Акциздің экономикалық мәні

Ж О С П А Р Ы

Кіріспе

Акциздің экономикалық мәні
Акциз жанама салық ретінде
Салық жүйесінің элементі ретіндегі акциздің ерекшеліктері
Акциздің шығу тарихы және оны пайдалану

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Меншік қатынастары радикалды қайта құруда құрылатын Қазақстан Республикасындағы экономиканы реформалау, салық жүйесін қалыптастыру және құру мәселелерінің ғылымдық қызығушылығын жоғарлатуды ынталандырады және оның трансформациясының табысының өзгертуін ұсынады. Қазақстан Республикасындағы салық жүйесін радикалды түрде реформалауда ең алдымен, тиеселі салық жүйесін құру қажеттілігін ескерткен, меншік қатынастарын қайта құрумен анықталады. Сонымен қатар салықтар, еліміздің барлық әлеуметтік-экономикалық жүйенің материалды және қаржылық сүйеніші болып келетін, ұлттық табыстың мемлекеттендірілген бөлігіндегі негізгі құралдары ретінде орындалады, ал салықтың потенциалы салық салу жүйесіне сай функциялары арқылы жүзеге асырылады.
Салықтар салық әдістері арқылы капиталды барлық жаңғырту процессіндегі кезеңдерін жанап өтеді: салық қойылымдары, түсімдер, жеңілдіктер, өнеркәсіптің прогрессивті саласына ықпал ету мақсатымен мемлекет бюджеттің кіріс және шығыс бөлімдерін жүзеге асырады.
Салық салу сұрақтарына ғылыми әдебиеттерде үлкен көңіл бөледі, себебі, салық және салық салу арқылы ұлттық табыс бөлігінің мемлекеттендірілуі болады және олар бюджет құрылымы арқылы жүзеге асырылатын салық төлеушілермен мемлекет арасындағы қызығушылық өзара әсерін көрсетеді. Салықтар алымдар процессі ретінде де, әлеуметтік құбылысы ретінде де, экономикалық категория ретінде де қарастырыла алады. Бұл жерде төлие өзінің зерттеу жүргізу процессінде қандай мақсатты көздейтініне байланысты.
Салықтың және салық салудың өзара байланысқан түсініктерінің көп мағыналы болуы, тура және жанама салықтардың арасындағы байланысын, салық аумағындағы мемлекеттік саясат мәселелері бойынша пікірталасқа алып келеді. Қазақстанда салық салу мәселесіне үлкен мән беріледі, бірақ салық салу ұйымы жиі өзгеріп отырады, ал кейбір мәселелер іске асырылмаған болып қалады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Закон Республики Казахстан от 26 июня 2001г. «О налогах и других обязательных платежах в бюджет».
2. Нормативные акты по финансам, налогам, страхованию, бухгалтерскому учету. – Алматы, 2001г. -№ 7, № 12; 2002г. - № 3.
3. Постановление Республики Казахстан от 21 июля 2001г. № 846 «О маркировке марками акцизного сбора».
4. Информационный бюллетень Министерства финансов Республики Казахстан.-2002г.
        
        Ж О С П А Р Ы
Кіріспе
Акциздің экономикалық мәні
Акциз жанама салық ретінде
Салық жүйесінің элементі ретіндегі акциздің ерекшеліктері
Акциздің шығу ... және оны ... ... ... радикалды қайта құруда құрылатын ... ... ... ... жүйесін қалыптастыру және
құру мәселелерінің ғылымдық ... ... ... ... ... ... ... ұсынады. Қазақстан
Республикасындағы салық жүйесін радикалды ... ... ең ... ... жүйесін құру қажеттілігін ескерткен, меншік қатынастарын
қайта құрумен ... ... ... ... ... ... жүйенің материалды және қаржылық сүйеніші болып
келетін, ұлттық табыстың ... ... ... ... орындалады, ал салықтың потенциалы салық салу ... ... ... ... ... ... ... арқылы капиталды барлық жаңғырту процессіндегі
кезеңдерін ... ... ... ... ... жеңілдіктер,
өнеркәсіптің прогрессивті саласына ықпал ету мақсатымен ... ... және ... ... ... асырады.
Салық салу сұрақтарына ғылыми әдебиеттерде үлкен көңіл бөледі, ... және ... салу ... ... ... ... мемлекеттендірілуі
болады және олар бюджет құрылымы арқылы ... ... ... ... ... ... өзара әсерін көрсетеді.
Салықтар алымдар ... ... де, ... ... ... ... категория ретінде де қарастырыла алады. Бұл жерде төлие ... ... ... ... ... көздейтініне байланысты.
Салықтың және салық салудың өзара байланысқан түсініктерінің көп
мағыналы ... тура және ... ... ... ... салық
аумағындағы мемлекеттік саясат мәселелері бойынша пікірталасқа алып келеді.
Қазақстанда салық салу мәселесіне үлкен мән беріледі, ... ... ... жиі ... ... ал ... ... іске асырылмаған болып
қалады.
АКЦИЗДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ.
Акциз жанама салық ретінде.
Кез-келген мемлекет өзінің қаржылық базасы ... ... ғана ... ... яғни ... айтатын болсақ, шығындардың функцияларын іске асыру
процессінде туындайтын шығындарды жабу үшін және ... ... ету үшін ... ... ... ғана өмір сүре ... ақша қаражаттарын әр түрлі тәсілдермен ... ... ол ... ... ақшаны еркін түрде беру әдісін қолданады.
Бұндай әдістің классикалық ... ішкі және ... ... ... ... ... да жағдайларда мемлекет ақша қаражаттарын күштеп ... ... Оған ... үлгі ретінде салық табылады.
Салықтар – қаржы ғылымының негізгі бір түсінігі болуы керек. Бұл жәйтті
дұрыс түсіну мәселесі салық тек ... ғана ... ... ... ... ... ұғымды ескертеді. Салық салу қоғамның
экономикалық тізілу элементі ретінде шаруашылықтың нарықтық және ... ... ... ... ... ... алу ... мемлекетпен жүзеге асырылады және де ол оның
функциясы болып табылады. “Салық” мағынасын ...... ... ... ... Ол осы ұғымды ашып көрсететін теориялық
концепцияларға ғана ... ... ... ... ... ... оның ... жағдайына және әлеуметтік-саяси қатынастарына
бағынышты болады. Сол елдің салық жүйесімен танысу арқылы мемлекет қандай
даму сатысында екендігін білуге ... ... ... даму сатысында “
салық ” түсінігі тереңдетілген түрде ... жаңа ... ... біз “ салық ” түсінігін анықтау мүмкіндігіне ие
боламыз.
Салық – бұл билік жағынан ... ету ... ... ... ... жеке ... ... дербес эквивалентсіз қозғалу.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... принципі және
салықтарды алу тиімділігінің жетістіктері сақталуы қажет.
Салық мемлекеттің экономикасына тиімді тетігі ... ... ... халық шаруашылығына салық салудың жағымды беделі үшін, әрбір ел үшін
жекеше ... ... ... ... ... ... ... Салықтың
экономикалық мағынасын және ерекшелік белгілерін анықтап ... ... ... ... ... ... ... қарастырайық.
Салықтар салық ауыртпалығын көтерушілерге байланысты тікелей және
жанама болып бөлінеді. Тікелей ... – бұл ... салу ... ... оның ... ... ... табылады, яғни салық ауыртпалығын салық
субъектісінің өзі көтереді, және салықтың ... ... ... ... ... ... ... келесілер жатады: табыс
салығы, мүлік салығы, әлеуметтік және жер салығы.
Жанама салық – бұл салық салу субъектісі ... ... ... ... ... ... салады. Бірақ та заңды тұлғасы болып тауарды
сатушы болғанымен нәтижесінде тауарды ... ... ... ... ... ... ... Бұндай салықтарға келесілер жатады:
акциздер және кедендік баждар, қосылған ... ... ... ... ... құқығы алымдары. Салық түрлеріне берілген ... ... ... тікелей салықтар – ынталандыру рөлін
атқарады, ал ... ...... ... ... болған
экономикалық және әлеуметтік жағдайларға сәйкес реттеу рөлін атқарады.
Салық салудың жалпы қолданыстағы ... ... ... ... ... ... салынатын салық
• Акциздер – бұл ... ішкі ... ... ... ... ... территориясына импортталатын, салық заңнамасында
белгіленген қызмет түрлері және тізімдері.
• Кедендік баждар – бұл ел ... ... және ... ақша ... ... ... салық – бұл жалпы қолданыстағы негізгі тауарларға
мемлекетпен белгіленетін жанама салықтарының бір түрі. Мемлекет өнімді
немесе таурды сатуды монополизациялаи отырып оларды өнімнің өз ... ... ... Осы ... ... фискалды монополиялы
салық болып табылады.
Сонымен, жанама салықтар мемлекеттің фискалды қызығушылығын көрсетеді.
Оларды дұрыс пайдалану ... ... ... әсер етуі ... қолданыс құрылымына әсер етеді. Сонымен қатар салық төлеушілерге салық
салудың шығындарының ... ... ... ... ... ... М.Н. ... салықтардың фискалды пайдасының үш түрін ... ... ... ... табысты болып келеді.Олардың табыстары үлкен
көлемді ... ... Егер де ... ... ... ... онда ... әрбір тұрғынына 20-50 тиын ... ... бұл ... өзімен көптеген миллион рубльдерді
құрайды.”
Жанама салықтардың артықшылығы болып ... ... ... ... ... ... олардын бюджет түсімдерінің
жиілігі және қарапайымдылығы, үшіншіден салық ... ... ... ... ... ... кең ... алып келеді. Нәтижесінде ол негативті ... ... ... және ... ... ... ұтымды қарым-
қатынасын табу ... ... ... кемшіліктерін
қарастырайық.Сонымен жанама салықтар алымдар үшін өте үлкен ... ... ... болсақ салық салынған тауарларды өндіруді
қадағалайтын персоналды ... ету ... ... ... ... ... онда қаржылық
күштілігін тұрақтандыру құралын ... Бұл ... ... ... салу жолымен алмайтын соманы береді. Гурьев А.Н. төменгі кластарға
салық салуды қабылдамау мүмкін емес. Жалғыз ... ... ... ... бірақ олар өз кезегінде осы кластарға салық салады және халықтан
үлкен көлемді сомаларды алады./14/ ... В. ... ... ... ... бюджеттің барлық ауыртпалығын тікелей салықтарға көшіру өте
ауыр тиетінін атап кеткен. Осы себеп ... ... салу ... бойынша кедей
халықтан салықтар алу бойынша негізгі себебі болып келді./57/ Осылармен
қатар жанама салықтардың ... ... ... кету ... ... ... және ... төленеді, себебі олар тауардың бағасына
қосылып кетеді. Сонымен жанама ... ... ... психология
жағынан тиімді.
Халық тауар құнындағы салықтар қандай бөлігін құрайтынын біле бермейді.
Жанама салықтардың ... бір ... ... оның ... ... Олар ... ... төлеушінің табысын ескермейді.
Сонымен, жанама салықтар кері пропорционалды регрессивті салық болып
табылады. Бұл салықтар регрессивтігіне ... ылғи да ... ... сынға түсіп отырады. Бірақта билік көзқарасы ... ... ең ... ... бар ... – оларды алудың қарапайымдылығы
шынында да ... ... ... бұл ... ... шыға ... әйтпесе
оған тауарды сатпайды./25/ Олар адамның қаржысы неғұрлым аз, соғұрлым қатты
соғады, салық төлеушінің табысы неғұрлым аз, соғұрлым оның ... ... ... ырза ... ... салықтар, бұндай тұтыныс бұйымдарына
салынатын, ылғида байларға қарағанда кедейлердің табысының үлкен пайызын
қамтиды.
Бүгінгі ... ... ... өте ... рөль ... бірақта оның
бірнеше өзгешеліктері бар: салықты ... ... ... ... ... себебі олар халықтың негізгі бөлігін құрайды, бірақ ТМД-да жалпы
салық түсімдеріндегі жанама салықтар шамамен 40-45% ... ... ... жалпы заңнамалар бар екенін ... ... ... ... сауданың дағдарысы кезінде тұтынуға салық салудың өзіндік бір
бағытталуы іске асады. Бұл жағдай ... ... өнім ... ... болатын салық салу базасының қысқартуымен
байланысты. ... ... ... көп ... ... аудару
қажеттілігі туындайды. Бұл жерде жанама салықтардың өзіндік әлеуметтік
бағыты көрінеді.
Кейбір елдерде бұндай әдістеме тәжірибе ... ... ... ... салық,кедендік баждар сияқты жанама салықтардың әсер етуі ... ... ... та ... ... ... ... мемалекет
фискалды мақсаттарды аңдиды, сонымен бірге салық салу мөлшерлерімен және
формаларымен жанама салықтармен ... ... ... ... ... ... салықтар салынған тауар өндірісіндегі ұсталымдардың недәуір бөлігін
құрайды. Сондықтан тауарға белгіленген, анықталған ... ... ... салынатын берілген тауардың өндірісін тиімді емес ... ... ... ... және де ... салу саясаты жаңадан бизнеспен айналысып келе жатқан ... ... ... ... ... Жаңа тауарларға жанама салық
салу оның құнының өсуіне әсер ... ... ... салықтар тауар бағасына ... ... және оның ... ... ... ... осы ... негізгі белгісі болып табылады. Осы салыұтардың фискалды ... ... ... ... ... ... ... Тұтынуға
салықтарды қолдану салық салушылардың шығындарын ... ... ... ғана ... салық салуды мақсаттайды, бірақ ол ... ... ал оның ... ... салынады.
Сонымен акциздерден монопольді жоғары бағалы және ... ... ... және ... анықталған тізіміне салынады.Жанама
салықтардың ішінде негізгі рөльді қосылған құнға салық салу ... ... ... ... ... жатады. Бұл неліктен олай? Ең алдымен бұл
салықтарды салыстырайық, біріншіден акциз тауарлардың жеке ... ... ... салық болып табылады, ал қосымша құнға салынатын салық -
әмбебеп салық, яғни ол өнімді, ... ... ... және ... ... ... салу объектісі болып тауарларды өткізу бойынша
айналым табылады; үшіншіден акциздер ... ... ... ... ... салынатын салық айналым және өндіріс айналысынан алынады.
Акцизді енгізудің басты мақсаты болып жалпы және ... ... ... табыс алу. Табыс салығы және жанама салықтар
өндіріске және ... әр ... әсер ... Олар ... ... төмендетеді және табысы аз деңгейдегі ... ... ... Өз ... ... ... ... салығымен
салыстырғанда әділетті болып келеді. Ойластырылған қолданыс салығын еңгізу
төлем ... ... ... ... ... ... ... салықтардың мән мағынасын анықтайық. Олар қалай ... ... ... ауытқуы барлық соммасынан ауытқуын құнның соммасын
білдіреді,себебі: көп ... ... ... ... ... ... қай деңгейде болмасын капиталға қай жағдайда келіп
түсуін болжайды және табыстардың орта нормасымен ... ... ... ... ... орта нормасына өз ... Яғни ... ... ... ... ... ... құнның
біркелкілігіне тең, яғни С+V+M.
Бұл жағдайларда мемлекеттің өз ... ... ... ... табыс көздерін іздей отырып халықтың табысына жасырынды түрде
салық салуға жүгінеді, яғни қосымша құнға ... ... ... ... ... яғни акцизді қолданады. Жанама ... ... ... алу ... ретінде қолданылады. Себебі, мемлекет
өзінің табысын ... ... ... ... ... ... баға сомасы оның құн сомасынан жоғары болады , яғни акциз
мөлшерінің үлкенділігі. Бұл факт ... ... ... бір ... ... ... базасын құрылғандығын дәлелдейді, бірақта
жанама салықтардың барлық тұтынушыларға бөлінетін болғандықтан нақты бір
класстың ... ... ... қатар акциз “ байларға ... ... ... ... олар ... ... тауарларға
белгіленеді:
Бірінші тұжырым темекіні, ... ... және де ... ... ғана ... тұжырым акцизделген болып тауарлар ғана емес ... ... де ... және қазіргі кездегі таурларда акцизді категорияға
жатады.
Жанама ... ... ... жақсы дәрежеде дамуда, себебі
жанама салықтар бюджет табысының тиімді қайнар көзі болып табылады. Жанама
салықтардың ... ең ... ... ... ... ... болып
табылады.
Қазіргі кезде кәсіпорындарда салық ауыртпалығы өнімнің өзіндік құнына
қосылатын салықтардан құралады. Өнімнің ... ... ... ... ... ... әсер етеді, бірақ та бұндай салықтар
жоғарылауы табыс бөлімдерінің төмендеуіне әкеп соғады. Сұранысы ... ... ... ... өзіндік құнын төмендететін салықтар
бөлігінің жоғарлауы ... ... ... және ... бағаларының
жоғарлауына әкеп соғады. Сонымен қатар егерде ұсыныс көлемі қысқарса табыс
массасы төмендейді; егерде ұсыныс көлемі сол ... ... онда ... ... сол күйі ... ... акциздердің тауар құнына қалай қосылатындығын қарастырып
өттік, енді жанама салықты салудың механизмі әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... мамандардың ойлары бойынша бюджетке түсетін
салық көлемдері және ... және ... ... арасындағы қатынастар
екі түрлі факторға байланысты бөлінеді: елдегі ... ... ... өмір ... және салықтардағы қалыптасқан стереотиптерінен
елдің экономикасының төмен деңгейлі дамуы. ... ЖІӨ ... Жеке және ... ... ... ... ... алуды
шектейді. Қажетті мемлекеттік шығындар мөлшерін ереже бойынша экономиканың
мүмкіншіліктерін ғана анықтайды. Себебі, экономиканың ... ... ... ... бюджеттің қажетті табыстарының бүкіл мөлшерін
қалыптастыруға мүмкіншілік ... ... ... 1 ... ... ... ЖІӨ ... бойыншажалпы салық түсімдеріндегі
жанама салық бөліктерінің бағыныштылығы. (%)
|Халық жанына ЖІӨ | | ... |Ел саны ... ... ... ... |
| | ... ... |Кедендік баждар |
|100 және ... |20 |68 |35 ... |11 |64 |32 ... |19 |64 |33 ... |9 |50 |18 ... ... 850|15 |32 |4 ... | | | ... ... ... ... ... ... ... өте төмен деңгейлі елдерде
барлық салықтың 68 %, ... ... ... ... ... ... бөлігіне 32% бөлігі түседі. Керісінше ... ... 61% ... 2003 ж ... ... ... мәліметтері бойынша халық жанына ЖІӨкөлемі 121,5 ... ... біз бұны ... ... ... 2 ... ... яғни
бұл жылы жанама салықтар бөлігі тікелей салықтардан асып түсті.
Салық жүйесінің құрылымы әр түрлі ... ... ... әсер ... яғни ... пайыздар. Ауыры болып ақырғы
тұтынушыға толығымен жатқызылатын алынған табысынан тәуелсіз есептелінетін
салықтық ... ... ... ... толығымен жатқызу
туралы мәліметте қиялдану керек ... Бұл ... ... ... сұранысының
иімділігіне байланысты болады.
Бағалардың тұрақталған деңгейінде және жанама салықтардың ... ары ... ... табыстың жоғарлауына әкеп соғады.
Мысалы: батыс елдерінде салықтық төлемдер түсімінің иілімділік ... ... ... айтқанда, эмпирикалық түрде анықталған кезеңге
әртүрлі ставкаларды еңгізу жолымен ... ... ... ... ... белгіленеді.Бұған мысал болып акциздің әртүрлі
ставкаларын ... ... ... ... ... ... Тәжірибе ретінде
акциздердің жеңілдікті ставкалары еңгізілді. Осы уақытта ... ... ... және ... ... ... ... кешенді шаралар қолданылды. Барлық осы ... ... ... берді. Осы жыл ішіндегі тауарды ұсыну коэфициенті
1-ге тең ... яғни ... ... факторлар салықтың түсімдерде жақсы
әсерін тигізді./43/
Шетел мемлекеттердің мысалында біз ... ... ... ... жеңілдікті қойылым еңгізу салықтары бойынша түсімдерінің
жоғарлауын және сонымен қатар өнімнің сапасы жоғарлайтынын ... ... ... осы тәжірибені өткізу қажет пе?
Сонымен біз жанама салықтардың және акциздердің экономикалық мәнін ашып
қарастырдық.Ендігі уақытта акциздерді және олар ... ... ... ... ... ... жүйесінің элементі ретіндегі акциздің ерекшеліктері.
Көбінесе акциз жанама салық ретінде анықталады. Мұны анықтаудың ... ... ... сөзі ... ... – бұл мемлекеттің бір ... заң ... ... ... бір ... жүргізетін
қайтарусыз және өтеусіз сипатта болатын, бюджетке ... ... ... ... акцизге қолдану тұрақтылықты, нақтылықты
талап етеді. Бірақ осы анықтамадан салық ретінде акциздің 2 түрлі белгісі
қарастырылады. Бұл міндеттілік және дара ... ... ... ... ... төлеушілердің заңнамалық
міндеттемесін білдіреді. Акциз біржақты тәртіпте ... және ... шарт ... ... ... алу және акциздің ... оның ... ... ... Бұл ... ... ... заңды безендіруді ескертеді. Акциздер басқа меншіктерден
мәжбүрлі ... алу ... ... болады (пеня,
айыпаұл).Олардың ... ... ең ... ... масштабтарымен
кезеңділігі, ал оның өзгешелігі алу мақсаты ... ... ... ... ұлттық табыстың қайта бөлінуі шұғыл мінезде жүреді. Салықтық
алымдарды заңнамалық түрде ... ... ... ... ... ... жатады. Бұл ... және ... ... етеді.
-Акциздердің дара өтемсіздігі қарама-қарсы ырзашылықтың жоқ болуын
қарастырады. ... ... ... ... ... ... Акциз
тауарды өткізу кезіндегі алынатын және ... ... ... ... ... ... жанама салықтардың бір түрі ... Сол ... ... ... ... ішкі деп, ... жағдайда
сыртқы деп атайды.
Ішкі сауда айналымында акциздер кедендік баждармен және қосылған құнға
салынатын салықпен тең ... ... ... баждар мен акциздерді
кедендік тауар құны қосарлайды. Ал оны ... ... ... сауда саясаттың құрамдарды қолдана алмауы негізіндегі
дифференциацияның жоқ ... ... ... ... және ... ... ҚҚС-пен және кедендік баждар араларындағы ... ... Ішкі ... ... ... ... реттейтін құқықтық
жүйесін талдау кезінде салықтың элементтері айқын көрінеді.
Акциз бен ҚҚС-тің ... ... бір ... бір ... және
келесі жағынан кедендік баждар. Олар ішкі ... ... ... ... ... көз ... ... талдау кезінде бақыланады.
Экономикалық көзқарас бойынша акциз азаматтардың ... ... ... формалары табылады. Акциздің ҚҚС-тан ерекшелігі тауарлар
жинағында анықталады.
Акцизделетін тауарлардың номенклатурасының кеңеюіжәне салық салынатын
қызметтердің тізіміне кіретіндер ... және ... ... ... алып ... айтылғандар типі. Жанама салықтардың ішіндегі ең
кең тарағаны, қазіргі ... ... ... ҚҚС ... жүретін әмбебеп
акциз болып табылады./36/
Жекеше акциз – бұл ... ... ... ... ... ... және ... бажды қосарлайтын шарт болып бюджеттің салық
табысының категориясы ... ... ... ... акциздің
салықтық функцйясының бірін дәлелдейді.
Салықтардың реттеуші функциясы көптеген ... ... ... экономикалық әсер етуін кәсіпорын ... бір ... ... ... ... бұл ... ... тиімділігін жоғарлатуға
мүмкіндік береді.
Акциздің ішкісауда айналымында реттелетін функциясы мемлекеттің ... ... және ... ... жағдайын құрумен көрінеді.Бұл жағдай
акцизді шекарашы ... ... деп ... ... ... орын ... кезіндегі кеден органдарымен алынады,ал
теңестіруші импорттан алынатын ... ... ... тауарларына салық
салудан жоғары болмауы керек. Басқа сөзбен ... ... ... ... ... ... мөлшерлерібойынша теңестірілетін,
ұлттық режимде импортер елге беріледі. Акциздер ... ... ... шет ел және ... тауарлар арасындағы бәсеке жағдайын
теңестіре ... де ... осы ... ... ... ... олар
шекрадан тауарлар кіргізуге ... ... және ... ... ... ... ... салу. Бұл
тәжірибе Батыс Европа елдерінде қолданылады.Олар автомобильдерді шығаруға
маманданған.Сонымен ... ... ... ... ... ... құралы ретінде
қолданылады,халықаралық құқықтық реттеу объектісі бола алады./18/
Келесі жағынан акциздер теңестіру салығы ... ... және ... ... ... ... ... нарық экономикалық
елдерде қолданылады. Олар шектелген тауарлар тізіміне белгіленеді және екі
түрлі роль атқарады:біріншіден бұл ... ... ... көзі ... ... бұл акцизді тауарларды қолдануды шектейтін құрал,
көбінесе адам денсаулығына зиян ... ... ... ... Б.М. ұсынған акцизді алу формасының жіктелуі өте қызық және де
ол өз кезегінде акциздің төрт класын қарастырады.
- шикізат ... ... ... ... ... күші ... ... өнім бойынша
Шикізат бойынша акциз тек бір ғана ... ... ... ... ... ... ... өнім әртүрлі шикізаттан
өндіріле алады,сондықтан шикізат емес шала фабрикаттар акцизделеді.Егер
бірінші жағдайда акцизді тауар қант ... ... қант ... ... екінші жағдайда сироп екі жүйеде де күрделі ... ... ... ... ... салу табылады.Сонымен қатар нақты
өнімге салынбайды,оның есеп алуына салынады.Бұл жүйе ... ... ... ... және жекеше деп аталады.Отандық номенклатура
спецификалы және өте жиі ... ... ... салық салу
бұйымдары акцизді тауар болып қарастырылмайды,яғни келесі ... ... ... және кейбір зергерлік
бұйымдар;медальдар,мәдениет заттары,марапаттар./52/
Дерлік барлық акцизделетін тауарларды ... ... деп ... ... және ... қолданыстағы тауарларды жатқызуға
болады.Кейбір жағдайларда екеуінің арасынан шек өткізу өте қиын мысалы
кейбіреулерге ... сән ... ал ... ... ... ... бұйымдарының ішінен пайда әкелетінін бөліп қарастыру қажет.
Акцизделетін тауарларды 2 түрлі категорияға шектеу ең алдымен теориялық
мәнін ... Ол ... ... ... ... ... салу ... сәйкес акциз салынуын түсіндіреді. А.Смит ... о ... и ... ... ... ... бірнеше
принциптерді қалыптастырды:
- салық әрбір салық төлеушінің табысына байланысты алынуы тиіс;
- салықтың ... және ... ... ... ... керек;
- әрбір салық төлеушіге тиімді жағдайда алынуы тиіс./45/
Тауардан, өнімнен және ... ... алу ... және ... ... келмейді. Бірінші жағдайға сәйкес салықтарды азаматтар
арасында бірдей мөлшерде бөлінуі тиіс. Бұйымдардан алынатынакциз іс ... ... сай ... ... ... бен қосылған құнға
салынатын салық әділетсіз салықтар болып табылады./52/
Акциздер тауарларға ... ... ... ... ... ең жоғарғы тобы болып табылады. Екіншісіне азық-түліктен,ал
үшіншісіне ... ... ... ... алу ... ... Сән
заттарына акциз керісінше осы принциппен келіседі, оның себебі,әр біреуден
акцизделген тауарларды сату және ... ... ... ... ... ... ... және өмірге қажетті заттар ... ... ... ... Бірақта бұл көптеген себептердің тізімінен
байланысты болуы мүмкін емес, себебі бұл ... ... ... ... аз емес ... ... түбі неде жатыр? Тургенев Н. айтқандай: сән бұйымдарынан
ең ... ... ... ... табыс әкелмейді деген./54/ Мемлекеттік
табыстың бұндай қайнар көзінен айырыла алмайды. ... ... ... акцизделетін тауарлардың ішінде өмір сүру үшін ... жоқ. ... біз ең ... ... келе жатырмыз, яғни акциз
салығының жіктелуі:
1. егер оларды субъектілермен ұштастыратын болсақ, онда олар ... ... ... ... ... бойынша жалпы қолданылатын төлемдер бюджетке қалай
түсетінін анықтауға болады.
3. акциздер салық ауыртпалығын салу формасы ... ... ... ... ... ... салықтарға жатады.
4. акциз сапасы төлеушінің өзімен анықталады.
5. акциздер территория деңгейі ... ... ... ... барлық айтылып кеткендерден келесідей нәтиже шығаруға болады.
Бұл міндетті, жекеше өтемсіз салықтың ... ол ... және ... ... әлем ... ... жүйесінің элементі болып табылады. Акциздік
салуды тарату ең алдымен осы ... ... ... ... ... Дэмэзон Ф акциз қазынаға барлық басқа салықтарға
қарағанда ең көп ... ... деп ... ... ... ... ... функциясы жүзеге ... ... ... ... ... және ... ... табылады.
Мемлекет өзінің табысын тез жоғарлату мақсатымен күндегі ... ... ... ... ... ... өнімнің тізімі, қазіргі
кездегі заңнамада, толығымен акциз салудың классикалық ... ... ... тағы бір құрылымды механизмі-ставка. Фискалды құрал
ретінде ... ... ... ... ... ... күнде акциз есебіне Чехия, Венгрия, Польша елдері сияқты салық
табысының 1/5 ... ... ... ... ... ... акцизді тауарларды өндіру және қолдану көлеміне әсер ету, бірақ бұл
бағыттың тиімділігі акцизді тауарлардың айналу өрісін мемлекет қалай
бақылайтынына байланысты ... ... ... ... ... өнімнің тұтынушылық
мінездемесін көтеруге әсерету, бұл бағыт тәжірибеде тауар топтарының
ішінде акциз қойылымдарын ... ... ... Германияда төменоктанды бензиннен жоғарлатылған акциз
алынады, және де ... ... ... ... ... бойынша
мемлекет өндірістің құрылымына ғана емес, ... ... ... сапалы дайындалуын ынталандырады.
- акцизді тауарлардың өндірістің ... ... бұл ... ... ... ... қызығушылығын төмендетеді.Бұл
өндірістер төменгі шығындар және ... ... ... бойланысты. Акциз бюджетке нормадан жоғары табысты
алады және келесі жағынан қызудың бөгетін жояды.
Тауарларға акциз ішінде алкогольді өнімдерге акциз салу ... ... ... ең алдымен ставка мағынасын береді.
Сонымен, акцизді дұрыс түрде салу мемлекеттің бюджетіне ... әкеп ... ... ... айта ... оның шығу ... ... қажет. Келесі тарауымның тақырыбы дәл осы бағытта.
Акциздің шығу тарихы және оны қолдану.
Салық түсінігі адамдардың қажеттілігі туындаған кезде ... ... ... ... ... ... екі өзеннің ортасынан сатушылардан
және саяхатшылардан осы өзенді кесіп өткені үшін ... ... ... ... өмір сүре алмайды. Ұзақ жылдар бойы ... ... ... көзі ... табылды.
Қазіргі қоғамдағы салық механизмі мемлекетімізде өндірісті дамытуға
қолданылады. Салық салу теориясы негізгі бөлігі болып келеді. ... ... ... ... болар алдында ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... ... 3 ... бөлу қажет:
1. Бастапқы даму кезінде Ежелгі елден Орта ғасырлардың ... ... ... ... ... қаржылық ақпараты болған емес.
Ол тек қаражаттардың жалпы соммасын анықтайды.
2. 16 ғасырдың басынан 19ғасырларда елде мемлекеттің ... ... ... Ол ... ... ... ... Осы кезеңде
салық теориясы қалыптасқан.Бұл кезенде сатып алушылардың рөлі өте
үлкен.Себебі дәл осы ... ... ... ... ... ... бюджетін толықтыратын,көбіне
жанама,жаңа салықтар.Мысалы Голландияда ... ... ... үйде ... ... бір ... ... түрі сай келді./43/
3. Соңғы уақыттағы кезең – мемлекет салықтарды орнатуды және салуды өз
қолына алады. Аумақтық ... ... ... ... ... ... формасы ретінде құрбандық шалуды алуға болады.
Бұл мәжбүрлік алым деп санауға болады.Русьті крестить ... ... ... ... Богородица шіркеуін ашты. Сонымен барлық алынған
табыстардың ... 10% ... ... және оған барлық табыстың
ондығын берді.Осы кезден салықтардың тікелей және жанама түрі белгіленді.
Акциздер орта ... ... ... және ... ... салулардың
ішінен бөлініп шықты. Бұрыңғы кезде олар алым немесе жай ғана ... ... ... ... өте кең ... Онда ол 14 ғасырда қалалық
алым ретінде, ал 16 ... ... ... көзі ... ... ғасырда Кельннің салық жүйесі толығымен тікелей салықтарды алып
тастаумен бағытталды. Жанама салықтар ... ... ... ... ж олар 40% ... “О духе ... жұмысын айтайық.
Смиттің сөзін еске ала отырып Монтескье осы сөзді ... ... ... ... ... ... ... жақын деген, ал тауарға салық – еркіндік.
Сонымен бұл әйгілі емес салық, бірақ мемлекеттік табыстың сенімді ... ... ... ... ... және ... қолдануына қайта
құруға көмектеседі. Рессейде акциз түрі ретінде винолық сатып алулар ... ... ... ... ... жылдық есеп беруде
мемлекеттік түсімдердің ең үлкені ішімдік алулар-180,8 млн руб құрады. ... ... ... ... акцизді алудың пайдасының
салыстырмалылығын айтқан. Уақыт өте акциз сатып алудың ... ... ... ... қажет. Дәл осы мемлекеттің табыс баптарының негізін
құрайды.
Кеңес ... ... ... ... ... болып күрделі
фискалды нәтиже берертін акциздерді орнату табылады. Кеңес салық жүйесінің
бірінші кезеңдегі қызметі инфляцияның жоғарғы ... ... ... қалды.
“Алтын рубльді” белгілегеннен кейін салықставкалары алтын мағынаға
келтірілді және төлем котировальді комиссияның бағамы ... ... ... ... ... ғана ... күтілген табысты бее
бастады.
1917 ж кейінгі еңгізілген беренші акциз болып 14% мықтылықты ... ... ал ... кейін оның ставкасы жоғарлады. Ресми құжаттарда
бұл акциз бюджеттің табыс бөлігін оны толықтыру үшін ғана ... ... ... ... ... ету үшін қолданылды. Осы жылы темекі
өнімдеріне, папироса қағазына,сіріңкеге акциз белгіленді. Ары ... ... ... ... ... ... ... балға, салқындататын сусындар,
мұнай өнімдеріне, қантқа. Кейінірек ... шай, ... ... ... еңгізілген акциздерді жүзеге асыру жанама ... ... ... әсер ... ... және ... ... тауарлар ассортиментінің
кеңеюі акциз салудың құрылымына және оның кеңеюіне мүмкіндік ... ... жж жүн иіру ... ... ... салу ... Акциз түсімдерінің
қосарлы өсуі тұтыну заттарына салық ауыртпалығын төмендетті. Тұзға ... 45-22 ... дейн 1 ... және керосинге 80-60 тиынға дейін
1 пұдқа.Темекі өнімдеріне акциз жаңа салық салу ... ... ... ұзақ ... бойы өмір сүрді, сонымен қатар оынң ... ... ... ... Осы ... ... өнім ... сыраға салыұқ
салу жүйесі өзгерді. Бұл жүйе онша жағымды болған жоқ, сол себепті сыраның
өзіне емес, оның түсу ... ... ... Қол жеткізген қаржылық
нәтижелер жанама салық салудың дамуына жақсы жағынан әсерін тигізді.
1925-1926 жж жанама ... салу ... ... әсер ... 1925 ... ЦИК және СНК қаулысымен арақ сатуға рұқсат беру қабылданды. Сонымен
мемлекеттік вино және арақ монополиясы толығымен қайта құрылды.
1926-1927 жж ... ... ... ... ... ... ... тізімі өзгерді. Қала және ауыл арсындағы тауар
айналымының дамуымен тұзға салық салу түсіп ... Бұл ... осы ... ... ілінді.
1927ж тұз бойынша мемлекеттік табысты жоғалтуды өтеу үшін пафюмериялық
және косметикалық бұйымдарға салық салынды. ... ... баға ... ... белгіленді.
Осы жылда попиросалық қағазға акциз алынып ... ... ... ... ... – 108,5 млн руб, ... – 241 млдн
руб, 1925-1926жж – 507,8 млн руб, ... – 823,5 млн руб, ... 1,788 млн руб, ... – 2,688 млн руб ... 8 жыл ішінде акциз түсімдері 25 есе өсті. Совет ... ... ... құрылуы болды, ал 1930ж акциздің 12 түрі, төлемнің
74 түрі болды. ... ... ... ... ... ... табыс
сомасында акциздің бөлігін 20% құрады.
Сонымен, жанама салықтар, көбінесе акциздер ... ... ... айта ... ... Себебі, 20 ғасырдың басында жанама
салықтардың ішінде арақ пен ... ... ... ... ... ... 1900ж ... мөлшері бір шелек сусындағы спирттің қанша
пайызына байланысты ... бір ... 11 тиын ... ... тауарлар
бойынша акциз анықталған ақша соммасында белгіленді, мысалы,қантқа ... ... 1,75 ... ... байланысты темекіге, мұнайға бір пұд үшін – 20-
40 дейін./42/
Акциз бюджетке үлкен көлемді соммалар әкелді. Бірақ табыстармен ... ... ... ... кейін акцизделген тауалар қатарына ұн, нан, ет, ... ... ... өнімнен, шикізаттан немесе шалафабрикаттардан акциз алынды.
Ол кәсіпорын басшысымен төленеді, одан кейін тауардың құнына қосылады ... ... ... ... ... ... ... Мемлекет жұмысшылардың табысының бір бөлігін алады және
оларды мемлекеттік аппараттың негізгі көзінің бірі ретінде ... салу ... ... ... және ... ... ... отырды.Кейбір жұмыстар толығымен акциздерге арналған: Лебедев М.П “
Возврат акциза” 1913ж, Нюрнберг А.Н “Уставы об акцизных сборах”1912ж
Біз осы ... ... ... ... қарастырдық. Шетел
тәжірибесінде жанама салық салу механизмі қалай жүзеге асырылатынын ... ... ... ... ... ... ... көрдік
және де соннымен қатар оның фукцйясын қарастардық, оның даму ... ... ... Енді ... ... ... ... тереңірек
тоқталайық.
Қорытынды
Сонымен,біздің зерттеулер бойынша акциздерді салу өзінше ... ... не ... ... ... ... психалогиялық тұрғысын айта өтсек,онда ол салық
төлеушілер үшін ол ... ол ... ... ... ... ... ... акциз қандай үлесті құрайды екенін
білмейді.
Бұл салықтың ірі кемшілігі ... ... бір ... әрбір төлеушінің табысын есепке алмайды.
Тарихи тәжірибе бізге көне заманнан бері акциз ... ... ... ... ... ... ... болуы
мүмкін зардаптарды тоқтатуымызға болады.
Акциз әлем елдерінің салық жүйесінің ... ... ... ... кең ... таралуы,ең біріншіден берілген салықтың
фискальді ... ... ... ... салынатын
өнімдер тізімі қалыптасады: денсаулыққа ... ... ... мен
тауарлар,сондай-ақ минералды ресурстар.Қазақстан Республикасындағы
акцизделетін ... ... ... ... ұстанымдарға сәйкес
келеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Закон Республики Казахстан от 26 июня 2001г. «О ... и ... ... в ... ... акты по ... ... страхованию, бухгалтерскому
учету. – Алматы, 2001г. -№ 7, № 12; 2002г. - № ... ... ... ... от 21 июля 2001г. № 846 «О ... ... сбора».
4. Информационный бюллетень Министерства финансов Республики Казахстан.-
2002г.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Акциздің экономикалық мәні. Салық жүйесіндегі акциздің рөлі және алатын орны51 бет
Салық жүйесіндегі акциздің рөлі және алатын орны70 бет
Акциз салығын төлеудің ерекшеліктері18 бет
Мемлекеттің акциз салығы31 бет
Салық жүйесіндегі жанама салықтар65 бет
Салық әкімшілендіру жүйесін жетілдіру7 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесіндегі жанама салықтар29 бет
"Астана-финанс" акционерлiк қоғамы12 бет
"мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қоры" акционерлiк қоғамын құру туралы5 бет
"Қазақстан Халық Банкі" Ашық Акционерлік Қоғамының несие қоржынының жағдайын талдау53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь