Ақпараттық электрондық өнімдер
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Университеті
ӘОЖ-514(023) қолжазба құқығында
Ортан Айнұр Баратқызы
Жоғары оқу орындарындағы кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың теориялық әдістемелік негіздері
7M01510 - Математика білім беру бағдарламасы бойынша
педагогика ғылымдарының магистрі дәрежесін алу үшін
дайындалған диссертация
Ғылыми жетекшісі:
Шымкент 2023
2 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың әдістемелік тәсілдері
2.1 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде ақпараттық коммуникациялық технологияларды кешенді пайдалану
2.2. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайындағы жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың ұйымдастырушылық формалары мен әдістері.
2.3. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математика курсын оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияны пайдаланудағы педагогикалық орындылығы
2.4 Mathlab бағдарламасы көмегімен математикалық есептерді шешу бойынша әдімтемелік нұсқаулар
2 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың әдістемелік тәсілдері
2.1 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде ақпараттық коммуникациялық технологияларды кешенді пайдалану
Жоғары.математиканы оқытуда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ-ның негізгі техникалық әдістері
Кесте 1
№
АКТ техникалық құралдарының атаулары
Ағылшынша атауы
Қысқаша жазылуы
Электрондық оқулық
electronic textbook
c-tbook
Мультиорталық жүйе
multimedia system
CD-sys
Эксперттік жүйе
experts system
ex.sys
Электорндық кітапханалық каталог
electronic library
e-libr
Мәліметтер банкі
Database
db
Электрондық пошта
electronic mail
e-mail
Дыбыстық электрондық пошта
voice mail
v-mail
Электрондық хабарландыру тақтасы
bulletin system
BS
Телеконференциялар жүйесі
Teleconference
t-conf
Ғылыми зерттеулерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі
Computer research system
aided CAR
Ұйымдастыруды басқарудың автоматтандырылған жүйесі
Management information system
MIS
Шағын электорондық баспахана
dest-top publishing
d.t.-publ
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ пайдалану кезінде қолданылатын бағдарламалық құралдар:
1. Жалпы мақсаттағы және аппараттық құралдармен өзара байланысты (драйверлер және т.б.) - әртүрлі деректер түрлерімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
2. Деректер базасы - құрылған ақпараттық массивтер-КД (компакт диск) энциклопедиялары, ақпараттық веб - сайттар және Интернет желісінің іздеу жүйелері, оның ішінде білім беру саласында пайдалану үшін мамандандырылған.
3. Виртуалды конструкторлар-математикалық және физикалық шындықтың визуалды және символдық модельдерін қалыптастыруға және осы модельдермен эксперименттер жүргізуге мүмкіндік береді.
4. Тренажерлер - оларда ақпараттық объектілермен жұмыс істеудің Автоматты қабілеттерін пысықтауға болады яғни мәтін енгізу, экранда және проекторда графикалық объектілермен операция жасау, тілдік ортада жазбаша және ауызша қарым-қатынас жасау.
5. Басқарудың ақпараттық жүйелері - білім беру процесінің барлық қатысушылары-студенттер, педагогтар, әкімшілік, ата-аналар, жұртшылық арасында ақпараттық ағындардың өтуіне кепілдік береді.
Жоғары математиканы заманауи оқытуда қалыптасқан және дамыған құралдар, оқыту әдістері мен кешендері түсінуді, қайта құруды және жаңа педагогикалық шешімдерді қажет ететін жағдай туындады. Бұл, ең алдымен, АКТ-ны кеңінен енгізуге және кеңінен қолдануға байланысты. Мұндай технологиялар материалдарды беру және заманауи ашық және қашықтықтан білім беру жүйелерінде мұғалім мен студенттің өзара әрекеттесуін құру үшін тиімді қолданылады. Бүгінгі таңда мұғалім АКТ-ны қолдану саласындағы білімге ие болып қана қоймай, оларды кәсіби жұмысында қалай қолдануға болатындығын білуі керек. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану - жоғары оқу орындарындағы сабақтарды жетілдіру мен оңтайландырудың, жұмыстың қызықты түрін жасауға мүмкіндік беретін, сондай-ақ студенттер үшін есте қаларлық әдістемелік құралдар мен тәсілдер жиынтығының өсуінің басты факторларының бірі. Бүгінгі таңда білім беру парадигмасы оқытудың компьютерлік компоненттерінде әзірленген, студенттің дайын білімді, дағдыларды беруіне емес, студенттерді өз бетінше білім табу мүмкіндігіне итермелеу қажеттілігіне негізделген. Студенттердің сабақтардағы жұмысы интерактивті компьютерлік бағдарламалар мен аудиовизуалды құралдардың көмегімен құрылған мұғаліммен сөйлесу сипатына ие. Зерттеушілердің пікірінше, оқытудың әрбір әдісі оған ақпараттық технологияларды біріктіру арқылы толықтырылады. Бірақ егер информатиканы оқыту барысында АКТ құралдары зерттеу объектісі ретінде де, оқыту әдісі ретінде де қызмет етсе, онда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту барысында олар тек оқыту құралы болып табылады. АКТ құралдары деп микропроцессорлық, есептеу техникасы негізінде әзірленген бағдарламалық, бағдарламалық аппараттық және техникалық тәсілдер мен құрылғылар, сондай-ақ материалдарды жинау, өндіру, жинақтау, жинақтау, талдау, материалдарды беру жөніндегі рәсімді және жергілікті және жаһандық ақпараттық элементтерге қол жеткізу мүмкіндігін қамтамасыз ететін материалдарды таратудың, ақпарат алмасудың қазіргі заманғы құралдары мен жүйелері түсінілуі қажет [139, Б. 51].
Жоғары математиканы оқыту процесінде ең көп қолданылатын АКТ құралдарына мыналар жатады: - компьютер мен мультимедиялық проектордың көмегімен көрсетілетін электрондық оқулықтар мен құралдар,
- Оқу ақпараттық-анықтамалық жүйелер;
- бақылау және тестілеу бағдарламалары;
- Интернеттің білім беру ресурстары,
- суреттер мен иллюстрациялары бар DVD және CD дискілер,
- бейне және аудио техника,
- ғылыми-зерттеу жұмыстары және жобалар.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану оқу ақпаратын ауызша емес, визуалды және қол жетімді түрде беруге мүмкіндік береді. Ең бастысы, студент сабақта өз бетінше жұмыс істей алады, өз қарқынымен жұмыс істей алады, қажет болған жағдайда түсініксіз фрагменттерге баса назар аударады немесе егер бәрі түсінікті болса және проблема болмаса, басқаларына қарағанда тезірек жасайды [183].
Тәжірибе көрсеткендей, оқытудың техникалық әдістері студенттердің дербестігін қалыптастырады және сабақтарда жақсы әлеуметтік-психологиялық атмосфера қалыптастырады, оларға өзіне деген сенімділік береді, бұл студенттердің жеке басын дамытудың маңызды буыны болып табылады [183].
Сондықтан, техникалық құралдарды қолдана отырып, студенттердің іс-әрекетінің артықшылықтары туралы айта отырып, оның пайдалы жақтарына тоқталу қажет:
- студенттердің жалпы мәдени дамуы;
- компьютерді меңгеру дағдыларын жетілдіру;
- тілдік деңгейді жетілдіру;
- қолайлы психологиялық жағдайларды ұйымдастыру;
- студенттердің мотивациясының өсуі және олардың пәнге деген қызығушылығы;
- оқытуды дараландыру қабілеті;
- керісінше принципті жүзеге асыру - материалды көрнекі көрсету қабілеті;
- бақылау мен өзін-өзі бақылаудың үйлесімі;
- студенттердің іс-әрекеттерін объективті және өзекті бағалау;
- студенттердің өзіндік жұмыс дағдыларын жандандыру.
АКТ-ның техникалық құралдары жаңа тілдік білімді, дағдыларды, дағдыларды таныстыру, жаттықтыру және бекіту үшін, сондай-ақ оларды бақылау сатысында тиімді пайдаланылуы мүмкін.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану білімнің тұрақты моделінен ойлау әрекеттерінің динамикалық жүйесіне дейін; оқытудың сыртқы мотивациясынан ішкі моральдық-ерікті реттеуге дейін есте сақтау функциясы ретінде оқытудан ақыл-ой қалыптастыру элементі ретінде оқытуға көшуге мүмкіндік береді; Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану тиімді оқыту құралы ретінде компьютердің үлкен мүмкіндіктерін анықтайды. Компьютердің оқу қосымшалары сөйлеу жұмысының әртүрлі түрлерін жаттықтыруға және оларды әртүрлі комбинацияларда біріктіруге, тілдік құбылыстарды түсінуге мүмкіндік береді. Олар математикалық дағдыларды қалыптастыруға, коммуникативті жағдайлар жасауға, тілдік және сөйлеу әрекеттерін автоматтандыруға, сондай-ақ жеке көзқарасты жүзеге асыруға және студенттердің өзіндік жұмысын күшейтуге мүмкіндік береді. Әр мұғалім өз жұмысында АКТ-ны қолдана отырып, ең бастысы түсінуі маңызды: сабақтағы компьютер мұғалім мен тірі сөзді алмастыра алмайды, бұл студенттердің дағдыларын дамытудың тиімді әдісі, бұл оның дағдыларын кеңейтуге және тереңдетуге мүмкіндік береді. АКТ-ның техникалық құралдары мұғалімге шығармашылық жұмыс пен студенттердің жеке білім беру маршруттарын жүзеге асыруға уақыт бөлуге мүмкіндік береді. АКТ оқыту құралдарының үлкен таңдауы оларды жоғары математиканы оқытуда тиімді қолдануға мүмкіндік береді. Педагогикалық жұмыс тәжірибесінде біз белгілі бір сабақтарға арналған презентацияның мультимедиялық рефераттарын кеңінен қолданамыз, олар тақырып бойынша қысқаша ақпаратты, негізгі математикалық формулаларды, теоремаларды, математикалық терминдердің қасиеттерін және т. б. қамтиды.
Интерактивті құралдардың көмегімен компьютерлік презентациялар студенттердің жеке қасиеттеріне негізделген оқу ақпаратын тиімді қолдануға көмектеседі. Интерактивті әдістердің өсуі студенттің сабақтарына белсенді қатысуға әкеледі, бұл тақырып бойынша материалды түсіну мен есте сақтаудың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Электрондық оқулықтар материалды көрнекі түрде көрсетеді, жылдам кері байланысқа ықпал етеді (ақпаратты түсінуді жедел бақылау). Интерактивті режим студенттерге оқу материалын түсіну процесі мен қарқынын бақылауға мүмкіндік береді; гиперсілтемелердің тармақталған құрылымы қосымша мәліметтер, түсініктемелер алуға мүмкіндік береді. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесінде компьютерлік тестілеу маңызды орын алады. Зерттеулер көрсеткендей, тестілеуді компьютерде қолдану оқу процесінің тиімділігін арттырады, студенттердің танымдық жұмысын дамытады. Бағдарлама жүргізетін үлгерімді объективті бақылау студенттерді бағалауға деген көзқарасты жояды. Интернет желісінің білім беру компоненттерінің оқу жұмысындағы көп қырлы қабілеттері студенттердің шығармашылық, аналитикалық дағдыларын қалыптастырады, олардың динамикасын арттырады, болашақ кәсіби қызметте қажетті дағдыларды алуға әсер етеді. Акт жоғары математиканы оқытуда студенттердің жеке басын білдіру үшін жағдай жасайды: олардың шығармашылық қызметінің өнімдері басқаларға қажет, пайдалы болуы мүмкін. АКТ-ны қолдану үнемі өсіп келе жатқанымен, бұл процесс Қазақстан Республикасы оқытушыларының тұрақты пікірталастарына жатады. Компьютерлік оқытудың қарсыластары компьютердің студенттердің де, оқытушылардың да денсаулығына зияны, компьютермен жұмыс істеуден шаршау туралы пікір айтады. Олар мұғалімнің қажетті оқу компоненттерін компьютерлік түрде таңдау және дамыту бойынша жаһандық алдын-ала ұйымдастырушылық жұмыстарын жүргізу маңызды деп санайды. Жүргізілген зерттеу нәтижелерін қорытындылай келе, жоғары математиканы оқыту процесінде студенттердің танымдық қызметін белсендіру тәсілі ретінде АКТ-ны қолданудың ұйымдастырушылық-педагогикалық шарттары атап өтілуі мүмкін: - танымдық мотивацияларды дамытуға, пәнді оқуға деген қызығушылықты оятуға, көрнекі-бейнелі ойлауды қалыптастыруға, оқу және танымдық міндеттерді шешу үшін модельдер мен схемаларды қалыптастыру, пайдалану және өзгерту қабілетін дамытуға мүмкіндік беретін сабақ тақырыбы бойынша АКТ негізінде көрнекі пайдалану мен иллюстрацияны жүйелі және мақсатты жүзеге асыру; - студенттерді сандық ресурстарды, анимациялық ресурстарды қолдана отырып жүзеге асырылатын бақылаулар, өлшеулер, құру, компьютерлік модельдеу арқылы ұйымдастырылған танымдық жұмыс арқылы ізденістерге тарту (проблемалық жағдай туғызу, оны шешу үшін маңызды материалдарды табу, гипотезаларды ұсыну, талдау және дәлелдеу, қорытынды жасау және алынған нәтижені пайдалану мүмкіндіктерін анықтау). Эксперимент, виртуалды зертханалар және мұғалімнің көмегімен де, жеке өзі де жүзеге асырылады; - АКТ-ның бақылаушы бағдарламалық құралдары арқылы жүзеге асырылатын студенттердің математикалық білімі мен дағдыларын біртіндеп және құрамдас сараланған бақылауды, өзін-өзі бақылауды және түрлендіруді іске асыру; - Оқу ақпаратының деректерін табу, түсіну және меңгеру үшін, танымдық міндеттерді, оқу және шығармашылық жобаларды іске асыру үшін кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ-ны пайдалану бойынша студенттердің жеке білім беру мүмкіндіктеріне, ерекшеліктері мен қажеттіліктеріне сүйене отырып студенттердің өзіндік қызметін ұйымдастыру. Осылайша, кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану студенттердің пәнге деген қызығушылығын арттыруға және олардың сөйлеу-ойлау жұмысының өсуіне, өз бетінше жұмыс істеу және топта жұмыс істеу қабілеттерін қалыптастыруға, сөйлеу әрекетінің барлық түрлерін тиімді дамытуға көмектеседі. Компьютерлік құралдармен жүйелі жұмыс студенттердің өзіндік жұмысының тұрақты қабілеттерін дамытады, бұл классикалық тапсырмаларды орындау уақытын азайтуға мүмкіндік береді және осы уақытты шығармашылық тапсырмаларды орындау үшін пайдалануға мүмкіндік береді.
2.2. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайындағы жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың ұйымдастырушылық формалары мен әдістері.
Жоғары математика мұғалімінің негізгі міндеттерінің бірі пәнді дағдылары мен дағдыларын қалыптастыру және дамыту ойлау және ілім мәдениетінің элементтерін оқыту. Осы мақсатта қажет жоғары математиканы оқытудың мазмұнды аспектісін әзірлеу, бүкіл курстың тұжырымдамалық компоненттерін игеруге, дамытуға ықпал етеді, студенттердің танымдық қабілеттері, олардың оқу іс-әрекетіндегі белсенділігі қызметі, сондай-ақ коммуникативтік қызметті қалыптастыру және дамыту құзыреті.
АКТ көмегімен сабақтарда жұмысы белсенді, студенттердің өзін-өзі тәрбиелеу дағдылары мен дағдыларының деңгейі жоғары болады. Айта кету керек,қазіргі заманғы оқыту құралдары ақпараттық-коммуникативтік, тұлғалық-бағдарланған шығармашылық және іздеу әрекетінің әдістері бар технологиялар органикалық түрде біріктіруге мүмкіндік береді. Заманауибілім беруді компьютерлерді енгізбестен елестету мүмкін емес яғни технология оқу процесі және бұл құбылыс сөзсіз болады, сондықтан оқытудың тиімділігі мен сапасы : оқыту және жаңа материалды зерттеу, тексеру және бақылау жұмыстары, дайындық және өзіндік жұмыстарды тексеру, аудиториядан тыс және шығармашылық жұмысты жақсартады.
Ақпараттық технология, Г. К. Селевконың пікірінше, ақпараттық технология мынадай үш нұсқада жүзеге асырылуы мүмкін [143, б. 26]:
-ену ретінде (зерттеу кезінде жеке тақырыптарды, бөлімдерді, жеке дидактикалық есептерді шешу үшін компьютерді пайдалану);
-негізгі ретінде (педагогикада қолданылатын ең маңызды технология);
-монотехнология ретінде (барлық оқыту және оқу менеджменті болған кезде диагностиканың, бақылаудың және бақылаудың барлық түрлерін қоса алғанда компьютерді қолдануға негізделген).
Мұнда мұғалім мен студенттің ұмтылысын интерактивті ортаға ең көп үйретілгенін ескеру қажет, яғни дайын электрондық курс пайдалану. Біздің ойымызша, ақпараттық технологияларды барлық білім беру процестерінің бірлігінде қарастыру керек:
- ақпараттық технологияны қолдану арқылы сабақ өткізу;
- білім алушылардың шығармашылық қызметінің жобалары;
- қашықтықтан оқыту бойынша конкурстар;
- Интернет ресурстар мен электрондық кітаптарды қолдану;
- элективті курстарға қатысу;
- студенттің тұлғалық тұрғыдан дамуы және қалыптасуы;
- мұғалімнің көмегіне назар аудара отырып, шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Ақпараттық қоғамды қалыптастыру және ұйымдастыру мыналарды қамтиды
АКТ-ны терең қолдану, бұл бірнеше фактілерге тән. Ең алдымен, адамдардың білімі мен жинақталған әлеуметтік тәжірибесін беру АКТ-ны қолдану қарқынын едәуір арттырады. Екіншіден, жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану жоғары оқу сапасын жақсартатын несиелік оқыту жүйелері математика, бүгінде болып жатқан әлеуметтік өзгерістер студенттерге тиімді бейімделуге мүмкіндік береді. Үшіншіден, оқу кезінде қазіргі заманғы талаптарға сәйкес білім беру жүйелері қоғамдар кредиттік оқыту жүйесінің шарттары-жаңартудың басты шарты АКТ қолдануды белсенді және тиімді енгізу.
Мұғалімдерге мазмұнын, әдістерін және ЖОО - да оқытудың ұйымдастырушылық нысандары ақпараттық технологиялардың оқу процесіне енуі. Ақпараттық қоғам, сондай-ақ ізгілендіру, даралау,оқу барысын күшейту және әр кезеңде оқыту сапасының өсуі білім беру жүйесі АКТ-ны қолдану мақсаты оқуда студенттердің ақыл-ой қабілеттерін арттыру ұсынылады [157, б. 573].
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқыту кезінде АКТ-ның білім беру әдістеріні қолданудың бірнеше аспектілерін атап өтуге болады:
1. Мотивациялық аспект. Жоғары оқу орындарында кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ қолдану студенттердің қызығушылығы мен жағымды қалыптастырып математиканы мотивациясын арттыруға мүмкіндік береді, өйткені олар мынадай жағдайларда құрылады:
- студенттердің қабілеттері мен қажеттіліктеріне сай жеке білім беруді пайдалану және есепке алу;
- сабақтарды жүргізудің мазмұнын, формаларын, үлкен қарқыны мен деңгейлерін таңдау;
- студенттердің шығармашылық амбицияларын ашу;
- студенттердің де, жоғары математика оқытушыларының да игеруі.
2. Мазмұнды аспект. АКТ-ны пайдалану мүмкіндіктері кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда мыналар қолданылуы мүмкін:
- интерактивті кестелер, плакаттар, әртүрлі сандық кестелер жасау кезінде
нақты тақырыптар мен оқу бөлімдері бойынша білім беру ресурстары нысандағы жеке шағын сабақтарды әзірлеу үшін тесттер;
- интерактивті жеке тапсырмаларды ұйымдастыру үшін және студенттердің өзіндік жұмысына арналған тренажерлар.
3. Оқу-әдістемелік аспект. Электрондық және ақпараттық жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесіндегі құралдар кредиттік оқыту жүйесінде әдістемелік әдіс ретінде оқу жүйесімен бірге жүруі мүмкін процесс. Жоғары математиканы оқытудағы мұғалім жаңа ақпаратты беру кезінде, дайындық кезінде әртүрлі білім беру әдістерін қолдана алады.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану компьютермен жұмыс істеудің жаңалығы ғана емес, білім де алуға мотивацияны арттыруға мүмкіндік береді, оқуға деген қызығушылық деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
Жоғары математиканы оқытуда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ қолдану интерактивті сөйлесу арқылы зерттелетін объектілерді визуализациялау, оқу процесін және оқу жұмысы мен компьютерлік режимді таңдап ажыратып жекелендіруге мүмкіндік береді. Оқу бағдарламасын қолдауға бағытталған бағдарламалық-әдістемелік қамтамасыз етудің болуы оқу процессін көрсету үшін және дербес компьютермен жабдықтау сыныпта аналитикалық жұмыс жасауға, жеке оқу және жаңа ақпараттық технологиялық құралдардың көмегімен пәндік жұмыс оқу мүмкіндіктеріне ықпал етуге мүмкіндік береді. Компьютер икемділікке кепілдік бере отырып тиісті деңгейде түрлендіруге, студенттердің жұмысын бақылауға, сабақтың барысын басқаруға мүмкіндік береді. Компьютерде жұмыс істей отырып, студент сұрақтарға қанша уақыт қажет болса, соны қарай алады; сұрақ қою кезінде білімді жеке бағалау мәселесі, өйткені олар апсырмаларға дұрыс жауаптарды санау арқылы компьютер бағалайды; жауап тез талданады, бұл жауап алушыға немесе сұрақты нығайтуға немесе берілген қате жауапты өзгертуге немесе мұғалімнен көмек сұрай алады. АКТ студенттерге өз дағдыларын жетілдіре отырып, виртуалды серіктеспен диалог жүргізу, монологиялық және диалогтық мәлімдеме жасауға белсенді мүмкіндік береді.
Компьютерлік тесттер мен тест тапсырмалары білімді бақылау мен бағалаудың әртүрлі формаларын жүзеге асыру мақсаттарында қолдануға болады.
4. Ұйымдастырушылық аспект. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ арқылы оқытуды мына әртүрлі формаларын қолдануға болады:
- оқыту кезінде барлық студенттерді жеке жоспарға сүйене отырып жеке бағдарлама бойынша;
- жұмыс бүкіл аудиториямен бірге немесе топпен жүргізіледі.
5. Бақылау-бағалау аспектісі. Жоғары математиканы оқытуда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ қолдану барысында студенттердің білім беру нәтижелерін бағалау , негізгі бақылау құралы және тапсырмалар тестілеу түрінде ұсынылады. Бақылаудың әртүрлі түрлері жүзеге асырылады: кіріспе, аралық және қорытынды.
Тесттерді онлайн режимінде өткізуге болады (мұндай тапсырмалар компьютерде интерактивті режимде орындау, нәтижені бағалау, ол автоматты түрде жүйемен жүзеге асырылады) және off-line режимінде (яғни мұғалімнің өзі орындалған тапсырмаларды бағалайды, қорытындылайды, түсініктеме береді, қателер бойынша жұмыс өткізеді). Демек, жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану тек өнімділікті ғана емес сонымен қатар оқытудың әртүрлі формалар мен әдістерді жақсартуға, қызығушылық танытатын студенттер санын көбейтеді,бағдарламалық материалды терең зерттеуге ықпал етеді.
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану үшін келесі оқытудың құралдарды қолдана алады:
1. Баспа басылымдары. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде АКТ-ны қолданудың өзекті міндеттерінің бірі
білім беру электрондық құралдар, ресурстар және т.б. жүйелеу мәселесі болып табылады. Бұл құрылымды әр түрлі критерийлер бойынша сүйене отырып жасауға болады. Біріншіден, іске асырылатын функциялар бойынша.
Ал сонымен, электрондық оқу құралдарын классикаға жатқызуға болады, құрылымдау принциптерін қолдануға болады, оқу кітабы үшін қолданылады. Екіншіден, олар электрондық басылымдар және оларға принциптер қолданылуы мүмкін электрондық басылымдарды құрылымдау типіне жатады
Тікелей қолдануға көшпес бұрын оларды ерекшелендіретін параметрлер содан кейін негізгі болуы мүмкін жіктеу білім беру электронды басылымдарын анықтау маңызды.
Негізгі ұқсас параметрлер-критерийлер арқылы мыналар анықталады:
- электрондық басылым түрі;
- Пәндік білім беру саласы;
- ұсынылатын білім деңгейі;
- білім беру процесінің ұсынылатын түрі;
- білім беру процесінің ұсынылатын түрі;
- аудиторияның ерекшелігі [183].
Білім беру электрондық рубрикацияларының жарияланған түрлері басылымдар мен ресурстар жоғарыда көзделген ақпараттық кешендер стандарттар мен рубрикаторлар әртүрлі білім берудің бірлігі ретінде сипатталады.
2. Ақпараттық электрондық өнімдер. Электрондық білім беру ресурсында материалдар, деректер болуы мүмкін, оны құру және қолдану үшін маңызды бағдарламалық жасақтамада АКТ қолдану.
Кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ арқылы
оқытуда пәннің құрылымы, мазмұны, құру әдістері мен құралдарын қолдану барысында электрондық білім беру элементін пайдалану
оның функционалдық мақсатымен және белгілі бір тақырыптарда қолдану сипаттамасы анықталады.
Жоғары математиканы оқытуда АКТ технологиялық жүйесінің көмегімен процесінде электрондық білім беру компонентінің деректеріне қажетті ресурс деректерді табу үшін маңызды стандартты деректерді қамтиды.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ пайдалану барысында электрондық компоненттер мен базаларды қолдану электрондық білім беру кешендерінің тұжырымдамасы, ақпараттық білім беру базалары, әдістері, технологиялары бағдарламалық-аппараттық негізде әзірленген ақпараттық-білім беру жүйесі ретінде сипатталады.
Электрондық білім беру кешенінің мазмұны жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану несиелік оқыту мыналарды білдіруі мүмкін:
- Жоғары математика оқулығы - оқу пәні бөлімдердің жүйелі сипаттамасынан, тараулардан және қолдану үшін ресми бекітілген
белгілі бір сатыдағы білім беру мекемелеріндегі сабақтардан тұратын басылым түрі;
- Жоғары математика бойынша оқу құралдары - бұл ішінара немесе толығымен ауыстыру керек болатын оқулықтар. . Бұл сабақтарда білім берудің белгілі бір сатысындағы білім беру мекемелерінде қолдануға арналған ресми бекітілген нысан.
- Жоғары математика бойынша оқу-әдістемелік құралдар - оқу орындарында жоғары математиканы оқыту әдістемесі мен оның тараулары мен бөліктерін зерттеу бойынша ақпаратты қамтитын құралдар
- Жоғары математика бойынша оқу көрнекі құралы - әдетте, оқытуды жақсы меңгеру үшін көрнекі материалдарды қамтитын құрал
- өзін-өзі оқытушы - ешкімнің көмегінсіз өзін-өзі зерттеуге арналған бағдарлама бойынша материалдар;
- практикум-практикалық міндеттерден тұратын материалдар және
өткен материалды жақсы игеруге мүмкіндік беретін жаттығулар.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде АКТ пайдалану процесіндегі электрондық көмекшілер , дербес - олар цифрлық форматта әзірленген, сондай-ақ туынды, егер олар негізделген немесе негізделген болса баспа басылымдарын қолдану болып бөлінеді. . Электрондық форматта болған жағдайда баспа басылымы толығымен жүзеге асырылады, түпнұсқа басылымның электрондық көшірмесі, бірақ электрондық нұсқаулықпен емес содан кейін ол негіз болады. Сонымен қатар, электрондық білім беру кешендеріне мыналар жатады: компьютерлік оқыту бағдарламалары және автоматтандырылған оқу курстары.
Кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқыту кезіндегі АКТ пайдалаынып оқыту процесінде компьютер арқылы оқыту бағдарламасы нақты мәселе бойынша білім алу үшін пән бойынша ақпарат мәтіннен, иллюстрациялардан тұратын оқу бағдарламасы (оның ішінде мультимедиялық материалдар), әртүрлі гиперсілтемелер, бақылау сұрақтары нақты бір нәрсені жүйелі түрде ұсынудан тұрады.
Компьютерлік оқыту бағдарламалары студенттердің сабақтардағы іс-әрекеттері, сондай-ақ тапсырмаларды орындау үшін мұғалімнің көмегімен жеке тұлға үшін де қажет. Компьютерлік оқыту бағдарламалары, сонымен қатар жаңа білім алу дағдылар мен дағдылар, белгілі бір білімді жүзеге асыруға және алуға мүмкіндік береді.
Компьютерлік оқыту бағдарламалары оқытудың белгілі бір компонентін зерттеуге бағытталған бағдарламалар автоматтандырылған оқу курсын құрайды, электрондық оқу-әдістемелік ресурс ретінде сипатталады.
3. Презентация (демонстрация). Инновация - бұл жаңалық, жаңарту, жаңа тәсіл, жаңа құрылғы, мүлдем басқа қасиеттерін қолдану. Технология әдістерден, жұмыс режимі, әртүрлі дәйекті тапсырмалар мен процедуралар,қолданылатын әдістермен, жабдықтармен, құралдармен өзара байланысты материалдармен әдістерден тұрады. Сондай ақ инновация деп оның презентациясы арқылы әр түрлі ақпарат қайта құру әдісі түсініледі.
Кредиттік оқыту жүйесінің шарттарына жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану барысында презентация мыналарға негізделеді: сөйлеу (декларативті), аудиалды және көрнекі қамтамасыз ету және сондай-ақ сабаққа жақындау үшін сүйемелдеу керек.
Оны дамытпас бұрын презентациялар болатын аудиторияны мұқият зерттеу маңызды. Бірінші қадам басымдықтарды белгілеу және презентацияның мақсатын дұрыс білдіру. Әдетте, кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытудағы ақпараттық-коммуникациялық технологиянв пайдалану барысында презентацияларды пайдаланудағы басты мақсат студенттердің немесе топтың мыналарға көзін жеткізу:
- өз пікірлерін қабылдауға немесе талдауға;
- өз көзқарастарын, идеяңызды қабылдауға немесе түзетуге;
- қандай да бір іс-әрекет жасау немесе жасамау, қабылдамауға шешім шығаруға.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану барысында презентацияның негізгі мақсаттарының бірі
-бұл аудиторияға маңызды әсер ету. "Әсер" анықтамасы мыналардан тұрады аудиторияны белсендіру үшін қажет әдістер мен әдістерден, олар оны қабылдауға мүмкіндік береді.
Кредиттік оқыту процесінде презентацияның негізгі дидактикалық мүмкіндіктеріне жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану мыналарды қамтиды:
1) жоғары математиканы теориялық оқытуда деректерді ұсыну;
2) материал таратуды ұйымдастыру және қолданудың тиімді түрі;
3) проблемалық жағдайлар жасау және міндеттер қою;
4) білімді бақылау;
5) студенттердің өзіндік жұмысы үшін тапсырмалар қою.
Көрнекі дизайнға презентацияға арналған материалдарға қойылатын негізгі талаптар:
- көрнекі өнімнің бір бірлігіне тек бір тақырыпты орналастыру (пленка, Схема және т. б.);
- әр түрлі тезистерді қолдану;
- пішіндер мен түстерді бекіту;
- материалдарды бірнеше көрнекі құралдарға орналастыру;
- ірі қаріптерді қолдану;
- күрделі фигураларды қолданбау;
- спектр кодын ұстану;
- иллюстрацияларды дұрыс қолдану;
- контурларды өте жуан етіп жасау;
- бос жазықтықтың кем дегенде 30% қалдыру керек.
Презентацияны ашудың соңғы сәттері де маңызды. Презентацияның қорытындысы бойынша жұмыс істеу кезінде сілтеме жасау маңызды. Презентация фрагменттерінің мақсаты оның қорытындысын қалыптастырады, ол мыналардан тұрады:
- негізгі факторлар мен дәлелдерге шағын аннотация, қайталау
негізгі бейне фактілер;
- презентацияға қатысушылардың іс-қимыл жоспарынан кері байланыс;
- кеңестер қабылданған жағдайда, жақын арада әрекет ету туралы ұсыныстар;
- қосымша әдебиеттердің мазмұны, егер бар болса;
- экранда әдебиеттер тізімін орналастыру;
- зейінді қарым-қатынас үшін алғыс;
- тегін микрофон.
Егер презентациядағы аудитория тек тыңдайтын болса, онда ол аз
есте сақтайды және түсінеді. Зейінді сақтау және жақсы есте сақтау үшңн көрнекі көмек болуы маңызды.
Мұғалім әр оқушы есте сақтау үшін бәрін презентацияда көретіндей етіп ұйымдастыруы керек. Сіз бейнематериалдар, слайдтар, плакаттар және т. б.
кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда
АКТ пайдалану процесінде көрнекі компоненттердің артықшылықтары:
- ауызша жеткізуге болмайтын нәрсені көрсету оңай және қол жетімді етеді;
- уақытты үнемдейді;
- аудиторияның қызығушылығын арттыруға көмектеседі;
- материалды жақсы игеруге көмектеседі.
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесінде презентацияның көрнекілігін берудің жиі қолданылатын әдістеріне
мыналар жатады:
- иллюстрациялар;
- кестелер мен графиктер;
- слайдтар;
- ақ тақталар;
- проектор;
- Көрнекі құралдар;
- бейнематериалдар;
- әртүрлі жабдықтар;
- қолданыстағы модельдер;
- компьютер және мультимедиялық проектор.
АКТ пайдалану процесінде көрнекі құралдардың теріс белгілері
болып табылады:
- оларды жасау үшін көп күш жұмсау керек және көп уақыт қажет етеді;
- дұрыс емес қызмет көрсету аудиторияны шатастыруы мүмкін, соның салдарынан олар материалды дұрыс түсінбейді;
- презентацияның икемділігін төмендетеді;
- материалдық шығындарды талап етеді;
Оқытудың мақсаты түрін, мазмұнын және стилі презентациялар, сондай-ақ аудиторияның мұғаліммен байланыс дәрежесін анықтауға ықпал етеді.
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда ақпараттық коммуникациялық технологияларды пайдалану процесінде презентация жасауға келесі қадамдарды орындау қажет шарттары:
1) презентацияның мәнін және оның сапасын талдау;
2) үлкен көлемді презентация үшін кіріспені, бас буын мен қорытындыны қалыптастыру және әзірлеу;
3) көрнекі элементтерді табу, қолдану нұсқаларын жасау (теориялық зерттеу; практикалық дағдыларды дамыту; білім, білік, бақылау);
4) презентацияға арнайы дайындық: мәтінді, жоспарды ойластыру, мақсаттар, көрнекі материалдар жасау;
5) тыңдаушылардың сұрақтарына жауаптар дайындау.
Демек, презентация-бұл студенттерге динамикалық көрнекі құралдарды көрнекі түрде көрсететін(бұл ең бастысы
статикалық иллюстрациялық материалдарды пайдаланудан айырмашылығы оқыту әдісі): жалпы сюжеттер, жағдайлар мен құбылыстар, сонымен қатар ғылыми процестер, жұмыс жүйелер мен жабдықтар, Нақты пәндер-оларды зерттеу үшін, терең талдау және талқылау. Бұл әдістің тиімділігі маңызды, өйткені айқын Оқу материалы көрсетілген белгілі бір уақыт, ол динамикалық, белгілі бір уақытта болады, терең талдауға, әр түрлі анықтауға мүмкіндік беретін кеңістік белгілі бір компоненттердің қасиеттері, байланыстарының бірлігі және жәрдемдесуі зерттелетін объект, оны студенттер терең зерттейді. Сол шарттар және сол сабақта басым болатын атмосфера студенттердің қатысуына ықпал етеді, оқу процесі, олардың көкжиегін кеңейтуге көмектеседі, материалды жақсы меңгереді. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану кезінде презентация әдісін қолдануда бірқатар критерийлерді орындау маңызды:
1. Пайдаланылған ақпарат студенттер жасына сәйкес болуы керек;
2. Көрсетілген ақпарат сабақ жоспарына негізделген хронологиялық тәртіпте келесі бөліктерде берілуі керек;
3. Презентация міндетті түрде анықтамалар мен формулалардың негізгілерін қамтуы керек;
4.Презентация жасау барлық студенттер мұғалімнің сабағында оқылатын материалды түсінуге оңай болатындай және оңай жасай алатындай болуы маңызды.
5. Презентациялар сүйемелдеу үшін түсіндірме материал туралы ойлану керек;
6. Презентацияны көрсету кезінде басты нәрсеге назар аудару керек.
7. Студенттерге презентация материалын зерттеудегі белсенді жұмыс таныстыру үшін мүмкін тәсілдерді таңдау;
8. Студенттердің тиімді қызметі үшін жағдай жасау, сабақ тақырыбы бойынша көрсетілген көрнекі материалдарды түсіну (әңгіме, талдау, сұрақтарға жауаптар).
4. Электрондық журнал. Сапаны арттыру шарттарының бірі жоғары оқу орындарында инновациялық технологиялар арқылы жоғары математиканы оқыту болып табылады. Есепке алудың электрондық нысандарын енгізу және
оқыту кезінде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды енгізу оқу қызметінің нәтижелері бойынша жұмыстың құрамдас бөлігі болып табылады. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математика кіріспе
электрондық құжат айналымы. Бүгінгі таңда білім беру сапасын арттыруда ақпараттық-операциялық жүйе білім беру мекемесінің деңгейді реттеудегі маңызды орын алады. Деңгейді реттеу жүйесі ақпараттық ортада білім беру сапасы білім беру мекемесінде белгілі бір даму ұйымдастырылған кезде тиімді жүзеге асырылуы мүмкін.
"Электрондық ЖОО" - ақпараттық ортаның байланыстырушы элементі,
ол маңызды ақпараттық жүйелерді біріктіреді:
- сабақтар барысын әзірлеу, құру және реттеу;
- білім беру мекемесінің әкімшілік компонентінің жұмысы;
- оқу жұмысының нәтижелерін жинақтау;
- сабақтардың мазмұнын цифрлық білім беру элементтері.
Электрондық журнал сұхбат сарапшысы ретінде жұмыс істеп жүзеге асыратын білім беру сапасын бақылау жүйесі әр студентке бүкіл оқу барысында жеке білім беру жолдарын, демаркациялық тәсіл жасайды және талдайды.
"Электрондық журнал" - бұл білім беру мекемесінде клиент-сервер қосымшасы және қолдануға бағытталған студенттердің үлгерімі туралы ақпаратты өңдеу сақтауға арналған бағдарламалық жасақтама.
Бұл әкімшілік үшін маңызды ресурс жәнеолардың тұрақты жұмысын жеңілдететін оқытушылар құрамы қағаздар, құжаттар, бұл ата-аналарға қажетті көмек университетпен байланыс арқылы олар студенттің үлгерімін бақылай алады [183].
Электрондық журнал -- жоғары оқу орындарын ақпараттандырудың жаңа стандарты.
АКТ пайдалану процесінде электрондық журналдың міндеттері:
- кері байланыстың электрондық нысандарын күнделік, журнал қолдану;
-үйге арналған тапсырмалар күнделігі, деректердің статистикалық мәліметтерін жинақтау, сақтау және талдау
- ата-аналар мен мұғалімдер үшін студенттердің сабаққа қатысуы бүгін және бүкіл кезең ішінде оқыту, үлгерім туралы ақпарат, олар жеке және
анонимді түрде проблемалық мәселелер қаралатын қолжетімді кіреберіс жасау;
- демалыстар мен тәжірибелерде студенттерге арналған тиімді білім беру процесін жасауға мүмкіндік беретін барлығына қолайлы ортаны құру;
- білім беру үдерісінде жоғары оқу орындарының қызметі, сапа деңгейін бақылауға ғаламдық мәселелерді шешуге қоғамның қатысуы мен жоғары оқу орындары туралы жұмыс ақпаратын орналастыру;
- студенттер мен топтар арасындағы серіктестік қатынастарды қалыптастыру;
- өз қажеттіліктерін шығармашылық іске асыру үшін жағдайлар ұйымдастыру
(жеке беттер, материалдармен алмасу, интернет-ресурстар арқылы жобалар -
энциклопедия, портфолио, конкурстар, олимпиадалар);
ЖОО процесіндегі Alfa-express.
ALFA-XPress- жоғары оқу орындары мен колледждерде болып жатқан негізгі процестер арқылы бәрін автоматтандыруға мүмкіндік беретін кешенді шешім яғни бұл оқытуды басқарудың автоматтандырылған кредиттік оқыту жүйесі.
Кредиттік оқыту жүйесінде қолмен санау және оқу тобын құру, студент және пәндерді таңдағысы келетіндер көп болған кезде автоматтандырусыз мүмкін емес, ол әркімнің пәндерді таңдау құқығын қарастырады.
Оны әзірлеу кезінде интернет арқылы жергілікті желіде де, оқытуды басқару жүйесін де қолданылатын заманауи веб-технологиялар қолданылады[183].
Білім беру желісінде электрондық журнал іске асыратын қызметтер: сабақ кестесі, педагог журналының электрондық нұсқасы, электрондық күнделік, үй тапсырмаларының тізімі (интерактивті функционал), қашықтықтан оқытуға арналған функциялар, мониторинг оқу процесін басқару жүйесі, on-line тест тапсырмалары және тест конструкторы, оп-line консультациялар, жеке күнтізбе.
Электрондық журналға баға қоюға, сабаққа қатысу, кешігулерді, өткізіп алуларды құрметсіз атап өту, аурудың себептері мен себептері, бүкіл топ үшін де, жеке студенттер үшін үй тапсырмаларының тізімін белгілеуге болады. Сондай-ақ файлдық құжаттарды, тапсырмалар, жаттығулар, дидактикалық материалдарды қосуға болады. Студент орындалған тапсырманы қамтитын құжатты жіберуге мүмкіндік бар. Бұл әрекеттер белгілі бір мәртебемен белгіленеді: жұмыс тексерілді, жұмыс жіберілді, түзету. Сонымен қатар егер сұрақтар туындаса студент оқытушыдан кеңес ала алады. Мұғалім студенттің ата-анасына студенттің тапсырма бойынша қаншалықты тиімді жұмыс істегені туралы хабарлама қалдыра алады. Электрондық журналға баға қойылған кезде, автоматты түрде оқу үлгерімі мен білім деңгейі есептеледі, орташа балл қойылады, әр пән бойынша бұл операция әр студент үшін жасалады, сондай-ақ, жалпы топ үшін де солай болады. Ата-ана әр пән бойынша студенттің бағалары, сондай-ақ берілген орташа баллдарды көре алады. Ата-ана ақпаратты тек өз студенті үшін көре алады.
Бұл әрекеттер тез және уақтылы жауап беруге көмектеседі және оқытушыға және ата-аналарға студенттердің үлгерімінің нәтижелілігіне,
оқу процесін түзетуге, дұрыс реттеуге көмектесуге басымдықтар бар.
Бұл бағдарлама оқу мекемесінің әр кабинетінде компьютерлерде орналастырылады.
Ээлектрондық журналды сабақтардағы мұғалімдер әрқашан пайдалана алады. Оқытушы жіберетін ақпарат "Электрондық журнал", оның жеке жұмысында дербес қайталанады, синхрондаудан кейін олар серверге жалпы базаға жіберіледі. Осыған байланысты журналға сабақтарда қойылған бағалар ақпараттың осы түріне қол жеткізе алатындардың барлығын көру үшін кез-келген кабинетте қол жетімді болады.
Компьютерлерде пайдаланушылардың кіруі барлығына құпия сөз арқылы жүзеге асырылады.
Оқытушының қызметі үшін бағалау туралы жиынтық мәліметтер бар бет қажетті бет болып табылады. Бұл бет осындай бағандардан тұрады:
а) студент баға алмаған соңғы сабақтардың саны;
б) есепті кезеңдегі бағалар саны;
в) пән бойынша орташа балл;
г) студенттердің рұқсаттама саны.
Мұндай ақпарат мұғалімге егер пайда болса, қорытынды баға қоюға көмектеседі , студенттердің қайсысы жақын сабақта сұрауы керек, сонымен қатар бұл бет оңай және тез анықтауға мүмкіндік береді.
Бағдарламаның басты артықшылығы қол жетімді және жылдам
есептер үшін әртүрлі құжаттамаларды дайындау.
Электрондық журналдарды енгізудің басты мақсаты - оқу процесінде танымалдылықтың артуы, бағалау және оның функциясының тұрақтылығы, өйткені бағалау маңызды ынталандыру болып табылады. Бұл нәтижеге электрондық журналда бар рейтинг жүйенің көмегімен қол жеткізуге болады.
Осылайша, электронды журналды оқу процесіне енгізу Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану мыналарға мүмкіндік береді:
а) құжаттамамен жұмыс істеу үшін энергия шығындарын азайту;
б) басқару шешімдерін қабылдау уақытын азайту;
в) басқарудың ақпараттық мәдениетін арттыру.
5. Электрондық газет. Электрондық газет ақпараттық-білім беруге, оқу процесін, студенттердің шығармашылық қызметін реттеуге мүмкіндіктер ашады.
Интернет-газет-студенттерге арналған желілік басылым, ол жоғары оқу орындарының оқытушыларын да қамтиды, әр түрлі оқиғалар мен іс-шаралар туралы маңызды мәселелер талқыланады, мұғалімдермен, студенттермен және түлектермен сұхбат, танымдық ақпарат орналастырылған. Газет студенттердің жеке қасиеттері, жоғары оқу орындарының мәртебесін қолдап, білім алуға мүмкіндік береді, студенттік ұжымның қалыптасуына кепілдік береді. Газеттердің дамуы жаңа емес, бірақ оны интернет-газет ретінде жүзеге асыру
оның ерекшеліктері бар және кейбір артықшылықтарға кепілдік береді.
Мысалы, бүкіл әлемде жүзеге асырылатын интернет-басылымға баспа өнімдерін жасау үшін материалдық шығындар қажет емес. Интернет-газет
ол өз беттерінде медиа файлдарды қамтуы мүмкін, бұл газетті қызықты етуге, оқырмандарды тартуға мүмкіндік береді. Газет сайтының дұрыс құрылуы қызметі оқытушының басшылығымен өз жұмысын жүргізетін көптеген студенттерді ақпаратты жасауға тартуға мүмкіндік береді.
6. Мультимедиялық жазба. Педагогикалық жұмыста оның ішінде
ақпараттық технологияларға мультимедия технологиясына маңызды орын беріледі. Кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесте оқытудың мультимедиялық технологиялары бойынша оқыту бір цифрмен біріктіретін интерактивті құралдар негізінде оқу процесін ұйымдастыру көп компонентті ақпараттық ортаны ұсыну принциптерін түсінеді. Осындай қазіргі заманғы құралдар мультимедиялық тақталарды үлкен интерактивті экранға жасалған суреттермен, мәтіндермен, статикалық кескіндер, бейнефильмдер, графикалық анимациялар операцияларды бір уақытта жүргізуге мүмкіндік беретін жабдықтармен, интерактивті консольдер, интерактивті проекторлар, және т.б. қамтуы керек[183].
Мультимедиялық бағдарламалық жасақтама бүгінде студенттердің ақпаратты түсіну деңгейіне, демек, үлкен материалдарды көрсету мүмкіндіктеріне және әсіресе мотивацияға, жалпы оқу процесінің тиімділігі әсер етеді.
Мультимедиялық технологияларды қолдану айтарлықтай материалды беру сапасына сондай-ақ оқыту әдістері әсер етеді. Жұмыс компьютер экранында
мультимедиялық презентацияларды көрсетілген материалды түсінудің психофизиологиялық заңдылықтарын ескеру маңызды. Көрмеге қойылған көрнекі өнімдермен жұмыстың экранда өзіндік ерекшелігі бар. Сондықтан кредиттік оқыту жүйе жағдайында жоғары математиканы оқыту процесіндегі тек әдістемелік әдістерді ғана емес, психологиялық-педагогикалық қасиеттерге де жататын мультимедиялық технологияларды да ескеру маңызды:
- оқу жұмысының нәтижелілігі көп жағдайда көрсетілуі;
- кез-келген бағдарламаның мақсатын, сондай-ақ оның ... жалғасы
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Университеті
ӘОЖ-514(023) қолжазба құқығында
Ортан Айнұр Баратқызы
Жоғары оқу орындарындағы кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың теориялық әдістемелік негіздері
7M01510 - Математика білім беру бағдарламасы бойынша
педагогика ғылымдарының магистрі дәрежесін алу үшін
дайындалған диссертация
Ғылыми жетекшісі:
Шымкент 2023
2 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың әдістемелік тәсілдері
2.1 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде ақпараттық коммуникациялық технологияларды кешенді пайдалану
2.2. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайындағы жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың ұйымдастырушылық формалары мен әдістері.
2.3. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математика курсын оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияны пайдаланудағы педагогикалық орындылығы
2.4 Mathlab бағдарламасы көмегімен математикалық есептерді шешу бойынша әдімтемелік нұсқаулар
2 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың әдістемелік тәсілдері
2.1 Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде ақпараттық коммуникациялық технологияларды кешенді пайдалану
Жоғары.математиканы оқытуда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ-ның негізгі техникалық әдістері
Кесте 1
№
АКТ техникалық құралдарының атаулары
Ағылшынша атауы
Қысқаша жазылуы
Электрондық оқулық
electronic textbook
c-tbook
Мультиорталық жүйе
multimedia system
CD-sys
Эксперттік жүйе
experts system
ex.sys
Электорндық кітапханалық каталог
electronic library
e-libr
Мәліметтер банкі
Database
db
Электрондық пошта
electronic mail
Дыбыстық электрондық пошта
voice mail
v-mail
Электрондық хабарландыру тақтасы
bulletin system
BS
Телеконференциялар жүйесі
Teleconference
t-conf
Ғылыми зерттеулерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі
Computer research system
aided CAR
Ұйымдастыруды басқарудың автоматтандырылған жүйесі
Management information system
MIS
Шағын электорондық баспахана
dest-top publishing
d.t.-publ
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ пайдалану кезінде қолданылатын бағдарламалық құралдар:
1. Жалпы мақсаттағы және аппараттық құралдармен өзара байланысты (драйверлер және т.б.) - әртүрлі деректер түрлерімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
2. Деректер базасы - құрылған ақпараттық массивтер-КД (компакт диск) энциклопедиялары, ақпараттық веб - сайттар және Интернет желісінің іздеу жүйелері, оның ішінде білім беру саласында пайдалану үшін мамандандырылған.
3. Виртуалды конструкторлар-математикалық және физикалық шындықтың визуалды және символдық модельдерін қалыптастыруға және осы модельдермен эксперименттер жүргізуге мүмкіндік береді.
4. Тренажерлер - оларда ақпараттық объектілермен жұмыс істеудің Автоматты қабілеттерін пысықтауға болады яғни мәтін енгізу, экранда және проекторда графикалық объектілермен операция жасау, тілдік ортада жазбаша және ауызша қарым-қатынас жасау.
5. Басқарудың ақпараттық жүйелері - білім беру процесінің барлық қатысушылары-студенттер, педагогтар, әкімшілік, ата-аналар, жұртшылық арасында ақпараттық ағындардың өтуіне кепілдік береді.
Жоғары математиканы заманауи оқытуда қалыптасқан және дамыған құралдар, оқыту әдістері мен кешендері түсінуді, қайта құруды және жаңа педагогикалық шешімдерді қажет ететін жағдай туындады. Бұл, ең алдымен, АКТ-ны кеңінен енгізуге және кеңінен қолдануға байланысты. Мұндай технологиялар материалдарды беру және заманауи ашық және қашықтықтан білім беру жүйелерінде мұғалім мен студенттің өзара әрекеттесуін құру үшін тиімді қолданылады. Бүгінгі таңда мұғалім АКТ-ны қолдану саласындағы білімге ие болып қана қоймай, оларды кәсіби жұмысында қалай қолдануға болатындығын білуі керек. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану - жоғары оқу орындарындағы сабақтарды жетілдіру мен оңтайландырудың, жұмыстың қызықты түрін жасауға мүмкіндік беретін, сондай-ақ студенттер үшін есте қаларлық әдістемелік құралдар мен тәсілдер жиынтығының өсуінің басты факторларының бірі. Бүгінгі таңда білім беру парадигмасы оқытудың компьютерлік компоненттерінде әзірленген, студенттің дайын білімді, дағдыларды беруіне емес, студенттерді өз бетінше білім табу мүмкіндігіне итермелеу қажеттілігіне негізделген. Студенттердің сабақтардағы жұмысы интерактивті компьютерлік бағдарламалар мен аудиовизуалды құралдардың көмегімен құрылған мұғаліммен сөйлесу сипатына ие. Зерттеушілердің пікірінше, оқытудың әрбір әдісі оған ақпараттық технологияларды біріктіру арқылы толықтырылады. Бірақ егер информатиканы оқыту барысында АКТ құралдары зерттеу объектісі ретінде де, оқыту әдісі ретінде де қызмет етсе, онда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту барысында олар тек оқыту құралы болып табылады. АКТ құралдары деп микропроцессорлық, есептеу техникасы негізінде әзірленген бағдарламалық, бағдарламалық аппараттық және техникалық тәсілдер мен құрылғылар, сондай-ақ материалдарды жинау, өндіру, жинақтау, жинақтау, талдау, материалдарды беру жөніндегі рәсімді және жергілікті және жаһандық ақпараттық элементтерге қол жеткізу мүмкіндігін қамтамасыз ететін материалдарды таратудың, ақпарат алмасудың қазіргі заманғы құралдары мен жүйелері түсінілуі қажет [139, Б. 51].
Жоғары математиканы оқыту процесінде ең көп қолданылатын АКТ құралдарына мыналар жатады: - компьютер мен мультимедиялық проектордың көмегімен көрсетілетін электрондық оқулықтар мен құралдар,
- Оқу ақпараттық-анықтамалық жүйелер;
- бақылау және тестілеу бағдарламалары;
- Интернеттің білім беру ресурстары,
- суреттер мен иллюстрациялары бар DVD және CD дискілер,
- бейне және аудио техника,
- ғылыми-зерттеу жұмыстары және жобалар.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану оқу ақпаратын ауызша емес, визуалды және қол жетімді түрде беруге мүмкіндік береді. Ең бастысы, студент сабақта өз бетінше жұмыс істей алады, өз қарқынымен жұмыс істей алады, қажет болған жағдайда түсініксіз фрагменттерге баса назар аударады немесе егер бәрі түсінікті болса және проблема болмаса, басқаларына қарағанда тезірек жасайды [183].
Тәжірибе көрсеткендей, оқытудың техникалық әдістері студенттердің дербестігін қалыптастырады және сабақтарда жақсы әлеуметтік-психологиялық атмосфера қалыптастырады, оларға өзіне деген сенімділік береді, бұл студенттердің жеке басын дамытудың маңызды буыны болып табылады [183].
Сондықтан, техникалық құралдарды қолдана отырып, студенттердің іс-әрекетінің артықшылықтары туралы айта отырып, оның пайдалы жақтарына тоқталу қажет:
- студенттердің жалпы мәдени дамуы;
- компьютерді меңгеру дағдыларын жетілдіру;
- тілдік деңгейді жетілдіру;
- қолайлы психологиялық жағдайларды ұйымдастыру;
- студенттердің мотивациясының өсуі және олардың пәнге деген қызығушылығы;
- оқытуды дараландыру қабілеті;
- керісінше принципті жүзеге асыру - материалды көрнекі көрсету қабілеті;
- бақылау мен өзін-өзі бақылаудың үйлесімі;
- студенттердің іс-әрекеттерін объективті және өзекті бағалау;
- студенттердің өзіндік жұмыс дағдыларын жандандыру.
АКТ-ның техникалық құралдары жаңа тілдік білімді, дағдыларды, дағдыларды таныстыру, жаттықтыру және бекіту үшін, сондай-ақ оларды бақылау сатысында тиімді пайдаланылуы мүмкін.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану білімнің тұрақты моделінен ойлау әрекеттерінің динамикалық жүйесіне дейін; оқытудың сыртқы мотивациясынан ішкі моральдық-ерікті реттеуге дейін есте сақтау функциясы ретінде оқытудан ақыл-ой қалыптастыру элементі ретінде оқытуға көшуге мүмкіндік береді; Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану тиімді оқыту құралы ретінде компьютердің үлкен мүмкіндіктерін анықтайды. Компьютердің оқу қосымшалары сөйлеу жұмысының әртүрлі түрлерін жаттықтыруға және оларды әртүрлі комбинацияларда біріктіруге, тілдік құбылыстарды түсінуге мүмкіндік береді. Олар математикалық дағдыларды қалыптастыруға, коммуникативті жағдайлар жасауға, тілдік және сөйлеу әрекеттерін автоматтандыруға, сондай-ақ жеке көзқарасты жүзеге асыруға және студенттердің өзіндік жұмысын күшейтуге мүмкіндік береді. Әр мұғалім өз жұмысында АКТ-ны қолдана отырып, ең бастысы түсінуі маңызды: сабақтағы компьютер мұғалім мен тірі сөзді алмастыра алмайды, бұл студенттердің дағдыларын дамытудың тиімді әдісі, бұл оның дағдыларын кеңейтуге және тереңдетуге мүмкіндік береді. АКТ-ның техникалық құралдары мұғалімге шығармашылық жұмыс пен студенттердің жеке білім беру маршруттарын жүзеге асыруға уақыт бөлуге мүмкіндік береді. АКТ оқыту құралдарының үлкен таңдауы оларды жоғары математиканы оқытуда тиімді қолдануға мүмкіндік береді. Педагогикалық жұмыс тәжірибесінде біз белгілі бір сабақтарға арналған презентацияның мультимедиялық рефераттарын кеңінен қолданамыз, олар тақырып бойынша қысқаша ақпаратты, негізгі математикалық формулаларды, теоремаларды, математикалық терминдердің қасиеттерін және т. б. қамтиды.
Интерактивті құралдардың көмегімен компьютерлік презентациялар студенттердің жеке қасиеттеріне негізделген оқу ақпаратын тиімді қолдануға көмектеседі. Интерактивті әдістердің өсуі студенттің сабақтарына белсенді қатысуға әкеледі, бұл тақырып бойынша материалды түсіну мен есте сақтаудың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Электрондық оқулықтар материалды көрнекі түрде көрсетеді, жылдам кері байланысқа ықпал етеді (ақпаратты түсінуді жедел бақылау). Интерактивті режим студенттерге оқу материалын түсіну процесі мен қарқынын бақылауға мүмкіндік береді; гиперсілтемелердің тармақталған құрылымы қосымша мәліметтер, түсініктемелер алуға мүмкіндік береді. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесінде компьютерлік тестілеу маңызды орын алады. Зерттеулер көрсеткендей, тестілеуді компьютерде қолдану оқу процесінің тиімділігін арттырады, студенттердің танымдық жұмысын дамытады. Бағдарлама жүргізетін үлгерімді объективті бақылау студенттерді бағалауға деген көзқарасты жояды. Интернет желісінің білім беру компоненттерінің оқу жұмысындағы көп қырлы қабілеттері студенттердің шығармашылық, аналитикалық дағдыларын қалыптастырады, олардың динамикасын арттырады, болашақ кәсіби қызметте қажетті дағдыларды алуға әсер етеді. Акт жоғары математиканы оқытуда студенттердің жеке басын білдіру үшін жағдай жасайды: олардың шығармашылық қызметінің өнімдері басқаларға қажет, пайдалы болуы мүмкін. АКТ-ны қолдану үнемі өсіп келе жатқанымен, бұл процесс Қазақстан Республикасы оқытушыларының тұрақты пікірталастарына жатады. Компьютерлік оқытудың қарсыластары компьютердің студенттердің де, оқытушылардың да денсаулығына зияны, компьютермен жұмыс істеуден шаршау туралы пікір айтады. Олар мұғалімнің қажетті оқу компоненттерін компьютерлік түрде таңдау және дамыту бойынша жаһандық алдын-ала ұйымдастырушылық жұмыстарын жүргізу маңызды деп санайды. Жүргізілген зерттеу нәтижелерін қорытындылай келе, жоғары математиканы оқыту процесінде студенттердің танымдық қызметін белсендіру тәсілі ретінде АКТ-ны қолданудың ұйымдастырушылық-педагогикалық шарттары атап өтілуі мүмкін: - танымдық мотивацияларды дамытуға, пәнді оқуға деген қызығушылықты оятуға, көрнекі-бейнелі ойлауды қалыптастыруға, оқу және танымдық міндеттерді шешу үшін модельдер мен схемаларды қалыптастыру, пайдалану және өзгерту қабілетін дамытуға мүмкіндік беретін сабақ тақырыбы бойынша АКТ негізінде көрнекі пайдалану мен иллюстрацияны жүйелі және мақсатты жүзеге асыру; - студенттерді сандық ресурстарды, анимациялық ресурстарды қолдана отырып жүзеге асырылатын бақылаулар, өлшеулер, құру, компьютерлік модельдеу арқылы ұйымдастырылған танымдық жұмыс арқылы ізденістерге тарту (проблемалық жағдай туғызу, оны шешу үшін маңызды материалдарды табу, гипотезаларды ұсыну, талдау және дәлелдеу, қорытынды жасау және алынған нәтижені пайдалану мүмкіндіктерін анықтау). Эксперимент, виртуалды зертханалар және мұғалімнің көмегімен де, жеке өзі де жүзеге асырылады; - АКТ-ның бақылаушы бағдарламалық құралдары арқылы жүзеге асырылатын студенттердің математикалық білімі мен дағдыларын біртіндеп және құрамдас сараланған бақылауды, өзін-өзі бақылауды және түрлендіруді іске асыру; - Оқу ақпаратының деректерін табу, түсіну және меңгеру үшін, танымдық міндеттерді, оқу және шығармашылық жобаларды іске асыру үшін кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ-ны пайдалану бойынша студенттердің жеке білім беру мүмкіндіктеріне, ерекшеліктері мен қажеттіліктеріне сүйене отырып студенттердің өзіндік қызметін ұйымдастыру. Осылайша, кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану студенттердің пәнге деген қызығушылығын арттыруға және олардың сөйлеу-ойлау жұмысының өсуіне, өз бетінше жұмыс істеу және топта жұмыс істеу қабілеттерін қалыптастыруға, сөйлеу әрекетінің барлық түрлерін тиімді дамытуға көмектеседі. Компьютерлік құралдармен жүйелі жұмыс студенттердің өзіндік жұмысының тұрақты қабілеттерін дамытады, бұл классикалық тапсырмаларды орындау уақытын азайтуға мүмкіндік береді және осы уақытты шығармашылық тапсырмаларды орындау үшін пайдалануға мүмкіндік береді.
2.2. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайындағы жоғары математиканы оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланудың ұйымдастырушылық формалары мен әдістері.
Жоғары математика мұғалімінің негізгі міндеттерінің бірі пәнді дағдылары мен дағдыларын қалыптастыру және дамыту ойлау және ілім мәдениетінің элементтерін оқыту. Осы мақсатта қажет жоғары математиканы оқытудың мазмұнды аспектісін әзірлеу, бүкіл курстың тұжырымдамалық компоненттерін игеруге, дамытуға ықпал етеді, студенттердің танымдық қабілеттері, олардың оқу іс-әрекетіндегі белсенділігі қызметі, сондай-ақ коммуникативтік қызметті қалыптастыру және дамыту құзыреті.
АКТ көмегімен сабақтарда жұмысы белсенді, студенттердің өзін-өзі тәрбиелеу дағдылары мен дағдыларының деңгейі жоғары болады. Айта кету керек,қазіргі заманғы оқыту құралдары ақпараттық-коммуникативтік, тұлғалық-бағдарланған шығармашылық және іздеу әрекетінің әдістері бар технологиялар органикалық түрде біріктіруге мүмкіндік береді. Заманауибілім беруді компьютерлерді енгізбестен елестету мүмкін емес яғни технология оқу процесі және бұл құбылыс сөзсіз болады, сондықтан оқытудың тиімділігі мен сапасы : оқыту және жаңа материалды зерттеу, тексеру және бақылау жұмыстары, дайындық және өзіндік жұмыстарды тексеру, аудиториядан тыс және шығармашылық жұмысты жақсартады.
Ақпараттық технология, Г. К. Селевконың пікірінше, ақпараттық технология мынадай үш нұсқада жүзеге асырылуы мүмкін [143, б. 26]:
-ену ретінде (зерттеу кезінде жеке тақырыптарды, бөлімдерді, жеке дидактикалық есептерді шешу үшін компьютерді пайдалану);
-негізгі ретінде (педагогикада қолданылатын ең маңызды технология);
-монотехнология ретінде (барлық оқыту және оқу менеджменті болған кезде диагностиканың, бақылаудың және бақылаудың барлық түрлерін қоса алғанда компьютерді қолдануға негізделген).
Мұнда мұғалім мен студенттің ұмтылысын интерактивті ортаға ең көп үйретілгенін ескеру қажет, яғни дайын электрондық курс пайдалану. Біздің ойымызша, ақпараттық технологияларды барлық білім беру процестерінің бірлігінде қарастыру керек:
- ақпараттық технологияны қолдану арқылы сабақ өткізу;
- білім алушылардың шығармашылық қызметінің жобалары;
- қашықтықтан оқыту бойынша конкурстар;
- Интернет ресурстар мен электрондық кітаптарды қолдану;
- элективті курстарға қатысу;
- студенттің тұлғалық тұрғыдан дамуы және қалыптасуы;
- мұғалімнің көмегіне назар аудара отырып, шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Ақпараттық қоғамды қалыптастыру және ұйымдастыру мыналарды қамтиды
АКТ-ны терең қолдану, бұл бірнеше фактілерге тән. Ең алдымен, адамдардың білімі мен жинақталған әлеуметтік тәжірибесін беру АКТ-ны қолдану қарқынын едәуір арттырады. Екіншіден, жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану жоғары оқу сапасын жақсартатын несиелік оқыту жүйелері математика, бүгінде болып жатқан әлеуметтік өзгерістер студенттерге тиімді бейімделуге мүмкіндік береді. Үшіншіден, оқу кезінде қазіргі заманғы талаптарға сәйкес білім беру жүйелері қоғамдар кредиттік оқыту жүйесінің шарттары-жаңартудың басты шарты АКТ қолдануды белсенді және тиімді енгізу.
Мұғалімдерге мазмұнын, әдістерін және ЖОО - да оқытудың ұйымдастырушылық нысандары ақпараттық технологиялардың оқу процесіне енуі. Ақпараттық қоғам, сондай-ақ ізгілендіру, даралау,оқу барысын күшейту және әр кезеңде оқыту сапасының өсуі білім беру жүйесі АКТ-ны қолдану мақсаты оқуда студенттердің ақыл-ой қабілеттерін арттыру ұсынылады [157, б. 573].
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқыту кезінде АКТ-ның білім беру әдістеріні қолданудың бірнеше аспектілерін атап өтуге болады:
1. Мотивациялық аспект. Жоғары оқу орындарында кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ қолдану студенттердің қызығушылығы мен жағымды қалыптастырып математиканы мотивациясын арттыруға мүмкіндік береді, өйткені олар мынадай жағдайларда құрылады:
- студенттердің қабілеттері мен қажеттіліктеріне сай жеке білім беруді пайдалану және есепке алу;
- сабақтарды жүргізудің мазмұнын, формаларын, үлкен қарқыны мен деңгейлерін таңдау;
- студенттердің шығармашылық амбицияларын ашу;
- студенттердің де, жоғары математика оқытушыларының да игеруі.
2. Мазмұнды аспект. АКТ-ны пайдалану мүмкіндіктері кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда мыналар қолданылуы мүмкін:
- интерактивті кестелер, плакаттар, әртүрлі сандық кестелер жасау кезінде
нақты тақырыптар мен оқу бөлімдері бойынша білім беру ресурстары нысандағы жеке шағын сабақтарды әзірлеу үшін тесттер;
- интерактивті жеке тапсырмаларды ұйымдастыру үшін және студенттердің өзіндік жұмысына арналған тренажерлар.
3. Оқу-әдістемелік аспект. Электрондық және ақпараттық жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесіндегі құралдар кредиттік оқыту жүйесінде әдістемелік әдіс ретінде оқу жүйесімен бірге жүруі мүмкін процесс. Жоғары математиканы оқытудағы мұғалім жаңа ақпаратты беру кезінде, дайындық кезінде әртүрлі білім беру әдістерін қолдана алады.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану компьютермен жұмыс істеудің жаңалығы ғана емес, білім де алуға мотивацияны арттыруға мүмкіндік береді, оқуға деген қызығушылық деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
Жоғары математиканы оқытуда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ қолдану интерактивті сөйлесу арқылы зерттелетін объектілерді визуализациялау, оқу процесін және оқу жұмысы мен компьютерлік режимді таңдап ажыратып жекелендіруге мүмкіндік береді. Оқу бағдарламасын қолдауға бағытталған бағдарламалық-әдістемелік қамтамасыз етудің болуы оқу процессін көрсету үшін және дербес компьютермен жабдықтау сыныпта аналитикалық жұмыс жасауға, жеке оқу және жаңа ақпараттық технологиялық құралдардың көмегімен пәндік жұмыс оқу мүмкіндіктеріне ықпал етуге мүмкіндік береді. Компьютер икемділікке кепілдік бере отырып тиісті деңгейде түрлендіруге, студенттердің жұмысын бақылауға, сабақтың барысын басқаруға мүмкіндік береді. Компьютерде жұмыс істей отырып, студент сұрақтарға қанша уақыт қажет болса, соны қарай алады; сұрақ қою кезінде білімді жеке бағалау мәселесі, өйткені олар апсырмаларға дұрыс жауаптарды санау арқылы компьютер бағалайды; жауап тез талданады, бұл жауап алушыға немесе сұрақты нығайтуға немесе берілген қате жауапты өзгертуге немесе мұғалімнен көмек сұрай алады. АКТ студенттерге өз дағдыларын жетілдіре отырып, виртуалды серіктеспен диалог жүргізу, монологиялық және диалогтық мәлімдеме жасауға белсенді мүмкіндік береді.
Компьютерлік тесттер мен тест тапсырмалары білімді бақылау мен бағалаудың әртүрлі формаларын жүзеге асыру мақсаттарында қолдануға болады.
4. Ұйымдастырушылық аспект. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ арқылы оқытуды мына әртүрлі формаларын қолдануға болады:
- оқыту кезінде барлық студенттерді жеке жоспарға сүйене отырып жеке бағдарлама бойынша;
- жұмыс бүкіл аудиториямен бірге немесе топпен жүргізіледі.
5. Бақылау-бағалау аспектісі. Жоғары математиканы оқытуда кредиттік оқыту жүйесі жағдайында АКТ қолдану барысында студенттердің білім беру нәтижелерін бағалау , негізгі бақылау құралы және тапсырмалар тестілеу түрінде ұсынылады. Бақылаудың әртүрлі түрлері жүзеге асырылады: кіріспе, аралық және қорытынды.
Тесттерді онлайн режимінде өткізуге болады (мұндай тапсырмалар компьютерде интерактивті режимде орындау, нәтижені бағалау, ол автоматты түрде жүйемен жүзеге асырылады) және off-line режимінде (яғни мұғалімнің өзі орындалған тапсырмаларды бағалайды, қорытындылайды, түсініктеме береді, қателер бойынша жұмыс өткізеді). Демек, жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану тек өнімділікті ғана емес сонымен қатар оқытудың әртүрлі формалар мен әдістерді жақсартуға, қызығушылық танытатын студенттер санын көбейтеді,бағдарламалық материалды терең зерттеуге ықпал етеді.
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану үшін келесі оқытудың құралдарды қолдана алады:
1. Баспа басылымдары. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде АКТ-ны қолданудың өзекті міндеттерінің бірі
білім беру электрондық құралдар, ресурстар және т.б. жүйелеу мәселесі болып табылады. Бұл құрылымды әр түрлі критерийлер бойынша сүйене отырып жасауға болады. Біріншіден, іске асырылатын функциялар бойынша.
Ал сонымен, электрондық оқу құралдарын классикаға жатқызуға болады, құрылымдау принциптерін қолдануға болады, оқу кітабы үшін қолданылады. Екіншіден, олар электрондық басылымдар және оларға принциптер қолданылуы мүмкін электрондық басылымдарды құрылымдау типіне жатады
Тікелей қолдануға көшпес бұрын оларды ерекшелендіретін параметрлер содан кейін негізгі болуы мүмкін жіктеу білім беру электронды басылымдарын анықтау маңызды.
Негізгі ұқсас параметрлер-критерийлер арқылы мыналар анықталады:
- электрондық басылым түрі;
- Пәндік білім беру саласы;
- ұсынылатын білім деңгейі;
- білім беру процесінің ұсынылатын түрі;
- білім беру процесінің ұсынылатын түрі;
- аудиторияның ерекшелігі [183].
Білім беру электрондық рубрикацияларының жарияланған түрлері басылымдар мен ресурстар жоғарыда көзделген ақпараттық кешендер стандарттар мен рубрикаторлар әртүрлі білім берудің бірлігі ретінде сипатталады.
2. Ақпараттық электрондық өнімдер. Электрондық білім беру ресурсында материалдар, деректер болуы мүмкін, оны құру және қолдану үшін маңызды бағдарламалық жасақтамада АКТ қолдану.
Кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ арқылы
оқытуда пәннің құрылымы, мазмұны, құру әдістері мен құралдарын қолдану барысында электрондық білім беру элементін пайдалану
оның функционалдық мақсатымен және белгілі бір тақырыптарда қолдану сипаттамасы анықталады.
Жоғары математиканы оқытуда АКТ технологиялық жүйесінің көмегімен процесінде электрондық білім беру компонентінің деректеріне қажетті ресурс деректерді табу үшін маңызды стандартты деректерді қамтиды.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ пайдалану барысында электрондық компоненттер мен базаларды қолдану электрондық білім беру кешендерінің тұжырымдамасы, ақпараттық білім беру базалары, әдістері, технологиялары бағдарламалық-аппараттық негізде әзірленген ақпараттық-білім беру жүйесі ретінде сипатталады.
Электрондық білім беру кешенінің мазмұны жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану несиелік оқыту мыналарды білдіруі мүмкін:
- Жоғары математика оқулығы - оқу пәні бөлімдердің жүйелі сипаттамасынан, тараулардан және қолдану үшін ресми бекітілген
белгілі бір сатыдағы білім беру мекемелеріндегі сабақтардан тұратын басылым түрі;
- Жоғары математика бойынша оқу құралдары - бұл ішінара немесе толығымен ауыстыру керек болатын оқулықтар. . Бұл сабақтарда білім берудің белгілі бір сатысындағы білім беру мекемелерінде қолдануға арналған ресми бекітілген нысан.
- Жоғары математика бойынша оқу-әдістемелік құралдар - оқу орындарында жоғары математиканы оқыту әдістемесі мен оның тараулары мен бөліктерін зерттеу бойынша ақпаратты қамтитын құралдар
- Жоғары математика бойынша оқу көрнекі құралы - әдетте, оқытуды жақсы меңгеру үшін көрнекі материалдарды қамтитын құрал
- өзін-өзі оқытушы - ешкімнің көмегінсіз өзін-өзі зерттеуге арналған бағдарлама бойынша материалдар;
- практикум-практикалық міндеттерден тұратын материалдар және
өткен материалды жақсы игеруге мүмкіндік беретін жаттығулар.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқыту кезінде АКТ пайдалану процесіндегі электрондық көмекшілер , дербес - олар цифрлық форматта әзірленген, сондай-ақ туынды, егер олар негізделген немесе негізделген болса баспа басылымдарын қолдану болып бөлінеді. . Электрондық форматта болған жағдайда баспа басылымы толығымен жүзеге асырылады, түпнұсқа басылымның электрондық көшірмесі, бірақ электрондық нұсқаулықпен емес содан кейін ол негіз болады. Сонымен қатар, электрондық білім беру кешендеріне мыналар жатады: компьютерлік оқыту бағдарламалары және автоматтандырылған оқу курстары.
Кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқыту кезіндегі АКТ пайдалаынып оқыту процесінде компьютер арқылы оқыту бағдарламасы нақты мәселе бойынша білім алу үшін пән бойынша ақпарат мәтіннен, иллюстрациялардан тұратын оқу бағдарламасы (оның ішінде мультимедиялық материалдар), әртүрлі гиперсілтемелер, бақылау сұрақтары нақты бір нәрсені жүйелі түрде ұсынудан тұрады.
Компьютерлік оқыту бағдарламалары студенттердің сабақтардағы іс-әрекеттері, сондай-ақ тапсырмаларды орындау үшін мұғалімнің көмегімен жеке тұлға үшін де қажет. Компьютерлік оқыту бағдарламалары, сонымен қатар жаңа білім алу дағдылар мен дағдылар, белгілі бір білімді жүзеге асыруға және алуға мүмкіндік береді.
Компьютерлік оқыту бағдарламалары оқытудың белгілі бір компонентін зерттеуге бағытталған бағдарламалар автоматтандырылған оқу курсын құрайды, электрондық оқу-әдістемелік ресурс ретінде сипатталады.
3. Презентация (демонстрация). Инновация - бұл жаңалық, жаңарту, жаңа тәсіл, жаңа құрылғы, мүлдем басқа қасиеттерін қолдану. Технология әдістерден, жұмыс режимі, әртүрлі дәйекті тапсырмалар мен процедуралар,қолданылатын әдістермен, жабдықтармен, құралдармен өзара байланысты материалдармен әдістерден тұрады. Сондай ақ инновация деп оның презентациясы арқылы әр түрлі ақпарат қайта құру әдісі түсініледі.
Кредиттік оқыту жүйесінің шарттарына жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану барысында презентация мыналарға негізделеді: сөйлеу (декларативті), аудиалды және көрнекі қамтамасыз ету және сондай-ақ сабаққа жақындау үшін сүйемелдеу керек.
Оны дамытпас бұрын презентациялар болатын аудиторияны мұқият зерттеу маңызды. Бірінші қадам басымдықтарды белгілеу және презентацияның мақсатын дұрыс білдіру. Әдетте, кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытудағы ақпараттық-коммуникациялық технологиянв пайдалану барысында презентацияларды пайдаланудағы басты мақсат студенттердің немесе топтың мыналарға көзін жеткізу:
- өз пікірлерін қабылдауға немесе талдауға;
- өз көзқарастарын, идеяңызды қабылдауға немесе түзетуге;
- қандай да бір іс-әрекет жасау немесе жасамау, қабылдамауға шешім шығаруға.
Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану барысында презентацияның негізгі мақсаттарының бірі
-бұл аудиторияға маңызды әсер ету. "Әсер" анықтамасы мыналардан тұрады аудиторияны белсендіру үшін қажет әдістер мен әдістерден, олар оны қабылдауға мүмкіндік береді.
Кредиттік оқыту процесінде презентацияның негізгі дидактикалық мүмкіндіктеріне жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану мыналарды қамтиды:
1) жоғары математиканы теориялық оқытуда деректерді ұсыну;
2) материал таратуды ұйымдастыру және қолданудың тиімді түрі;
3) проблемалық жағдайлар жасау және міндеттер қою;
4) білімді бақылау;
5) студенттердің өзіндік жұмысы үшін тапсырмалар қою.
Көрнекі дизайнға презентацияға арналған материалдарға қойылатын негізгі талаптар:
- көрнекі өнімнің бір бірлігіне тек бір тақырыпты орналастыру (пленка, Схема және т. б.);
- әр түрлі тезистерді қолдану;
- пішіндер мен түстерді бекіту;
- материалдарды бірнеше көрнекі құралдарға орналастыру;
- ірі қаріптерді қолдану;
- күрделі фигураларды қолданбау;
- спектр кодын ұстану;
- иллюстрацияларды дұрыс қолдану;
- контурларды өте жуан етіп жасау;
- бос жазықтықтың кем дегенде 30% қалдыру керек.
Презентацияны ашудың соңғы сәттері де маңызды. Презентацияның қорытындысы бойынша жұмыс істеу кезінде сілтеме жасау маңызды. Презентация фрагменттерінің мақсаты оның қорытындысын қалыптастырады, ол мыналардан тұрады:
- негізгі факторлар мен дәлелдерге шағын аннотация, қайталау
негізгі бейне фактілер;
- презентацияға қатысушылардың іс-қимыл жоспарынан кері байланыс;
- кеңестер қабылданған жағдайда, жақын арада әрекет ету туралы ұсыныстар;
- қосымша әдебиеттердің мазмұны, егер бар болса;
- экранда әдебиеттер тізімін орналастыру;
- зейінді қарым-қатынас үшін алғыс;
- тегін микрофон.
Егер презентациядағы аудитория тек тыңдайтын болса, онда ол аз
есте сақтайды және түсінеді. Зейінді сақтау және жақсы есте сақтау үшңн көрнекі көмек болуы маңызды.
Мұғалім әр оқушы есте сақтау үшін бәрін презентацияда көретіндей етіп ұйымдастыруы керек. Сіз бейнематериалдар, слайдтар, плакаттар және т. б.
кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда
АКТ пайдалану процесінде көрнекі компоненттердің артықшылықтары:
- ауызша жеткізуге болмайтын нәрсені көрсету оңай және қол жетімді етеді;
- уақытты үнемдейді;
- аудиторияның қызығушылығын арттыруға көмектеседі;
- материалды жақсы игеруге көмектеседі.
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесінде презентацияның көрнекілігін берудің жиі қолданылатын әдістеріне
мыналар жатады:
- иллюстрациялар;
- кестелер мен графиктер;
- слайдтар;
- ақ тақталар;
- проектор;
- Көрнекі құралдар;
- бейнематериалдар;
- әртүрлі жабдықтар;
- қолданыстағы модельдер;
- компьютер және мультимедиялық проектор.
АКТ пайдалану процесінде көрнекі құралдардың теріс белгілері
болып табылады:
- оларды жасау үшін көп күш жұмсау керек және көп уақыт қажет етеді;
- дұрыс емес қызмет көрсету аудиторияны шатастыруы мүмкін, соның салдарынан олар материалды дұрыс түсінбейді;
- презентацияның икемділігін төмендетеді;
- материалдық шығындарды талап етеді;
Оқытудың мақсаты түрін, мазмұнын және стилі презентациялар, сондай-ақ аудиторияның мұғаліммен байланыс дәрежесін анықтауға ықпал етеді.
Кредиттік оқыту жүйесінде жоғары математиканы оқытуда ақпараттық коммуникациялық технологияларды пайдалану процесінде презентация жасауға келесі қадамдарды орындау қажет шарттары:
1) презентацияның мәнін және оның сапасын талдау;
2) үлкен көлемді презентация үшін кіріспені, бас буын мен қорытындыны қалыптастыру және әзірлеу;
3) көрнекі элементтерді табу, қолдану нұсқаларын жасау (теориялық зерттеу; практикалық дағдыларды дамыту; білім, білік, бақылау);
4) презентацияға арнайы дайындық: мәтінді, жоспарды ойластыру, мақсаттар, көрнекі материалдар жасау;
5) тыңдаушылардың сұрақтарына жауаптар дайындау.
Демек, презентация-бұл студенттерге динамикалық көрнекі құралдарды көрнекі түрде көрсететін(бұл ең бастысы
статикалық иллюстрациялық материалдарды пайдаланудан айырмашылығы оқыту әдісі): жалпы сюжеттер, жағдайлар мен құбылыстар, сонымен қатар ғылыми процестер, жұмыс жүйелер мен жабдықтар, Нақты пәндер-оларды зерттеу үшін, терең талдау және талқылау. Бұл әдістің тиімділігі маңызды, өйткені айқын Оқу материалы көрсетілген белгілі бір уақыт, ол динамикалық, белгілі бір уақытта болады, терең талдауға, әр түрлі анықтауға мүмкіндік беретін кеңістік белгілі бір компоненттердің қасиеттері, байланыстарының бірлігі және жәрдемдесуі зерттелетін объект, оны студенттер терең зерттейді. Сол шарттар және сол сабақта басым болатын атмосфера студенттердің қатысуына ықпал етеді, оқу процесі, олардың көкжиегін кеңейтуге көмектеседі, материалды жақсы меңгереді. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану кезінде презентация әдісін қолдануда бірқатар критерийлерді орындау маңызды:
1. Пайдаланылған ақпарат студенттер жасына сәйкес болуы керек;
2. Көрсетілген ақпарат сабақ жоспарына негізделген хронологиялық тәртіпте келесі бөліктерде берілуі керек;
3. Презентация міндетті түрде анықтамалар мен формулалардың негізгілерін қамтуы керек;
4.Презентация жасау барлық студенттер мұғалімнің сабағында оқылатын материалды түсінуге оңай болатындай және оңай жасай алатындай болуы маңызды.
5. Презентациялар сүйемелдеу үшін түсіндірме материал туралы ойлану керек;
6. Презентацияны көрсету кезінде басты нәрсеге назар аудару керек.
7. Студенттерге презентация материалын зерттеудегі белсенді жұмыс таныстыру үшін мүмкін тәсілдерді таңдау;
8. Студенттердің тиімді қызметі үшін жағдай жасау, сабақ тақырыбы бойынша көрсетілген көрнекі материалдарды түсіну (әңгіме, талдау, сұрақтарға жауаптар).
4. Электрондық журнал. Сапаны арттыру шарттарының бірі жоғары оқу орындарында инновациялық технологиялар арқылы жоғары математиканы оқыту болып табылады. Есепке алудың электрондық нысандарын енгізу және
оқыту кезінде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды енгізу оқу қызметінің нәтижелері бойынша жұмыстың құрамдас бөлігі болып табылады. Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математика кіріспе
электрондық құжат айналымы. Бүгінгі таңда білім беру сапасын арттыруда ақпараттық-операциялық жүйе білім беру мекемесінің деңгейді реттеудегі маңызды орын алады. Деңгейді реттеу жүйесі ақпараттық ортада білім беру сапасы білім беру мекемесінде белгілі бір даму ұйымдастырылған кезде тиімді жүзеге асырылуы мүмкін.
"Электрондық ЖОО" - ақпараттық ортаның байланыстырушы элементі,
ол маңызды ақпараттық жүйелерді біріктіреді:
- сабақтар барысын әзірлеу, құру және реттеу;
- білім беру мекемесінің әкімшілік компонентінің жұмысы;
- оқу жұмысының нәтижелерін жинақтау;
- сабақтардың мазмұнын цифрлық білім беру элементтері.
Электрондық журнал сұхбат сарапшысы ретінде жұмыс істеп жүзеге асыратын білім беру сапасын бақылау жүйесі әр студентке бүкіл оқу барысында жеке білім беру жолдарын, демаркациялық тәсіл жасайды және талдайды.
"Электрондық журнал" - бұл білім беру мекемесінде клиент-сервер қосымшасы және қолдануға бағытталған студенттердің үлгерімі туралы ақпаратты өңдеу сақтауға арналған бағдарламалық жасақтама.
Бұл әкімшілік үшін маңызды ресурс жәнеолардың тұрақты жұмысын жеңілдететін оқытушылар құрамы қағаздар, құжаттар, бұл ата-аналарға қажетті көмек университетпен байланыс арқылы олар студенттің үлгерімін бақылай алады [183].
Электрондық журнал -- жоғары оқу орындарын ақпараттандырудың жаңа стандарты.
АКТ пайдалану процесінде электрондық журналдың міндеттері:
- кері байланыстың электрондық нысандарын күнделік, журнал қолдану;
-үйге арналған тапсырмалар күнделігі, деректердің статистикалық мәліметтерін жинақтау, сақтау және талдау
- ата-аналар мен мұғалімдер үшін студенттердің сабаққа қатысуы бүгін және бүкіл кезең ішінде оқыту, үлгерім туралы ақпарат, олар жеке және
анонимді түрде проблемалық мәселелер қаралатын қолжетімді кіреберіс жасау;
- демалыстар мен тәжірибелерде студенттерге арналған тиімді білім беру процесін жасауға мүмкіндік беретін барлығына қолайлы ортаны құру;
- білім беру үдерісінде жоғары оқу орындарының қызметі, сапа деңгейін бақылауға ғаламдық мәселелерді шешуге қоғамның қатысуы мен жоғары оқу орындары туралы жұмыс ақпаратын орналастыру;
- студенттер мен топтар арасындағы серіктестік қатынастарды қалыптастыру;
- өз қажеттіліктерін шығармашылық іске асыру үшін жағдайлар ұйымдастыру
(жеке беттер, материалдармен алмасу, интернет-ресурстар арқылы жобалар -
энциклопедия, портфолио, конкурстар, олимпиадалар);
ЖОО процесіндегі Alfa-express.
ALFA-XPress- жоғары оқу орындары мен колледждерде болып жатқан негізгі процестер арқылы бәрін автоматтандыруға мүмкіндік беретін кешенді шешім яғни бұл оқытуды басқарудың автоматтандырылған кредиттік оқыту жүйесі.
Кредиттік оқыту жүйесінде қолмен санау және оқу тобын құру, студент және пәндерді таңдағысы келетіндер көп болған кезде автоматтандырусыз мүмкін емес, ол әркімнің пәндерді таңдау құқығын қарастырады.
Оны әзірлеу кезінде интернет арқылы жергілікті желіде де, оқытуды басқару жүйесін де қолданылатын заманауи веб-технологиялар қолданылады[183].
Білім беру желісінде электрондық журнал іске асыратын қызметтер: сабақ кестесі, педагог журналының электрондық нұсқасы, электрондық күнделік, үй тапсырмаларының тізімі (интерактивті функционал), қашықтықтан оқытуға арналған функциялар, мониторинг оқу процесін басқару жүйесі, on-line тест тапсырмалары және тест конструкторы, оп-line консультациялар, жеке күнтізбе.
Электрондық журналға баға қоюға, сабаққа қатысу, кешігулерді, өткізіп алуларды құрметсіз атап өту, аурудың себептері мен себептері, бүкіл топ үшін де, жеке студенттер үшін үй тапсырмаларының тізімін белгілеуге болады. Сондай-ақ файлдық құжаттарды, тапсырмалар, жаттығулар, дидактикалық материалдарды қосуға болады. Студент орындалған тапсырманы қамтитын құжатты жіберуге мүмкіндік бар. Бұл әрекеттер белгілі бір мәртебемен белгіленеді: жұмыс тексерілді, жұмыс жіберілді, түзету. Сонымен қатар егер сұрақтар туындаса студент оқытушыдан кеңес ала алады. Мұғалім студенттің ата-анасына студенттің тапсырма бойынша қаншалықты тиімді жұмыс істегені туралы хабарлама қалдыра алады. Электрондық журналға баға қойылған кезде, автоматты түрде оқу үлгерімі мен білім деңгейі есептеледі, орташа балл қойылады, әр пән бойынша бұл операция әр студент үшін жасалады, сондай-ақ, жалпы топ үшін де солай болады. Ата-ана әр пән бойынша студенттің бағалары, сондай-ақ берілген орташа баллдарды көре алады. Ата-ана ақпаратты тек өз студенті үшін көре алады.
Бұл әрекеттер тез және уақтылы жауап беруге көмектеседі және оқытушыға және ата-аналарға студенттердің үлгерімінің нәтижелілігіне,
оқу процесін түзетуге, дұрыс реттеуге көмектесуге басымдықтар бар.
Бұл бағдарлама оқу мекемесінің әр кабинетінде компьютерлерде орналастырылады.
Ээлектрондық журналды сабақтардағы мұғалімдер әрқашан пайдалана алады. Оқытушы жіберетін ақпарат "Электрондық журнал", оның жеке жұмысында дербес қайталанады, синхрондаудан кейін олар серверге жалпы базаға жіберіледі. Осыған байланысты журналға сабақтарда қойылған бағалар ақпараттың осы түріне қол жеткізе алатындардың барлығын көру үшін кез-келген кабинетте қол жетімді болады.
Компьютерлерде пайдаланушылардың кіруі барлығына құпия сөз арқылы жүзеге асырылады.
Оқытушының қызметі үшін бағалау туралы жиынтық мәліметтер бар бет қажетті бет болып табылады. Бұл бет осындай бағандардан тұрады:
а) студент баға алмаған соңғы сабақтардың саны;
б) есепті кезеңдегі бағалар саны;
в) пән бойынша орташа балл;
г) студенттердің рұқсаттама саны.
Мұндай ақпарат мұғалімге егер пайда болса, қорытынды баға қоюға көмектеседі , студенттердің қайсысы жақын сабақта сұрауы керек, сонымен қатар бұл бет оңай және тез анықтауға мүмкіндік береді.
Бағдарламаның басты артықшылығы қол жетімді және жылдам
есептер үшін әртүрлі құжаттамаларды дайындау.
Электрондық журналдарды енгізудің басты мақсаты - оқу процесінде танымалдылықтың артуы, бағалау және оның функциясының тұрақтылығы, өйткені бағалау маңызды ынталандыру болып табылады. Бұл нәтижеге электрондық журналда бар рейтинг жүйенің көмегімен қол жеткізуге болады.
Осылайша, электронды журналды оқу процесіне енгізу Кредиттік оқыту жүйесі жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану мыналарға мүмкіндік береді:
а) құжаттамамен жұмыс істеу үшін энергия шығындарын азайту;
б) басқару шешімдерін қабылдау уақытын азайту;
в) басқарудың ақпараттық мәдениетін арттыру.
5. Электрондық газет. Электрондық газет ақпараттық-білім беруге, оқу процесін, студенттердің шығармашылық қызметін реттеуге мүмкіндіктер ашады.
Интернет-газет-студенттерге арналған желілік басылым, ол жоғары оқу орындарының оқытушыларын да қамтиды, әр түрлі оқиғалар мен іс-шаралар туралы маңызды мәселелер талқыланады, мұғалімдермен, студенттермен және түлектермен сұхбат, танымдық ақпарат орналастырылған. Газет студенттердің жеке қасиеттері, жоғары оқу орындарының мәртебесін қолдап, білім алуға мүмкіндік береді, студенттік ұжымның қалыптасуына кепілдік береді. Газеттердің дамуы жаңа емес, бірақ оны интернет-газет ретінде жүзеге асыру
оның ерекшеліктері бар және кейбір артықшылықтарға кепілдік береді.
Мысалы, бүкіл әлемде жүзеге асырылатын интернет-басылымға баспа өнімдерін жасау үшін материалдық шығындар қажет емес. Интернет-газет
ол өз беттерінде медиа файлдарды қамтуы мүмкін, бұл газетті қызықты етуге, оқырмандарды тартуға мүмкіндік береді. Газет сайтының дұрыс құрылуы қызметі оқытушының басшылығымен өз жұмысын жүргізетін көптеген студенттерді ақпаратты жасауға тартуға мүмкіндік береді.
6. Мультимедиялық жазба. Педагогикалық жұмыста оның ішінде
ақпараттық технологияларға мультимедия технологиясына маңызды орын беріледі. Кредиттік жүйе жағдайында жоғары математиканы оқытуда АКТ қолдану процесте оқытудың мультимедиялық технологиялары бойынша оқыту бір цифрмен біріктіретін интерактивті құралдар негізінде оқу процесін ұйымдастыру көп компонентті ақпараттық ортаны ұсыну принциптерін түсінеді. Осындай қазіргі заманғы құралдар мультимедиялық тақталарды үлкен интерактивті экранға жасалған суреттермен, мәтіндермен, статикалық кескіндер, бейнефильмдер, графикалық анимациялар операцияларды бір уақытта жүргізуге мүмкіндік беретін жабдықтармен, интерактивті консольдер, интерактивті проекторлар, және т.б. қамтуы керек[183].
Мультимедиялық бағдарламалық жасақтама бүгінде студенттердің ақпаратты түсіну деңгейіне, демек, үлкен материалдарды көрсету мүмкіндіктеріне және әсіресе мотивацияға, жалпы оқу процесінің тиімділігі әсер етеді.
Мультимедиялық технологияларды қолдану айтарлықтай материалды беру сапасына сондай-ақ оқыту әдістері әсер етеді. Жұмыс компьютер экранында
мультимедиялық презентацияларды көрсетілген материалды түсінудің психофизиологиялық заңдылықтарын ескеру маңызды. Көрмеге қойылған көрнекі өнімдермен жұмыстың экранда өзіндік ерекшелігі бар. Сондықтан кредиттік оқыту жүйе жағдайында жоғары математиканы оқыту процесіндегі тек әдістемелік әдістерді ғана емес, психологиялық-педагогикалық қасиеттерге де жататын мультимедиялық технологияларды да ескеру маңызды:
- оқу жұмысының нәтижелілігі көп жағдайда көрсетілуі;
- кез-келген бағдарламаның мақсатын, сондай-ақ оның ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz