Этнопедагогикалық түсiнiктерге анықтамалар

Этнопедагогика мен халық педагогикасы деген ұғымдар бiр ме? Болмаса олардың өзiндiк ерекшелiктерi, ғылыми анықтамасы бар ма? Бар болса, ол қандай? Этнопедагогиканың зерттеу объектiсi не? Ендi осы мөселелерге арнайы тоқталайық.
Тарихи-педагогикалық әдебиеттерде соңғы уақытта “Халық педагогикасы” деген ұғымды зерттеушiлер бiр-бiрiне қарама-қайшы төрт тұрғыдан қарастырып жүр (65,). Олардың бiрiншiлерi: халықтың санасына тән рухани құбылыс (феномен) деп қараса, екiншiлерi: әр халықтың педагогикалық тәжiрибесi, ал үшiншiлерi: халықтық педагогикалық ойлары мен iс-әрекетiнiң бiрлiгi, төртiншiлерi: халық тәрбиесi туралы ғылым деп қарайды.
Халық педагогикасының теориялық негiздерiн зерттеушi ғалым Е.Л.Христова халық педагогикасын — “халықтың таптық педагогикалық санасы” деп, ал “дәстүрлi педагогиканы — белгiлi ұлттық педагогиканың санасы” (85, 14) ретiнде қарастырады.
Зерттеушi педагог Г.С.Виноградов халық педагогикасын халықтың педагогикалық мәдениетiнiң құрамдас бөлiгi ретiнде қарастырып, оны “жүйе” дегеннен гөрi, “бiлiм мен дағдылар жиынтығы” (18, 21) деген пiкiрдi құптап келдi. Виноградовтың пiкiрi бойынша, халық педагогикасын халықтың бала тәрбиелеу тәжiрибесi ретiнде қарастыру қажет.
Халық педагогикасымен ұзақ жылдар бойы айналысып, келелi үлес қосқан көрнектi ғалым Г.Н.Волков педагогикалық әдебиеттерге тұңғыш рет “этнопедагогика” деген ұғымды енгiздi. “Этнопедагогика — халықтың жас ұрпақты тәрбиелеу тәжiрибесi туралы, олардың педагогикалық көзқарастары туралы ғылым. Халық педагогикасы — халықтық ауыз әдебиетiнде, салт-дәстүрлерiнде, ырымдарында, балалар ойындары мен ойыншықтарында кездесетiн педагогикалық мағлұматтар мен тәрбиелеу
        
        Этнопедагогикалық түсiнiктерге анықтамалар
1. Этнопедагогиканың зерттеу объектісі.
2. «Халық педагогикасы» ұғымын зерттеушілер.
3. «Этнопедагогика» ұғымын зерттеушілер.
Этнопедагогика мен халық педагогикасы ... ... бiр ме? ... ... ... ғылыми анықтамасы бар ма? Бар ... ... ... ... ... не? Ендi осы ... ... әдебиеттерде соңғы уақытта “Халық педагогикасы”
деген ұғымды зерттеушiлер бiр-бiрiне қарама-қайшы төрт тұрғыдан қарастырып
жүр (65,). ... ... ... ... тән ... құбылыс
(феномен) деп қараса, екiншiлерi: әр халықтың педагогикалық тәжiрибесi, ал
үшiншiлерi: халықтық педагогикалық ойлары мен ... ... ... ... ... ... деп ... педагогикасының теориялық негiздерiн зерттеушi ғалым Е.Л.Христова
халық педагогикасын — ... ... ... ... деп, ... педагогиканы — белгiлi ұлттық педагогиканың санасы” (85, 14)
ретiнде қарастырады.
Зерттеушi ... ... ... ... ... мәдениетiнiң құрамдас бөлiгi ретiнде қарастырып, оны “жүйе”
дегеннен гөрi, “бiлiм мен дағдылар жиынтығы” (18, 21) ... ... ... ... ... бойынша, халық педагогикасын халықтың бала
тәрбиелеу тәжiрибесi ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... келелi үлес қосқан
көрнектi ғалым Г.Н.Волков педагогикалық ... ... ... деген ұғымды енгiздi. “Этнопедагогика — халықтың жас
ұрпақты тәрбиелеу ... ... ... педагогикалық көзқарастары
туралы ғылым. Халық педагогикасы — халықтық ауыз ... ... ... ... ... мен ... ... мағлұматтар мен тәрбиелеу тәжiрибесiнiң жиынтығы. Этникалық
педагогика тарихи жағдайда қалыптасқан ұлттық мiнездегi ... Онда — ... ... қасиеттердi қалыптастыру үшiн
пайдаланылатын педагогикалық ... ... ... жиынтығы мен өзара байланысы қарастырылады” дей келе, ... ...... ал ... ...... тұлға”,— дейдi
Г.Н.Волков (16, 16).
Ал педагог және философ ... ... ... ... ...... халықтың қабылдаған тәрбиелеу әдiс-тәсiлдерi.
Бұлар ... өмiр ... бiлiм мен ... ... ... ... ... қоғамдық тәжiрибенiң, мiнез-құлық, жүрiс-тұрыс
ережелерiнiң, қоғамдық дәстүрлердiң, белгiлi ... ... ... ... ... ... ... мен салттарда көрiнiс
табады” (36, 16) дейдi.
Педагогикалык энциклопедиялық сөздiкте: “Халық педагогикасы дегенiмiз —
ұлттар мен ұлыстардың әлденеше ғасырға ... ... ... ... мен дәстүрлерiнiң, мәдени ойлау процесiнiң эмпирикалық
негiздегi озық ... ... ... ... негiзгi түйiнi —
еңбек тәрбиесi және өндiрiстiк бiлiм, ... ... жас ... ... ... ... ... тәрбие беру” (65, 291),—
деген анықтама берiлген. Бiз осы анықтаманы ғылыми ... ... ... ... ... басшылығымен 1983 ж. “Педагогика” баспасынан
шыққан этикалық сөздiкте “әдет-ғұрып дегенiмiз белгiлi бiр қоғамда ... ... бiр ... ... ... адамдар арасында
қалыптасқан коғамдық тәртiптiң түрi. Ол әлеуметтiк өмiрдiң әр түрлiлiгiне
және ... ... ... ... ... адамдардың
бiркелкi әрекет етуiн қалайды. Яғни бiр қоғам iшiндегi адамдардың еңбек ету
тәсiлдерi мен әдiстерiнiң жалпыға ортақ болуын, отардың ... ... және ... ... ... немесе көзқарасында
бiрыңғайлылық әрекеттiң болуын талап етедi. Осының бәрi ... ... ... ... ... деп ... ал ... – әдет-ғұрыптың өмiрдегi өсiп жетiлген әр ... ... ... белгiлi бiр бағыттағы тұрақты iс-әрекетi мен мiнез-құлқының
ұрпақтан-ұрпаққа белгiлi формада ауысып берiлетiн түрi” (47, 425),— ... ... ... ... Этнопедагогика – фольклорлыќ ... ... ... саласы.
2. Дiнмен байланысты туѓан ырымдар.
3. Этнопедагогика — ±лттыќ салт-дєст‰рлердiњ тєлiмдiк ... ... ... пен ... айырмашылыѓы неде дегенге келсек, салт адам µмiрiнiњ
к‰нделiктi тiршiлiгiнде (отбасынан бастап ќоѓамдыќ µмiрдегi ќатынаста) жиi
ќолданылатын ... ... ... мен ... рєсiм,
зањдарыныњ жиынтыѓы. Ол жеке адам µмiрiнде ењбек, iс-єрекет, ... дiни ... ... ... ... де ... ауыл-аймаќ,
ру, тайпаѓа ортаќ рєсiмге (ритуалѓа) айналады.
Ал ... ... ... ... ... ... ... барлыќ салаларымен байланыста ... ... ... ... ... ... марапаттайтын ритуал. Ол
ѓылымда, ... ... ... ортаќ µнерде немесе ќоѓамдыќ
ќатынаста кµрiнiс беретiн ќ±былыс. Дєст‰р ... ... да, ал ... ... ... ... ... сыйлау, ќонаќжайлыќ
дєст‰рлер. Олар кµптеген салттардан, ... ... ... ... ±лт ... ќалыптасуымен бiрге туып, бiрге дамып
келе ... ... жєне кµне ... Ол ±рпаќ тєрбиесiнен, мєдени т±рмысы
мен шаруашылыќ тiршiлiгiнен ... бере ... ... д‰ниеге келуiмен
бiрге µрбiп, о д‰ниеге ... ... ... тербететiн алтын
бесiгi iспеттес.
Дєст‰р ‰шiн µткен дєуiрде ќалыптасќан кµзќарас пен iс-єрекеттiњ ... ... ... ... ... ... ќажет. Мiнез-ќ±лыќтыњ мазм±ны
мен сыртќы кµрiнiсiнде, ќолдану стилiнде бiрiздiлiк болуы керек. Яѓни,
мiнез-ќ±лыќтыњ ... ... ... ... ... шарт. Ал ол
форма белгiлi зањдылыќќа айналѓанда мiнез-ќ±лыќтыњ мазм±нына ... ... Б±л ... ... даѓдылы рєсiмге айналады.
Философия ѓылымыныњ докторы, профессор Н.Сєрсенбаев ... ... жєне ... ... атты ... (73) єдет-ѓ±рып пен ... ... ... орнына, атќаратын ќызметiне философиялыќ т±рѓыдан
талдау жасап: “Дєст‰рге єдет-ѓ±рыптыњ µткен ќоѓамнан ќалѓан озыќ ... ... ... ырым-жоралары, рєсiмдер жиынтыѓы кiредi”,— дейдi.
Белгiлi бiр ќоѓамда немесе ... ... ... ... µмiр ... ... ие болѓаннан кейiн сол ќоѓамдыќ µмiрден жалѓасын табады
да, ... орын ... ... дєст‰р єдет-ѓ±рыптыњ жинаќталѓан,
кµпшiлiкке ортаќ салтанатты т‰рде ќолданылатын ... мен ... ... ... ... ... шерулер, єн±ран ойнау, елтањбаны,
туларды ... ... ... ... ... ... мен єдебиеттегi, кµркемµнер
мен саясаттаѓы баѓыттары енедi. ... бiз ... ... ... ... м±раларын зерттеушiлердi солардыњ єдеби дєст‰рiн
жалѓастырушылар деп, ал ѓылымда Ломоносов, ... ... ... ... деп атаймыз. Дєст‰р — тарихи т±раќтанѓан, ќоѓамдыќ
ќарым-ќатынастыќ нормада бiр ±рпаќтан ... ... ... ... ... ... ортаќ єдет-ѓ±рыптардыњ жинаќталѓан т‰рi.
Ал жол-жоралар ырымдар — єдет-ѓ±рыптыњ бµлшектерi, сонан келiп салт пен
дєст‰р тоѓысып, ... Бiр ... ... ... ... ... ... м±мкiн. (73, 871 Ырым рєсiмдер, жол-
жоралар салттыњ ... ... ... ... да, ... ... µмiр µткелiнен µтiп, т±рмыста т±раќты-орын алѓан синтездiк
формасы. Ал єдет-ѓ±рыпќа салттыњ синонимi деп ќарау керек (N 2 ... ... ... ... та ќуаттайды (73, 31). Салт-
дєст‰рлер бiр жаѓынан халыќтыњ т±рмыс-тiршiлiгiмен ... ... ... ... ... ... жаѓынан ±рпаќ тєрбиесiнiњ
ритуалы болып саналады. Сондыќтан ±лттыќ салт-дєст‰рлердiњ ... ... ... тозыѓынан озыѓын айыра ќарау, б‰гiнгi заман
талабына сай келетiн прогрессивтiк мєндi ... ... ... ... ... ... ... бiлу ќажет.
Ќорыта келгенде, этнопедагогика – дегенiмiз фольклорлыќ шыѓармалар мен
±лттыќ салт-дєст‰рлердiњ тєлiм-тєрбиелiк мєн-маѓынасы мен оны ... ... ... зерттейтiн педагогика ѓылымыныњ бiр
саласы.
Салт-дєст‰рлер халыќтыњ т±рмыс тiршiлiгiмен, µмiрге деген кµзќарасымен
байланысты туып дамитын болѓандыќтан, оныњ дiнмен ... да сµз ... ... ырымдарда шаман, ислам дiнiмен байланысты наным-сенiмдер
кµптеп кездеседi. Мысалы, ... ... ... келгенде немесе
куањшылыќ, аптап ыстыќ болѓанда, ќ±дайѓа ... мал ... ... ... беру, ќ±дайдан жањбыр тiлеу немесе бала кµрмеген ата-
аналардыњ єулиелер басына ... мал ... ... ... т.б. дiни ... байланысты туѓан ырымдар.
Дiнмен байланысты туѓан ырымдардыњ адамды ... ... ... ... ... оныњ халыќтыњ табиѓат-жаратылыс
жµнiндегi т‰сiнiгi, µзiн ќоршаѓан ортаѓа эмпиристiк ... ... ... ... ... елесi екенiн көреміз.
Жалпы, дiн мен ѓылымныњ ±заќ уаќыт ќатар жасасып келе жатќанын, адамды
тєрбиелеуде екеуiнiњ де ... рµл ... ... ... ... ... т‰сiндiруде ѓылым мен дiннiњ ... ... ... ажырата бiлу керек.
-----------------------
|Салт |
|Дєст‰р |
|жол-жар|
... ... ... |
|µнерд|
|е |
|Ќ±да т‰су, ќыз ... ... ... ... ... ... |
|байланыс|
|ы |
|Ќонаќ к‰ту, ... ... ... ... ... |

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Этнопедагогика: лекция мәтіндері мен семинар сабақтарының жоспарлары110 бет
Б.з.д. VIII ғ. және б.з. Х ғ. аралығындағы сақ, усунь, кангюй бірлестіктерінің этникалық тарихын ежелгі нарративтік деректер мен кейінгі жаңа зерттеулер негізінде жүйелілікпен негіздеп, аталмыш халықтардың этногенезін анықтау68 бет
Қазақ және түрік антропонимдерінің мәнін, олардың этномәдени табиғатына тереңдеу арқылы тарихи сабақтастығын анықтап, екі тілдегі кісі есімдерінің көне түркі негізін орхон - енисей, талас және т. б. ескерткіштеріндегі жазбалар арқылы тауып, салыстырып, ұмытылып бара жатқан көне лексемалармен тіркескен антропонимдерді жаңғырту және қолданысқа енгізу52 бет
XIV-XV ғасырлардағы қыпшақ антропонимдері30 бет
"Тұлға психологиясы"4 бет
Адамзат дамуының тарихындағы этнопедагогикалық идеялар10 бет
Ақпараттық технологиялардың анықтамалары71 бет
Берілгендерді, анықтамаларды қарау және түзету3 бет
Биология терминдерінің анықтамалары4 бет
Болашақ мұғалімдерді даярлауда қазақ халық этнопедагогикалық білім берудің мазмұны18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь