Ірі буржуазия өкімет басында

КІРІСПЕ
Адамзат санасында еш ұмытылмас тарих оқиғалары болады. Олардың көпшілігі ірі соғыстар, революциялық зор дүмпулер, шаруалар көтерілістері қоғамды өзгертіп, бір қоғамды екінші қоғаммен алмастырады. Осындай түбегейлі өзгеріс тудырған тарихи оқиғалардың қатарына ХҮІІІ ғасырдың соңындағы француз революциясы жатады. Онан кейінгі ғасыр оқиғалары революциялык туы астында өтеді. XIX ғасырдың алдыңғы қатарлы адамдары үшін 1789.1793 жылдар қүдіретті биіктіктер болып қала берді, осы бағытпен олар өздеріне жол салды. Виктор Гюго мен Джордж Байрон, Генрих Гейне мен Александр Герцен өлеңдері мен прозаларында осы ұлы және каһарлы кезеңнің даңқын асырды. Олар революция процессінің құрделілігін, қайшылықтарын түсінді, бірақ оларды бұл қорқыта алмады. А.Герцен былай деп жазды: "Землетрясение французской революции шло частными обрывами и потрясениями..." /1./ Ал ағылшын ақыны Байронды француз революциясы қозғаушы күштерінің әрекеті қызықтырды. Байрон 1813 жылдың 23.24 қарашасында күнделігіне Мирабо мен Сен.Жюстке үқсағысы келетінін жазып, оның себебін былай деп түсіндірді: "Действия, действия . а не сочинительство, особенно в стихах"/2.61/.
Диплом жұмысының өзектілігі маркстік.лениндік идеология туы астында орнаған 70 жылдан астам салтанат құрып, халықты "бәрі халық үшін" деген ұранмен уландырған социалистік тоталитаризм системасы күйреп, оның орнына егеменді, тәуелсіз мемлекеттер орнап, олар нарықгық.экономикалық қатынасты орнатудың құрделі кезеңін бастан кешіріп жатқан уақытта ХҮІІІ ғасырдың аяғындағы Француз революциясы тарихы батылдыққа, төзімділікке, бірлікке, ұйымшылдыққа, қиындықтарды жою жөніндегі жігерлікке үйрететіндігінде.
        
        КІРІСПЕ
Адамзат санасында еш ұмытылмас тарих оқиғалары болады. Олардың
көпшілігі ірі соғыстар, революциялық зор дүмпулер, ... ... ... бір ... ... ... ... Осындай
түбегейлі өзгеріс тудырған тарихи оқиғалардың ... ... ... француз революциясы жатады. Онан кейінгі ғасыр оқиғалары
революциялык туы астында ... XIX ... ... ... ... ... ... қүдіретті биіктіктер болып қала берді, осы бағытпен олар
өздеріне жол салды. Виктор Гюго мен ... ... ... ... ... Герцен өлеңдері мен прозаларында осы ұлы және ... ... ... Олар революция процессінің құрделілігін, қайшылықтарын
түсінді, бірақ ... бұл ... ... ... ... деп ... ... революции шло ... ... ... /1./ Ал ... ... ... француз революциясы
қозғаушы күштерінің әрекеті қызықтырды. Байрон 1813 ... ... ... ... мен ... ... келетінін жазып,
оның себебін ... деп ... ... ... - а ... ... в ... жұмысының өзектілігі маркстік-лениндік идеология туы астында
орнаған 70 жылдан ... ... ... ... ... халық үшін" деген
ұранмен уландырған социалистік тоталитаризм системасы күйреп, оның ... ... ... ... олар нарықгық-экономикалық қатынасты
орнатудың құрделі кезеңін бастан кешіріп жатқан ... ... ... ... ... ... ... төзімділікке, бірлікке,
ұйымшылдыққа, қиындықтарды жою жөніндегі жігерлікке үйрететіндігінде.
Содан бері 200 жылдан астам уақыт ... ... ... ... жаңа
қоғамға есік ашқан француз революциясының 200 жылдық юбилейін ... ... ... атап ... Дүние жүзінің тарихшы ғалымдары ХҮІІІ
ғасырдағы Француз ... ... ... ... Францияның Ұлттык
архивіндегі мындаған кұжаттар беттері ашылды. Соның нәтижесінде бірнеше
томдық ... ... ... ... ... мақалалар
жарық көрді.
Диплом жұмысының тарихнамасы. Кеңес тарихшыларының ішінде француз
революциясына жоғары баға ... ... ... ... ... Ол жас ... өзінде-ак, 1921-1922 жылдары Саратовта кешкі мектепте
оқи жүріп мектеп дәптеріне революция ... ... ... ... Бұл дәптерді
ол өмір бойы сақтаған. Оның француз революциясына өте ... ... ірі ... ... ... ... деп ... "Я был этим
потрясен в 1958 г. в Ленинграде, когда ... ... ... мне ... ... ... был ... огорчен недостатком к
нашей Великой революции. И мне кажеться, он от этого страдал. Но, ... ... ... революция туралы алғашқы кітабы 1950
жылы жарык көреді/4/. Оны ол толықгырып, біршама жаңартып 1956 жылы ... ... ... ... ... француз, испан, португал тілдеріне
аударылады.
А.Манфредтің 1979 жылы "Три ... ... ... ... ... еңбегі жарық көрді. Ол бұл еңбегінде француз ... ... - ... ... Оноре-Габриэль Рикетти де Мирабо және
Максимилиан Робеспьердің өмірін, қызметін, көзқарасын, ішкі ... ... ... ... арқылы сол дәуірдегі Францияның қоғамдық-саяси
дамуының едәуір ерекшеліктері сипатталады.
А.Манфред XIX ғасырдың соңғы кезеңіндегі Франция ... ... өзі ... Радищевтің сөзімен айтқанда "восемьмнадцатый век", яғни
француз революциясы ... ... ... тоқгатпайды. Француз
революциясы ірі ғалымның көп жылдар бойы айналысқан зерттеуі ... ... ... осы ... ... ... ... революция"/6/ атты еңбегінде суреттелген. Бұл кітапта француз
революциясына арналған негізгі ... оның ... ... ... ... ... революцияның биік шыңы - якобиндік диктатураға терең
талдау жасайды. Еңбекке Робеспьер мен Марат туралы ғылыми мақалалар енген.
А.Манфредтің Францияда ... рет ... оның ... ... ... ... ... Ж.Годшолармен достық қатынаста
болуы оның қаламынан ... ... ... ... ... /7/. ... ... кейбір зерттеушілердің Робеспьерді ұсақ буржуазияшыл
деп ... ... ... ол ... ... қаланың
плебейлерінен /санкюлоттары/ одақты көріп, якобиндік өкіметке нақты талдау
беруді талап етті. А.З.Манфредтің француз революциясының тарихы туралы ... ... ... осы проблеманы зерттеушілерге көмектесіп,
актуальдылығын еш ... ... ... ... кейінгі жылдары француз революциясының
тарихнамасына сол күннің талабымен зерттеуші шетелдік тарихшылар еңбектері
жарық көрді. Соның ... ... ... ... ... ... ... құрылымын, олардың әлеуметтік-саяси ұмтылысын, халық
қозғалысы мен якобиндік өкімет арасындағы қатынастың ... ... ... ... Халық қозғалысы мен оның революциядағы ролі жөнінде
ағылшын ғалымы Дж.Рюде шығармасында көрініс тапқан/9/.
Француз ... 150 ... ... ... Кеңес
тарихшыларының ұжымдық еңбегі жарық ... ... онда ... жан-жақты саласын және революция кезеңіндегі халықаралық
қатынастарды кең ... ... ... онда ... ... ... және тұрмыс мәселелері арнайы ... ... ... ... ... ... сипаттама берілген.
Француз революциясы тарихын А.З.Манфредпен қатар жан-жақты зерттеген
Лениндік сыйлықтың лауреаты, үлкен ... ... Оның ... негізінде жазылған ХҮПІ ғасырдағы революциялық қайраткерлердің
көзқарастарының қалыптасуын және олардың қызметтерінің бағыттарын көрсеткен
еңбегі жарық ... ... ... мен ... ... ... ... қоғамдық таптардың бірі буржуазия тұрінде -
буржуазияның жан-жақты зерттеуге арналған 1989 жылы ... ... ... бұрын осы серия бойынша қаралып отырған мәселе жөнінде
көптеген еңбектер шыққан болатын: Пименова Л.А. Дворянство накануне ... ... ... Адо А.В. ... и ... ... ... Кожокин Е.М. Французские рабочие: от Великой буржуазной
революции до революции 1848 ... ... аты ... төрт бөлімнен тұратын кітапта сипаты жағынан
буржуазиялық ... ... ... ... тарихының ең маңызды
мәселесі әртұрлі аспектіде зерттеледі. Көптеген жылдар бойы ... ... ... мен буржуазия - тарихы ақтаңдақ болып
келді. Оны шетелдік тарихшылар да мойындады. ... мына сөзі ...... истории революции народные массы, городские и
сельские, известны лучше, чем буржуазия". Осы ... бұл ... ... ... ... ... Е.М.Кожокиннің "Французская буржуазия на
исходе старого порядка" деген очеркіне арналған. Онда ... ... ... ... ... ... отырып, буржуазияны
сол кездегі замандастары қалай қабылдады, ХҮІІІ ғасырдың II жартысына
буржуазияның ... ... ... олардың алғашқы әдебиеттік және
ғылыми қоғамдар, философиялық салондар, массондық ... ... ... көрсетеді.
Кітаптың келесі екі очеркі революцияның саяси тарихы ... Олар ... бір ... мен ... тақырып аясында
берілген. Э.Е.Гусейновтың "Жиронда в ... ... ... ... өрлеу жылдарындағы негізгі буржуазиялық саяси топтың
алғашқы тарихы баяндалады. Алайда, автор жирондистердің саяси ... ... "На пути к ... ... и
политическая борьба в 1797-1799гг." ... ... ... ... позициясын суреттейді. Онда Директория режимі
дағдарысы мен Республиканың ҮІІІ жылы 18-19 ... /9-10 ... ... ... жасаған төңкеріс кезіндегі буржуазиялық
қайраткерлер мен ірі буржуазияның саяси ... ... ... ... бөлімі А.В.Ревякиннің "Буржуазия после Французской революции
/первая половина ХІХв./" деген очеркіне арналған. ... ... ... ... жағдайы мен көзқарастары баяндалады.
Ағылшынның көрнекті тарихшысы Т.Карлейльдің француз революциясы
тарихына арналған классикалық еңбегі 1837 жылы ... ... 1907 жылы ... ... ... ... 200 жылдығына орай оның еңбегі
қайтадан жарык көрді/13/. Оның еңбегі ұлы тарихи ... оның ... мен ... ... ... ... ... дәлдікпен берілгендігімен
ерекшеленеді. Карлейль еңбегінің Бастилия деген бөлімінде ... ... ... ... ... парламенті, Бас Штат, ... ... ... ... ... ... ... ал
Конституция атты тарауында Конституцияның ... ... ... ... қуат ... ... ... ықпалымен болған
оқиғалар сипатталады. ... ... ... көптеген ғасырлар
үстемдік еткен монархияның құлауы, буржуазиялық террор, жаңа буржуазияның
өкімет басына келуі баяндалады.
Неміс тарихшысы В.Блостың ... ... ... ... дамуына, оның басқа елдерге қарағанда ... ... ... ... ХҮІ мен оның маңайындағылардың іс-
әрекеті Құрылтай, Заңшығару жиналыстарының қызметтері, Ұлттық Конвенттегі
партиялар, Тау мен ... ... ... ... ... ... Бонапарттың Францияны ... ... ... ... ... ... Наполеон енгізген басқару формасы
- Консульдық және Францияға қарсы ұйымдастырылған коалициямен болған
соғыстарды ашып, ... ... ... бұл ... ... тілмен, маркстік-лениндік идеологияның әсерінсіз орыс ... ... ... ... ... диктатурасы, якобиндік
көсемдердің көзқарастары мен қызметтері проблемаларын жете зерттеді.
Я.М.Захер 20-шы жылдардан ... ... ... ... ... ... кезіндегі шаруалар қозғалысымен айналысты. 1956 жылы
Ж.П.Мараттың мақалалары мен сөздерінің үш томдығы жарық көрді/15/. ... алғы ... ... ... ... қалыптасуы мен қызметінің әртұрлі кезеңдерін ... 1965 жылы ... ... үш томдык таңдамалы
шығармалары жарық көрді/16/. 1958 жылы Одессада якобиндік диктатураның
тарихы ... ... оку ... ... ғылыми конференция өткізілді.
Конференция материалдары 1962 жылы жарық көрді/17/. Жинақта якобиндік
диктатура кезіндегі ... ... ... ... ... ... зерттеуі якобиндік диктатураның сыртқы ... ... ... ... ... ... кейбір Кеңес тарихшыларының осы проблемаларды зерттеулерін
сынаған кітаптары мен мақалалары ... ... Оның ... ... ... ... ... тарихшылар арасында пікірталас
туғызды.
ХҮІІІ ғасырдың аяғындағы Француз революциясы туралы ... ... ... ... ... "Вопросы истории", "Новая ... ... ... ... ... беттерінде көптеп
жарияланды. Робеспьер мен оның маңайындағылардың іс-әрекетін, ... ... ... ... шұғылданады. Бұл Қоғамды француз тарихшысы
Матьез құрса, 1932-1959 жылдары көрнекті прогрессивтік ... ... ... ... тарихы жөнінде Жоғарғы оку орындарының ... ... әр ... шыққан хрестоматиялар мен оқулықтарда
терең жазылған/19/. ... ... ... ... - ... жағдайы, феодалдық - абсолюттік құрылыстың
өндіргіш күштері мен өндірістік ... ... ... ... ... оның ... үшінші сословиенің ауыр жағдайы,
абсолютизм, оның басындағы шексіз ... ... ... ... ...... ХІҮ, Людовик ХҮ, Людовик ХҮІ — қызметі,
революцияның туындау алғы шарттары, ... ... ... ... билігі, якобиндіктер, революциялық-демократиялық диктатура
және оның саясаты, революцияның құлдырау себептері сияқты мәселелер ... ... ... ... ХҮІІІ ғасырдың аяғында сол кездегі
Европаның феодалдық-абсолюттік құрылыс ... ... ... тұңғыш рет буржуазияны ... күш ... ... ... ғасырлар бойы феодалдық-абсолюттік билікті абсолютизм
шегіне дейін жеткізген бурбондар династиясын құлатып, капитализм ... жол ... ... ... тарихына арналады. Сонымен қатар дипломда
якобиндердің көсемінің бірі болған Максимилиан Робеспьердің көзқарастарына,
іс-әрекетіне шама ... ... ... ... ... ... 2 тарау, қорытынды және ... ... ... Бірінші тарау - Ірі буржуазия өкімет басында,
ал екінші ... - ... ... деп ... ... ... ... БАСЫНДА
І.І. Революцияның алғы-шарты
ХҮІІІ ғасырдың II жартысында Франция, экономикалык дамуынан тек
Англиядан ғана ... ... ... ... ... ... ... аграрлы ел болып қала берді. Францияның 25 млн.-дай
халқының 90 пайызын шаруалар құрады /1.15/. ... ... ... ... ауыл ... өте ... қалған еді. Оның басты ... ... ... сақталуында. ХУІІІ ғасырда өмір сүрген
француз экономисі Дюпон де Немурдың мәліметі бойынша, ... ... ... ... 80 ... ... ... 16-17 пайызын
/алтыдан бір бөлігі/ дворяндар мен дін ... ... ... ... де иесі ... /2.17/. Революция қарсаңында Өзіне
тиесілі жері мен шаруалары арқылы өмір сүрген ... ... ... ... ... деп ... сарай маңындағылар, сот
шенеуніктері буржуазия арасынан шыққандармен толығып отырды. Олар ... ... не ... не өнеркәсіп кәсібмен айналыса алмады. Әскери
дворяндардың - шпага дворяндарының -да жағдайы ... ... ... ... ... Дворяндар өз құқын дәлелдеуге тиіс болды.
ХҮІІ ғ. қалыптаса бастаған француз буржуазиясы әлі де ... ... ... ... II - ... ... ... басқару тұсында абсолютизмге
қарсы құрес күшейді. Ол жөне Бурбонық Людовик ХІІІ-і /1643/ өлген соң ... ... ... ... ... Регентша оның анасы Анна Австрийская
болды. Елді шын ... оның ... ... ... ... ... ... ақылды саясаткер Мазарини абсолютизм саясатын жүргізді. ... ... ... ... ... ... Францияның
оңтүстік батысындағы шаруалар көтерілісін өкіметтің ... ... ... ... ... ... ... Париж парламенті - жоғарғы
сот палатасы - ... ... бас ... ... оның ... салған бұйрық берді. Құрес шиеленісті, Париж парламенті халык қолдаған
король қарарларына қарсы реформалар жүргізу жөнінде ... ... ... ... ... екі ... тұтқындалды. Бұған жауап ретінде Париж
көшелерінде мыңдаған баррикадалар тұрғызылды. Бұл ... ... ... 1600-1653 жылдары Фронданы аристократтар басқарып, король билігін
шектеуді және Бас Штатты шақыруды талап ... ... ... ... деп аталды/3.65/. Мазарини Фронданы басып тастады.
1666 жылы Мазарини қайтыс болды. Людовик ... елді ... ... ... ... ... елді басқарған 54 жылының 33-і соғыспен өтті.
Соғыс мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... да наразылығы болып тұрды. Өнеркәсіп, сауда, финанстың
бас контролері - ... ... ... ... де елді
экономикалық қиындықтардан құтқара алмады. Ол ... ... ... ... жаңа ... ... алу мен ... үшін
Ост-Инд, Вест-Инд, Левантия сауда компаниялары құрылды.
Людовик ХІҮ-ші ... соң тақ оның 5 ... ... Людовик ХҮ-ке
көшті /1715-1774/. Оның регенті герцог Филипп Орлеанский елді 8 ... Жаңа ... ... ... елді экономикалық дағдарыстан алып
шығу болды. Бас ... ... ... ... ... финанс дағдарысына ұшыратқан шотланд Джон Лоу тағайындалды.
Франция ХҮІІІ ғасырдың 40-60 ... оның ... ауыр ... құрделендірген соғыстарға қатысты. Финанстық дағдарыс сарайдың той-
думандарға шығынымен де ... Егер ... ХІҮ ... ... - ... ... ХҮ "Менен кейін дүниені топан-су бассын" деді.
ХҮІІІғ. соңына қарай Франция өнеркәсібі ағылшынға ... ... ... өсті. Басқаға қарағанда Руана-Гавра да мақта-мата
өндірісі, Лионда жібек өндірісі, ... ... ... металлургия
өнеркәсібі дамыды. Елдің барлық аймақтарында шұға мануфактурасы кең қанат
жайды. Біраз кәсіпорын сәндік және әшекейлік бұйымдар шығарды. Өнеркәсіптің
дамуына байланысты ... ... ... ... саны ... ... ... жарты миллиондай, корольдіктің үлкен қалалары Марсельде
- 90 мың, Лионда - 85 мың халық ... ... ... құрылым әлі де үстем болды. Дегенмен ... ... ... роль ... 50-100 ... ... ... мануфактуралар көптеп саналды. ... ... ... да ... қолданыла бастады. Мануфактураның "шашыраңқы"
тұрі кең тарады, яғни жұмысшылар ... ауыл ... - ... иесінен материалдар алып одан өнімді үйінде жасады. Алайда,
өнеркәсіптің дамуында феодалдық-абсолюттік ... ... ... ... ... өндіріске үкіметтің регламентациясы, цехтык ... ... ... ...... бәрі ... ... кедергі жасады. Осындай себептер сауданың дамуына ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы
саудасы едәуір өсті. 1715-1792 жылдар арасында француз ... ... 4 есе ... ... 2 жыл ... 1787 жылы Францияның сыртқы
саудасы 1 млрд. 155 млн. ливрге тең болды /5.7/. ... ... ... Шығыс елдерімен сауда жасады. Өзінің Вест-Индия ... ... ... ... Әсіресе негр-құлдармен сауда жасау үлкен
пайда ... ... ... ... Нант ірі ... ... мүнда кеме жасау дамыды. Алайда, ішкі және ... ... ... ... ... қоюымен қатар Францияның ішкі
провинциясының бытыраңқылығы, ... әр ... ... ... ... кедергі жасады.
ХУІІІ ғасырдың ортасына қарай француз Ағартушылығы биік ... ... ... буржуазиясы мен халықтың антифеодалдық көңіл -күйін
сипаттады. Оның жасаушылары көрнекті ойшылдар, жазушылар, ... ... ... ... ... ... пайда болды. ... ... атты көп ... ... ... көрді. Егер ХУІІІ
ғасырдың ортасына дейін монастрьлер мен аристократтарда ғана кітапхана
болса, ал ... ... ... ... ... ... өз ... болды. Көптеген француз
қалаларында кітап аукциондары өткізілді, ... ... ... шығарылды. ХУІІІ ғасырдың II ... ... елде ... тиым ... кітап қоймалары болды. Француз ағартушылары -
философтар, жазушылар, ... ... ... ... ... ... оны ... сынға алды. Мұның басында
Вольтер, Монтескье, Руссо, Дидро, Д,Аламбер сиякты ағартушылар ... ... ... ... ... ... ... зор
роль атқарды. Сонымен қатар ... ... ... ... 300 ... ... саны 700-ге жетті./6.39/
Феодалдық абсолюттік режимнің басында корольдік ... ... ... бұрынғысынша шексіз билікке ие болды: оның айтқаны сөзсіз
орындалды, мемлекеттің ішкі және ... ... ... ... мен ... тағайындады, алып тастады, заңдарды шығарды,
тоқтатты, ... ... ... Король Людовик ХҮІ-шы /1774-1792/
дәрменсіз, ел ... ... ... Оның түсында елде толық
жүгенсіздік орнады. Францияның ... күші сырт ... ... өте мығым
болып көрінетін. Людовик ХҮІ-ның австрия принцессасы Мария-Антуанеттамен
некесі /императрица Мария-Терезаның қызы/ Европада ... ... ... ... ... ... позициясын бұрынғыдан да
нығайта түсетін еді. Алайда, королева Мария-Антуанетта ... ... ... өте құмар болатын. Сол себептен король сарайында бір ... ... ... жатты, король аң аулауға салтанатты тұрде жиі шықты, 1400
қызметкер король қорасында 1600-дей тұлпарды ... ... ... ... бюрократиялық аппараты өз тырнағында қоғамдық
саланың, тіпті жеке ... ... ... ұстады. Мемлекет ұсақ және
әртұрлі бөліктерге бөлінген көптеген провинцияларға бөлінді. Әр ... ... ... ... ... ... жоқ, ... бұрынғы феодалдык иеліктер болатын. Осыған орай провинциялардың
басқарылуы да әр ... ... ... өз әкімшілік және сот
тәртіптері; салықтары да; әкелінген ... ... ... ... ... де әр ... ... Мемлекеттік аппараттың басты
функциясы: бұқара халықты ... ... мен ... алынатын
салықтар мен алымдарды барынша көп алу. Шенеуніктер қалыптасқан төртіптің
орындалуын, ... ... ... ағарту, мәдениет, рухани өмірдің
барлық саласын қатаң бақылады.
Үкімет адамзат ойының туындыларына сақтықпен, секемділікпен ... ... ... ... арнайы цензурасынан өтті. Әрбір баспасөз
тексерілді. ... ... 1789 жылы заң ... - 33,
медицинаға - 21, анатомияға - 5, математика мен физикаға - 9, ... - 24 ... ... Күдікті деп саналған ... Сол кез ... ... ... ... бірі - граф ... деп ... "Во Франции монарх говорит, а народ повинуется".
Монархия қоғамның феодалдық сословиеге бөлінуін сақтады. Бірінші
сословие - дін ... ... - ... ... ... ... қалған
барлық мүшелері. Елде мынандай мәтел сөз ... ... ... ... ... - шпагой, третье сословие - имуществом"/9.64/.
Франция халқының 99 %-ін ... ... ... ... ... ... алдыңғы екі сословиеге және король өкіметіне тәуелді болды. ... ... ... ... мен ... ... ... жапа шеккендіктен оны құртуға мүдделі болды.
ХҮІІІ ғасырдың 80-шы ... ... ... ... тым шиеленісті, Францияда 1787-1789 жылдары сауда-өнеркәсіп
дағдарысы және 1788 жылы құрғақшылық орын алды. ... ... ... ... тым ... босқындар көбейді. Халықтың шыдамы
таусылды, халық толқулары басталды. Төменгілер - ... ... және ... ... ... миллондаған шаруалар, қаланың
ұсақ буржуазиясы, қолөнершілер, жұмысшылар, қала кедейлері - ... ... ... жоғарыдағылар да бұрынғысынша басқара алмады. Финанс
дағдарысы, мемлекеттік қазынаның бос қалуы ... ... ... үшін ... ... ... етті. 1787 жылы шақырылған жоғарғы дворяндар
мен шенеуніктердің жиналысы король Людовик ХҮІ-мен ... ... ... ... ... Бүкіл елде 175 жыл бойы өтілмеген
Бас Штатты ... ... ... ... ... 1787 жылы ... оны
шақыруға келісім беруге мәжбүр болды, финанс ведомствасының ... ... жылы ... ... әрекеттенгені үшін жұмыстан босатылған,
буржуазия арасында кең ... ... - ... ... қайта
тағайындады/10.18/. Буржуазия үстем сословиеге қарсы құресте қалың
көпшілікке ... Бас ... ... туралы хабар халықты үміттендірді.
Қалалардағы азық-түлік толқулары буржаузыия басқарған ... ... ... мен қала ... ... ашық революциялық
сипатқа ие болды. 1788 жылы ... ... ... ... ... ... Ренн мен ... әскер халыққа қарсы оқ ... ... 1788 ... ... 1789 ... қысы мен ... Марсель, Тулон,
Орлеанда жұмысшылар мен қала кедейлері шенеуніктердің ... ... ... ... ... нан және ... азық-түліктерге төмен баға қойды.
1789 жылдың сәуірінің соңында Париж жанындағы Сент-Антуанда көтеріліс ... ... ... ... иесі Ревельон мен өнеркәсіп иесі
Анрионың үйін талқандады. ... ... ... мен ... ... ... ... табанды қарсылық көрсетті. Көтеріліс
басылды. Қанды қақтығыста мындаған адам қаза ... ... ... ... ... арнасынан асып-төгілгенін көрсетеді.
Жоғарыдағылардың - ... мен ... ... - ... ... ... ... Штат шақырылады деген хабар тараған соң ... ... ... ... ... ... депутаттарға наказдар
дайындалды. Брошюралар, ... ... ... ... оқылып, талданды.
Әсіресе аббат Сиейестің "Үшінші сословие дегеніміз не?" деген ... ... Бұл ... ... 99 пайызын құрайтын үшінші сословиемен
санасу қажет деп көрсетілген/11.162/.
Бас Штат ... ... ... ... жиналатын. Алғашқы екі
сословиеге 300 орыннан, үшінші сословиеге - 600 орын ... ... ... ... анық ... Не жұмысшылар, не шаруалар депутаттар
болып сайланған жоқ, өйткені олар қажетті ... ... ... ... сатылы болды. Үшінші сословиеден негізінен буржуазия ... ... ... ... өкілдері де өтті /мысалы: граф Мирабо/.
Бүкіл ел Бас Шттаттан финанс мәселесін шешуді ғана ... ... ... ... шараларды да күтті. Осылайша 1789 жылы ... ... ... ... ... 1789 жылы ... Бас Штаттың мәжілісі ашылды. Король және
дворян мен дін ... ... ... Бас Штаттың функциясын
ақылдасу органы ретінде шектеуге тырысты. Олар финанстық қиындықты ... ... Ал, ... ... ... Бас ... қүқығын
кеңейтуді талап етті, оны елдің ең жоғарғы заңшығару органына айналдырды.
Бұл мәселе екі ... ... ... кейін ғана шешілді. Алғашқы екі
сословиенің көптеген өкілдері, әсіресе ауылдық дін ... ... ... 10 ... 1789 жылы ... ... ұсынысымен үшінші
сословие жиналысы үшінші сословиенің ... ... ... ... ... қабылдады. Бірінші және екінші сословие бұған
шақырылды, ал ... ... ... шығып кеткендер деп
есептелінетін болды. Бұл шешім өте ... ... 13 ... күні ... ... ... дін иелері депутаттарының біразы қосылды.
Осындай шешім қабылдай отырып ... ... ... ... ұлттардың
құқын білдіретін өкілдер екенін көрсетті. Мұнан ... ... ... ... ... ... үшін 20 ... бөлінді, өз төрағасын, бюросын
сайлады. Бұл жаңа ... ... ... беру ... ... 17 ... ... үшінші сословие жиналысы өзін Ұлттық жиналыс деп жариялады. ... ... маңы ескі ... қолданды: 20 маусымға қараған ... залы ... ... ... соң, ... жиналған
депутаттар доп ойнауға арналған павильонда жұмыстарын жалғастырды. Олар
конституция жасалынып біткенше тарамауға ант ... ... 23 ... ... ... үш ... ... өткізіліп, Людовик ХҮІ-шы
Ұлттық жиналыстың барлық ... ... деп ... ... өзін
болған нәрсе емес деп, бұрыңғы сословиелік ... ... ... бойынша бөлінуді ұсынды. Король мен алдыңғы екі сословие мәжіліс
залынан кеткен соң Ұлттық жиналыстың төрағасы болып сайланған ... ... ... ... жиналыс мәжілісі ашық деп жариялады. Алайда, корольдік
обер-церемониймейстер ... де ... ... ... депутаттарына монарх
бұйрығына бағынуды талап етті. Оған қарсы ызаланған Мирабо былай деп жауап
берді: ... и ... ... господину, что мы здесь по воле ... ... наши ... ... ... силе ... Де Брезе кетуге мәжбүр
болды, мәжіліс жалғасты. ... ... ... ... ... бұл ... бұзу ... қылмыс деп танылды.
23 маусымда монархия жеңіліс тапты, Ұлттық ... ... ... ... 24 маусымда дін иелерінің көпшілігі Ұлттык жиналысқа қосылғанда қатты
білінді. Олардан соң іле-шала, ... дін ... ... ... ... ... үш сословиенің бұл бірігуін, жиналысты
мойындауға мәжбүр болды. 9 ... 1789 жылы ... ... өзін ... деп ... Оның мәні жаңа қоғамдық кұрылысты құру, оның
конституциялық негізін ... ... ... ... Бұл ... ... революция обойдется без злодеяний и без ... ... ... /12.28/. ... ... ... қатысуынан сескенді. Ол бірақ
революцияның әлі басталмағандығын түсінбеді. Франция революция қарсаңында
еді. Король өкіметі Париж ... ... ... жиналысты Версальға
көшіруге жанталасты. Ойы, Версальда әскердің ... ... ... қабылдатуға мәжбүр етіп, онан соң қуып шығу болатын. Бүкіл ... өріс ... ... ... қадағалады.
1.2. Революцияның басталуы
Париж және Францияның басқа қалаларының халықтары құреске дайын тұрды.
Сол күндері шығарылған газеттер, көптеген брошюралар және үндеулер ... ... ... ... ... ... ... оянды. Парижде
алаңдарда, бульварларда жиналыстар бірінен соң бірі өтіп ... ... ... ... сөз ... ... Парижде тұрған әскер халықтың
осы көңіл-күйін қолдады. Солдаттар парижандармен бауырласты. Лионда маусым
соңында халық қозғалысы басталды. Версальда ... ... ... ... бірінші саяси клубын ұйымдастырды. Оның негізін
Бретониден ... ... тобы ... ... ол ... ... ... және оның маңайындағылар оқиғаның дамуын қауіптене қадағалады.
Алайда, олар өз істерін жеңілді деп есептеген жоқ. ... олар ... ... ... бен ... ... ... Күдікті бөлімдер
корольдің сенімді бөлімдерімен ауыстырылды. Парижандар мен ... бұл ... ... жиналысқа қауіпті екенін түсінді. 12
шілде күні Парижде корольдің Неккерді жұмыстан шығарып, Франциядан ... ... ... ... ... ... тездетті. Буржуазия мен халық Парижге әскердің
шоғырлануы мен ... ... ... ... көшкені деп
санады. Халық бейбірекет құреске көтерілді. ... мен ... ... 12 ... әскермен алғашқы қақтығысулар болды. 13
шілдеде таңертеңгісін Парижде ... ... ... мен ... мен ұсақ ... ... кәрілер қанжар, пистолет, балта,
тастармен қаруланып көшеге шықты. Халық қаһарынан сескенген ... ... ... қарай шегінді, солдаттардың біразы революция жағына
шықты. Қару дүкендерінен, мүгедектер үйінен халык мыңдаған ... ... ... ... ... түсті, өсті. Кешке қарай астананың көп бөлігі
революциялық халықтың қолына ... 13 ... ... - Париж сайлаушылары -
Тұрақты комитет құрды, кейін бұл ... - ... ... ... комитет сол күні революция жеңісі мен ... ... ... ... - ... ... қарулы күшін құру
жөнінде шешім қабылдады.
Бірақ құрес нәтижесі әлі толық ... еді. ... ... ... ... ... әлі ... Париж қолына көшкен жоқ
болатын. Бастилия абсолютизмнің алынбас ... ... ... ... ... ... ... отрядының өткендігін байқап қалды. Халық
бекініске қарай ұмтылды. Тұрақты ... ... ... ... ... ... де Лонеге парламентерлер жіберді. Алайда, халық ... ... ... ... ... ... ... енді, де Лоне
өлтірілді, гарнизон берілді, Бастилия құлады! /13.66/. Сол күні кеші ... ... ... ... ... ... қалың көпшілік қосылды. Бұл революцияның
басталуы еді. Бастилияның алынуы оның алғашқы ... ... ... ... ... күндері, барлық үшінші сословие ... ... ... бірігіп құресті. 13-14 шілдедегі ... ... мен ... ... мен мануфактурашылар,
ұсақ саудагерлер мен журналистер, көше ... мен бай ... ... ... ... ... әр тұрлі, қоғамдағы орны әр
тұрлі адамдар абсолюттік режимге қарсы бірікті. 14-ші ... 1789 ... ... ... ... ... ... адамдар атқарды. Бастилияны
алғандардың ішінде 51 ағаш ұстасы, 45 қызылағаш жонушылар, 28 етікші, ... 27 ... ... 14 вино ... 9 зергерші, 11 темір
әрлеуші, 9 баскиім тігуші, 9 тігінші, 9 ... ... ... 9 ... ... және ... ... /14.67/. Сол кезден бастап 14 шілде француз
халқының ұлттық мерекесі болып саналады.
Бастилияның құлауы туралы хабар бүкіл Европа мен ... ... ... ... ... түні ... ... граф д,Артуа және сарай
аристократиясының бірнеше ... ... ... ... Олар король
жеңілгендігін және Құрылтай жиналысын талқандаудың ... ... ... Бұл ... ... мен ... ... болды.
Корльде өз жеңілісін түсінді. Ол билікке Неккерді қайтарды және ... ... ... ... бірге халықтың жеңісін
формальды ... ... ... ... ... ... ... елге
тарады. Бұрынғы өкімет қалалық өзін-өзі басқару сайланатын органдармен ... ... ... ... ... айларында
жайлаған Бұл қозғалыс "муниципальдық революция" деп аталды. Жалпы алғанда
қалаларда жаңа ... құру ... ... қалалық
ратушаларды бұзумен астарласты. Мысалы, Страсбургте халық толқуы 19 шілдеде
басталды, көтеріліс барысында қала ... ... үй, ... ... ... ... ... қарсыласқан жағдайда жұмысшылар
жетекшілік еткен ... бүрқ ете ... Труа ... ... ... Халықтың көше ұрыстары мұнда 18 шілдеде басталды, оны
маңайдағы ... ... ... мұны тез ... ... ... куып таратты. дегенмен тамыздың ортасынан Труаның ... ... ... ... ... ... 19 ... ратуша үйіне
басып кіріп, онда сақталған қаруларды иемденді, ескі ... ... ... құрды: бір мезгілде қалалық тұз қоймасы алынып арзан
бағамен сатуға жіберілді: 9 қарашада халыққа өш қала мэрі ... ... ... ... ... соңында ғана өкіметті өз қолына
ала алды.
Шілде-қараша айларында ... ... ... ... кең ... ... Шаруалар революцияны өзінше ... ... ... ... ... және ... бас ... Сөйтіп
сеньорлар билігінен өздерін өздері босатты. Дворяндар бұл кезеңді ... деп ... ... қозғалысы еш толастамады. ... ... ... ... ... ... онсыз да ауыр жағдайын тым нашарлатып жіберген еді. Бельфора
мен Везуля ... ... ... 16 ... ... ... ... оқиғадан соң көтеріліс бүкіл Лотарингияға жайылды. Франш-
Конте првинциясында 40 ... ... ... ... ... ... ... бөлісті. Макконе мен Божоль
провинцияларында 72 бекініс талқандалды./15.70/ Қозғалысқа барлық мүлкінен
айырылған, жерсіз мыңдаған ... ... ... ... ... өтіп бара жатып, орыс жазушысы Карамзин былай деп жазды:" Везде в
Эльзасе приметно волнение. Целые ... ... ... кең өріс ... ... ... өз иеліктерін тастап
кетті, кейбіреулері шет елдерге қашты.. Аристократтардың көпшілігі Кобленц,
Турин қалаларына шоғырланды. Бұл ... ... ... ... Олар ... кең қанат жайған революцияны тойтаруға
қолынан келгендерін аяған жоқ.
1.3. Франция ірі буржуазия үстемдігі тұсында
Буржуазиялық революцияның ... ... ... ... ... бірдей, тіпті буржуазия да толык пайдалана алмады.
Өкімет пен саяси басшылық түгелдей ірі буржузияның - ... ірі ... ... ... либералдық дворяндардың -қолына көшті. Париж
Коммунасында -астана муниципалитетінде- ірі буржуазия басым ... ... ... ... ... ... муниципалитеттердің
басында ірі буржуазия отырды. Революцияның қарулы күшінің - Ұлттық гвардия
-өзі де негізінен ... ... ... ... гвардияға
плебейлер еніп кетпес үшін Ұлттық гвардеецтерге құны 4 ливр тұратын ... ... ... ... ... ... маркиз Лафайет
тағайындалды /17.34/.
Ұлттық жиналыста шешуші, жетекші рольді буржуазияның жоғарғы тобы ... ... ... Бас Штат пен ... ... депуттатарының
әлеуметтік-саяси жіктелу процесі баяу жүрді. ... ... ... ... ... сол ... бірінші болып отырды, қалғандары оң
жағына екінші болып жайғасты. Осыдан оңшылдар және солшылдар ... ... осы ... ... ... ... шаруа қозғалысының кең қанат жаюы, Құрылтай жиналысын ... ... ... итермеледі. Құрылтай жиналысы 1789 жылдың 4
тамызға ... ... ... заң ... ... Бұл түнді
тарихшылар "керемет түн" деп сипаттайды. 4-11 тамызда осыған ... ... ... декреттер сословиелік артықшылықты,
феодалдық құқықгы, ... ... ... және ... салықтар
төлеуде заң алдында барлық халық бірдей деп жариялады. Алайда шын ... ... мен ... феодалға тікелей бағыныштылығы ... ... ... ... жер ... байланысты феодалдық алымдар
сатылатын болды. Сатып алу ... ... ... байланысты ірі
буржуазияның мүддесіне сәйкес белгіленді. ... ... ... сатып алу шартын жасау үшін ... ... ... ... жер қатынастарына байланысты барлық талаптар мен тілектер келіп
түсті.
Қалың көпшіліктің революциялық көңіл-күйінің жоғарылығы, ... ... ... ... ... Құрылтай жиналысы комиссия мүшелерінің
"Адам және азамат құқықтарының Декларациясын" тез жасауына әкеп соқты. Бұл
программалық ... 26 ... 1789 жылы ... ... ... сөз, жеке бас, ар, езуге қарсылық туралы ... ... ... Декларация 17 баптан тұрды, оның
біріншісінде "люди рождаются и ... ... и ... в ... ... ... он ... бабы жекеменшік құқын қасиетті әрі мызғымас
деп жариялады. Декларацияның бұл бабы буржуазиялық сипатын ... ... ... ... ... феодалдық-абсолюттік негізін
жоюды жариялаған прогрессивтік құжат болып табылады. Декларацияны ... ... ... де ... ... алды. Бұл болашақ конституцияның
преамбуласы болуға тиіс еді.
Король "Адам және азамат ... ... және ... ... бекітуден бас тартты. Версаль сарайы
контрреволюциялық ... ... ... ... ... ... ... жұлып тастады, сарайдағы әйелдер оларға
король туының түсі - ақ ... ... ... ... ... ... ... той-думандар болып жатты. Париждіктер
Версальда азық-түлік қоры жинақталған, егер король семьясын ... ... ... азық-түлік жағдайы жақсарады деп есептеді. Кейбір саяси
қайраткерлер король партиясын әлсірету үшін король ... ... ... деп ... ... ... ... народа" /Парижде 1789 жылдың қарашасынан
бастап шыққан/ атты демократиялық газеті Версальға жорыққа шақырды. ... ... де ... бастаған қызыл белдіктеріне қанжар қадап, ... үш ... ... таққан парижандар /көпшілігі әйелдер/ Версальға
жаяу жетіп, король сарайын қоршады. ... ... 6 ... ... ... және ... ... парижандардың қоршауында сол
күні Парижге көшіп келді. Оның соңынан Құрылтай жиналысының ... ... ... ең ... және үлкен тобы конституциялық-
монархистер - фельяндар болды. Бұл ... ... ... - ... ... ... ... Рикетти де Мирабо /1749-
1791/ болатын. Ол ... ... ... деп ... ... будь то ... Бай или Сиейес, Мирабо не боялся. Ни один из
них не мог с ним соревноваться в ораторском даровании, в ... ... ... на ... ... ... депутат болу үшін кішкентай дүкеншікке ие
болды. Революция басында ескі режим мен король саясатына ... ... ... ... ... демократияны жек көріп, король лагерімен жақындаса
бастады. Мирабо ағылшындық типтес конституциялық-монархия орнатуға ұмтылды,
онда өзіне ... ... ... деп ... Ол ... және
королевамен кұпия түрде байланыс жасадьь Мирабо өлім ... ... бас ... "Поддержите мою голову и осыпьте ее цветами,
это умнейшая голова Франции"/21.166/.
Мирабо тобына аббат Сиейес, ... мэрі Байи да ... ... ... ... ... ... қатысушы, "Ескі және Жаңа дүние батыры", революцияның
алғашқы жылдарында Ұлттық гвардияның басшысы Лафайет өте ... ... ... ... ... ... Жиналыс күқын қолдады.
Солшыл топты корольдің вето құқын дұрыс емес деп санаған, сайлау
кезінде ... ... ... құрады. Оның ішінде ең көрнектісі
Аррастан шыққан жас ... ... ... ... Ол 1789 ... бес
айында Құрылтай жиналысында 60 рет сөйлеген. Революцияның ... ... оның ... ... ... жоқ. Құрылтай
жиналысында оңшылдар мен солшылдардың арасында келіспеушілік болсада Ұлттық
бірлік ... ... ... ... ... заң ... 4-11 тамыз декреттерінен
және "Адам және азамат құқықтарының Декларациясынан" ... ... ... 2 ... 1789 жылы Құрылтай жиналысы барлық шіркеу
жерлерін тәркілеу және оларды ... сату ... ... ... ... шығарды. Бұл декрет шіркеу ... ... ... ... ... ... ... жақсартты. Жер бағасының
қымбаттылығынан, оны негізінен буржуазия мен ауқатты шаруалар сатып алды.
Кедей шаруалар ... ... ... првинциялардың бүрынғы артықшылықтарын алып тастап,.
сонан соң ... ... орта ... ... ... ... жойды. 15 қаңтар 1790 жылғы заңымен Құрылтай жиналысы
корольдікті жаңа ... ... ... Ел 83 ... ... ... ... бөлшектенді. Жаңа әкімшілік құрылым
Францияда 44 мың сайланатын жаңа ... ... ... жылы 19 маусымда азаматтық теңдік принципіне сөйкес Жиналыс
сословиеге артықшылықты, мұрагерлік дворяндык ... ... ... ... алып ... Енді азаматтардың фамилиясы болатын болды.
Кәсіпкерлікке еркіндік бере отырып, ол мемлекеттік регламентация мен ... ... Ішкі ... ... 1786 жылы ... сауда келісімі
Ұлттық рыноктың қалыптасуын қамтамасыз етті. Жұмысшылардың белсенділігіне
жауап ретінде Құрылтай ... бай ... ... ... 14 ... 1791 жылы ... одақтары мен ереуілдерге тиым салған
декрет қабылдады. Бұл заң өз авторының атымен Ле-Шапелье заңы деп аталып
жетпіс жылдан ... ... ... ... 16 ... 1791 жылы Құрылтай
жиналысы 1789 жылы ... ... ... ... жабу ... декрет қабылдады.
1791 жылдың маусымында король ... шет елге ... ... ... клубтардың революцияға көзқарасын анықтады. Үшінші
сословие жіктелді. Республикандық көңіл-күй ... 17 ... 1791 ... ... инициативасы бойынша халық Париждегі Марс ... ... ... ... талап етті. Сол кезде Ұлттық гвардия
қарусыз халықты оқ астына ... ... ... ... ... ... ... бітті.
Конституция бойынша Франция конституциялық-монархияға айналды. Барлық ... ... ... ... ... король елді министрлер арқылы
басқаратын болды. Король әскердің бас ... ... ... ... ... ... ... жиналыспен келісетін болды. Конституцияда:
азаматтардың бәрі заң алдында тең правалылығы, сөз, ... және жеке ... ... пен арды ... ... бостандығы көрсетілді.
Барлық халық "белсенділер" мен "самарқауларға" яғни сайлау правасы барлар
мен жоқтарға бөлінді. "Белсенді" азаматтарға ... бар, 1,5-3 ... ... ер ... ... ... 9 ... азаматтардың 4,3 миллионы
ғана сайлау правасына ие болды. Сайлау екі ... ... ... мың ... онан соң ... ... ... буржуазияға қажетті бостандықтың бәрін берді. Алайда, халық
конституциядан ешнәрсе ұтпады.
14 қыркүйек 1791 жылы ... ХҮІ ... ... ... деп ант берді. 30 қыркүйек 1791 жылы өз міндетін орындаған соң
Ұлттық жиналыс таратылды. ... ... ... Петион мен Робеспьерді
ғана қолпаштап қарсы алды. Оның орнына Заңшығару жиналысы сайланып, ол 30
қазан 1791 жыльг жұмысын ... Оның ... ... ... мүшелеріне
қайта сайлануға жол бермегендігін көрсетті. Абсолютизмге қарсы революциялық
партия ... ... ... партия Заңшығару
жиналысында ортасынан оң жаққа ауысып ... ... ... ортасында ымырашыл-демократиялық партия Жирондистер ... ... ... отырған депутаттар кекесінмен "батпақтар" /le
marais/ деп аталды. Жиналыстың сол қанатын республикандықтар - якобиндіктер
құрады. ... оң ... ірі ... ... ... -фельяндар құрады. Бұл топ монархия мен 1791 жылғы
конституцияны сақтауға мүдделі ... ... ең ... ... ... ... олар Конвентте ең жоғары орындарда
отырғандықтан "таулар" /Іа топtаgпе/ деп аталды/24.84/.
Францияның 1792 жылы ... ... ... ... ... ... қайтадан күшейді, жұмыссыздық өсті. 1791 ... ... ... /Гаити/ аралында негр құлдардың көтерілісі болды
да, сатудан отардан әкелінетін товарлар - қант, кофе, шай ... ... 1792 ... ... ... ... байланысты ірі
толқулар басталды. Революцияның аграрлық мәселесі шешілмеді, осыған
байланысты 1791 ... ... ... ... ... Осы ... ... қайта қалпына келтіруге ұмтылған
контрреволюциялық күш ... ... ... аристократтар
контрреволюциялық бүлік ұйымдастырды. католиктік дін, үгіт-насихатты
өрістетті. Король ... және ... ... ... ... ... ... дайындалды, олар негізінен шетел державаларының қарулы
интервенциясына сүйенді.
Франциядағы революция басқа елдерде де ... ... әкеп ... ... және азаматтар құқықтарының Декларациясы" және
революцияның басқа құжаттары Европаның көптеген мемлекеттерінің, ... ... ... тілдеріне аударылып, басып шығарылды. Француз
революциясы жариялаған "Бостандық, теңдік, бауырластық" ұраны барлық жерде
жаңа ғасыр бостандық ғасырының ... ... ... ... ... ... ... Европаның феодалдық-абсолюттік
мемлекеттері мен буржуазиялық-аристократиялық Англияның өшпенділігін
өсірді. Контрреволюциялық коалицияның ... мен ... ... Ағылшын дипломатиясы Австрия мен Пруссия арасын реттеп, олардың
біріккен күшін Францияға қарсы айдап ... ... 1791 жылы ... ... ... императоры мен Прусс корольі француз корольіне
бірігіп көмектесу туралы ... қол ... ... ... ... ... ұйымдастырылуының бастамасы еді. 1792
жылдың басында Австрия мен Пруссияның ... ... ... 1792 ... ... Франция Австрияға соғыс жариялады. Ұзамай-
ақ соғысқа Францияға қарсы Пруссия да енді. Заңшығару жиналысы халықтың
қысымымен 11 ... 1792 жылы ... ... ... ... ... ... декретке сәйкес соғысуға жарайтын ер адамдар армияға шақырылды. Күннен
- күнге ішкі контрреволюцияны жеңбей сыртқы контрреволюцияны жеңу ... ... ... ... тақтан құлатуды және сатқын-
генералдарды аямай жазалауды талап ... ... ... өзін-өзі
басқару органы Коммуна 1792 жылдың маусым айының соңында король өкіметін
жою жөнінде петиция қабылдады. Мұны ... ... ... ... более Людовика ХҮІ королем французов"/25.33/.
Парижге шілденің ... ... ... ... -
федераттар келіп жетті. Марсель федераттары ... жас ... Руже ... жазған "Рейн әскерінің әнін" орындап кірді. Бұл ән ... ... ... ... ... гимніне айналды. Федераттар якобиндіктермен
тығыз байланыс орнатып өзінің - ... ... ... ... көңіл-күйін көрсетіп федераттар король үкметін ... ... ... ... үшін ... ... сайланатын Ұлттык
Конвентті шақыру жөніндегі петицияны Заңшығару жиналысына ұсынды. Дәл ... ... ... ... ... ... король өкіметін
қалпына келтіру және "Бүлікшілдерді" аяусыз ... деп ... ... ... ... Бұл ... ашу-ызасын өршітіп, монархияның
құлауын тездетті. Якобиндықтардың басшылығымен Париж халқы Людовик ХҮІ-ның
құлатылуын талап ... 10 ... ... түні ... ... ... дабыл қағылды. Халық секцияларға жиналып, отрядтар
құрды. Секция комиссарлары өздерін революциялық Париж ... деп ... ... ... ұлт!" деген ұран ... ... ... адам қаза ... және ... Францияда мыңдаған жыл
билік құрған монархия құлады. Француз революциясы жаңа ... ... ... ... ... ... көпшілігі қатысты
француз буржуазиялық революциясы барған сайын ... ... ие ... ... ... 2.1. ... өкімет басында
10 тамыз 1792 жылғы көтеріліс нәтижесінде өкімет революциялық ... ... ... Заң ... жиналысы құлатылған король орнына
Атқару өкіметі ретінде әрекет етті. Ол Атқару кеңесі атынан жаңа ... ... ... ... ... ... билікке
шақырылды. Жиондистер Ролан - ішкі ... ... ... - ... Лебрэн - сыртқы істер министрі, Серван - соғыс министрі, Монжу
-теңіз министрі, ал 10 тамыз ... тек ... ғана ... ... тағайындалды/1.102/. Заңшығару жиналысы Людовик ХҮІ-ны
уақытша ғана тақтан түсірілді деп ... ... ... ... және оның ... ... алынды. Ұлттық Конвентті
шақыру жөнінде декрет қабылданды, оған жасы 21 ... ер ... ... ... қатысатын болды.
Халықтың ашу-ызасынан сескенген Заңшығару жиналысы 14 тамызда қауымдық
жерлерді бөлу жөнінде декрет қабылдады, эмигрантардың тәркілеген жерлері
ұсақ ... ... ... ... мәңгілікке немесе нақты ... ... 15 ... феодалдық құқықтармен байланысты сот
процестерін тоқтату жөнінде ... ... 25 ... Заңшығару жиналысы
нақты қүжаттармен дәлелдей алмаған жер иелерінің феодалдық ... ... ... ... ... 1792 жылдың тамыз айындағы
аграрлық заңдар шаруалардың талаптарының бәрін қанағаттандырған жоқ.
19 ... 1792 жылы ... ... ... ... ... 23 ... сатқындығымен ұрыссыз Лонгви бекінісін алды. 2 қыркүйекте
Парижге жақын ... ... ... Интервенттер Парижге бет алды.
Революциялық Францияға қауіп төнген күндері ... ... ... ... энергия көрсетті. Олар Париждің барлық
демократиялык халқын көтерді. Парижде тұрмедегілер ... ... ... ... 2 ... күні кешке халық және майданға аттанған еріктілер
түрмеге ... ... 2-5 ... ... ... ... тартылды. 20 қыркүйек 1792 жылы Вальми селосы
түбінде ... ұрыс ... ... ... деген ұранмен, марсельеза
әнімен француз солдаттары дұшпанға тойтарыс берді, жау ... ... ... Гете ... ... ұрыс ... "Здесь сегодня началась новая
эпоха всемирной истории, и вы можете сказать, что вы были при ... ... ... ... ... ... не ... сөйлегенін түсінген
еді. Вальми революциялық Францияның Европаның феодалдық-монархиялық
мемлекеттерін ... ... ... еді. Ұзамай-ақ француздар ... ... ... ... ... интервенттерді қуды, көрші
елдер территориясына өтті. 6 қараша 1792 жылы австриялықтарды жеңген соң,
француз әскері ... мен Рейн ... ... ... ... ... жалпыға бірдей сайлау қүқы негізінде
сайланған ... ... ... ... ... 750 ... 165 - жирондистер, 100- ... ... ... ... кірген жоқ. Сондықтан оларды - "жазықтық" немесе "батпақтар" ... ... ... актілері монархияны жою және халық қуана қолдаған
Францияда Республика орнату жөніндегі декреттер болды. Алғашқы күннен-ақ
Конвентте, елде жирондистер мен ... ... ... орын ... 10 тамыздағы көтеріліске қатыспаса да, олар басқарушы ... ... ... ... ... кеңесі болды, алғашқыда Конвентте
де жетекшілік жасады. Жирондистер ... ... ... ары ... ... Ұсак буржуазия мүддесін қорғаған ... ары ... ... ... ... революцияны токтатуды
көздеді, халыққа сүйенген Тау революцияны ары қарай жүргізуге ұмтылды.
Осыдан келіп, екеуінің ... ... ... ... ... ... ... қызмет атқара алмайды деген шешім
қабылданды. 23 қыркүйекке дейін Конвент шешімді өзі ... ... ... ... ... алауыздык пайда болды.
Роялистер король тутқынға алынған соң, Людовик ХҮІ мен оның ... ... адам ... ... деп ... ... ... мүнарасы төрт қабаттан тұратын, әр қабатында екі ... және ... ... ... ... есігі мықты. Қараулы бар бірінші
қабатқа - король ... ... - ... ... үшіншіде - принцесса
Элизавета орналастырылды. Тұтқындарға Тампль бағында қыдыруға, бір-бірімен
сөйлесуге рұқсат етілген. Тек түн ғана ... ... ... Тіпті
оларға кітаптар, жазу құралдары да ... ... ... ... ... бірге болды. Мұнара жанында асханада 13
аспазшы оларға тамақ дайындады. ... ... ... ... ... 28 мыңнан астам франк жұмсады. Корольдің ұсақ-түйегіне 2 мың франк
берілді. Кейін, корольдің бұл ақшаға ... ... ... көндіруі
мүмкін деген оймен тоқтатылды. Король және оның семьясына ... ... ... ... ... бүрынғы король тағдыры жөніндегі мәселе қызу
айтыс тудырды. Қалың ... ... ... сотқа беруді талап етті,
якобиншілер халық талабын әділетті деп ... ... ... Верньо
сияқгы жиондистер Людовик тағын сақтай алмасын ... соң, тақ ... ... ... ... көтерді /3.87/. Корольге мемлекеттік
сатқындығы деген айып тағылып, сот ісі қозғалды. ... ... ... ... ... бөлімде кіріспе ретінде тарихи фактілер жинақталды.
Онда, корольдің ... ... ... ... ... ... қашу, антты бұзу сияқты айыптар тағылды. Екінші бөлімде
корольдің 10 тамызға дейінгі халыққа қарсы өшпенділік фактілері жинақталды.
11 қыркүйек ... ... ... және мэр ... ... ... ... таныстырып, оны тергеуге шақырды. Король өзін ... ... деп ... ... ... Сол ... Конвент төрағасы,
айлакер, оратор Баррер болатын. Король келгенде, ол ... деп ... ... На вас смотрит вся Европа. Будущие поколения будут ... с ... ... ... поэтому достоинство и
беспартийность, подобающим судьям. Вспомните о том ... ... был ... ... когда он был возврашен и Варенна в Париж.
Людовик! Французский народ подымает ... вас ... ... да ... ... ... жауап берді. "Виновен ли Людвик Капет
в устройстве заговора против свободы ... и в ... на ... государства?" мәселесі 14 және 18 қаңтарда Конвент жиналысында
дауысқа салынды. Конвентке қатысқан 747 депутаттың 683-і "ия" деп ... ... ... ... шүбә ... ... осы ... ұсыну қажет пе, деген қарарын 281-і қолдады, 423-і ... ... ... ... ... ... өлім ... беруді 361
депутат қолдады, Осылайша Конвент корольді өлім жазасына кесті.
21 қаңтар 1793 жылғы ... ... ... ... ... ... король каретаға отырды. Людовик үнемі дұға оқып отырды.
Эшафот бұрын Людовик ХҮІ деп аталған, қазіргі Революция ... ... ... 40 ... ... тұрғызылып, зеңбіректер орнатылды.
Роялистер "кім корольді құтқарғысы келсе, бізге қосылыңдар" ... ... ... ... ... Сағат 10.00. Людовик жаза орнына келді.
Баскесер Самсон көмекшісі корольдің қолын байлауға кірісті. ... ... ... эшафотқа шығып: "Я умираю, будучи невиновен в
преступлении, в котором меня обвиняют; ... ... моей ... ... ... моя ... спаяла счастье Франции" деп айқайлады. 10 сағат 20
минутта Людовик ... басы ... ... ... ... жамандағын,
барынша мақтаған король қаза тапты.
Англия, Испания, Голландия және басқа мемлекеттердің өкіметтері
француз ... ... ... ... ... ... коалицияға қосылудың сылтауы ретінде ... ... ... ... ... жеңістері мен Бельгия және ... ... ... ... күштерінің оны қолдауы мазасыздандырып жіберді. Француз
республикалық армиясы басқа елдердің территориясына ""Мир хижинам, ... ... ... ... ... ... Рейндік
провинцияларында француздык республикандық солдаттарды азат етушілер
ретінде қарсы алды. Европа монархиясы ... төзе ... ... ... ... және ... ... көңіл-күйдің тарауы ағылшын басқарушы тобына үлкен қорқыныш
тудырып, оларды революциялық Францияға қарсы ашық ... ... ... ... француз елшісі Англиядан шығарылды. 1793 ... ... ... ... ... ... ... сол жылдың көктеміне
қарай құрылған Европа мемлекеттерінің бірінші коалициясын басқарды. Оның
құрамына Англия, Австрия, Пруссия, ... ... ... ... ... ұсақ неміс мемлекеттері кірді/5.37/. Орыс императрицасы
Екатерина II-і Франциямен ... ... ... орыс портына
француз кемелерін жібермеу жөнінде империяға француз азаматтарын енгізбеу
жөнінде қарар ... ... ... ... ... ... кірген жоқ, өйткені Екатерина П-і ... ... ... ... экономикалық жағдайын қиындатты. Үлкен армияны ұстау
зор шығынды қажет етті. ... ... ... ... ... ... көбейту арқылы жаппақ болды. Бұл оның құнсыздануына әкеп соқты да,
товарлардың әсіресе ... ... ... ... ... және ірі ... ... сатып алып, оны рынокқа шығармай нан
бағасын өсірді. Нан және басқа ... ... ... ... ... ... ... Елді ашаршылық, қайыршылық жайлады.
1792 жылдың күзінен бастап Парижде провинциялық қалаларда және ... ... ... өріс ... ... ... жағдайын жақсартуды,
азық түлікке нақты баға ... ... ... ... ... Кедейлердің Тур және кейбір қалаларда нанға нақты бағаға зор күшпен
қолы жетті. 1793 жылдың басына ... ... ... негізгі
талабы максимум болды. Оны қолдап Конвентке көптеген петициялар, үндеулер
түсті.
Париж секциялары, әсіресе ... ... ... ... ... ... ... қайраткері, бұрынғы
священник Жак Ру бұл ... ... ... көрсете алды. Халық
арасында Жак Ру, Теофиль ... ... сөз ... ... қолдады.
Жирондистер оларды жек көріп, "құтырғандар" ... деп ... ... қобалжуды тоқтатуды талап етті. Жирондистер
сауда-өнеркәсіп буржуазиясы мен ірі жер ... ... ... бұл
талаптарды орындамады.
Жирондистер аграрлық мәселеде де халыққа қарсы саясат жүргізді. Олар
1792 жылдың күзінде-ақ деревня кедейлеріне ... ... ... ... жөніндегі тамыз декреттерін жойған болатын. 1793 ... ... ... ... мен орта ... қарсы
бағытталған "Ұлттық мүліктерді" сату тәртібі жөніндегі декрет қабылдады.
Декрет кедей шаруалардың ... ... ... ... жер ... тиым салды. Бүған қарсы Гар, Ло, ... ... ... ... болып өтті. Революцияның әлеуметтік
үлкен күші - ... - әлі де ... ... ... ... жылдың науырызында жирондистермен жақын генерел Дюмурье бастаған
француз әскері Бельгияда австриялықтармен келіссөз жүргізіп, өз ... ... ... ... ... ... Алайда, оның
сатқындық әрекеті жүзеге аспай француз әскері Бельгиядан және ... ... жау ... ... Соғыс қайтадан Франция территориясына
ауысты. 1793 жылдың наурызында Вандейде контрреволюциялық ... ... ... Бұл ... католиктік шіркеу ықпалындағы және Конвенттің
жалпыға бірдей ... ... ... жергілікті шаруалар көптеп
қатысты. Ұзамай-ақ көтерілісті Англиядан көмек алған ... - ... ... ... ... ... саспады. Еріктілер мыңдап
әскер қатарына енді. 4 ... 1793 жылы ... ... ... ... ... Франция территориясында астыққа
нақты баға енгізу ... ... ал 20 ... - мәжбүрлік зайемді
шығару жөнінде ... ... ... ... мен елдің қорғанысын
күшейту үшін қажетті шаралардың барлығына ... ... ... ... ... ... ... Париждің революциялык халқына және
якобиндіктерге қарсы қүресін күшейтті. 1793 жылдың сәуірінде жирондистер
Контрреволюцияға қарсы ... ... ... ... халықтың
сүйіктісі революционер-демократ, жирондистердің ... ... ... ... жазаға тартуға берген болатын. Бірақта
Революциялык трибунал "халық досын" ақтады, Марат Конвентке салтанатты
түрде ... ... Осы ... қарамай жирондистер Париж Коммунасы мен
басқа революциялық-демократиялық органдарды талқандаудан бас ... ... ... ... ... ... ... "12-нің комиссиясы" деп
аталатынды құруды талап етті. Бұл ... ... ... ... қарсы қүресті басқаруға тиіс. Жирондистер Лионда
контрреволюциялық төңкеріс ұйымдастырды және ... ... ... қолға
алуға тырысты. Жирондистердің саясаты жаңа халық көтерілісінің сөзсіз
туатындығын көрсетті.
31 ... 1893 жылы ... ... өз ... ... ... ... үйіне қарай жылжыды. Санкюлоттармен
/санкюлоттар деп ұзын шалбар ... ... ... ... ... якобиндік Анрио басқарған Ұлттық гвардия отрядтары да Конвентке қарай
бет алды. Конвентке жеткен олар "12-нің комиссиясын" жоюды және ... ... ... талап етті. Робеспьер Жирондистерді
кінәлап сөз сөйледі. Конвент "12-нің комиссиясын" тарату ... ... ... ... ... ... Осылайша 31 мамыр көтеріліс
әрекеті шешуші нәтиже берген жоқ, қүрес жалғаса берді. 2 ... ... ... гвардия және қаруланған азаматтар Конвент үйін қоршап
алды. Амалсыздан Конвент өз құрамынан 29 ... ... ... ... 31 ... ... ... көтерілісі ірі
буржуазияның саяси үстемдігіне қатты сокқы берді.
2.2. Якобиндік революциялық-демократиялык; диктатура
Якобиндіктер ... ... сын ... ... ... ... ... - солтүстіктен, шығыстан, оңтүстік-шығыстан, оңтүстіктен -
Францияға басып алушылар әскері жылжыды. Маусым ... ... ... 63-ін ... ... Конвент билігі ашыққан Парижге ғана
жүрді. ... ... ... ... Дантон басқарған Қоғамдық Құтқару
Комитеті қауіпті жою жолдарын білмеді. ... ... 6 ... ... ... тұтқындауға қарсы әрекетіне жол ... ... ... ... ... ... өлім комитеті" деп атады.
Осындай өте қауіпті күндерде якобиндіктер табандылық көрсетті. Робеспьер 31
мамыр және 2 ... ... ... ... ... ... ... опасности исходять от буржуазии; чтобы победить буржуазию, надо
обьеднить народ..." деп ... ... мен ... ... ... ... ... талап етті. Жирондистер Францияның
оңтүстігінде және оңтүстік-батысында көтеріліс ұйымдастырды. ... ... ... ... ... ... ақша және ... етті. Революция жаулары революциялық қайраткерлерге террористік
қастандықтар ұйымдастырды.
Қастандықгың бір көрінісі: 1793 жылы Шарлотта Корде - ... ... ... нормандық сымбатты қыз. Ол 9 шілде 1793 жылы ... ... ... ... Ал ... кешірім сұрап, Англияға кеткені
жөнінде хат қалдырады. Шарлотта "Провиданс" мейманханасына ... ол ... ... тапсырады. Дюперре ішкі істер ... ... ... ... Канн ... ... Шарлоттадан
беріп жіберуге тиіс болды. Шарлотта Конвентпен, Горамен сырттай танысты. Ол
тек Маратты көре алмады: өйткені ол ... ... ... ... ... ... сағат 8.00-де үлкен пышақ сатып алады, онан соң Жеңіс алаңына
барып, Медицина мектебі ... 44-ші ... ... ... жалдайды.
Шарлоттаның Маратта қандай жұмысы бар? 13 шілде аурудан әлсіреген ... ... ... ваннада отыр. Жүдеген, азған ... ... ... ... бен қалам. Қалтасында 11 су қағаз ақша. ... ... осы. ... есік ... Есіктен естілген дауыс Францияға көмек
көрсетуге ... әйел ... ... оның ... ... ... ... Шарлотта Корде ішке кірді. "Азамат Марат, мен толқыған Каннадан
келдім. өзіңізбен сөйлескім келеді". Марат: ... не ... ... ... ... ... ... бастары екі аптадан кейін ... жаза ... ... ... ... жүрегіне қадайды. Мараттың
соңғы сөзі: "Ко мне милая!" болды/8.462/. Осылайша ... ... ... ... келген якобиндіктер диктатура құрылымы жөнінде жоспары
да, ... да ... ... ... ... конституция жасап,
халыққа бекітуге ұсынды. 1793 жылғы ... ... 1791 ... ... ... ... және XIX ғасырларда қабылдаған
буржуазиялык конституциялардың ішіндегі ең демократиялық болып табылады.
Онда ... ... ... ... 1793 ... ... Францияда
республикалық құрылым орнатты. ... ... ... ... ... ... ... билігі 24 адамнан тұратын, оның жартысы
жыл сайын өзгертіліп отырылған Атқару кеңесіне берілді. ... ... ... және ... ... Декларациясы" адамға бостандық,
теңдік, қауіпсіздік, ... ... ... ... бірдей
бақыт" жариялады. 1793 жылы ... ... ... жеке адам, дін, баспасөз, петиция тапсыру, заң ... ... ... алу, ... ... көмек көрсету,
езуге қарсылық құқықтары; Конституцияны халықтың басым көпшілігі ... ... тап ... ... 1793 ... конституцияны
жүзеге асыруына мүмкіндік бермеді.
Конвент шілдеде Қоғамдық құтқару комитетінің басшылығынан Дантонды
түсіріп, құрамын жаңартып, ... ... ... ... бұл ұйым ... ... ... органына айналды. Конвент
пен Комитет өз билігін Конвент депутатарынан ... ... ... ... комиссарлары әскер ішінде де үлкен жұмыстар жүргізді:
әсерді барлык қажеттіліктермен қамтамасыз етуге қамқорлық жасау, ... ... ... ... ... ... сатқандарды аямай
жазалау.
Революциялық-демократиялық диктатура жүйесінде жергілікті революциялық
комитеттер үлкен роль атқарды. Олар ... ... ... ... ... контрреволюциялық элементтермен қүрес
жүргізді, Конвент комиссарларына міндетерін жүзеге асыруға ... ... ... ... тармақтары провинциалық клубтар мен халыктык
ұйымдар якобиндік диктатура шешімдерін жергілікті ... ... көп ... сіңірді. Париж Коммунасы мен Париждің 48 секциясының
комитеттеріде өте ... ... ... ... ... ... ... жергілікті жерде халық инициативасына ... ... ... ... ... Конвент жаппай
әскерге алу жөнінде декрет ... Оның ... ... "Осы ... Республика территориясынан жау толық қуылғанша барлық ... ... деп ... деп ... Бұл ... ... мобилизацияланғанын көрсетеді. Жауға қарсы барлық француздар ерлер,
әйелдер, балалар, кәрілер - тартылды. Халық 23 ... ... ... ... ... ... республика әскері 420 мың адамға ие болды. Үйде
қалғандары қару-жарақ мастерскойларында жұмыс ... қару ... ... ... ... адам қорғаныс ісіне өз үлесін қосты. Ел қалай болсада
жеңіске ... ... ... ... ... суын ... ұсак ... -
шал соғыстан баласы үйіне келгенде есігін ашпайды. "Менің Ұлым ... ... ... ашпаймын" деп баласына жауап береді/9.110/.
1793 жылдың жазында Республиканың азық-түлік жағдайы нашарлап кетті.
Қала кедейлері ... ... атап ... "құтырғандар", якобиндік
үкіметтің саясатын, 1793 жылғы конституцияны кедейлер мүддесін қамтамасыз
етпейді деп сынады. Жак Ру ... деп ... ... ... ... ... ... может безнаказанно изнурять другой ... ... ... ... ... өлім жазасын енгізуді,
революциялық террорды күшейтуді талап етті. Якобиндер ... ... ... ... ... басында Жак Ру және
"құтырғандардың" басқа көсемдері ... ... ... табиғатын көрсетті.
Плебейлер революцияның қүрескер күші болып қала берді. 4-5 ... ірі көше ... ... ... ... басты талаптары: "жалпы
максимум", революциялық террор, кедейге көмек. ... ... ... ... ... ... тырысып санкюлоттардың тілегін
орындауға кірісті. 5 қыркүйекте ерекше "революциялық ... ... ... ... Оның міндетіне Конвент пен Комитеттің
директиваларын орындату ғана емес, Парижді ... ... ... ... ... ... де ... қыркүйекте Конвент негізгі азық-түліктерге және күнделікті қолдану
товарларына - жалпы максимум, нақты баға белгіленді деп жариялады. ... ... ... ... ... ... 1793 ... көктемінде астық
және басқа азық-түлік товарлары тартып алынды. Қазан айының соңында Орталық
азық-түлік комиссиясы құрылды. Оның міндеті: ... ету ісін ... ... өмірге енуін жүзеге асыру. Алыпсатарлыққа жөне ... ... үшін өлім ... ... Халықтың қысымымен Конвент
террор мәселесін қолға алды. 17 ... ... ... ... ... ... құқықтарын кеңейткен "күдіктілер"
туралы заң ... ... ... ... қарсы
революциялық террор күшейді. Көп ұзамай-ақ бұрынғы королева Мария-
Антуанетта және ... ... ... ... сотына
беріліп, жазаланды/11.201/. Республика жауларының мүлкі тәркіленді. Конвент
Вандейде контрреволюция қайткен күнде де жеңіліс табу ... ... ... ... ... ... алынып, егіндерін
жұмысшылар отряды жинап алуын ... ... ... ... жергілікті
органдарында тазалауды жүргізу және революциялық тәртіп орнату үшін шексіз
құқық иеленген комиссарларды департаменттерге жіберді. 1793-1794 жылдардағы
якобиндік ... ... ... А.И.Герцен былай деп сипаттады: "Террор
93 года был величествен в своей мрачной беспощадности; вся ... ... ... наказать революцию; отечество действительно было в опасности.
Конвент завесил на ... ... ... и поставил гильотину стражей "прав
человеческих". Европа с ужасом ... на этот ... и ... ... ... ... ... жылдың тамыз-қыркүйек айларында революциялық-демократиялық
жүйесінің негізгі белгілері ... 10 ... 1793 жылы ... ... ... құру ... декрет қабылдады. Якобиндік диктатура
режимі заң ... ... ... үкіметтің саяси табиғаты мен
революциялық-диктатураның саяси ... ... 10 ... 1793 ... ... ... ашып ... Якобиндік диктатураның
жоғарғы органы Ұлттық Конвент болды. Ол заң және атқару ... ... ... ... ... өз ... комитетер құрды, өкілеттігі бар
депутаттар атқару ... ... ... Конвент депутаттары, кең
өкілеттілік пен құқықтарды иеленген оның комиссарлары департаменттер ... ... ... ... ... ... мүшелерінің
көпшілігі көбінде іс сапарда жүрді. Шын мәнісінде Францияның революциялық
үкіметі Қоғамдық құтқару комитеті ... Оған ... ... ... ... ... апта ... есеп беріп отырды. Қоғамдық кұтқару
комитеті Қоғамдык қауіпсіздік ... ... ... оның ... ... - ... ... суретші Давид, шіркеудің бітіспес жауы
Вадье ... ... ... 12 адам ... ... ... ішкі ... күресті, полицияны басқарды.
Конвент пен Комитет биліктерін ... мен ... ... арқылы жүзеге
асырды.
Революциялық үкіметтің саяси бағытын жүзеге асыруда және ... ... ... ... бөлімдерімен Якобиндік клуб үлкен роль
атқарды. Якобиндік клуб революциялық-диктатураның саяси ... ... ағаш ... ... ... пен Шалье бюсттерімен безендірілген
ескі, кең залда кеш сайын ... ... ... ... ... ... ... тең болатын: Мүнда министрлер де,
генералдар да, комиссарлар да жоқ - барлығы қоғам ... ... ... саяси репутациясы жоғары еді.
Революцияны халық жасады. Революция жаңа адамдарды туғызды. Оның
көсемдері, оның ... ... оның ... оның ... ... ... дейін белгісіз адамдар еді. 1789 жылы ... ... - 31, ... - 30, Камилл Демулен - 29, Бабеф - 29,
Шометт - 26, Сен-Жюст - 22, Гош - 21 ... ... ... ... ғана ... ... ... дамып келе жатқан жаңа қоғамдық
құрылыстың, капиталистік ... жаңа ... ... жылдың күзіне қарай контрреволюцияға қарсы көтерілген халықгың
қозғалысы ... ... ... ... басында контрреволюцияның
оңтүстіктегі тірегі - Лион ... ... ... ... ... бүлікшілдерді қыспаққа алып, шабуылға көшті.
Контрреволюция ... ... ... ... ... нәтижесі
Европалық коалициямен ұрыс даласында шешілетін еді. Конвенттің ... ... ... 14 ... ... 1794 ... ... армияда 600 мың жауынгер болды. Тылда жаңа резервтер құрылды,
Сен-Жюсттің ... ... ... ... 1 млн. 200 мың ... ... нашар киінгенмен, олардың әскери рухы және
моральдық көңіл-күйі жоғары болды. Осы орайда ... ... ... ... ... ... үлкен роль атқарды. Сонымен қатар,
өнеркәсіпте қорғаныс ... ... ... ... мылтықтар,
қарулар шығаратын көптеген мануфактуралар мен мастерскойлар ашылды.
Республиканы ... ... ... ... ірі ... -
теоретик, инжинер Лазар Карно жан аянбай ... ... ... өздерінің
қабілеттеріне қарай жоғарғы командалық қызметке кіре алатын болды. Олар ... ... ... ... Әскерде қатаң тәртіп орнатылды.-
Осының нәтижесінде 1793 ... ... ... ... ... ... ... Революциялык армия Наполеонның даңқын асырды.
6-7 қыркүйекте Гондсхоот түбінде болған қанды ұрыста ... ... ... ... ... ... ағылшындық
армияны шегінуге мәжбүр етті. Бұл якобиндік армияның үлкен жеңісі еді, ол
француздардың өз күшіне сенімділігін арттырды, халық пен ... ... ... ... ... үрыс ... ... бетбүрыстың
бастамасы болды. Табыс француздар жағына көшті. 15-16 қазанда Карно мен
Журдан басқарған француз ... ... ... ... ... Кобургскийдің армиясын талқындап Мобеж бекінісін алды/16.163/, жау
толық жеңілген жоқ еді, ... ... әлі алда ... ... қыста француздар инициативаны өз ... ... ... ағылшындардан азат етілді. Оны ... ... дос, жас ... ... Наполеон Бонапарт көзге түсті. Шығыс
майданда Гош пен Пишегрю австриялықтар мен пруссактарды Эльзасқа ... ... ... ... ... француз армиясы ұрысты
жүргізу шеберлігімен, негізгі соғыс тактикасымен жаудан асып ... ... ... ... ... езгіден азаттык алған
шаруалар мен толықтырып отырды.
Қоғамдық құтқару комитеті сыртқы саясаттың принциптерін және ... ... ... Ол ... ... Штаттарымен,
Швейцариямен, Даниямен достық қатынас орнатуға, Швеция, ганзей, қалаларымен
бейтараптықты ... ... ... ... қарсы Швеция мен Түркияға
құпия дипломатиялык агенттер жіберді. Коалиция лагері ішіндегі ... ... ... ... ... бағыт ұстады. 1793
жылдың желтоқсанында Пруссия мен Австрия Дат ... ... ... ... ... ... Бұл кезде Республиканың жағдайы жақсы
еді, бейбітшілік кезеңін қажет етпеді. Оның үстіне ... ... ... ... ... ... ... бар
күшін салды. Бұрынғысынша республиканың барлық жоспары қару ... ... ... жеңістен кейін якобиндік диктатура лагерінің ... ... өрши ... ... ... ... ... саясаты және ол құрған режим Францияның қоғамдық ... ... ... ... аз ... ... революцияның
өз дамуының барлық кезеңінде жүргізген ... ... ... ... ... феодализмді құлатып,
елдің өндіргіш күштерінің дамуына кедергі жасаған ортағасырлық феодалдык
қалдықтарды ... ... ол ... ... ... еркін
дамуына жол ашты.
11 тамыз 1792 жылы Бильо-Варенн ... жаңа жыл ... 1793 ... ... "революциялық календарь" деген атпен ... ... ... жыл ... 22 қыркүйек 1792 жылы республиканың бірінші жылы, бірінші
күнінен басталды. Барлық 12 ай отыз ... ... ... ... ... ... байланысты болды. Күз: вандемьер /қыркүйек-қазан/
-жүзім жинау айы, брюмер /қазан-қараша/ - тумандар айы, ... ... - ... айы. Қыс: ... ... -қар, плювиоз /қаңтар-
акпан/ - жаңбыр, вантоз /ақпан-наурыз/ - жел. Көктем: жерминаль /наурыз-
сәуір/ - көктеу, флореаль /сәуір-мамыр/ - ... ... ... ... шалғын. Жаз: мессидор /маусым-шілде/ - егін орақ, ... ... - ... ... ... - жеміс. Күндердің аралар күні,
қарлығаштар күні сияқты ... ... Айға ... ... санкюлотидалар
деп аталды. Егін жинау аяқталған соң санкюлотид күндері жалпыхалықтық
мереке өткізілді. 14 ... ... ... мереке 10 тамыз деп
жарияланды/17.188/. 3 мыңнан астам елді ... ... ... ... ... ... қайраткерлерінің аттары қойылды: дүниеге көптеген
Периклдер, Гракхтар, Мараттар, Санкюлоттар келді. Теңдіктің символы ретінде
бір-біріне "сен" деп ... ... ... ... және плебейлердің мүддесімен санасқан
революциялық үкіметтің әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... Буржуазиялық қатынастардың дамуына жол аша отырып,
якобиндік үкімет ... және ... ... орнатты, «буржуазияның
экономикалық мүдделі саласына араласты, оның капиталистік ... ... ... Осы ... ... диктатура ішінде қайшылық туды.
Европалық коалицияның ... ... ... ... қаупі буржуазия мен деревняның ... ... елге ... революциялық диктатура режимімен келісуге мәжбүр етті. Францияның
шетелдіктердің езгісінен және буржуазиялық ... ... ... тек якобиндіктердің - ... ... ... қолынан ғана келетін еді. Якобиндіктер құрған
революциялық режимге буржуазия мен ауқатты топ уақытша деп көнді. Майданда
жағдай ... ... соң олар ... ... ... Гонсхоот
түбіндегі жеңістен кейін ұзамай-ақ Қоғамдық құтқару ... ... ... 25 ... ... отырысында бір топ ... ... ... ... ... Сол күні Эбер якобиндік клуб
мәжілісінде конституциялык атқару ... ... ... ... ... ... ... Конвент 10 қазанда Уақытша революциялық үкімет туралы
декрет қабылдаған соң Комитет өкілеттілігі ... ... ... ... ... ... қарсы ашық оппозиция үнін өшірді. Алайда,
25 қыркүйек якобиндік ... ... ... тоқтамағандығын көрсетті.
Сонымен бірге плебейлердің қолдауына сүйенгенмен якобиндік үкіметтің
саясаты плебейлердің барлық талаптарын қанағаттандырған жоқ. ... ... ... бүрынғысынша қоғамның ең күйсіз, езілген топтары болып қала
берді. Якобиндік диктатура аппараты ... ... ... ... еңбек жағдайын жақсатуға мүмкіндік бермеді. Ле Шапелье ... ... ... ... ... ... ... алыпсатарларды
қудалау, реквизиция, мемлекеттің жекеменшікке араласу саясаты оған ірі
жекеменшік иелерін, қала мен село буржуазиясын қарсы ... ... ... ... ... ... революциялық
процестерде байқалып тұрды. "Құтырғандарды" ... соң, ... ... ... якобиндіктерге көшті. Бұрын халықтың кедей тобымен
тығыз байланыста болған солшыл якобиндіктер - Шометт, Паш, Гужон, ... ... ... ... ... қамтамасыз етуте тырысты.
Коммуна Парижде нанға карточка енгізді, ... ... қала ... ... ... ... ... Солшыл якобиндіктер максимум туралы
заңның орындалуын, оны бұзғандарды қатаң жазалауды талап етті.
Пьер Гаспар Шометт ... ... ... ең жасы, ең
көрнекті қайраткері болды. Революция басында 26 жастағы ол, үлкен еңбек
жолынан ... еді: ... ... ... ... ... Кедей Шометт
спартандық өмір кешті. Руссо мен ... ... ... ол революция
кезінде өз атын грек философы атына Анаксагор деп өзгертті. Шометт ... ... жауы ... ... ... басшыларының бірі ретінде Парижде
"дехристианизация" саясатын жүргізді. Шометт ... ... мен ... ... ... ... күресте және
қоғамның езілген топтарының әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... білім беруге ерекше назар аударды.
Революция жойған діни конгрегация қолында болған ескі мектептің орнына 1793
жылы 19 желтоқсан ... ... ... түңғыш рет тегін бастауыш білім
беру мектептері енгізілді. 1794-1795 жылдары ... ... ... ... ... ... ... Соның ішінде Политехникалық мектебі,
Қолөнер мен өнер консерваториясы, Музыка консерваториясы бар және ... ... ... ... ... ... Француз революциясының
өнерінде революциялық классицизм басым ... Луи ... ... ... картиналары, М.Ж.Шенье поэтикалык шығармалары кең тарады/19.202/.
Қараша айының соңында Робеспьер ... ... ... ... ... ... ... оған Шометте қарсы шықты.
Конвент 5-8 желтоқсанда Робеспьер ... ... ... табыну еркіндігі
туралы декрет қабылдады/20.173/. Алайда, Конвент революциялық диктатураға
қарсы шыққан дін элементтеріне қарсы күресін тоқтатқан жоқ.
Дантон ... ... соң, ... ... ... ірі тұлғасы
болып қала берді. 1792 жылғы сын күндердегі Дантонның ролі, республиканың
басқарушы органдарындағы қызметі және ... ... ... ... ... ... соң да ... жоқ. 31 мамыр - 2 ... ... ол ... ... келісімге келу жолдарын
іздеді. 1793 жылдың күзінде Дантон саясаттан аулақтап жеке өмір кешті,
алайда якобиндік клубтағы ... ... ... ... тыс ... ... ... етуге тырысты. Дантонның маңайына көзқарастары жағынан жақын
Конвент пен якобиндік клубтың ... ... ... ... ... ... Лежандр, Делоне тағы басқалар топтасты. 1793 жылдың
күзінен бастап дантондықтар ымырашылдық саясат ... ... ... ... ... ... бағалап, Англиямен бейбіт келісімге
ұмтылды. Дантондықтар жаңа ... ... ... ... ... ... ... үкіметің басқарушы робеспьерлік
тобына сол жағынан эбертистердің қысымы күшейді, сырт көзге- ... ... ... ... ... Бұл ... әлеуметтік
құрамы әртұрлі болатын. Оның лидері - талантты журналист Ж.Р.Эбер ... ... ... ... ... ... байланыста болды.
"Құтырғандарға" қарсы шыға отырып, ол олардың үндеулері мен ... 1793 жылы ... ... ... ... сайланды. Өзінің
газеті "Пер Дюшен" жалпыхалықтық сипатта болатын. Эбер 1793 жылы ... ... ... бөлектене бастады. Бірте-бірте өзінің
тобын құрды. Ол революциялық ... ... ... ... ... ... ... Эбер ірі саудагерлер мен көшедегі көгеніс сатушыларды
айырмады, екеуіне де репрессия қолдануды, шіркеу мен ... ... ... ... ... ... сүйенді. Плебейлік
элементтерден тұратын революциялық армия ... ... ... роль ... Армия басшылары, армияның өкілеттілігін
кеңейтуді талап еткенде қарулы күштердің басшылығының ... ... ... Қоғамдық құтқару комитеті бүған келіспеді. ... ... ... де ... ... - ... мен дантондықтар бір-бірімен бітіспес күрес
жүргізді. ... ... ... ... Кутон басқарған революциялық-
диктатура режимін өзгертуге ұмтылды. Екі фракцияда да дантонистерге де,
эбертистерге де мүше ... ... ... ... ... тобынан,
шаруалар мен плебейлік элементтерден құралған революциялық үкімет бірыңғай
және жүйелі бағыт жүргізе алмады. ... ... ... жағдайы өте нашар болатын. Буржуазия максимумға қарсы шықты. ... 1794 жылы ... ... ... атынан Сен-Жюст Конвентте
баяндама жасап, ол шегінуге мөжбүр етуге және өз ... ... ... ... ... ... ... "Укрепить республику может
только полное уничтожение всего, что ей ... ... ... ... ... ... при ... меча"/21.179/.
Сен-Жюсттің ұсынысы бойынша 26 ақпан мен 3 наурыз күндері Конвент
қаулы қабылдады, онда ... ... деп ... адамдардың жекеменшігі
тәркіленеді және мүлкі жоқ патриоттарға таратылады деп көрсетілген. 1 ... ... ... ... ... үшін ... ... қайта
тексеріліп, олардың революцияға қарсы шықпағандары босатылатын болды.
Вантоз декреттерінің ... және ... ... болды. Халык вантоз
декреттерін қуана қарсы алды.
Осыдан іле-шала ... ... ... қарсылык
ұйымдастырды. Эбертистер Коммуна мен Париж секцияларының қолдауына иек
артты. Шометт ... ... ... ... ... ... бұл әрекетін сынады. Секциялар да эбертистерге қарсы ... ... ... қолдамады. 14 наурызда Эбер, Ронсен, ... ... ... 24 ... олар ... Революциялық армия
таратылды және жойылды. 30 наурыз күні /9 жерминаль/ ... ... ... ... ... жөнінде қаулы қабылдады. Дантон
Робеспьер мен ... ... ... ... деп ... ... оған ... кетуді ұсынды. Сонда ол: Разве можно унести отечество
на подошве башмаков?"/22.541/, деп ... ... ... оның бұл сөзі ... ... және оның ... революциялык Трибунал сотына
беру көп дау тудырды. Якобиндік клубтың төрағасы болып сайланған Дантонның
досы Лежандр Конвенттің тұтқындалғандарды ең алдыменен тыңдауын ... ... ... ... ұсынысы қабылданды. Қорыққан
Лежандр Жиналыс пен ... ... ... ... ... 2
сәуір күні /ІЗ жерминальде/ басталды. 4 сөуірде /15 жерминаль/ ... өлім ... ... 16 ... жаза ... ... ... соң 10 сәуірде Революциялық Трибуналда Шометт және оның жақтастарына
процесс басталды. Шометтке Коммунаны ... ... ... ... қою ... жүргізу кінәсі тағылып, өлім жазасына кесілді.
13 сәуірде үкім орындалды.
1794 ... ... ... ... ... ... армиясы жаудан рухани басымдылыкта шешуші ұрысқа дайын еді. 1794
жылдың көктемгі компаниясы едәуір табысты ... ... ... ... ... территориясына енді, Испанияда соғыстың табысты
жүргені сонша, үкімет ... ... ... жөніндегі мәселені
талқылай бастады. Солтүстікте және солтүстік-шығыс майдандарда бетбұрыстар
басталды. 18 ... ... ... ... Туркуэн түбінде
австриялықтарды талқандап, 60 зеңбірек пен 2 мың ... ... ... Сен-
Жюст пен Леба Арденна армиясын қайта құрып, инициативаны өз қолдарына алды.
Солтүстік армия 17 ... ... ... ... 80 ... 5800 ... 25 ... Арденна армиясы Шарлеруаны алды. Журдан бастаған
француздар Флерюсте жеңіске жетті. Бұл ... есік ... онан ... ... ... басып алынды. Соғыс Голландия шекарасына қарай
жылжыды. Коалиция күйреу ... еді. ... ... ... Костюшка бастаған поляктар көтерілісі коалиция лагерінің ішінде
қиындық туғызды. Пруссия, Австрия, Голландия әр ... ... ... ... ... ... ... сепараттық бітім-шартын
келісуге ұмтылды.
Елдің азық-түлік жағдайы жақсарды. Америка Құрама Штаттарынан Брестке
алғашқы ірі азық-түлік партиясы келді. Үкімет ... ... ... ... ... 1794 ... ... егін науқаны табысты ... ... ... ... ... ... ... жіберуте шешім ... ... Бұл ... ... ... Якобиндік үкімет экономикалық өрлеу
мен елдің қорғаныс қабілетін арттыру ... ... ... ... ... ... өнеркәсіпке кредиттер мен субцидия берді.
1794 жылы өнеркәсіп өндірісі әсіресе соғыс өнеркәсібі ... ... ... ... соң елде ... ... ... Министрлер мен министрлік жойылды. Оның орнына
Қоғамдық құтқару ... ... "12 ... ... Париж
Коммунасы "тазартылып", жаңартылды. Шометтің орнына Пейян тағайындалды.
Алайда ... ... ... ғана өзгерді, әлеуметтік сипаты сол
қалпында қалды. ... елде ... ... пен ... ... ... Провинциялардағы революциялык трибуналдар жойылды,
барлық іс Париждегі Революциялык Трибуналда ... ... ... ... ... ... ... жастар тартылды. Мәселен
Робеспьердің ... ... 20 ... Марк ... ... ... жерлердегі комиссарлардың ... ... ... ... Конвент Барердің баяндамасы бойынша "Ұлттык қайырымдылық
кітаптарын" құру жөнінде декрет ... ... ... ... ... ... жетімдер, еңбекке жарамсыздар, қариялар тізімі. Мамыр
айының соңында Париж қайыршыларына күніне 15-25 су беру ... ... ... ... ... плебейлердің мүдделерін қорғап, олардың
таянышынан айырылмауды көздегенін көрсетеді.
10 маусым 1794 жылы Робеспьердің ұсынысымен ... ... ... заң ... Алты апта бойы Революциялық Трибунал осы заңға ... ... 50-ге ... өлім жазасына үкім шығарды. 1794 жылдың шілдесінде
Революциялык үкіметке ... жаңа ... ... Оның ... ... үшін жазадан қорыққан Борда Тальен, сол сияқты жемқор
Фрерондар болды. Бұл қастандыққа көптеген Конвент мүшелері - оның ... ... ... ... комитет және Қоғамдық қауіпсіздік
комитетінің ... ... - ... 27 ... /9 термидор/ 1794 жылы
Робеспьер оның інісі Огюстьен және оның тілектестері Сен Жюст, ... ... ... ... ... Париж Коммунасы, якобиндік клуб
көмекке келді. Коммуна Париж халқын көтеріліске шақырды. Ұлттық ... ... ... ... ... революция көсемдерін азат етуге
тырысып, өзі ... ... ... ... ... өз секцияларына,
Коммуна үйіне асықты. ... ... ... контрреволюциялық
бүлікшілдерге қарсы халық көтерілісі кеңейді, өсті. Плебейлік секцияның
бөлімдері контрреволюционерлерге ... ... ... ... ... мен ... ... қоршап, ... ... ... өз ... ... тапты деп те ойлаған сәт
болды. Алайда, ... мен ... ... ... ... ... алмай, Коммуна үйіне қарай жылжыды. Коммуна үйінің алдына
жұмысшылар, қолөнершілер, ... ... ... ... Ұлттық гвардиясына
келді. Коммунада сайланған Атқару комиссиясы халыққа, армияға үндеу
тастады. Кешке ... ... ... ... ... уақыт өте
берді. Революциялык көсемдер қобалжулық пен асықпаушылық ... ... ... ... ... түн ... келді. Сыртта халык
әрекетке кірісу бүйрығын күтті. Түнге қарай нөсерлете ... ... ... бастады.
Коммуна ақылдасып жатқанда, контрреволюциялық бүлікшілдер ... ... Олар ... мен оның ... ... деп жариялады.
Баррастқа басшылық берілді. Тальен, Бурдон ... ... ... ... сенімді әскери бөлімдерді шоғырландырды.
Олар ... ... ... қимылға кірісті. анрио солдатының сатқындығымен
пароль айқындалып контрреволюциялық әскердің бір колоннасы ... ... ... Бәрі ... ... ... ... диктатураны құлатты. Термидориандар "революциядан және
тираннан бостандық" әкелушілерміз деген қоғамдық пікір туғызды.
2.3. ... ... ... ... әлем ... ... ... Бір
қоғамдық құрылысты екінші бір прогресивті қоғамдык құрылыспен алмастырды.
Оны жүзеге асырушылар Д.Дантон, Ж.Марат, М.Робеспьер, О.Мирабо, ... Жак Ру, ... ... ... Анрио, Лафайет, Карно, Баий,
Бюиссар, Сиейес сияқтылар болды. Олар революция жөнінде әртүрлі көзқараста
болғанымен, ... ... ... сарп ... ... шалған. Соның
ішінде 1793-1794 жылдары якобиндік ... ... ... ... ... Робеспьер. Академик Нарочницкий М.Робеспьерді "Руссоның жолын
қуған жалынды революционер"/24.64/ деп сипаттайды.
Алайда, 1789 жылдың көктемінде Аррастан Бас Штаттқа үшінші сословиенің
депутаты ретінде ... ... ... түскенінде оны, жақтырмай,- кекесінмен
қарсы алған еді. Уақыт өткен сайын, ... ... оның ... ... ... оның ... назар аударылды.
Робеспьер күрделі, қысқа өмір сүрді. Максимилиан Мари ... 1758 ... ... ... ... ... ... Оның әкесі, атасы сот
қызметіндегі адамдар болған. Ауқатты өзіндік дәстүрі бар патрициандық ... ... ... қалада беделді еді. Максимилиан жеті жасына дейін
әкесі мен ... ... ... ... ... ... Бірақ көп
ұзамай шешесі өлді, ал туған әкесі бір жағдайларға байланысты басқа қалаға,
кейін Германияға ... ... ... Онда ол 1777 жылы ... және одан басқа үш немересінің тәрбиесін ауқатты тұратын
атасы өз қолына алды. Өте ықпалды, қаражаты мол ... ... ... ... ... жоқ. Максимилиан тұйық , жауапсыздық пен құнтсыздықты
кешірмейтін қатал ... ... ... дворяндық топқа жататынын ерекшелеп көрсету үшін
революцияның алғашқы бір-екі жылында өз фамилиясына "де" ... ... ... ... ... ... және ойларын жүзеге
асыруына ... ... ... әсер ... ... ... өзінің
философиясында шамадан тыс байлықты қаламады, бірақ жекеменшікті жоққа
шығарған жоқ. Ол халық деп ... мен ... ... орташа топты
түсінді. Руссо шіркеуді жоққа шығарып, оның ... ... дін ... ... ... ... ... христиандық діни ілімді
қайта құрып, оны жоғары Ақыл /разум/ дегенмен алмастыруға ... ... ... ... ... Робеспьердің революция жылдарындағы әсіресе
соңғы жылдарындағы іс-әрекетіне оның ... ... ... ... ... еді.
Робеспьердің шыққан ортасы жоғарғы топқа жатса да, ол алдыңғы қоғамдық
идеяның ықпалымен ... ... ... ... ... халықтан
емес, буржуазия ортасынан шыкқан адам болса да, ... ... ... жоқ. Және ол үшін күрескен жоқ. халыққа сүйеніп, халықтың мүддесі
үшін оларға қарсы құресті"/25.273-274/.
М.Робеспьер ... ... әсер ете ... өте ... адам ... Ол ... 1793 жылы "Бостандық пен тендік достары қоғамында" сөйлеген сөзінде:
"Егер де мен ... ... ... екі ... ... ... ... үшін ерлікпен өз дауысымды көтермесем маған халық сеніп берген
міндет мен үшін азап ... ... еді. ... адамзатқа деген ізгі
сезімді басшылыкқа алып ешуақытта мүліктік теңдікке ұмтылмайды. Право мен
бақыт, теңдікке ұмтылады", /26.333/ деп ... ... ... ... ... Францияда азық-түлік жетіспей, халық аш-жалаңаш күйде еді.
Сондықтан ... ... ... өз ... ... ... ... Якобиндердің аса қызметтерінің бірі шаруалардың талаптарын
қанағаттандыруға бағыт алды. Сол мақсатта эмигранттардың ... ... ... ... ... ... ... төлейтін етіп,
сатуға рұқсат етілді.
1793 жылы конституцияны қабылдау кезінде ... ... ... деп, айыптаушылар мен бүлікшілерге біздің жауабымыз осы деп" ... ... ... ... 25 маусымда Конвентте кедейлердің
жақтасы Жак Ру революция мен Робеспьердің халыққа ... ... ... өте ... ... Бұндай жағдайда Робеспьердің "жақсы
бір әдісі" бар. Ол — жала ... 28 ... күні ... ... ... Руды Питт және ... агенті деп сынады. ... ... ... ұнатады, ал монтаньярлар мен якобиндер еш айқайсыз ... оның ... үшін ... ... Робеспьер үнемі
буржуазияға деген өзінің ... ... ... ... ... Ол байларға салынуға тиісті миллиард ливрлік еріксіз заемге қарсы
шықты. Жирондистерді соттауды кідіртуге қол ... ... ... ... заң ... ... ығыстырып отырды. Осындай
істерімен ол ... ... ... ... ... "Бұрынғы
батпақ балалары" деген сөзін "ізгі және самарқау көпшілік" деген сөзбен
аламастырды.
Робеспьер айлакер ... ... ашық ... ... ... ... ... барлық талаптарын ығыстырып тастап отырудың
қауіпті екенін түсінді. 13 маусымда қарапайым ақкөңіл бай адам ... ... ... жою туралы жоспарын Робеспьер Конвентте жариялады:
"Революция кедейдікі... Революция жұмсақ және бейбіт революция жекеменшікке
тимей және ... ... ... ... Кедей азаматтардың балаларын
асырап алыңдар, сонда олар үшін ... ... ... ... ... ... ... жылы жаз айында Францияда құрғақшылық болып, экономикалық ... ... ... көтермей ұстағанмен басқа ... ... ... ... екі ес өсіп ... ... - Жак ... - байларға, банкирлерге, алыпсатарларға қарсы компания бастады.
Оған "Пер Дюшен" газетін ... Эбер ... Эбер ... ... күшейтіп үкіметке айналдыруға қарсы шықты. Робеспъер болса, оны
күшейтуді талап етті. Робеспьер "құтырғандарды" ... ... деп ... үшін ... ... ішкі жау ... Ал бұлар шын мәнісінде
халық адамдары болатын. Тағы да ... ... ... ... ... ... ... 8 тамызда Робеспьер Мараттың жесірі Симонна Эврарды
өзі жазып берген "құтырғандарды" айыптау ... ... ... Жак ... оларды тұтқындау жөнінде мәселе қойып Робеспьер ақталады. Қайта
Дантон секцияларда Робеспьер ... ... жоқ, ... ... ... көмек керек екендігін түсіндіреді.
Робеспьердің еш уақытта әлеуметтік бағдарламасы болмаған. ... ... ... ... қайта құру туралы декрет
қабылдайды. Ол 25 тамызда якобиндік ... ... ... үшін ... ... ... өзі ... өте белсенді
жұмыс істеуі керек. Бұл трибунал қылмысты ашып жазалаумен айналысатын он
адамнан тұруы ... ... тек бір ғана жаза бар - ол ... ... ... ... да санклюлоттарға ұсақ жер иеліктерін
беру деген бағдарламасы болды. Бұл Робеспьерге, ... ... ... ... ... ... ... ұнамады. Осыдан кейін
Робеспьерге Эбер және ... ... ... туды ... ой келді,
олай болған жағдайда қарсыластарынан тек Батпақтар ғана қалар ... ... ... ... ... Робеспьердің іс-әрекеті,
бағыты ұнайды. 16 ... ... ... асыл ... ұрлап қашып
кеткен 26 жасар жас жігіт Сен-Жюстті ... ... ... салып сөйлетті:
"Мақсатқа жетуде барлық тәсілді пайдаланды. Жабайы адамгершіліктің керегі
жоқ. Әулие гильотина жұмыс істеп тұрса және ... ... ... жасап
жатыр, ақылды философия нәтижесін бүткіл бір ғасыр күтер ... ... ... ... үшін ... қала ... еді. ... осы сөзінен кейін Эбер, Ронсен, Венсан, Моморо тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... мінезі,
ашық-жарқындығы ұнамады. Дантонда бәрі болды - әдемі әйелдердің махаббаты,
өзінің сүйікті жары, балалары, халық махабаты. Ал, Максимилианда мұның ... жоқ. ... ... толык мәніндегі өмірінің жетіспейтін жақтары оны
ызаландырды. Күдікшілдік пен сары уайым бойын жайлаған адамға айналды. ... ... жала ... "Дантон Мирабоға сатылған екен. Мирабо тірі кезде
Дантон революция туралы аузын да ашқан жоқ ",/29.8/ дейді. Ал ... жылы ... ... ... ... ... ... жорық жасаған.
Маратты қорғауда да Дантон табандылық көрсетіп еді. ... ... ... ... ... Дантонға деген екі ұшты ойлары мен
сезіміне біржолата тоқтату салу үшін: "Осы ... ... кім ... деп ... ... ... "Қылмыстар күні өтті, оны
қолдаушылардың күні қараң. Оның ... ... ... ... ... ... жұмсак жүрекпен емес, ... ... ... ... ... жақтаушылар өздеріңізді әйгілеп
күнәкарлар жағына шығыңыздар", деп Робеспьерді қолдады.
Робеспьердің бұл ... ... ... ... одағын
біржолата жойды. Халықпен арадағы байланысының үзілуі оның ... ... ... мазмұнынан да айқын көрінеді. Жергілікті
басқару органы және халық қозғалысының ... ... ... - ... ... ... ... кейін жойылып, енді
Робеспьердің өзіне жеке ... ... ... ... ... Париж мэрі революционер Жан Паш тұтқындалды. Халықтық қоғамдарды
қуып таратты. ... ... ... ... ... ... ... да үлкен өзгерістер жасайды. Саудагерлердің
пайдасына максимум туралы /қатаң баға/ заңды өзгертті. ... ... ... ... ... ... күресті жұмсартты. Алыпсатарлыққа
бақылау жасайтын ... ... ... ... да ... кезінде
халықтың талап етуімен буржуазияның баю үстіндегі қиянатына шек қойған
шаралардың бәрі жойылды ... ... 1794 жылы 4 ... ... алу/, ... жаппай мобилизациялау арқылы зорлап жұмыс істету
туралы декреттер қабылданды. Забастовкаларға тиым салынды, ... ... ... ... ... өте ... меңгерген. Төрт жыл
бойы үкіметке толық қол жеткізгенше халықтың сөзін сөйлегенсіп ... ... ... ... ... ... ... халықты алдау
арқылы келді. Оның "күдікшілдік" ауруы асқындағаны сонша одан ... ... ... өзі ... ... Қайткен күнде де оған
тоқтау салудың ... ... ... ... ... ... ... Фуше түнделете жүріп Робеспьерге қарсы топ
ұйымдастырды. ... ... ... Лион ... тас-талқан етуге
қатысқан Колло д,Арбуа өзіне төніп келе ... "10 ... 1794 ... ... ... қаупін жақсы түсінді. Баррас, Тальен, Фрерон,
дантонистердің ... ... ... ... ... ... үшін ... құлшынды. Бұрынғы эбертистер арасында да өздерінің көсемдерін
өлтіргені үшін ... ... бар еді. ... Фуше ... лап ете ... осы ... ... жүзеге асырған қатал шаралары, уақыт
талабын түсіне алмай күдікшіл сезім құлы ... ... 9 ... ... 1794 жыл/ күнгі ол үшін ең соңғы Конвент ... да ... ... ... әрекет жасаған Сен-Жюстті сөзін аяқтатпай
мінбеден түсіріп жіберді. ... ... ... ... ... ... деп
қылышын жаландатты. Робеспьер жауап сөз ... ... еді, ... ... ... ... ... тастап мінбе еркіндігін
қорғауға шақырды. Олар бұрылып кетті. "Батпаққа" жалтаңдап еді, ... ... мен ... басқа ештеңе ести алмады. Осылайша
Робеспьердің саясаттағы қызметі аяқталды.
Робеспьерді және оның серіктерін гильотина тұрған ... ... бара ... арба халық көрсін деп өте жай жүрді. Көшенің екі жағын
қоршап ... ... ... Робеспьерге деген сезімдерін, қарғыстарын
сыртқа шығарып айтып жаты. Робеспьер өлтірілгеннен кейін ... ... ... ... ... ... әлеуметтік айырмашылық, байлық пен
кедейлік дегенді ұмытты.
Марат Робеспьер туралы: "Робеспьер партияның көсемі ... ... ... ... ... қылышты көргенде сұрланып ... ... бір ... ол ... ... ... ол ... үшін үлкен
сор" /30.411/ деп жазды.
Қорытынды
Феодалдық құрылысты құлатқан буржуазиялық революциялар-дың ішіндегі
ХҮІІІ ғасырдың аяғында болып ... ... ... шоқтығы биік.
Француз революциясы феодалдық-абсолюттік құрылысқа өлтіре сокқы ... ... ... ... ... дамуға кең жол
ашты. Француз революциясы феодалдық өндіріс ... ... ... бір ... ... ... ... күштер сипаты арасында
сәйкестік орнады. Бұл үлкен қирату жұмысының тек Франция үшін ғана ... ... ... үшін үлкен прогрессивтік маңызы болды. ... жаңа ... ... - алдыңғы қатарлы елдерде капитализмнің
жеңуі мен ... ... ... Жаңа ... буржуазияның мүдделерімен
толықты. Таза демократия құру ол кезеңде ... емес ... ... ... ... ... жас, ... революциялық
күш ретінде тарих сахнасына шықты. Буржуазия қозғалыстың басында тұрды.
"...буржуазия была тем ... ... ... ... во ... Алайда халық революцияға күш берді, революция онсыз жеңіске жете
алмайтын еді. Халык ... ... ... күші ... ... феодалдык
контрреволюцияға қарсы күрестің барлық ауырлығын өзі мойынымен көтерді, ол
революцияны қозғады және алға ... ... ... ... жұмыла
қатысуы барлық революциялык процесске, революциялық институттарға ізін
қалдырды. Француз революциясының күші ... оның ... ... XX ... көрнекті қоғам қайраткерлері француз
революциясының маңыздылығын жоғары ... ... деп ... ... ... для своего класса, для которого она работала, для
буржуазии, она сделала так ... что весь XIX век, тот век, ... ... и ... ... ... прошел под знаком Французской
революции. Он во всех концах мира только то и ... что ... по ... ... то, что создали французокие революционеры
буржуазии... "/31.169/.
ХҮІІІ ... ... ... ... ... ... революция болды. Өзінің даму барысында барған
сайын буржуазиялық демократия міндеттерін жүзеге асыра отырып ... ... ... шегіне - якобиндік диктатура кезеңіне
жетті. Якобиндік диктатура ... ... ... міндеттері аяқталды. Революцияның якобиндік диктатура кезеңі
езілген халықтың азаттық үшін еүресінің ең жоғарғы өрлеуі болып ... ... ... аз ... ... плебейлік
методтармен фельяндық және жирондистік буржуазия қабілетсіз болған ... ... ... ... барлық міндеттерін жүзеге
асырды. Якобиндік көсемдердің ... ... және ... ... революция аясында барынша буржуазиялық-демократиялық
революцияны соңына дейін жеткізді. ХҮІІІғ. соңындағы Француз буржуазиялық
революциясы якобиндік диктатурасы арқылы тарихта ... ... ... ... сарқыншақтар қоқысынан ұлттың тазартылуы ... ... ... тез ... ... туғызды.
Осылайша пролетариаттың қалыптасуы, өсу процессі тездеді. Қалын ... ... ... революциялық-демократиялық традициялардың,
Ұлттық мінездің қалыптасуына, Францияның ... ... әрі ... демократизмнің сақталуына зор ықпалын тигізді.
Революция феодалдық міндеткерлікті толық ... ... ... ... ... айналдырып, аграрлык мәселені шешті.
Шіркеу, король, эмигранттар жерін конфискілеу және сату арқылы шаруаларан
сеньорлар тартып ... ... ... ... ... ... ... иеленушілерге соққы ... ... ... ... және
плебейлердің жер бөлуде ... ... ... талаптары жүзеге
аспады. Революция нәтижесінде ... ... ... екі ... ... өсе түскен шаруалар иеліктері және ... ... ... ... ірі ... ... ... артықшылықтың барлық түрін жойды, классикалық
формада, буржуазияның ... үшін ... ... ... ... ... ... жергілікті шектеулерді жойып, ол бірыңғай Ұлттық
рыноктың ары қарай қалыптасуын жеңілдетті және француз ... ... ... роль ... ... ... ... қүқықтар
мен бостандықтарды жариялауының, тарихта бірінші рет жалпыға ... ... ... ... ... республика орнатуға
ұмтылуының зор тарихи мағанасы бар.
Француз ... ... ... ... ... ... исскуствоның дамуына зор прогрессивтік әсерін тигізді. ХҮІІІғ.
Француз революциясының қүдіреті ХІХғ. философиялық ойға, Ұлы ... ... ... ... ... Жаңа дәуірдің Ұлы композиторы — Людвиг
ван Бетховен творчествосына қатты ыкпал ... ... ... аз ғана уақыт өмір сүрді. Революцияның
нағыз мазмұны - буржуазияның үстемдігінің орнауы, капиталистік ... - көп ... ... жылдардағы ерлікке толы тарихынан асып
түсті. Буржуазиялык революционерлер армандаған бостандық пен жалпы халықтық
бақыттың алтын ғасырының орнына байлыққа жанталасқан, еңбекшілерді ... ... ... ... құрды.
ХҮІІІ ғасырдың аяғындағы Француз буржуазиялық ... ... ... ... ... қарағанда, өз міндетін негізінен
орындап шыққан революция болып табылады.Ол жаңа ғана аренаға шыға бастаған
буржуазия мен ... ... ... пен ... жолында алған
беттерінен қайтпайтын, тайсалмас күш екендігін ... ... ... тарихшылардың күрделі оқиғалар мен белестерге толы ХҮШ-
ХІХ ғасыр тарихын оқуда алға жетелейтін жарқын бет ... ... ... ... Герцен А.И. Соч. М.,1958, т.7, -511бет.
2. Байрон Д.Г. Дневники. Письма. М.,1965, -61бет.
3. Французский ... 1976, ... ... А. ... буржуазная революция конца ХҮІІІ века. .,1950
5. Манфред. А. Три портрета ... ... ... М.,1979
6. Манфред А. Великая французская революция. М.,1983
7. Манфред А. О природе якобинской власти. -Вопр.истории, 1969, 5саны.
8. Собуль А. Парижские санкюлоты во II году ... ... Рюде Дж. ... во ... ... ... ... буржуазная революция 1789-1794г.г. М.,1950
11. Волгин В.П. Развитие общественной мысли во Франции в ХҮШв.,1958
12. Буржуазия и Великая французская революция. М.,1989.
13. ... Т. ... ... ... М.,1991.
14. Блос В. История Французской революции. Харьков 1923.
15. Марат Ж.П. Статьи и речи. М.,1956
16. Робеспьер М. Избранные ... т.1-3. ... Из ... якобинской диктатуры. Одесса, 1962
18. Ревуненков В.Г. Марксизм и проблема якобинской диктатуры
/исторической очерк/. ... ... ... диктатуры в новейших
работах советских историков". "Проблемы всеобщей истории"
/историографический сборник/. Л.,1967; Парижские санкюлоты эпохи Великой
французской революции. ... ... ... т.ҮІ, ... ... ... М.,1972; Новая
история стран Европы и Америки. Первый период. М.,1986; Новая история стран
Европы и ... ... ... М.,1997; Хрестоматия по новой истории.
Первый период. М.,1983.
БІРІНШІ ТАРАУ
1. Манфред А.З. Великая Французская революция. М., 1983. -15бет.
2. Бұл да ... ... ... ... ... Европы и Америки. Первый период. М.,1997,-65бет.
4. Манфред А. Французская буржуазная революция конца ... ... ... Бұл да сонда, -7бет.
5. Буржуазия и Великая французская революция. М,. 1989,-39 бет.
6. Манфред А.З. Великая Французская революция. -22бет.
7. Бұл да ... ... ... ... Французская революция.История. М.,1991.-б4бет.
10. Всемирная история. т.6. М.,1959. -18бет.
11. Новая ... ... ... ... ... ... А. ... буржуазная революция конца ХҮІІІ века.
-28бет.
13. Бұл да сонда, -66бет.
14. Бұл да сонда, -67бет.
15. Манфред А. 3. ... ... ... М,.1983 ... ... история. т.6. М,.1959. -22бет.
17. Манфред А. Французская буржуазная революция конца ХҮІІІ ... Бұл да ... ... ... ... ... ... История.-189бет.
20. Манфред А.З. Три портрета эпохи великой французской ... ... ... ... Первый период. –І66 бет.
22. Манфред А.З. Великая Французская революция. -83бет.
23. Блос В. История французкой революции. ... 1923. ... Бұл да ... ... ... ... т.6. -ЗЗбет
ЕКІНШІ ТАРАУ.
Блос В. История французкой революции. Харьков, 1923. -102бет
Бұл да сонда, -122бет
Буржуазия и Великая французская ... ... ... В. ... ... ... ... история. -37бет.
6. Томас Карлейль. Французская революция.История. М.,1991.- 436 бет.
Блос В. История французкой революции. -125 ... ... ... ... А. ... буржуазная революция конца ХҮІІІ века. М.,1950, -110
бет.
10. Всемирная история. -45бет.
11.Новая история стран Европы и Америки. Первый ... ... ... -46бет
13. Манфред А. Французская ... ... ... ХҮІІІ
века. -115бет.
14. Манфред А.З. Великая Французская революция. М., 1983. -159бет
15. Бұл да сонда, - 161 ... Бұл да ... -163 ... ... история. Первый период. М.,1972. -188бет.
18. Буржуазия и Великая французская революция. М,. 1989,-93 бет.
19. Новая ... ... ... и ... ... ... -202бет.
20. Манфред А.З. Великая Французская революция. М., 1983. -173бет
21. Бұл да ... ... ... ... ... ... Манфред А.З. Великая Французская революция. -186 бет
24. Новая история. М.,1963, -64 бет
25. Манфред А.З. Три ... ... ... ... М. 1979, ... Робеспьер М. Избранные произведения. т.ІІ. М.,1965, -ЗЗЗ бет.
27. Бұл да сонда, -338бет
28. Робеспьер М. О ... ... ... ... ... Қ. ... қоғамдық-саяси қызметі туралы
ақиқат. Алматы,1992, -8бет
30. Левандовсісий А. ... ... ... ... -411бет.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Испан революциясы9 бет
Оңтүстік шығыс Азия елі Вьетнам4 бет
Амангелді иманов бастаған көтеріліс6 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
17 ғ-дың соңы — 18 ғ-дың басында Қазақстанды орыс ғалымдарының зерттей бастауы10 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
19 - 20 ғ. басындағы Қазақстан мәдениеті8 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
1917 ж. Қазан революциясы және Қазақстанда Кеңес өкіметінің орнауы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь