Абай Құнанбаевпен Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық көзқарастары

Күллі адамзат қауымында өткен ақыл – парасат алыптарының ішінде ой кермегін татып, тіршілік тұңғиықтарына терең бойлап, ұғынған, кемеліне жеткен сол кемеңгерліктерін ұрпақ тәрбиесіне арнамаған ғұламалар жоқтың қасы десек те болады. Сонау ерте заман данышпандары Сократ та, Платон да, Аристотель де, төрткүл тіршіліктің тылсым сырларын ұғынған ғұламалар - Әбунасыр Әл – Фараби, Әбу – Абдолла иын Мұса әл – Хорезми, Әбу Райхин әл – Бируни, Жүсіп Баласағұн да мектеп ашып, шымырлай аққан ой құдіретін ұрпақ тәрбиесіне бұрған. Олай болса, ұлы ойшылдардың қол созған мұраттары тікелей ұрпақтар тәрбиесімен астасып жатыр.
Ұлы ойшылдардың бірі, қазақ халқының данышпан ұлы Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы тәрбие мәселесіне көп көңіл бөлген, және оның педагогикалық, психологиялық, философиялық көзқарастары бар.
Абайдың өзі де ес біле бастағаннан – ақ шәкірттікке жан тәнімен беріліп, тәрбие мен тәлім ерекше ынтызарлық танытады. Оның балиғат жасына жаңа жеткен балалық мінәжатына құлақ түрген:
Физули, Шәмси, Сәйхали,
Новаи, Сағди, Фирдоуси,
Хожа Хафиз – бұҺәлимаш
Мәдәт бер шариғи фәрияд –
деген үнінен тәлімге тәнті аппақ сезімдерін аңғармау мүмкін емес. Ол шынайы сүйіспеншілікпен тәрбиелі болуға үлкен жауапкершілікпен қарайды. Абай өзінің тілігей теңіз ұстаздық даналығын сөз өнерімен көркемдеп, әуелі, өлең сөздің патшасы арқылы ұсынса, кейінірек ғақлия үлгісінде қара сөзбен өрнектеуге тырысқан. Ол өз бойындағы ілім мен білім жолындағы тәлімінің аздығына өкінішті екенінде жасырмаған:
Жасымда ғылым бар деп ескермедім,
        
        Абай Құнанбаевпен Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық көзқарастары
Күллі адамзат қауымында өткен ақыл – парасат алыптарының ішінде
ой ... ... ... ... ... ... ... жеткен сол кемеңгерліктерін ... ... ... ... қасы ... те ... ... ерте заман данышпандары
Сократ та, Платон да, Аристотель де, төрткүл тіршіліктің ... ... ... - ... Әл – ... Әбу – ... иын Мұса әл ... Әбу Райхин әл – ... ... ... да ... ... аққан ой құдіретін ұрпақ тәрбиесіне бұрған. Олай болса,
ұлы ... қол ... ... ... ... ... жатыр.
Ұлы ойшылдардың бірі, қазақ халқының данышпан ұлы ... ... ... мәселесіне көп көңіл бөлген, және ... ... ... ... ... өзі де ес біле ... – ақ ... жан
тәнімен беріліп, тәрбие мен тәлім ... ... ... ... ... жаңа жеткен балалық мінәжатына ... ... ... ... ... ... ... – бұҺәлимаш
Мәдәт бер шариғи фәрияд –
деген үнінен тәлімге ... ... ... ... мүмкін
емес. Ол шынайы ... ... ... ... ... Абай ... тілігей теңіз ұстаздық
даналығын сөз өнерімен көркемдеп, әуелі, өлең ... ... ... кейінірек ғақлия үлгісінде қара ... ... ... өз бойындағы ілім мен білім ... ... ... ... ... ... бар деп ескермедім,
Пайдасын көре тұра ... соң ... ... мезгілінен кеш сермедім.
Адам баласының ... ... мен ... ... ... өмірінің ақырына дейін ... ... ... ... ... Ол ... ... қалдырған педагогикалық еңбектерінде
ойларын ... ... ... ... салалай жіктеп көрсетуге
ерекше мән берген. Мәселен,
Ғылым ... ... ... ... - дей ... адам ... да ... әсер ететін сипаттарды даралай түсіндіріп береді.
Поэтикалық тұжырымдармен ... ... «Бес ... ... ... ... мақтаншақ, бекер мал шашпақ; бес нәрсеге асық бол:
талап, еңбек, ... ой, ... ... ойлап қой,» - дейді. Сонымен, Абай
педагогикасының құдіреті оның ... ... Тағы ... ... ... ... ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал
алма! Әйтпесе, бір ит ... ... ... соң, ... ... көрсете
ме, өзі рахат көре ме, яки ... ... ... ме?» - деген
сауалды қоя ... өз ... ... ... ... ... ... 38 – ші сөзінде: «... Күллі ... қор ... 3 ... бар. ... ... ... ...
надандық, екіншісі – еріншіктік, үшінші – залымдық деп білесің.
Надандық – білім – ғылымның ... ... еш ... ... болмайды. Білімсіздік – хайуандық болады.
Еріншектік – күллі дүниедегі олардың дұшпаны. ... ... ... - бәрі ... ... – адам баласының дұшпаны; - ... ... ... талантты ұлдарының бірі Ыбырай Алтынсарин
– аса көрнекті ағартушы, ... ... ... ... және ... ... ... қалаушы ақын әрі жазушы, орыс ... ... ... ... жаңашыл педагог болған адам.
Ыбырайдың қазақ балаларына арнап жазған ... ... зор сала ... оның ... жас ерекшеліктері
мен ... ... ... құрылғанын көреміз. Ыбырай
жасында оқу – ... ... ... ... ... ... өз ойын ... дәлелдеуге ұмтылады. Айтпақ пікірді оқушы
зердесіне еркін сіңіру ү/н әр ... ... амал – ... қолданады.
Бұл тұста ол, ең алдымен, шешендік қайталауларды ұстамды ... әр ... ... ... ... ... оқылық
Оқығанды көңілге
Ықыласпен тоқылық!» -
деген жолдарды әдейі қайталай отырып, оқу – ... ... бала ... жол таба ... Сол ... сөз басы
ретінде берілген «Бір ... ... Кел, ... ... атты ... ... ... жеңіл қарама – ... ... ... қолданады. Мәселен, ол білімділік пен ... ... ашып ... талабында жарық пен қараңғылықты қатар, жарыстыра
отырып ... Осы ... ақын ... ... ... жарыққа
балап:
«Оқысаңыз, балалар,
Шамнан шырақ жағылар.
Тілегенің алдыңнан
Іздемей – ақ ... ... ... мән – ... ... қармалап» - дейді.
Автор өзі үндеп отырған оқу – білімнің тек ... ... ... мән ... Ол ү/н ... ... ... ... ... ... ескертеді. Ақын ойынша: оқу
– білім мәңгілік, ол ... ... ... негізгі түйіні: жас буынды
өнер – білімге ... ... ...... ... ... Ол ел – ... қажет білім мен өнерді игерудің төте ... ... ... іске ... деп ... ... ... халқын егін егіп күн көретін ... ... ... ... ... ... ерекше зер салды.
Бұл тұста біз оның ... ... ... үй мен ағаш үй» ... ... «Бай мен ... ... атты
әңгімесі өзге шығармаларынан тәлім тәрбиелік ... ... ... тұр деп айта ... ... ... бай баласы Асан мен ... ... бас ... етіп ала ... әлеуметтік мәні зор
ірі ... ... ... ... қалыптасуына орта мен семьяның
әсер – ықпалын ашып көрсету арқылы мән – ... ... ... ... көрмей, тек дайынға үйренген бай ... ... ... ал ... ... ... тәрбиелі кедей
баласы Үсеннің қиын сәтте ... ... етіп ... ... өмірдің күрделілігін аңғартып, қандай ... ... ... пен тәжірибе жеңеді деген байсалды пікір ұсынады.
Сондай – ақ жазушының ... әдеп пен ... пен ... ... пен ... ... ... шақыратын негіздемелері де бір төбе. Бұлардың ішінде
жан – жануарлар тіршілігінен ... ... да аз ... Алайда
оның балалар табиғатына ... ... ... алып ... өзі аса ... Осы ... қара ... келсе де
айтыс өнерін еске ... «Жан – ... ... «Байұлы»,
«Сәтемір хан», «Жәнібек батыр» ... ... ... ... ... етеді.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ыбырай Алтынсарин және ұлттың мектептері туралы38 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Тарихи-педагогикалық білім беруді жетілдіру71 бет
Бастауыш сыныптарда Ы Алтынсариннің шығармаларын оқытудың маңызы48 бет
Педагогика. қазақ педагогтарының еңбектері мен ой-пікірлері көзқарастары15 бет
Ы. Алтынсариннің әңгімелеріндегі педагогикалық - психологиялық идеялар56 бет
Ы. Алтынсариннің ағартушылық қызметі29 бет
Ы. Алтынсариннің өмір жолы17 бет
Ы.Алтынсарин кәсіптік білім туралы60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь