Антибиотиктердің медицинада қолданылуы
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Білім беру ұйымының толық атауы
ҒЫЛЫМИ ЖОБА
"Антибиотик қолданғаннан кейінгі ішек микрофлорасының реттелу үдерісін зерттеу"
Бағыты:
Орындаған: аты-жөні, сыныбы, мектебі, қаласы, облысы, ауданы
Ғылыми жетекшісі: аты-жөні, қызметі, жұмыс орны
2023 жыл.
МАЗМҰНЫ:
І.КІРІСПЕ
ІІ.НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Антибиотиктер ұғымына жалпы сипаттама және олардың ашылу тарихы
2.2 Антибиотиктердің жіктелуі
2.3 Антибиотиктердің медицинада қолданылуы
2.4 Антибиотикті қолданғаннан кейінгі ішек микрофлорасының жағдайы
III.ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
IV.ҚОРЫТЫНДЫ
V.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Аңдатпа
Өзектілігі: біздің қазіргі өмірімізді антибиотиктерді қолданбай елестету қиын. Олардың пайда болуы адамның өмірін жеңілдетті, бірақ дұрыс қолданбау жағымсыз салдарға қауіп төндіреді.
Жұмыстың мақсаты:антибиотиктерді қолданғаннан кейінгі ішек микрофлорасының жұмысын қалпына келтіру әдістерін білу.
Міндеттері:
-ғаламтор көздерінен және әдебиеттерден осы тақырып бойынша барлық ақпаратты табу
-антибиотиктердің пайда болу тарихын зерттеу
-антибиотиктерді алудың жіктелуін, түрлерін және әдістерін талдау
-антибиотиктерді қолданылуын білу
-антибиотиктерді дұрыс қолданбаудың салдары туралы хабардар болу деңгейін анықтау мақсатында жасөспірім оқушылар арасында сауалнама жүргізу
Зерттеу әдістері: ақпараттық, бақылау, ғылыми-әдістемелік әдебиеттерді зерттеу, салыстыру, сауалнама.
Зерттеу нысаны: антибиотиктер
Гипотеза: қазіргі мектеп оқушылары антибиотиктерді қалай қолдануды біледі.
Нәтижесі
Жоғарыда аталған барлық фактілердің жиынтығына сүйене отырып, қазіргі уақытта антибиотиктер сияқты күшті препараттарды дұрыс қолданбау өзекті мәселе болып қала береді деген қорытынды жасауға болады, өйткені бұл препараттар дұрыс қолданылмаса, аурулардың өздеріне қарағанда көбірек проблемалар тудыруы мүмкін, яғни ауыр жанама әсерлерді тудыруы мүмкін. Антибиотиктердің жанама әсерлерінің пайда болу себептері келесі жағдайлар болуы мүмкін: науқас дұрыс емес диагноз қойып, дұрыс емес антибиотиктермен емделе алады немесе антибиотиктер дәрменсіз ауруларға қабылдай алады. Жағымсыз әсерлердің пайда болуын болдырмау үшін, кез -- келген аурудың белгілері пайда болған кезде, өзін-өзі емдеудің қажеті жоқ. Бірақ білікті дәрігермен кеңесу керек, өйткені ауруды дәл анықтай алатын және емдеудің дұрыс курсын тағайындай алатын дәрігер. Сондай-ақ, тағайындалған препараттың пайдалылығын арттыру және жанама әсерлердің пайда болу ықтималдығын азайту үшін антибиотиктерді белгілі бір ережелерге сәйкес қабылдау қажет.
Аннотация
I.КІРІСПЕ
Антибиотиктер адамдардың өміріне жарты ғасырдан астам уақыт бұрын енген. Олардың арқасында пневмония, туберкулез, гангрена және басқа инфекциялар адамдар үшін өлімге әкелуді тоқтатты.
Біздің қазіргі өмірімізді антибиотиктерсіз елестету мүмкін емес. Бүгінде олар барлық жерде қолданылады: ауыл шаруашылығында, тұрмыстық химияда, тамақ өнеркәсібінде, медицинада және т. б.
Мен жазғы демалыс кезінде ауылға ата-әжемнің жанына барамын. Жазғы демалысым ол жақта қызықты да алаңсыз өтеді. Ауылда түнде далада жатамыз. Мен әжемнің қасына жатамын. Маған ол кісінің әңгімесі ұнайды, екеуміз ұзақ сөйлесеміз. Бір күні әжем қатты ауырып қалды. Жаздыгүні үйде желдеткіш-ауабаптағыш қосатынбыз, соның әсері тиді ме әжем өте қатты ауырып қалды. Көп күттірмей үйге дәрігер шақырттық. Дәрігерлер ол кісіге қарапайым дәрілер көмектеспейді, әсері күшті антибиотик егеміз, бұл сырқаты сол арқылы емделмесе ауруы күшейіп әлсізденіп қалатындығын айтты. Әжем көп ұзамай жазылған соң, осы бір емінен кейін менің бұл антибиотик деген нәрсені зерттеуге қызығушылығым оянып оны адамдардан сұрастырып іздей бастадым. Алғашқы сұраған адамдарым әрине, олар менің ата-анам болды. Алайда олар аса қатты біле бермейтіндігін білдірді. Сыныптастарымнан да сұрап көрдім. Олардың да жауабы мені қанағаттандырмады. Содан уақыт өте келе мен бұл тақырыпты зерттеп көруді жөн көрдім. Мен бұл тақырыпты зерттеу арқылы мектепте ғылыми жобаға да қатысқым келді. Бүгінде назарларыңызға осы антибиотиктер туралы айтқым келіп отыр. Осы тұста ғылыми жобаға қатысуыма себепші болған ғылыми жетекшім ұстазыма алғысымды айтқым келеді.
Менің зерттеу жұмысымның алғашқы бөлімдері кіріспе мен негізгі бөлімнен тұрады. Мұнда антибиотиктер ұғымы, түрлері, қолданысы, адамға әсері туралы мәселелерді зерттеймін.
Келесі үшінші бөлімінде практикалық сауалнама жүргіземін. Бұл сауалнама өз сыныптастарымның арасында өтті. Жобам одан әрі қорытындымен жалғасып, пайдаланылған әдебиеттермен аяқталады.
II.НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Антибиотиктер ұғымына жалпы сипаттама және ашылу тарихы
Антибиотиктер-бактериялардың көбеюін тежейтін және олардың өліміне әкелетін арнайы заттар. Дәрілік заттар ретінде олар патогендерден туындаған аурулармен күресу үшін қолданылады.
Антибиотиктер-бұл бактериялардан алынатын дәрілер. Олар антибиотик процесін бастайды, онда тірі жасушалар басқа тірі жасушалардың өмірлік белсенділігін тежейді. Осыған байланысты инфекциялық агенттер ғана емес, сонымен қатар дене тіндері де зардап шегуі мүмкін. Кейбір адамдар антибиотиктердің ықтимал зиянынан қорқып, оларды қабылдауға асықпайды. Басқалары оларды барлық аурулардың от деп санайды, бақылаусыз ішеді, содан кейін нәтиженің жоқтығына немесе жанама әсерлеріне таң қалады.
Неліктен антибиотиктер қабылданады?
Бұл препараттар бактерияға қарсы болғандықтан, олар тек бактериялық инфекцияларды емдеу үшін қолданылады. Бұл оларды вирустық немесе саңырауқұлақ агенттерінен ішудің мағынасы жоқ дегенді білдіреді. Мұның себептері:
-бактериялардан басқа барлық басқа микроорганизмдер оларға қарсы иммунитетке ие;
-дененің қалыпты жұмыс істеуі үшін маңызды пайдалы бактериялар зардап шегеді;
-төзімділіктің даму қаупі бар (кейіннен бактериялық инфекция кезінде де терапия нәтиже бермейді).
Сондықтан басты ереже -- антибиотиктерді тек бактериялық ауруларды емдеу үшін қабылдау. Патологияның табиғатын зертханалық зерттеулердің нәтижелері бойынша дәрігер ғана анықтай алады. Сондықтан диагностикасыз және арнайы тағайындаусыз мұндай дәрі-дәрмектерге қол тигізбеу жақсы.
1928 жылы ағылшын дәрігері Александр Флеминг медицина ғылымындағы жаңа дәуірді бастаған жаңалық ашты. Ол оған дейін көптеген микробиологтардың зертттегендеріне назар аударды, бірақ олар анықталған құбылысқа мән бермеді. Петри табақшасындағы тығыз қоректік ортада зерттеуші бактериялар колонияларын өсірді. Тәжірибе кезінде ауадан кездейсоқ түскен саңырауқұлақ спорасы бактериялар арасында саңырауқұлақ колониясының өсуін бастады. Бірақ ең бастысы, саңырауқұлақ микроорганизмдерінің айналасында бактериялар кенеттен көбеюін тоқтатты.
Бірінші антибиотик Penicillum notatum саңырауқұлағынан оқшауланған пенициллин болды. Стрептококк пен саңырауқұлақ мәдениетінің қарым-қатынасын бақылауды Флеминг өткен ғасырдың 20-жылдарында Лондон ауруханаларының бірінде бастады.
"Антибиотик" терминін (грек тілінен аударғанда - "өмірге қарсы") 1942 жылы американдық микробиолог, Ресейдің тумасы, топырақ микробиологиясының маманы Зельман Ваксман ұсынған. Оның есімімен байланысты тағы бір танымал Бактерияға қарсы зат - стрептомициннің ашылуы, бүгінгі күнге дейін туберкулезді емдеу үшін қолданылады. Пенициллинді де, стрептомицинді де топырақ микроорганизмдері шығарады. Бірақ Бактерияға қарсы заттарды өндіретін басқа организмдер бар. Қазіргі уақытта әртүрлі таксономиялық топтардың тірі организмдері синтездейтін 30 000-ға жуық табиғи антибиотиктер белгілі.
Ғылыми қауымдастықта кең таралған анықтамаға сәйкес, антибиотиктер бактерияларды, саңырауқұлақтарды, вирустарды, қарапайым және ісік жасушаларын жоюға немесе олардың өсуін тежеуге қабілетті әртүрлі тірі организмдер шығаратын заттар деп аталады. Бірақ бұл қазіргі антибиотиктердің барлығын тірі жасушалар шығарады дегенді білдірмейді. Химиктер табиғи заттардың Бактерияға қарсы қасиеттерін жақсартуды, күшейтуді, оларды химиялық әдістермен өзгертуді бұрыннан үйренді. Осылайша алынған қосылыстар жартылай синтетикалық антибиотиктерге жатады. Көптеген табиғи және жартылай синтетикалық антибиотиктердің ішінен жүзге жуығы медициналық мақсатта қолданылады.
2.3 Антибиотиктердің жіктелуі
Антибиотиктердің алуантүрлілігі және олардың адам ағзасына әсер ету түрлері антибиотиктердің топтарға жіктелуіне және бөлінуіне себеп болды.
Бактериялық жасушаға әсер ету сипаты бойынша антибиотиктерді үш топқа бөлуге болады
Бактериостатикалық (бактериялар тірі, бірақ көбейе алмайды)
Гендік бактерицидтер (бактериялар өледі, бірақ ортада физикалық түрде жалғасады)
Бактериолитикалық (бактериялар өледі және бактериялық жасуша қабырғалары бұзылады)
Медициналық ортада кеңінен қолданылатын химиялық құрылымы бойынша жіктеу келесі топтардан тұрады:
Макролидтер-күрделі циклдік құрылымы бар антибиотиктер. Әрекет - бактериостатикалық.
Тетрациклиндер-тыныс алу және зәр шығару жолдарының инфекцияларын емдеу, күйдіргі, туляремия, бруцеллез сияқты ауыр инфекцияларды емдеу үшін қолданылады. Әрекет - бактериостатикалық.
Аминогликозидтер-жоғары уыттылыққа ие. Қанмен улану немесе перитонит сияқты ауыр инфекцияларды емдеу үшін қолданылады.
Левомицетиндер - ауыр асқынулардың жоғарылау қаупіне байланысты қолдану шектеулі-қан жасушаларын шығаратын сүйек кемігінің зақымдануы. Әрекет - бактерицидтік.
Саңырауқұлаққа қарсы-саңырауқұлақ жасушаларының мембранасын бұзады және олардың өлуіне әкеледі. Әрекет - бактериолитикалық. Бірте-бірте жоғары тиімді синтетикалық саңырауқұлаққа қарсы препараттармен алмастырылады.
2.4 Антибиотиктердің медицинада қолданылуы
Антибиотиктер медициналық тәжірибеде әртүрлі бактериялық, саңырауқұлақ инфекцияларын және кейбір ісіктерді емдеу үшін өте кең қолданылады.
Антибиотиктер бактериялық микрофлорадан туындаған қабыну процестерінің алдын алу және емдеу үшін қолданылады. Соңғы 35 жылда әртүрлі әсер ету спектрі бар мыңдаған антибиотиктер табылды, бірақ клиникада препараттардың шектеулі саны қолданылады. Бұл негізінен антибиотиктердің көпшілігі практикалық медицина талаптарын қанағаттандырмайтындығына байланысты.
Микробқа қарсы әсер ету спектрі бойынша грам-позитивті микроорганизмдерге (пенициллиндер, макролидтер және т.б.) қатысты белсенді антибиотиктер, грам-теріс және грам-позитивті микроорганизмдер (аминоглакозидтер), кең спектрлі антибиотиктер (левомицетин, тетрациклин), саңырауқұлаққа қарсы әсері бар антибиотиктер (негізінен полиендер) ажыратылады.
Соңғы жылдары химияның дамуындағы үлкен жетістіктер бағытталған өзгерген қасиеттері бар, ұзақ әсер ететін, пенициллинге төзімді стафилококктарға қарсы белсенді немесе кең спектрлі антибиотиктердің пайда болуына әкелді.
Антибиотиктерді кеңінен қолдануға байланысты микроорганизмдердің, әсіресе стафилококктардың тұрақты түрлері пайда болды. Бұл құбылыспен күресте төзімді стафилококктарға, сондай-ақ кейбір грамтеріс микробтарға қарсы белсенді жаңа жартылай синтетикалық пенициллиндер үлкен практикалық маңызға ие болады.
Жартылай синтетикалық пенициллиндер - метициллин, оксациллин, клоксациллин, диклоксациллин - төзімді стафилококктар шығаратын пенициллиназамен жойылмайды және пенициллинге төзімді стафилококктарға қарсы жоғары белсенді. Бұл топтағы препараттар операциядан кейінгі жара инфекцияларына, эмпиемаларға, сепсиске, остеомиелитке, патогенді стафилококктарды тасымалдауға тиімді.
Кең спектрлі жартылай синтетикалық пенициллин-ампициллин-үлкен қызығушылық тудырады, өйткені ол грам-позитивті ғана емес, сонымен қатар грам-теріс микробтарға да әсер етеді (іш сүзегі, паратиф, дизентерия қоздырғыштары). Ампициллин жоғарғы тыныс жолдарының инфекцияларына, ішек таяқшасы, протеин, фекальды ... жалғасы
ҒЫЛЫМИ ЖОБА
"Антибиотик қолданғаннан кейінгі ішек микрофлорасының реттелу үдерісін зерттеу"
Бағыты:
Орындаған: аты-жөні, сыныбы, мектебі, қаласы, облысы, ауданы
Ғылыми жетекшісі: аты-жөні, қызметі, жұмыс орны
2023 жыл.
МАЗМҰНЫ:
І.КІРІСПЕ
ІІ.НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Антибиотиктер ұғымына жалпы сипаттама және олардың ашылу тарихы
2.2 Антибиотиктердің жіктелуі
2.3 Антибиотиктердің медицинада қолданылуы
2.4 Антибиотикті қолданғаннан кейінгі ішек микрофлорасының жағдайы
III.ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
IV.ҚОРЫТЫНДЫ
V.ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Аңдатпа
Өзектілігі: біздің қазіргі өмірімізді антибиотиктерді қолданбай елестету қиын. Олардың пайда болуы адамның өмірін жеңілдетті, бірақ дұрыс қолданбау жағымсыз салдарға қауіп төндіреді.
Жұмыстың мақсаты:антибиотиктерді қолданғаннан кейінгі ішек микрофлорасының жұмысын қалпына келтіру әдістерін білу.
Міндеттері:
-ғаламтор көздерінен және әдебиеттерден осы тақырып бойынша барлық ақпаратты табу
-антибиотиктердің пайда болу тарихын зерттеу
-антибиотиктерді алудың жіктелуін, түрлерін және әдістерін талдау
-антибиотиктерді қолданылуын білу
-антибиотиктерді дұрыс қолданбаудың салдары туралы хабардар болу деңгейін анықтау мақсатында жасөспірім оқушылар арасында сауалнама жүргізу
Зерттеу әдістері: ақпараттық, бақылау, ғылыми-әдістемелік әдебиеттерді зерттеу, салыстыру, сауалнама.
Зерттеу нысаны: антибиотиктер
Гипотеза: қазіргі мектеп оқушылары антибиотиктерді қалай қолдануды біледі.
Нәтижесі
Жоғарыда аталған барлық фактілердің жиынтығына сүйене отырып, қазіргі уақытта антибиотиктер сияқты күшті препараттарды дұрыс қолданбау өзекті мәселе болып қала береді деген қорытынды жасауға болады, өйткені бұл препараттар дұрыс қолданылмаса, аурулардың өздеріне қарағанда көбірек проблемалар тудыруы мүмкін, яғни ауыр жанама әсерлерді тудыруы мүмкін. Антибиотиктердің жанама әсерлерінің пайда болу себептері келесі жағдайлар болуы мүмкін: науқас дұрыс емес диагноз қойып, дұрыс емес антибиотиктермен емделе алады немесе антибиотиктер дәрменсіз ауруларға қабылдай алады. Жағымсыз әсерлердің пайда болуын болдырмау үшін, кез -- келген аурудың белгілері пайда болған кезде, өзін-өзі емдеудің қажеті жоқ. Бірақ білікті дәрігермен кеңесу керек, өйткені ауруды дәл анықтай алатын және емдеудің дұрыс курсын тағайындай алатын дәрігер. Сондай-ақ, тағайындалған препараттың пайдалылығын арттыру және жанама әсерлердің пайда болу ықтималдығын азайту үшін антибиотиктерді белгілі бір ережелерге сәйкес қабылдау қажет.
Аннотация
I.КІРІСПЕ
Антибиотиктер адамдардың өміріне жарты ғасырдан астам уақыт бұрын енген. Олардың арқасында пневмония, туберкулез, гангрена және басқа инфекциялар адамдар үшін өлімге әкелуді тоқтатты.
Біздің қазіргі өмірімізді антибиотиктерсіз елестету мүмкін емес. Бүгінде олар барлық жерде қолданылады: ауыл шаруашылығында, тұрмыстық химияда, тамақ өнеркәсібінде, медицинада және т. б.
Мен жазғы демалыс кезінде ауылға ата-әжемнің жанына барамын. Жазғы демалысым ол жақта қызықты да алаңсыз өтеді. Ауылда түнде далада жатамыз. Мен әжемнің қасына жатамын. Маған ол кісінің әңгімесі ұнайды, екеуміз ұзақ сөйлесеміз. Бір күні әжем қатты ауырып қалды. Жаздыгүні үйде желдеткіш-ауабаптағыш қосатынбыз, соның әсері тиді ме әжем өте қатты ауырып қалды. Көп күттірмей үйге дәрігер шақырттық. Дәрігерлер ол кісіге қарапайым дәрілер көмектеспейді, әсері күшті антибиотик егеміз, бұл сырқаты сол арқылы емделмесе ауруы күшейіп әлсізденіп қалатындығын айтты. Әжем көп ұзамай жазылған соң, осы бір емінен кейін менің бұл антибиотик деген нәрсені зерттеуге қызығушылығым оянып оны адамдардан сұрастырып іздей бастадым. Алғашқы сұраған адамдарым әрине, олар менің ата-анам болды. Алайда олар аса қатты біле бермейтіндігін білдірді. Сыныптастарымнан да сұрап көрдім. Олардың да жауабы мені қанағаттандырмады. Содан уақыт өте келе мен бұл тақырыпты зерттеп көруді жөн көрдім. Мен бұл тақырыпты зерттеу арқылы мектепте ғылыми жобаға да қатысқым келді. Бүгінде назарларыңызға осы антибиотиктер туралы айтқым келіп отыр. Осы тұста ғылыми жобаға қатысуыма себепші болған ғылыми жетекшім ұстазыма алғысымды айтқым келеді.
Менің зерттеу жұмысымның алғашқы бөлімдері кіріспе мен негізгі бөлімнен тұрады. Мұнда антибиотиктер ұғымы, түрлері, қолданысы, адамға әсері туралы мәселелерді зерттеймін.
Келесі үшінші бөлімінде практикалық сауалнама жүргіземін. Бұл сауалнама өз сыныптастарымның арасында өтті. Жобам одан әрі қорытындымен жалғасып, пайдаланылған әдебиеттермен аяқталады.
II.НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Антибиотиктер ұғымына жалпы сипаттама және ашылу тарихы
Антибиотиктер-бактериялардың көбеюін тежейтін және олардың өліміне әкелетін арнайы заттар. Дәрілік заттар ретінде олар патогендерден туындаған аурулармен күресу үшін қолданылады.
Антибиотиктер-бұл бактериялардан алынатын дәрілер. Олар антибиотик процесін бастайды, онда тірі жасушалар басқа тірі жасушалардың өмірлік белсенділігін тежейді. Осыған байланысты инфекциялық агенттер ғана емес, сонымен қатар дене тіндері де зардап шегуі мүмкін. Кейбір адамдар антибиотиктердің ықтимал зиянынан қорқып, оларды қабылдауға асықпайды. Басқалары оларды барлық аурулардың от деп санайды, бақылаусыз ішеді, содан кейін нәтиженің жоқтығына немесе жанама әсерлеріне таң қалады.
Неліктен антибиотиктер қабылданады?
Бұл препараттар бактерияға қарсы болғандықтан, олар тек бактериялық инфекцияларды емдеу үшін қолданылады. Бұл оларды вирустық немесе саңырауқұлақ агенттерінен ішудің мағынасы жоқ дегенді білдіреді. Мұның себептері:
-бактериялардан басқа барлық басқа микроорганизмдер оларға қарсы иммунитетке ие;
-дененің қалыпты жұмыс істеуі үшін маңызды пайдалы бактериялар зардап шегеді;
-төзімділіктің даму қаупі бар (кейіннен бактериялық инфекция кезінде де терапия нәтиже бермейді).
Сондықтан басты ереже -- антибиотиктерді тек бактериялық ауруларды емдеу үшін қабылдау. Патологияның табиғатын зертханалық зерттеулердің нәтижелері бойынша дәрігер ғана анықтай алады. Сондықтан диагностикасыз және арнайы тағайындаусыз мұндай дәрі-дәрмектерге қол тигізбеу жақсы.
1928 жылы ағылшын дәрігері Александр Флеминг медицина ғылымындағы жаңа дәуірді бастаған жаңалық ашты. Ол оған дейін көптеген микробиологтардың зертттегендеріне назар аударды, бірақ олар анықталған құбылысқа мән бермеді. Петри табақшасындағы тығыз қоректік ортада зерттеуші бактериялар колонияларын өсірді. Тәжірибе кезінде ауадан кездейсоқ түскен саңырауқұлақ спорасы бактериялар арасында саңырауқұлақ колониясының өсуін бастады. Бірақ ең бастысы, саңырауқұлақ микроорганизмдерінің айналасында бактериялар кенеттен көбеюін тоқтатты.
Бірінші антибиотик Penicillum notatum саңырауқұлағынан оқшауланған пенициллин болды. Стрептококк пен саңырауқұлақ мәдениетінің қарым-қатынасын бақылауды Флеминг өткен ғасырдың 20-жылдарында Лондон ауруханаларының бірінде бастады.
"Антибиотик" терминін (грек тілінен аударғанда - "өмірге қарсы") 1942 жылы американдық микробиолог, Ресейдің тумасы, топырақ микробиологиясының маманы Зельман Ваксман ұсынған. Оның есімімен байланысты тағы бір танымал Бактерияға қарсы зат - стрептомициннің ашылуы, бүгінгі күнге дейін туберкулезді емдеу үшін қолданылады. Пенициллинді де, стрептомицинді де топырақ микроорганизмдері шығарады. Бірақ Бактерияға қарсы заттарды өндіретін басқа организмдер бар. Қазіргі уақытта әртүрлі таксономиялық топтардың тірі организмдері синтездейтін 30 000-ға жуық табиғи антибиотиктер белгілі.
Ғылыми қауымдастықта кең таралған анықтамаға сәйкес, антибиотиктер бактерияларды, саңырауқұлақтарды, вирустарды, қарапайым және ісік жасушаларын жоюға немесе олардың өсуін тежеуге қабілетті әртүрлі тірі организмдер шығаратын заттар деп аталады. Бірақ бұл қазіргі антибиотиктердің барлығын тірі жасушалар шығарады дегенді білдірмейді. Химиктер табиғи заттардың Бактерияға қарсы қасиеттерін жақсартуды, күшейтуді, оларды химиялық әдістермен өзгертуді бұрыннан үйренді. Осылайша алынған қосылыстар жартылай синтетикалық антибиотиктерге жатады. Көптеген табиғи және жартылай синтетикалық антибиотиктердің ішінен жүзге жуығы медициналық мақсатта қолданылады.
2.3 Антибиотиктердің жіктелуі
Антибиотиктердің алуантүрлілігі және олардың адам ағзасына әсер ету түрлері антибиотиктердің топтарға жіктелуіне және бөлінуіне себеп болды.
Бактериялық жасушаға әсер ету сипаты бойынша антибиотиктерді үш топқа бөлуге болады
Бактериостатикалық (бактериялар тірі, бірақ көбейе алмайды)
Гендік бактерицидтер (бактериялар өледі, бірақ ортада физикалық түрде жалғасады)
Бактериолитикалық (бактериялар өледі және бактериялық жасуша қабырғалары бұзылады)
Медициналық ортада кеңінен қолданылатын химиялық құрылымы бойынша жіктеу келесі топтардан тұрады:
Макролидтер-күрделі циклдік құрылымы бар антибиотиктер. Әрекет - бактериостатикалық.
Тетрациклиндер-тыныс алу және зәр шығару жолдарының инфекцияларын емдеу, күйдіргі, туляремия, бруцеллез сияқты ауыр инфекцияларды емдеу үшін қолданылады. Әрекет - бактериостатикалық.
Аминогликозидтер-жоғары уыттылыққа ие. Қанмен улану немесе перитонит сияқты ауыр инфекцияларды емдеу үшін қолданылады.
Левомицетиндер - ауыр асқынулардың жоғарылау қаупіне байланысты қолдану шектеулі-қан жасушаларын шығаратын сүйек кемігінің зақымдануы. Әрекет - бактерицидтік.
Саңырауқұлаққа қарсы-саңырауқұлақ жасушаларының мембранасын бұзады және олардың өлуіне әкеледі. Әрекет - бактериолитикалық. Бірте-бірте жоғары тиімді синтетикалық саңырауқұлаққа қарсы препараттармен алмастырылады.
2.4 Антибиотиктердің медицинада қолданылуы
Антибиотиктер медициналық тәжірибеде әртүрлі бактериялық, саңырауқұлақ инфекцияларын және кейбір ісіктерді емдеу үшін өте кең қолданылады.
Антибиотиктер бактериялық микрофлорадан туындаған қабыну процестерінің алдын алу және емдеу үшін қолданылады. Соңғы 35 жылда әртүрлі әсер ету спектрі бар мыңдаған антибиотиктер табылды, бірақ клиникада препараттардың шектеулі саны қолданылады. Бұл негізінен антибиотиктердің көпшілігі практикалық медицина талаптарын қанағаттандырмайтындығына байланысты.
Микробқа қарсы әсер ету спектрі бойынша грам-позитивті микроорганизмдерге (пенициллиндер, макролидтер және т.б.) қатысты белсенді антибиотиктер, грам-теріс және грам-позитивті микроорганизмдер (аминоглакозидтер), кең спектрлі антибиотиктер (левомицетин, тетрациклин), саңырауқұлаққа қарсы әсері бар антибиотиктер (негізінен полиендер) ажыратылады.
Соңғы жылдары химияның дамуындағы үлкен жетістіктер бағытталған өзгерген қасиеттері бар, ұзақ әсер ететін, пенициллинге төзімді стафилококктарға қарсы белсенді немесе кең спектрлі антибиотиктердің пайда болуына әкелді.
Антибиотиктерді кеңінен қолдануға байланысты микроорганизмдердің, әсіресе стафилококктардың тұрақты түрлері пайда болды. Бұл құбылыспен күресте төзімді стафилококктарға, сондай-ақ кейбір грамтеріс микробтарға қарсы белсенді жаңа жартылай синтетикалық пенициллиндер үлкен практикалық маңызға ие болады.
Жартылай синтетикалық пенициллиндер - метициллин, оксациллин, клоксациллин, диклоксациллин - төзімді стафилококктар шығаратын пенициллиназамен жойылмайды және пенициллинге төзімді стафилококктарға қарсы жоғары белсенді. Бұл топтағы препараттар операциядан кейінгі жара инфекцияларына, эмпиемаларға, сепсиске, остеомиелитке, патогенді стафилококктарды тасымалдауға тиімді.
Кең спектрлі жартылай синтетикалық пенициллин-ампициллин-үлкен қызығушылық тудырады, өйткені ол грам-позитивті ғана емес, сонымен қатар грам-теріс микробтарға да әсер етеді (іш сүзегі, паратиф, дизентерия қоздырғыштары). Ампициллин жоғарғы тыныс жолдарының инфекцияларына, ішек таяқшасы, протеин, фекальды ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz