Бухгалтерлік есептің мәні мен мазмұны

Бухгалтерлік есеп өзінің бастауын сонау ХІІ ғасырдан алады. Бұл ғылым туралы алғашқы түсінік шамамен 1340 жылдары Генуе қаласында пайда болған. Бухгалтерлік есептің алғашқы негізін салушысы және дамутышысы француз монахы Лука Пачоли болып табылады. Ол бухгалтерлік есеп туралы 1493 жылы «Шоттар және жазулар» деген трактат жазған. Ал бухгалтер термині ХV ғасырда Австрия қаласында пайда болған. Бухгалтерлік есеп . ұйымның қаржылық ақпаратын белгілі бір әдістері мен тәсілдері бойынша есептейтін, өлшейтін және оны өңдеп, тасымалдайтын ғылым. Ол кәсіпорынның жұмысын толығымен бақылап, оны басқару үшін бағыт.бағдар беріп, алдағы уақытта істелінетін жұмысын жоспарлап және сонымен қатар ол ұйымның болашақта атқарылатын жұмысына экономикалық талдау жасауға өте қажетті жүйе болып табылады. Сондықтан бухгалтерлік есепті бүтіндей халық шаруашылығы есебінің ең басты және негізгісі деп айтуымызға болады.
Нарық экономикасы жағдайында, бухгалтерлік есептің басқару жүйесінде алатын рөлі ерекше. Ол өндіріс процесін, айналым, бөлу мен тұтыну және кәсіпорын қаржы жағдайын айқын көрсетіп, басқарушылық шешім қабылдаудың негізі болып табылады.
Меншік иелері мен экономиканың барлық салаларындағы кәсіпорын еңбек коллективтері шикізаттар мен материалдарды тиімді жұмсап, өндіріс қалдықтарын азайтып, өнімнің сапасын жоғарылатып, оның өзіндік құнын кемітуді көздейді. Осыған орай, бухгалтерлік есеп тек шаруашылық қызметті көрсетіп қана қоймай, оған ықпалын да тигізіп отыруына байланысты, оның маңызы мен рөлі артпақ. Бухгалтерия қызметкерлері нарық жағдайында тез әрі дұрыс бағыт алу үшін, бухгалтерлік есеп және есеп беру жүйесін жақсы меңгеруі қажет.
Казақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру» туралы заңы еліміздегі бухгалтерлік есепті жүргізу жүйесін анықтайды, қаржылық есеп беру мен оның пайдалануын және есепке алудың негізгі принциптері мен жалпы тәртібін, ішкі бақылау және сыртқы аудит жөніндегі талаптарды, сондай.ақ ұйымдардың құқықтары мен міндеттері белгілейді. Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс істейтін барлық кәсіпорын бухгалтерлік есептеу мен қаржылық есеп беруді осы заңға сәйкес жүргізуге міндетті.
Кез келген ұйымда бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізу экономикалық мәселелердің негізгі және басты қажеттілігі болып табылады. бухгалтерлік есеп арқылы өндірілген өнімді есепке алуға, сатып өткізуге, айырбастауға және одан түскен қаржыны тиімді де ұқыпты етіп бөліп жұмсауға, яғни кәсіпорындағы шаруашылық үдерістердің барлығын басынан соңына дейін есептеуге болады. Осы айтылғандарға сәйкес ұйымдағы экономикалық және технологиялық үдерістердің, сондай.ақ шаруашылық операцияларының барлығын да есепке алынуы экономикалық талапқа сай бухгалтерлік есептің негізі болып табылады. Жалпы бухгалтерлік есеп кәсіпорында мынадай қызмет атқарады:
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ
ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ
ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
________________________________КАФЕДРАСЫ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Бухгалтерлік есептің мәні мен мазмұны. Ғылым ретінде
қалыптасуы
Бухгалтерлік есеп өзінің ... ... ХІІ ... ... Бұл ... алғашқы түсінік шамамен 1340 жылдары Генуе қаласында пайда болған.
Бухгалтерлік есептің алғашқы ... ... және ... француз
монахы Лука Пачоли болып табылады. Ол бухгалтерлік есеп туралы 1493 жылы
«Шоттар және жазулар» деген трактат ... Ал ... ... ХV ... ... ... ... Бухгалтерлік есеп – ұйымның қаржылық
ақпаратын белгілі бір әдістері мен тәсілдері бойынша есептейтін, ... оны ... ... ... Ол кәсіпорынның жұмысын толығымен
бақылап, оны басқару үшін бағыт-бағдар беріп, ... ... ... жоспарлап және сонымен қатар ол ұйымның болашақта атқарылатын
жұмысына экономикалық талдау ... өте ... жүйе ... ... ... есепті бүтіндей халық шаруашылығы есебінің ең басты
және ... деп ... ... ... ... ... ... басқару жүйесінде
алатын рөлі ерекше. Ол өндіріс процесін, айналым, бөлу мен ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдаудың
негізі болып табылады.
Меншік иелері мен экономиканың барлық салаларындағы кәсіпорын еңбек
коллективтері шикізаттар мен ... ... ... ... ... ... сапасын жоғарылатып, оның ... ... ... ... ... ... есеп тек шаруашылық қызметті
көрсетіп қана қоймай, оған ықпалын да тигізіп ... ... ... мен рөлі ... ... ... нарық жағдайында тез әрі
дұрыс бағыт алу үшін, ... есеп және есеп беру ... ... ... ... ... есеп және ... есеп беру»
туралы заңы еліміздегі бухгалтерлік ... ... ... анықтайды,
қаржылық есеп беру мен оның пайдалануын және есепке ... ... мен ... тәртібін, ішкі бақылау және сыртқы аудит жөніндегі
талаптарды, сондай-ақ ұйымдардың ... мен ... ... ... ... ... істейтін барлық кәсіпорын
бухгалтерлік есептеу мен ... есеп ... осы ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізу экономикалық
мәселелердің негізгі және ... ... ... ... ... арқылы өндірілген өнімді есепке алуға, ... ... ... одан ... ... тиімді де ұқыпты етіп бөліп жұмсауға, яғни
кәсіпорындағы ... ... ... ... ... дейін
есептеуге болады. Осы айтылғандарға сәйкес ұйымдағы ... ... ... ... шаруашылық операцияларының барлығын
да есепке алынуы экономикалық талапқа сай бухгалтерлік есептің негізі болып
табылады. Жалпы бухгалтерлік есеп ... ... ... атқарады:
• болашақта пайдалану үшін ұйымда болып жатқан операцияларды
тіркеп және оны өңдеп отырады;
... ... ... ... ... ... оны
керек уақытына дейін сақтайды;
• қаржылық-ақпараттық мәліметті пайдаланушыларға уақытылы беріп
отырады, ал бұл ... ... осы ... ... ... ... түрлі шешім қабылдайды.
Сондай-ақ осы қаржылық ақпараттық мәліметтерді ... ... ... ... ... ... кәсіпорыннан тыс орналасқан, бірақ оның қаржылық жағдайына
тікелей ... бар ... ... ... қызметіне жанама қызығушылығы ... ... осы ... ... қойған мақсатына
жетуіне және оның қызметіне толықтай жауапты адамдар жатқызылады. Бұндай
адамдарға: ... ... ... ... ... ... менджерлер, бөлім басшылары және тағы да басқалар.
Кәсіпорыннан тыс орналасқан, бірақ оның қаржылық жағдайына ... ... ... ... ... несие берушілер, жабдықтаушылар
және басқалар есептелінеді. Бұл тұлғалар өздерінің салған салымдары мен
сатқан ... ... ... ... ... ... қайтарылатындығын білу үшін ұйымның қаржы тұрақтылығы мен төлем
қабілеттілігін зерттейді.
Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты – ұйымның өз ... ... ... тән ... ... ... ... басқаруға қажетті
ақпараттық мәліметтермен қамтамасыз ету.
Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты – барлық ... ... ... есепке алынып, олардың қазіргі күнгі
уақыт талаптарына сай орындалуына, яғни ... ... ... ... дамудың қай кезеңінде ... ... есеп кез ... яғни өнім ... мен оларды сату, ... ... ... барысында жүргізілетіндігі бүгінгі таңда белгілі
болып отыр. Бухгалтерлік есептің негізгі ...... ... сапасын арттыруға, есептеу жұмысының барысында қолданылатын, ... ... ... әрі ... болуына және ондағы
көрсеткіштердің пайдаланушыларға ыңғайлы болуына реттеліп жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп ұйымының есеп беру мен ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуын қажетті
ақпараттармен қамтамыз етіп отырады. ... ... ... ... ... ... ... арқылы меншік заңдылығы мен
қаржы және қаржыландыру тәртібі, үнемдеу шаралары тиісті заңдарға сай іске
асырылады. Шаруашылық ... әрі ... ... өнім ... ... ... ... есеп көрсеткіштері мен экономикалық талдау
әдістерін кеңінен қолдана отырып, кәсіпорын бойынша іске асырылмай келген
резерв ... ... ... іске қосу үшін ... шаралар белгіленді.
Бухгалтерлік есептің ақпараттық мәліметтері мен ... ... ... ... кестелері жасалынады. Сонымен ... есеп ... ... ... мен ... ... ... әлеуметтік дамуына және оңдағы жұмысшы-қызметкерлердің
материалдық ынталануынашаралар ... ... іске ... ... ... ... сол, ол тек қана бастапқы және арнайы
құжаттарға жазылып тіркелген нақтылы көрсеткіштер негізінде ... ... ... тиімділігі мен олардың заңдылығы,
шығындардың орынсыз жұмсалынбауы, ... ... ... ұқыпты да тиімді ... ... ... ... ... болып табылады. Бухгалтерлік есептің ... ... ... өндірістің дамуын экономикалық тұрғыдан зерттеуге
бірден-бір негіз болып табылады. Сондықтан да бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
талапқа сай есептеу жұмысын жүргізу. ... даму ... ... ... ... объективті экономикалық заңдылықтарын анықтау
және ол заңдылықтарды пайдалану шараларын дұрыс белгілеу үшін ... ... ... ... ... зор.
Шаруашылық есептің қамтитын объектілері сандық көрсеткіштер ... ... алу үшін ... ... еңбек ақы және ақшалай өлшеуіштер
қолданылады.
Заттай өлшеуіштегі есеп ... ... үшін ... көлем,
ұзындық бірліктері мен (килограмм, литр, метр) түрлері, сұрыптары, мөлшері
және т.с.с, шамалар қолданылады.
Еңбек ... ... ... ... ... ... уақытты анықтауға мүмкіндік береді. Еңбек өлшеуіштерінің
көмегімен ... ... ... ... ... ... ... жұмыс уақыты мен жалақы қорын пайдалану анықталады.
Ақшалай өлшеуіштер (теңге, тиын) шаруашылық құралдарын, ... ... ... ... ... бағалау арқылы іс-әрекеттің процестері мен
нәтижелерін жинақтап қорыту үшін ... ... ... үш ... ... ... ... тек кәсіпорын, сала бойынша емес, бүкіл Республика ауқымында да
қорытындылыанған көрсеткіштер алуға мүмкіндік береді.
Шаруашылық есептің ... ... ... байланысты үш түрінен: жедел,
бухгалтерлік және статистикалық есептерден тұрады.
Жедел есеп – ... ... мен ... ... тікелей
жүзеге асыру барысында бақылау жасауға арналған.
Оның ерекшелігі – басшылық пен басқарманы деректер мен қамтамасыз
етудің ... ... ... ... ... ... кәсіпорындағы материалдық ресурстардың қозғалысы туралы,
шығарылған ... ... оның ... және ... ... ... қолда бары, шарттың тәртібін жеткізушілер мен сатып
алушылардың сақталуы туралы және т.с.с ... ... ... ... ... ... ең ... түрі. Жедел есеп әр
түрлі процестер мен құбылыстарды әр түрлі өлшеуіштердің-натуралды, ақшалай
және еңбектік өлшеуіштердің ... ... ... цех, қойма сияқты бөлімшілердің қызметкерлері жүргізіледі.
Оның деректері міндетті түрде құжаттарда тіркелмейді, оларды ауызша,
телефонмен, ... және т.б ... ... Жекелеген жағдайларда жедел
есеп үшін арнайы құжат нысандары жасалады, мысалы:жұмысқа шығу мен жұмыс
уақытын пайдалану ...... есеп ... ... бөлінуі мүмкін және оған деген
сұраныс қажеттілігіне қарай туындайды.
Сонымен, жедел есеп шаруашылық операциялары мен процестерін ... ... ... ... және ... ... есеп ... статистикаэкономика, мәдениет, білім беру
және т.б салалардағы көпшілік сипаттағы ... ... ... жағдайы, оның дамунынң үрдістері жұмыс
күшінің қозғалысы, тауарлар, ... ... ... саны мен ... туралы
ақпараттарды қоғамның әлеуметтік экономикалық-дамуына талдау және жорамал
жасау мақсатында әзірлейді және ... ... ... жүйесіндегі статистика- бухгалтерлік есеп
пен жедел есепті біріктіретін қорытынды есеп түрі.
Бухгалтерлік есеп шаруашылық құбылыстарының ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ақшалай түрде
шаруашылық түрлерін жалпылама, үздіксіз, құжатты негізделген және өзара
байланыстыра ... ... ... есеп ... мен ... ... ... ақпараттық мәліметінің көлеміне және мінездемесіне қарай
ұйымдастырылады. Бұл ақпараттық мәліметті пайдаланушылардың қатарына ... ... ... және ... ... ... жатқызуға болады. Осы жоғарыда аталған ... ... ... басқарушылық шешім қабылдау барысында
кәсіпорынның қаржылық есебіне сүйенеді. Негізінен ... ... ... ... ... пайдаланушыларды төмендегідей екі
топқа бөліп қарастырады:
• ішкі пайдаланушылар
• сыртқы пайдаланушылар
Ішкі пайдаланушыларға осы кәсіпорында қызмет атқаратын ... ... осы ... ... ... бірақ оның
қаржылық жағдайларына қызығушылығы бар заңды немесе жеке ... есеп ... ... ... ... ... ... және оның өндіріс процесіндегі көздерінің
қозғалысы бухгалтерлік есептің мәні юолып ... ... ... ... ... объектілері деп аталады. Бухгалтерлік
есептің объектілеріне мына процестер ... ... ету ... ... алған шикізат,
материалдар, отын және басқав материалдық қорлар, сонымен ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің оюъектілері
болып саналады;
➢ өндірістік, мұнда өнім дайындауда пайдаланылатын ... ... ... ... ... есеп
объектілері болады. Объектілер ... ... ... ... еңбек құралдарын есептен шығару мен өнімнің
өзіндік құнын анықтау жолдарымен бейнеленуі;
➢ өткізу, мұнда ... ... ... өнімдері; өткізу
жөніндегі шығындар; субъектінің сатылған ... ... ... ... үшін ... ... ... шаруашылық құралдары құрамы, орналасуы, пайда болу ... ... ... ... ... ... ... - өндіріс процестерін жүргізу үшін қажетті жағдайлар
жасайтын еңбек құралдары олар ұзақ ... бойы ... түрі мен ... ... барысында қатысады.
Материалдық емес активтер – бұлар әкімшілік мақсатпен және басқа
субъектілерге жалға берілуге, ... ұзақ ... бойы ... немесе
тауарларды өткізуге арналған, заттық мәні жоқ, ... емес ... ... ... ... марка, патент, лицензия, авторлық құқық,
сондай-ақ рецептура, технологиялық регламент, «ноу-хау» құндары ... ... ... ... және баланста көрсетіледі.
Ұзақ мерзімді қаржылық салымдар – субъектінің басқа субъектілердің
жарғы капиталына сол ... ... ... ... ... ... ... процент түрінде қосымша экономикалық пайда алу мақсатымен
қаржы салуы.
Айналымдық қаржы қаражаттың бір ғана айналымына қатысады және ... ... ... ... және толығымен қосады.олар айналымдық
өндіріс құралдары мен ... ... ... ... ... ... процесіне тікелей қатысатын
(шикізат материалдар, отын, жартылай өнімдер, бітпеген өндіріс) жатады.
Айналатын процеске қызмет ететін құралдар айналу құралдары ... ... ... ... ... құнды қағаздар, әртүрлі
дебиторлық борыштар сомасы) деп аталады.
Дебиторлық борыш субъектінің басқа субъектілерге уақытша тұрған немесе
белгілі бір мерзім өткен соң ... ... ... ... саналады.
Дебиторлық борыш ұзақ мерзімді және қысқа мерзімдік болады.
Меншікті капитал кәсіпорын қызмет еткен ұзақ уақыт бойы пайдаланатыны
(жарғы капиталы, резервтік ... ... ... ...... ... жүргізуші субъектіге
оны ұйымдастырған кезде бөлген сомасы және ... ... ... ... және ... ... Жарғы капиталының көбеюі немесе азаюы
тек қана ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша жүзеге асады.
Резервтік капитал – пайдадан ақша ... ... ... ... ... ... шаруашылық іс-әрекетке кететін шығынды жабу, жарғы
капиталын толтыру, дивиденттер мен субъектінің басқа шығындарын өтеу ... ...... ... мен ... ... ... кірістің қалған сомасы.
Қарыздық қаражат айналымдық қаржыға қосымша ... ... ... ... ... және т.б. ... жасауды
жабады. Олар кәсіпорынға уақытша пайдалануға беріледі және ... ... соң ... ... есеп – басқарудың аса маңызды функцияларының бірі.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде оны бизнестің, кәсіпкерліктің тілі ... есеп оның ... ... ... ... ... ... керек.
Қазақстан республикасының 24.06.2002 ж. №329-11 ... ... ... есеп ... ... ... ... басшылық ету мен басқаруға, сондай-ақ инвесторлардың,
жеткізушілердің, сатып алушылардың, кредиторлардың, ... және ... ... ... шаруашылық процестері мен
кәсіпорындардың, мекемелердің ... ... ... ... және ... ... мүліктердің қолда бары мен қозғалысына, материалдық, еңбектік және
қаржылық ресурстардың бекітілген нормаларға, нормативтерге, сметелерға
сәйкес жұмсалуына бақылауды ... ... ... ... ... ... ... мерзімді
ескертулер жасау;
❖ ішкі шаруашылық резевтерді анықтау және жұмылдыру.
Бухгалтерлік есептің алдына қойылған міндеттерді орындау үшін ол ... сай ... ... ... ... ... ... қызметіне жедел
басшылық етуге, міндеттерді орындауға, ағымдағы жұмыстың
кемшіліктерін, ресурстар ... ... ... ... жүзеге асыруға және т.б. үшін қажет. Бұл талапты
жүзеге асырған ... ... ... өңдеу және алу үшін
есептегіш техниканы пайдаланудың маңызы зор.
2. есептік көрсеикіштердің жоспар көрсеткіштермен ... ... есеп ... байланысын
қамтамасыз етеді және осы көрсеткіштердің орындалуына мерзімді
бақылау жасауды ... ... ... ... және ... негізді болу ескерілген барлық
деректер дұрыс, дәл есептелген, тиісті құжаттармен негізделген
болу керектігін аңғартады. Олар ... ... ... сондай-ақ кемшіліктерді де дұрыс көрсетіп беруге тиіс.
4. толықтық. Есеп кәсіпорынның шаруашылық қызметіне толық сипат
беруге тиісті. ... ғана ... ... ... ... ... пайда болмақ.
5. үнемділік. Бухгалтерлік есеп басқару мен басшылық етуге қажетті
барлық көрсеткіштерді аз шығын жұмсау жолымен алуды ... ... ... есептің қарпайымдылығы, оның үнемі жетілуі, қол
еңбегін машиналыққа ауыстыру және есеп қызметкерлерінің іскерлік
біліктілігін арттыруға мүмкіндік жасайды. ... ... ... ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есептің мәні мен мазмұны оны ұйымдастыру принциптері7 бет
Бухгалтерлік есеп принциптері27 бет
Бухгалтерлік есепшоттарының жіктелуі мен жоспары10 бет
Бағдарлама кешенінің енгізу және шығару құжаттарын сипаттау, Есептің қойылымы, Есепті шешу үшін алгоритм құрастыру, Бағдарлама кешенін сипаттау, Алгоритм құрастыру9 бет
Бухгалтерлiк есептiң формаларының ұғымы және тарихи дамуы25 бет
Бухгалтерлік есептің қағидалары3 бет
Бухгалтерлік есептің «есеп саясаты және оны ашу» стандарты10 бет
Бухгалтерлік есептің ақпараттық жүйесінің жалпы сипаттамасы.7 бет
Бухгалтерлік есептің даму тарихына шолу21 бет
Бухгалтерлік есептің жалпы мәселесін ұйымдастыру28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь