Кәсіпорын ресурстары және оларды пайдалану тиімділігі

Кәсіпорын өзінің іс.әрекетін жүзеге асыру үшін нақты жинақталған экономикалық ресурстары немесе өндіріс факторлары болуы қажет. Экономикалық ресурстар дегеніміз . тауарларды өндіру және қызмет көрсету үшін пайдаланылатын барлық табиғи, адамдар және адамдарды өндіретін ресурстары. Түрліше барлық ресурстарды түрлі көзқарастарда сәйкес топтастыруға болады.
1. Материалдық ресурстар . жер немесе шикізат материалдары және капитал
2. Адам ресурстары . еңбек және кәсіпкерлік қызмет.
"Жер" ұғымына жататын барлық табиғи ресурстар, егістік жерлер, пайдалы қазбалар, орман, пайдалы қазба, кен орындары, су ресурстары.
"Капитал" немесе инвестициялық ресурстар ұғымы . тауар өндіру және қызмет көрсету, оларды түпкілікті тұтынушыларға жеткізуге пайдалануға арналған барлық өндірістік өндіріс құралдары (ғимараттар, құрылыс т.б.).
Өндіріс процесін және өндіріс құралдарын қорлануын инвестициялау, яғни қаражат жұмсау деп аталады.
«Еңбек» ұғымы тауар өндіруде және қызмет көрсетудегі барлық дене және адамдардың ақыл.ой қабілеттілігін көрсетеді.
Кәсіпорында өндіріс тиімділігін арттыру және еңбектің соңғы нәтижесі тікелей еңбек ресурстарының пайдалану дәрежесімен қызметкерлердің біліктілік деңгейіне байланысты. Кәсіпорындардың еңбек ресурстарының әлеуметтік белсенділігі . жұмысшы күші болып табылады.
Жұмысшы күші дегеніміз . адамдар бойындағы физикалық және рухани қабілетінің жиынтығы. Еңбек ресурстары еңбек процесінде физикалық және рухани қабілетін жүзеге асырылу барысында жұмысшы күші болып табылады.
Кәсіпорындағы еңбек ресурстарының құрамы тұрақты, маусымдық және уақытша болып бөлінеді.
Еңбек ресурстары түсінігін анықтауда біріншіден, барлық халық жасына байланысты тең емес үш топқа бөледі:
1.Еңбекке жарамды жасқа дейінгі жас адамдар(туғаннан 16.ға дейін)
2.Еңбекке жарамды жастағы адамдар;
3.Еңбекке жарамды жастан жоғары, яғни зейнеткерлер.
Екіншіден, адамдар еңбек қабілеттіліктеріне байланысты еңбекке жарамды және жарамсыз болып бөлінеді.
        
        Кәсіпорын ресурстары және оларды пайдалану тиімділігі
Негізгі капитал
Кәсіпорын өзінің іс-әрекетін жүзеге асыру үшін нақты жинақталған экономикалық ресурстары немесе өндіріс факторлары ... ... ... ... ... - ... өндіру және қызмет көрсету үшін пайдаланылатын барлық табиғи, адамдар және адамдарды өндіретін ресурстары. Түрліше ... ... ... ... ... ... болады.
1. Материалдық ресурстар - жер немесе шикізат материалдары және капитал
2. Адам ресурстары - ... және ... ... ... ... ... табиғи ресурстар, егістік жерлер, пайдалы қазбалар, орман, пайдалы қазба, кен орындары, су ресурстары.
"Капитал" немесе ... ... ... - ... өндіру және қызмет көрсету, оларды түпкілікті тұтынушыларға жеткізуге пайдалануға арналған барлық өндірістік өндіріс ... ... ... ... ... және өндіріс құралдарын қорлануын инвестициялау, яғни қаражат жұмсау деп аталады.
ұғымы тауар өндіруде және қызмет көрсетудегі ... дене және ... ақыл - ой ... ... ... ... арттыру және еңбектің соңғы нәтижесі тікелей еңбек ресурстарының пайдалану дәрежесімен қызметкерлердің біліктілік деңгейіне байланысты. Кәсіпорындардың еңбек ресурстарының әлеуметтік ... - ... күші ... ...
Жұмысшы күші дегеніміз - адамдар бойындағы физикалық және рухани қабілетінің жиынтығы. ... ... ... процесінде физикалық және рухани қабілетін жүзеге асырылу барысында жұмысшы күші болып ... ... ... ... тұрақты, маусымдық және уақытша болып бөлінеді.
Еңбек ресурстары ... ... ... ... ... ... байланысты тең емес үш топқа бөледі:
1.Еңбекке жарамды ... ... жас ... 16-ға ... жарамды жастағы адамдар;
3.Еңбекке жарамды жастан жоғары, яғни зейнеткерлер.
Екіншіден, адамдар еңбек ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Кәсіпорында өнім өндіруді жоғарлату қолданылатын ресурстарының санын көбейту есебінен немесе оларды пайдаланудың экономикалық тиімділігін жоғарлату арқылы қол жеткізуге ... ... ... пайдалану тиімділігін сипаттайтын негізгі экономикалық категориялардың бірі - еңбек өнімділігі болып табылады. Ол - - өнім ... мен ... ... арасындағы арақатынасты білдіреді.
Еңбек өнімділігі - нақты жұмысшының жұмыс уақытында тұтыну құнын жасауға қабілетті ... ... ... ... бір ... немесе бір жұмысшыға неғұрлым көп өнім өндірілсе немесе өнім өндіруге неғұрлым аз уақыт жұмсалса, соғұрлым еңбек ... ... ... ... нақты жұмысшының жұмыс уақытының бір өлшемінде белгілі өнім мөлшерін өндіру қабілеттілігі. Еңбек өнімділігі жалпы өнім ... бір ... не ... ... шығыны арқылы анықталады.
Барлық экономикалық ресурстар немесе өндіріс факторлары жалпы бір қасиетке ие, олар сирек немесе өлшеулі мөлшерде ... Бұл ... ... ... ... ... дамуда барлық қажеттіліктерді қамтамасыз етуде ресурстардың әлі де болса кем екендігін білдіреді, егістік ... ... ... ... ... ... ... қолдарының белгілі бір шегі болады. Ресурстардың сирек ... ... ... ... де ... ... ... қоғам тауарлар мен қызмет көрсетудің межелеген барлық мөлшерін ала алмайды.
Кез келген кәсіпорынның өндірістік-экономикалық іс-әрекеті өндірістік ресурстарды заттай және ... ... ... ... ... ... ресурстар оларды пайдалануда қалай міндет жүктелсе, солай ... ... ... ... ... және ... ... болғандықтан олардың бағалары да болады. Сұраныс пен ұсыныстың өзара іс-қимылының болашақ нәтижесінің баға ресурстар нарығы ерекшеліктерінің жалпы ... ... ... әрбір айрықшаларын қалай болса солай қамтиды.
Ресурстар нарығының ерекшеліктері - ең алдымен олардың шектелуіне қарай өндіріс көлемінің өзінің және ... ... да ... ... ... табылады. Қоғам өндіруде мүмкіндігі болмаған жағдайда тауар мен қызмет көрсету мөлшері тұтынушылардың сұранысын қанағаттандыра алмайды.
Экономикалық ... ... әр ... ... ... ... пен ... ықпалымен сәйкестендіріліп үйлестіріледі. Ресурстар ұсынысы олардың тікелей баға арасындағы байланысы мен нақтылы бар мөлшерін, ресурстарды иеленушілердің мүдделеріне сәйкес олардың бағаларын ... ... ... Ал ... ... баға мен ... ... арасында қарама қарсы байланысты көрсетеді: егер де баға көтерілсе, онда ... ... аз ... ... немесе оларды арзандау басқалармен алмастырылады.
Ресурстарға сұраныстың ерекшелігіне қысқаша тоқталайық:
1. Ол дайын өнімнің сұранысқа деген ... ... ... ... ... ... ең алдымен екіншісінің өзгеруіне байланысты болады.
2. Ресурстарға сұраныс еңбек ... ... Оның ... ... ... ... сұраныстың серпініне байланысты. Яғни орнындағы ресурстар мен қосымша ресурстар бағаларының өзгеруі.
3. Ресурстардың туынды сұранысы көбейеді, егер де ... ... ... дайын өнімді шығаруда еңбек өнімділігі артса, орнындағы ... ... ... немесе көтерілсе, қосымша ресурстардың бағасы төмендейді.
Сұраныстың икемділігі мына төмендегі нысандарға байланысты:
:: ... ... ... ... ол ... жоғары болса, соғұрлым ресурстардың сұраныстың икемділігі де жоғары болады;
:: ресурстардың алмастырылуы: оларға сұраныстың икемділігі жоғары болса, егер де баға ... ... ... ... ... ... ... артығырақ кәміл технологияны өндіріске енгізуге мүмкіндігі туады;
:: жалпы шығындарда ресурстардың үлесі: егер де жалпы шығында ресурстардың үлесі ... ... ал ... баға ... бұл ... ... сұраныстың төмендеуіне әкеледі. Жалпы шығында ресурстардың үлесі неғұрлым жоғары болса,соғұрлым сұраныс ... де ... ... мен ... ... - біртұтас қаржы жұйесінің құрамдас бөлігі. Елдегі ақша қатынастарының маңызды саласын, атап айтқанда, материалдық өндірістің ақша қатынастарын қамтитындықтан, олар ... ... ... бөлігі болып табылады. өйткені нақ сонда жиынтық қоғамдық өнім, ұлттық табыс және ұлттық байлық жасалады. Бұлар - халықтың ... ... емес ... ... ... ұлғаймалы ұдайы өндіріс процесі қамтамасыз етілетін бірден бір көздер.
Мемлекеттегі сияқты, кәсіпорындар мен ... ... ... - ақша ... мен құн ... ... ... Тауар - ақша қатынастарын қоғамдық еңбек бөлінісі, меншіктің алуан формалары айқындайды. Жеке ... ... ... ... дәрежесі әр тұрлі, дербес кәсіпорындарды, олардың құрылымдық ... ... ... ... ... өздерінің еңбектерінің нәтижелерінің өнімдерін, қызметтерін айырбастайды немесе тауардың құнын көрсететін ақшаға сатады. Бұл қатынастар жиынтығы тауар - ақша ... ... ... ... ... ақша ... ұлғаймалы ұдайы өндірістің негізгі процестерін көрсетіп, экономикалық заңдардың талаптарына сәйкес іске асырылуына септігін тигізеді. Оларды мемлекет халық шаруашылығын дамыту ұшін ... ... ... мен қорларды бөліп, пайдалануға қолданады. Кәсіпорындар, ұйымдардың дұрыс жолға қойылған қаржысынсыз экономикалық дамуы ... ... ... ... халық шаруашылығын басқару жұйесінің, экономиканы өзгертудің аса маңызды құралы. өндірістік қатынастардың -бір бөлігі ретінде олар басқа өндірістік қатынастармен бірге ... ... ... ... ... шаруашылық қызметінің тиімділігіне тікелей әсер етеді.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы мыналар: кәсіпорындар, ұйымдар, бірлестіктер, концерндер, ассоциациялардың салалық министрліктер мен ... ... ... өнеркәсіп, ауылшаруашылығы, құрылыс, көлік, сауда, дайындау, геологиялық ... ... ... ұй - ... қызметін жұзеге асырушы шаруашылық аралық, салааралық, кооперативтік ... ( оның ... ... ... ... ... ... байланыстың, қоғамдық тамақтандырудың) қаржыларын қамтиды.
Халық шаруашылығындағы әрбір ... ... ... ... ... туындайтын айырмашылықтары бар. Сонымен бір мезгілде халық шаруашылығындағы салалардағы кәсіпорындардың қаржысын ұйымдастырудың негізгі принциптері ... ... ... ... ... ... принциптерге негізделген. Мұның өзі олардың барлығын бір бастапқы буынға біріктіруге мүмкіндік береді.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... мәні және ... сыртқы формалары бар және олар сан алуан. Олардың беріктілігі біркелкі ... ... ... ... жиі ... ... кәсіпорындардың мемлкеттік бюджетпен қарым - қатынас формасы жиі өзгертіліп, жетілдірілуде: көп арналы төлемдерден пайда салығына ... ... ... ... ... ... кері қозғалысы өзін - өзі қаржыландырумен ауыстырылды; кәсіпорындардың ішкі қаржы қозғалысының формалары өзгереді; бұл ... ... ... алып шаруашылық коммерциялық негіз алуда. Қаржы ресурстарының құрылымы, ... ... ... да ... Қаржының мәні де өзгеруде, ол өндірістік қатынастары, олардың даму барысы, мемлекеттің шаруашылық мәдени, әлеуметтік өмірлегі роліне байланысты. Қаржы қатынастары, ең ... ... ... ... ... ... ... ұшырап, өндірістің тиімділігін ынталандыруға ролі артуда. Қоғамдық өнім мен ұлттық табысты бөлу әдістері мен формаларының ... ... ... ... және несие жүйесімен нарыққа алу процесінде қаржы қатынастарын өзгертіп, олардың ғылыми - ... ... ... өндірістің өнімділігін артыруда ынталандырушы ролін баса көрсетуде.
Кәсіпорындар қаржысының мәні жөнінде әзірге ортақ пікір жоқ. Кәсіпорындардың ... ... ... ... ... не ... Бір қатар ғалымдар тауарларды сатып алу, сату кезінде және еңбекақы кезінде пайда болатын ақша қатынастарын қаржы қатынастары деп қарауға ... ... олар бұл ... ... емес деседі. Алайда өндірістік қағиданың жақтаушылар - -
керісінше пікірде. өйткені ... ... ... ... ... кезеңдерін көрсететін экономикалық категория. Мысалы айырбас кезінде өнімді өткізуден түскен түсімнен өнім беруші кәсіпорын тұтыну және ... ... ... Оның ... өнім беру ... талаптары орындалмаса, екі жақ бір-біріне қарыздар болса, тиісті қаржы айыптары қолданылады. Еңбекақы, сыйлықтар төлеу барысында туындаған ақша ... ... ... (тұтыну, еңбекақы, айналым қаражаттарын) құрып, жұмсау арқылы жүргізіледі. өндіріс қағидасын жақтаушылар қаржы қатынастары өндіріс процесінің барлық кезеңін қамтиды деп ... ... ... ... мен ... ... бөлу, бақылау және ұдайы өндіріс қызметін орындайды деп тұжыруға болады. Ұдайы өндіріс қызметінің мазмұны жай және ұлғаймалы ұдайы өндіріс кезінде ... және ... ... ... қамтамасыз ету. Бұл ұшін кәсіпорын өндіріс жоспарлары, болжамдары негізінде ... ... ... ... сай ... ... ... кірістер мен шығыстар көлемін белгілейді, шығындардың меншікті қаржы есебінен, уақытша алынған басқа ... мен өз ... ... банк ... ... ... бюджет есебінен ақталуын анықтайды.
Кәсіпорындар қаржысының бөлу қызметінің ерекшелігі - жиынтық қоғамдық өнімнің құны айналым қаржысы процесінде белгіленген ... ... ... ... Мұның өзі ұдайы өндіріс процесінде құнның бөліске және қайта ... ... ... ... анықтайды. Ақшалай бюджеттер мен қорлардың экономикалық негізінде бөлінуі қаржының ұдайы өндірістегі қызметінің басты шарты.
Кәсіпорын экономикасында қаржының бақылау қызметі маңызды рол ... Есеп пен ... ... ... ... ... қаржысы басқа да экономикалық тұтқалармен бірге экономиканы жоспарлы басқару, өндірісті ұлғайту, еңбек, материалдық табиғи, қаржы ресурстарының ұтымды пайдалануына бақылау жасауды ... ... ... рол ... Үнем мен ... режимін өмірде дәйектілікпен жүргізу маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Кәсіпорынның ішінде ғана емес, оның басқа кәсіпорындар, ұйымдар, қаржы - ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Кәсіпорын ішінде еңбектің саны мен сапасы, негізгі, айналым және ынталандыру ... ... ... бақылауға айналады. Кәсіпорындардың өзара қарым - қатынастарында берілетін тауарлар, көрсетілген қызметтер ... ... ... ... бақыланады. Қаржы және несие органдарымен іс- қимыл барысында ... ... ... ... банк несиелерінің алынуы, қайтарылуы кезінде бақылау жүзеге асырылады.
Кейбір экономистер кәсіпорындар қаржысына үш қызмет жіктейді:
* ақшалай ресурстармен ... ... ... ... ... ... бөлу;
* кәсіпорындардың өндірістік - шаруашылық қызметіне бақылау жасау.
Халық шаруашылығы салалары, ... ... ... ... ... өндірістік қатынастардың өзіндік ерекшеліктері, қаржы қатынастарының басқа ақша қатынастарымен астасуы, олардың өндірістік қорлар айналыммен тығыз байланысы, кейбір ғалымдардың пікірінше, халық ... ... ... кәсіпорындары қаржысының жалпы мемлекеттік қаржыдан ерекшеленуіне әкеп соғады.
Қаржы саласындағы кәсіпорындар мен ұйымдардың сан қилы қатынастары ірілендірілген топтарда жинақталады; бұл ... ... ... ... процесінде мыналардың арасында пайда болады:
Мемлекет пен өндірістік ... ... ... бюджеттен қаржыландырғанда, сондай- ақ бюджетке төлемдер төлегенде, валюта қорларын қалыптастырғанда:
шикізат, материалдар, отын ... ... ұшін ... ... ... әр тұрлі кәсіпорындар мен ұйымдар арасында;
кәсіпорындар мен ұйымдар арасында акциялар мен құнды қағаздар шығару және өткізу кезінде бірлескен кәсіпорындар құру ... ... мен ... қатыста;
кәсіпорындар мен несие жұйесі ұзақ және қысқа мерзімде ... ... ұшін ... ... және ... мен ... қаржысының негізгі белгілері:
қаржы қатынастарының көп қырлылығы, олардың формалары мен мақсатты арналымының сан ... ... ... ... ... ... ... толықтырылуы, көбеюі, бөлінуіне байланысты қатынастар туындауы. Өндірістік қорлар - өндірістің ... ... ... ... өзі ... ... ... болады; оның ұстіне құн формалары ұнемі өзгереді. Кәсіпорынның өндірістік қорлары оның қызметі кезінде материалдық - заттық және ақша ... ... ... ... ... қызметінің барлық қырларында ықпал жасау мұмкіндігі.
Сөйтіп, кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы - халық шаруашылығындағы ақшалай табыстарды, жинақтарды және қорларды ... ... және ... ... ... ... қатынастар.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігін талдау5 бет
Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын ұйымдастыру және оларды пайдалану тиімділігі71 бет
Өнеркәсіптің материалдық және шикізаттық ресурстары және оларды пайдаланудың тиімділігін жоғарылату23 бет
ААҚ «Тұк казхром» кәсіпорынның экономикалық қызметін талдау21 бет
ААҚ «Тұк казхром» экономикалык қызметін талдау36 бет
Аймақтарда автокөлікпен тасымалдауды ұйымдастыру мен басқаруды жетілдірудің тәжірибелік негіздері133 бет
Арман мұнай-газ кен орны80 бет
Жаңажол кен орны65 бет
ЖШС «Жигер» кәсіпорнының өндірістік шаруашылық қызметіне толық талдау жүргізу, кәсіпорынды басқару құрылымын зерттеу, және кәсіпорында негізгі капиталды пайдалану тиімділігін талдау және оның деңгейін арттыру бойынша іс-шаралар жобасын жасау68 бет
Кәсіпорынның айналым капиталын пайдалану тиімділігі35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь