
Қорғаныс механизмдерін қолданыңыз: инвесторлар өз инвестицияларын қорғау және тәуекелдерді азайту үшін сақтандыру, опциондар және басқа қаржы құралдары сияқты әртүрлі қорғаныс механизмдерін қолдана алады.
Тәуекелдерді басқару шығындардан толық қорғауға кепілдік бермейтінін ескеру маңызды, бірақ бұл инвесторларға шығындарын азайтуға және жағымсыз жағдайлардың туындау мүмкіндігін азайтуға көмектеседі
1.3 Шет ел тәжірибесіндегі инвестициялық мүмкіндіктер мен тәуекелдің және инвестициялық банкингтің ерекшеліктері
Бұл бөлімде шет ел тәжірибесіндегі инвестициялар жайлы,ондағы мүмкіндіктер мен тәуекелдерге,инвестициялық банкингтің ерекшеліктеріне тоқталамыз.Атап өткенде АҚШ,Қытай елдеріндегі инвестицияларды талдап,зерттейтін боламыз.
АҚШ-қа инвестиция салу бүкіл әлемдегі инвесторлар үшін тиімді және перспективалы таңдау болуы мүмкін. АҚШ-та көптеген инвестициялық мүмкіндіктер бар, соның ішінде акциялар, облигациялар, индекстер, қорлар, жылжымайтын мүлік және басқалар.
3-кесте.АҚШ инвестицияларына жасалған SWOT талдау.
Күшті жақтары:
Әлсіз жақтары:
Әлемдегі ең үлкен нарық: американдық нарық-бұл экономиканың әртүрлі салаларына инвестиция салуға үлкен мүмкіндіктер беретін әлемдегі ең үлкен нарық.
Инновация: Америка инновациялар мен жаңа технологиялар бойынша әлемдегі көшбасшылардың бірі болып саналады. Бұл инвесторлар Биотехнология, жасанды интеллект, киберқауіпсіздік және т.б. сияқты озық және перспективалы секторларға инвестиция сала алатынын білдіреді.
Саяси тұрақтылық: АҚШ әлемдегі ең тұрақты елдердің бірі болып саналады, құқықтық қорғалу деңгейі жоғары, бұл елге инвестиция салуды салыстырмалы түрде қауіпсіз етеді.
Дамыған инфрақұрылым: Америка көлік, телекоммуникация және энергетика сияқты әртүрлі секторларда дамыған инфрақұрылымға ие, Бұл бизнес үшін қолайлы жағдай жасайды.
Инвестициялық мүмкіндіктердің кең ауқымы: Америка акцияларды, облигацияларды, жылжымайтын мүлікті және т.б. қоса алғанда, инвестициялық мүмкіндіктердің кең ауқымын ұсынады.
Өтімділіктің жоғары деңгейі: Америка нарығы өтімділіктің жоғары деңгейіне ие, яғни инвесторлар активтерді кез келген уақытта оңай сатып алып, сата алады.
Жоғары бәсекелестік: АҚШ-тағы инвестициялық нарық өте бәсекеге қабілетті, бұл активтер бағасының жоғарылауына және жоғары кірістіліктің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Бұл кейбір инвестицияларды аз тартымды етуі мүмкін.
Инвестициялаудың жоғары шығындары: АҚШ-та жоғары инвестициялық шығындар бар, соның ішінде брокерлік комиссиялар мен инвестицияларға салынатын салықтар. Бұл инвестициялардың кірістілігін төмендетіп, инвестициялық портфельді құру мен басқаруды қиындатуы мүмкін.
Тәуекелдің жоғары деңгейі: АҚШ-тағы инвестициялардың кейбір түрлері стартаптар мен жаңа технологияларға инвестиция салу сияқты тәуекелдің жоғары деңгейін білдіруі мүмкін. Егер инвестициялар өз үміттерін ақтамаса, бұл инвестордың капиталды жоғалтуына әкелуі мүмкін.
Валюталық тәуекел: АҚШ-қа инвестициялау, әсіресе АҚШ долларының бағамының өзгеруіне байланысты шетелдік инвесторлар үшін валюталық тәуекелді де тудыруы мүмкін. Бұл инвестицияның кірісіне әсер етіп, оны басқаруды қиындатуы мүмкін.
Саяси тәуекел: салық заңнамасындағы немесе сауда саясатындағы өзгерістер сияқты саяси өзгерістер АҚШ инвестицияларына теріс әсер етуі мүмкін. Бұл инвестициялық кірістің төмендеуіне және тәуекелдердің жоғарылауына әкелуі мүмкін.
Табыс теңсіздігі: АҚШ-та әлеуметтік және экономикалық проблемалар тудыруы мүмкін табыс теңсіздігінің жоғары деңгейі бар. Бұл қаржы нарықтарындағы тұрақсыздыққа және инвесторлар үшін тәуекелдің жоғарылауына әкелуі мүмкін.
Мүмкіндіктер:
Қауіптер:
Акциялар: АҚШ-та әлемдегі ең дамыған және өтімді қор нарықтарының бірі бар. Инвесторлар Apple, Amazon, Facebook, Microsoft және басқалары сияқты ірі және танымал компаниялардың акцияларына инвестиция сала алады. Сондай-ақ S&P 500 немесе NASDAQ сияқты индекстің өнімділігін бақылайтын қорларға инвестициялау мүмкіндігі бар.
Облигациялар: АҚШ облигацияларына инвестициялау тәуекелдің салыстырмалы түрде төмен деңгейін көрсете алады және тұрақты кірісті қамтамасыз етеді. Облигацияларды АҚШ үкіметі, муниципалитеттер немесе жеке компаниялар бере алады.
Жылжымайтын мүлік: инвесторлар АҚШ-тағы жылжымайтын мүлікке, соның ішінде коммерциялық және тұрғын үйге инвестиция сала алады. АҚШ-тағы жылжымайтын мүлік ықтимал жоғары кірісті білдіруі мүмкін және шетелдік инвесторлар үшін танымал инвестициялық объект болып табылады.
Стартаптар: АҚШ-та әлемдегі ең дамыған стартап экожүйелерінің бірі бар, бұл инвесторларға перспективалы жаңа компанияларға инвестиция салуға мүмкіндік береді. Стартаптарға инвестиция салу жоғары тәуекелге байланысты болуы мүмкін, бірақ сонымен бірге жоғары кірісті қамтамасыз етуі мүмкін.
Жылжымайтын мүлік қорлары: инвесторлар жылжымайтын мүлікке тікелей сатып алмай-ақ инвестициялауға мүмкіндік беретін жылжымайтын мүлік қорларына инвестициялай алады. Бұл қорлар портфельді әртараптандыруға және тұрақты кіріс алуға мүмкіндік береді.
Баламалы Инвестициялар: инвесторлар сонымен қатар хедж-қорлар, жеке эквити қорлары, инфрақұрылымдық қорлар және т.б. сияқты АҚШ-тағы баламалы инвестицияларды қарастыра алады. Бұл инвестициялар ықтимал жоғары кірісті білдіруі мүмкін, бірақ сонымен бірге жоғары деңгеймен байланысты болуы мүмкін
тәуекел.
Нарықтық тәуекел: нарықтық тәуекел акциялар, облигациялар, жылжымайтын мүлік немесе инвестицияланған басқа активтер бағасының төмендеуімен байланысты. Бұл экономикалық жағдайлардың, саяси оқиғалардың, бәсекелестіктің және басқа факторлардың өзгеруіне байланысты болуы мүмкін.
Инфляциялық тәуекел: инфляциялық тәуекел инфляция деңгейінің жоғарылауы нәтижесінде салынған ақшаның сатып алу қабілетін жоғалту мүмкіндігімен байланысты.
Валюталық тәуекел: валюталық тәуекел инвестордың валютасын АҚШ долларына айырбастау кезінде валюта бағамдарының ықтимал өзгеруімен байланысты. Бағамның өзгеруі инвестицияның кірістілік мөлшеріне әсер етуі мүмкін.
Саяси тәуекел: Саяси тәуекел заңнаманы, салық режимін және инвестициялардың кірісіне әсер етуі мүмкін басқа да үкіметтік шешімдерді өзгерту мүмкіндігімен байланысты.
Несиелік тәуекел: несиелік тәуекел несие берушілердің, соның ішінде облигациялар шығарған компаниялар мен үкіметтік ұйымдардың төлемеу немесе төлемеу мүмкіндігімен байланысты.
Өтімділік: өтімділік инвестицияларды тез сату және қаражатқа қол жеткізу мүмкіндігімен байланысты. Кейбір инвестициялар өтімділігі төмен болуы мүмкін, яғни сату ұзаққа созылуы немесе актив құнының бір бөлігін жоғалтуы мүмкін.
Шоғырлану тәуекелі: шоғырлану тәуекелі бір секторға, компанияға немесе активке инвестицияларды шоғырландыруға байланысты капиталды жоғалту мүмкіндігімен байланысты.
3-кестеден көріп тұрғанымыздай АҚШ-қа инвестиция салудың бірқатар артықшылықтары бар, бұл оны бүкіл әлемдегі инвесторлар үшін тартымды таңдау етеді.Жалпы, АҚШ-қа инвестициялау тәуекелдерді тудыруы мүмкін және мұқият талдау мен жоспарлауды қажет етеді. Сонымен қатар, кез-келген инвестиция сияқты, АҚШ-қа инвестициялау да тәуекелсіз емес екендігін көрсек болады. Жалпы алғанда, АҚШ инвесторларға көптеген мүмкіндіктер ұсынады, бірақ АҚШ-қа инвестиция салу қауіпті болуы мүмкін және мұқият талдау мен жоспарлауды қажет етеді.
АҚШ-тағы инвестициялық банкинг-бұл корпоративті клиенттерді қаржыландыруға, олардың қаржылық кеңесіне, бағалы қағаздар шығарындыларын ұйымдастыруға, бірігу мен бірігуге байланысты қызметтердің кең спектрін қамтитын қаржылық қызмет саласы.
АҚШ-тағы инвестициялық банкинг JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America Merrill Lynch, Citigroup және т.б. сияқты көптеген ірі және танымал банктерден тұрады.
АҚШ-тағы инвестициялық банкингтің басқа елдердегі инвестициялық банкингтен ерекшеленетін өзіндік ерекшеліктері бар. Оларға мыналар жатады:
Реттеу: АҚШ-тағы инвестициялық банкинг бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссия сияқты үкіметтік ұйымдармен мұқият реттеледі. Бұл инвесторлар үшін ашық және адал нарықты қамтамасыз етеді.
Бәсекелестік: АҚШ-тағы инвестициялық банкинг клиенттер үшін бәсекелесетін, мәмілелер ұйымдастыратын және жаңа өнімдерді әзірлейтін банктер арасындағы бәсекелестіктің жоғары деңгейімен сипатталады. Бұл бәсекелестік инновацияларды және қызмет сапасын арттыруды ынталандырады.
Ірі және күрделі мәмілелер: американдық инвестициялық банктер көбінесе бірігу және бірігу, қарызды қайта құрылымдау және басқа қаржылық операциялар сияқты ірі және күрделі мәмілелерді ұйымдастырады. Бұл мәмілелер үлкен тәжірибе мен сараптаманы қажет етеді, бұл АҚШ-тағы инвестициялық банкингті банктік қызметтің ең күрделі және қызықты түрлерінің біріне айналдырады.
Ірі нарықтардың болуы: АҚШ-та NYSE және NASDAQ сияқты әлемдегі ең ірі қаржы нарықтары бар, бұл АҚШ әлемдік қаржылық операциялардың орталығына айналдырады. АҚШ-қа инвестиция салатын инвесторлар көптеген инвестициялық мүмкіндіктер мен жоғары өтімділікке қол жеткізе алады.
Қызметтердің кең ауқымы: американдық инвестициялық банктер корпоративтік қаржыландыру, бағалы қағаздармен сауда жасау, активтерді басқару, зерттеу және аналитика және құрылымдық өнімдерді қоса алғанда, қызметтердің кең ауқымын ұсынады.
Дамыған қаржылық инфрақұрылым: АҚШ нарықта ашықтық пен тұрақтылықтың жоғары дәрежесін қамтамасыз ететін әлемдегі ең дамыған және тиімді қаржылық инфрақұрылымдардың біріне ие.
Көптеген инвестициялық банктер: АҚШ-та көптеген ірі және шағын инвестициялық банктер бар, бұл нарықта жоғары бәсекелестік пен клиенттер үшін инвестициялық өнімдердің үлкен таңдауын қамтамасыз етеді.
Жаһандық қатысу: әлемдегі ең ірі инвестициялық банктердің көпшілігі АҚШ-та орналасқан және жаһандық қатысуға ие, бұл оларды әлемнің түкпір-түкпірінен келген инвесторлар үшін қолжетімді етеді.
Инвестициялық өнімдердің кең ауқымы: АҚШ-тағы инвестициялық банкинг акциялар, облигациялар, қорлар, туынды құралдар және т.б. сияқты инвестициялық өнімдердің кең ауқымын ұсынады, бұл инвесторларға инвестициялық портфелі үшін ең қолайлы өнімді таңдауға мүмкіндік береді.
Жетілдірілген технологиялар: АҚШ-тағы инвестициялық банктер өз қызметтерінің сапасын жақсарту және жұмыс тиімділігін арттыру үшін ең жаңа технологияларды белсенді қолданады.
Қатаң реттеу ережелері: АҚШ-та инвестициялық банкингті реттеудің қатаң ережелері бар, бұл инвесторлардың мүдделерін қорғауға көмектеседі және нарықта тұрақтылықты қамтамасыз етеді.
IPO үшін кең мүмкіндіктер: американдық IPO нарығы әлемдегі ең дамыған нарықтардың бірі болып табылады, бұл компанияларға қор нарығында бастапқы орналастыру арқылы өз бизнесін дамыту үшін капитал жинауға мүмкіндік береді.
Жоғары білікті мамандар: АҚШ-та Инвестициялық банкинг саласында көптеген білікті мамандар бар, бұл жоғары деңгейдегі кәсібилік пен қызмет көрсету сапасын қамтамасыз етеді.
Қытайға инвестиция салу-әлемдегі ең қызықты және перспективалы инвестициялық бағыттардың бірі. Қытай-әлемдегі екінші ірі экономика және ең жылдам дамып келе жатқан экономикалардың бірі. Оның инвестициялау үшін үлкен әлеуеті, сондай-ақ халықаралық инвесторлар үшін көптеген мүмкіндіктері бар.
4-кесте Қытай инвестицияларына жасалған SWOT талдау.
Күшті жақтары:
Әлсіз жақтары:
Жылдам экономикалық өсу: Қытай-әлемдегі ең жылдам дамып келе жатқан экономикалардың бірі. Соңғы онжылдықтарда ел әсерлі экономикалық өсуді бастан өткерді, бұл оның халқының табысы мен өмір сүру деңгейінің айтарлықтай өсуіне әкелді.
Үлкен ішкі нарық: Қытайда 1,4 миллиардтан астам адамы бар үлкен ішкі нарық бар, бұл оны технология, денсаулық сақтау және тұтыну өнімдері сияқты әртүрлі салаларға инвестициялау үшін тартымды етеді.
Технологиялық сектордың қарқынды дамуы: Қытай жасанды интеллект, киберқауіпсіздік, электрондық коммерция және басқа салаларды қоса алғанда, технологияларды дамыту бойынша әлемдегі көшбасшы болып табылады. Инвесторлар тез дамып келе жатқан және жоғары табыс әкелетін жоғары технологиялық компанияларға қол жеткізе алады.
Үкіметті қолдау: Қытай үкіметі экономиканың дамуын белсенді қолдайды және инвестицияларды, соның ішінде шетелдіктерді тарту үшін шаралар қолданады.
Инвестициялық әлеует: Қытайға инвестициялау портфельді әртараптандыруға, инвестициялау географиясын кеңейтуге және тәуекелдерді азайтуға көмектеседі.
Оң демографиялық тенденциялар: Қытайдың халқы көп және жұмыссыздық деңгейі төмен, бұл тұтынушылық сұраныстың артуына және экономикалық өсуге ықпал етуі мүмкін.
Төмен өндіріс шығындары: Қытай-бұл тауарларды өндіруге арналған әлемдегі ең арзан елдердің бірі, бұл сол елге инвестиция салуды таңдаған компаниялар үшін өндіріс шығындарының төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Геосаяси тәуекелдер: халықаралық қатынастардағы шиеленістер Қытайға инвестицияларға теріс әсер етуі мүмкін. Сауда соғыстары, аумақтық даулар және басқа да саяси қақтығыстар инвестициялық белсенділіктің төмендеуіне және кірістің төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Заңнаманың түсініксіздігі және құқықтық жүйе: Қытайда шетелдік инвесторлар үшін екіұшты болуы мүмкін салыстырмалы түрде жаңа және күрделі құқықтық жүйе бар. Сонымен қатар, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz