Программалау технологиясы

Программалау технологиясы.
Негізгі түсініктер және көзқарастар (бағыттар).
Программалау ғылым мен технологияның аса жас және қарқынды дамушы саласы. Нақты программалар құру және бұрыннан бар программалық сондай.ақ технологиялық құралдарды жетілдіру тәжірибесі әрдайым қайта қаралып жатады. Соның арқасында жаңа әдістер, әдістемелер мен технологиялар пайда болады. Олар өз кезегінде программалық жабдық құрудың жаңа құралдарына негіз болып табылады.Жаңа технологияларды құру процесін зерттеуді және олардың негізгі тенденцияларын анықтауда осы технологияларды программалардың даму деңгейімен және программистің қолындағы программалық және ақпараттық құралдардың ерекашеліктерімен салыстыра отырып жүргізген тиімді.
        
        Программалық жүйе құру  бұл  көп  еңбекті  ...  ...  ...  ... ... қазіргі қарапайым программалық жабдықтың өзі 100  мыңдаған
операторлардан тұратын жағдайға ... ... ... ... ... жабдықтар құру саласындағы болашақ маман
программалық ... ... ... ... және тестілеу әдістері
хабардар болуы, ... ақ ... бар ... мен көзқарастар
ағымында бейімделе алуы тиіс.
Программалау технологиясы.
Негізгі түсініктер және көзқарастар (бағыттар).
Программалау ... мен ... аса жас және ... ... Нақты программалар құру және бұрыннан бар программалық сондай-ақ
технологиялық құралдарды жетілдіру тәжірибесі ... ... ... ... арқасында жаңа әдістер, әдістемелер мен технологиялар пайда болады.
Олар өз кезегінде программалық жабдық құрудың жаңа құралдарына ... ... ... құру ... ... және ... негізгі
тенденцияларын анықтауда осы технологияларды программалардың ... және ... ... ... және ... ... салыстыра отырып жүргізген тиімді.
Программалау технологиясы және оның негізгі даму кезеңдері.
Программалау технологиясы деп программалық жабдық құру ... ... мен ... ... ... Кез – келген басқа
технология ... ... ... технологиялық ережелер
жиынтығынан тұрады. Олар:
1. Технологиялық операциялардың (амалдардың) орындалу тізбегін ... Бір ... ... ... ... ... ... Өзін сипаттау.
Мұндай әрбір амал үшін бастапқы мәліметтер,нәтижелер сондай-ақ ережелер,
нормативтер, стандарттар бағалаудың критерилері мен ... және ... ... ... мен ... критерилері.
Стандартты түрде Стандартты түрдегі
берілген бастапқы ... ... ... ... тобы мен ... тізбегінен басқа технология соннымен ... ... ... ... айтқанда жобаны құрудың нақты
кезеңінде қолданылатын моделдер анықтайды. ... ... ... ... осы ... ... ... шешу үшін қолданылатын,
сондай-ақ бірнеше кезеңдерді немесе түгелдей жобалау процесін ... ... ... негізінде әдетте нақты мәселені ... ... ... ... ... әдіс жатады, ал екіншісінің
негізінде жобалаудың ... ... ... ... жиынын немесе
әдістемесін анықтайтын базалық әдіс ... ... ... ... және олардың дамуының негізгі тенденцияларын анықтау
үшін бұл ... ... ... программалардың дамуының негізгі
кезеңдерін ажырата отырып ғылым ретінде қарастыру қажет.
1 ... : ... даму ... ... кезең алғашқы септеуіш машиналардың пайда болған кезінен 60жыл ортасына
дейінгі аралықты қамтиды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... шын мәнінде өнер деп ... ... ... өте қарапайым болды. Олар машиналық тілде жазылған
программалардан және өңдейтін мәліметтерден тұрады.
2 – сурет.
Машиналық топтағы программалардың ... ... бір ... ... тізбегімен программалау кезіндегі мәліметтердің
орнын қадағалап отырумен ... ... ... болуы 2 не 1В
кодтардың ... ... ... ... және ... мнемоникаларын пайдалануға мүмкіндік туғызды. Нәтижесінде адам оқи
алатын ... ... ... FORTRAN және ALGOL ... ... ... программалау процесін жеңілдетті және амалдарды детализациялау
(айқындау) деңгейін ... Бұл өз ... ... ... ... ... Программалау тіліндегі ішкі программаларды
пайдалануға арналған аса маңызды оқиға болды. Ішкі программаларды ... ... ... оны пайдалануға мүмкіндік туды.Нәтижесінде
есептеуіш және ішкі ... аса ... ... келді. Енді қажеттілігіне ... ... ... ... ... ... ... Сол кездегі программалар негізгі
программалар және сыртқы мәліметтер жиынтығы және ішкі программалар тобынан
құралатын еді. Ішкі ... ... ... ... ... белгілі
бөлігін өңдеу қызметін атқарды.
3- сурет
негізгі программа
мәліметтер
Ішкі программалар
Мұндай архитектураның әлсіз жері мынадай еді: ішкі ... ... ... ... ... ... да бір ... белгілі бір
ішкі программа арқылы бөліну ықтималдылығы артып кетті. ... ... ... ... x нан бөлу ... арқылы іздеуге арналған ішкі
программа аралықтың шамасын өзгертеді. Егер ішкі программадан шығар ... ... ... ... ... онда ... ... жиынында
аралықтың қате мәні сақталып қалады. ... ... ... кеміту үшін
ішкі программаларға ішкі мәліметтерді орналастыру ...... ... ... ішкі ... бар ... ... кездегі қиындықтары әліде болса программисттердің мәліметтерді
өңдеу процесімен, бірақ жаңа деңгейде бақылаумен түсіндіріледі. Дегенімен
көмекші программаларды қолдану құралдардың пайда болуы программалық
жабдықты ... ... бір ... ... ... ... ж басында программаларда кризистік сәт туындады. Күрделі программалық
жабдықтарды мысалы, операциялық жүйелерді жазуды қолға ... ... ... ... ... ... Көптеген жобалар оны ендірмей
жатып – ақ ескіріп қалды. Әрине мұндай жағдайда жобалардың бағасы тым
асқақтайтыны және олардың нәтижесінде олардың ... ... ... болу ... ол ... ... ... деп түсіндірілді. Ол кезде төменнен жоғарыға принципі
бойынша программалау , яғни ... бір ... ... ... – ала ішкі
программаларды құру арқылы соңынан топтастыру принципі іске ... ішкі ... ... бір топ ... ... ... көптеген сәйкессіздіктерге жол беріліп қателіктер пайда болатын.
Бұл қателерді жөндеу ... ... ... 80 % ке ... қажет ететін
болды. Сондықтан программистер тез арада программалау технологиясын қайта
қарауда және жетілдіруді қолға алды.Нәтижесінде көптеген ... ... ... деп ... ... ... ... кезең – программадағы құрылымдық көзқарас (60-70 жыл).
Программадағы құрылымдық көзқарас (бағыт) программалық жабдықты құрудың
барлық кезеңдерінің орындалуын қамта отырып ұсынылған технологиялық
тәсілдер жиынтығынан ... ... ... негізінде күрделі
жүйелерді кейіннен кішігірім көмекші программалар түрінде пайдалану
мақсатында декомпозициялау (бөліктерге бөлу) жатады. Декомпозицияның басқа
принциптерінің пайда болуымен ( ... ... т.б) ... ... ... атауын алды.
Бұрын қолданып келген декомпозицияға процедуралық көзқарастан
айырмашылығы құрылымдық көзқарас есепті қарапайым құрылымды ішкі есептер
иерархиясы түрінде сипаттауды ... ... Енді ... « жоғарыдан төменге»
принципі бойынша орындала бастады және жалпы идеяны орындай отырып, ... ... ... ... ... бір ... ... шектеулер енгізілді, оларды сипаттаудың
формальді модельдері ұсынылды, сондай – ақ алгоритмдерді жобалаудың арнайы
әдісі – қадамдық детализациялау әдісі ендірілді.
Құрылымдық программалау принциптеррі ... ... ... ... ... олар ... ... негізгі құрылымдық
операторларынан құралды. Құрылымдық программалаумен бір мезгілде басқа да
композицияларға ... ... ... ... ... ... ... көпшілігі бәсекеге төтеп бере алмады.
Құралатын программалық жабдықтың ... мен ... ... ... дамуын талап етті. Осының нәтижесі ретінде
тілдерде пайдаланушы анықтайтын мәліметтер типі ... ... Бір ... мәліметтермен жұмыс істеу барысында түрліше қателіктердің шығуын
кеміту ... ... ... байланысу мүмкіндіктерін шектеу
әрекеттері күшейді. Нәтижесінде модульдік программалау деп аталатын ... ... және ... дами ... ... бір ... мәліметтерді жеке компиляциялайтын
модульдерде қолданушы ішкі программалар топтарын ажыратуға негізделген.
Мысалы, графикалық ресурстар модулі принтерге шығарушы ішкі программалар
модулі ( 5- ... ... ... аталған технологияны қолдану барысында арнайы
интерфейс арқылы іске асырылады.Мұндай технологияны Pascal, C++, Ada,
Modula сияқты тілдер құрайды.
5- сурет
3 кезең – ... ... ... (80 ... ... 90 ... –ориентирленген программалау күрделі программалық жабдықтарды
құрудың программалы объектілердің жиынтығы түрінде сипаттауға негізделген
технологиясы түрінде ... ... ... әрқайсысы класс
типтерінің экземплярлары болып табылады, ал класстар ... ... ... иерархия құрады.
Бұл құрылым алдымен Simula тілінде 60 жыл қолданды. Соңынан Smalltalk,
Pascal, C++6 Modula, Java сияқты тілдерде ... - ... ... және CASE – ... (90 ... ... дейін).
Программалар жабдықты құрудың компонентті бағыты жабдықтың жекелеген
компоненттерден құрылған программалық жабдықтың жекелеген бөліктерінен
тұрады. Бұл бөлімдер өзара стандартталған екілік интерфейстер ... ... ... ... ... ... ... библиотекаларға немесе орындалатын файлдарға
жинауға болады, сондай-ақ кез-келген тілді ... ... ... жүйе ... ... ... көпшілігі шын мәнінде өте күрделі деп
есептеледі. Бұл күрделілік көптеген себептермен ... ... ... ... ... ... ... деп
есептеледі.
Есептеу техникалары жеткіліксіз және мүмкіндігі шектеулі ... ... ... мен ... санаулы салаларында ғана қолданылды. Олар бірінші
кезекте шешілетін есептері жақсы детерминерленген және қомақты есептеулерді
қажет ... ... ... ... аса қуатты компьютерлік
желілер ... ... ... олардың міндеттеріне көлемді және ... ... ... ... ... Қазіргі таңда
копьютерлендіру процесіне жаңадан басқа салалар қосылып, ал ... ... ... ... ... жүйелерді құрудың ... ... ... шыналарды жатқызады:
1. Программалық жүйелерге қойылатын талаптарды формальды анықтаудың
қиындығы;
2. Дискретті ... іс – ... ... ... ... ... дайындау;
4. Кодтардың қайталану дәрежесін арттыру қажеттілігі.
1.Программалық жүйелерге қойылатын талаптарды формальды ... ... екі ... түсіндіріледі:
- талаптарды анықтау барысында түрліше факторлардың санының көптігін
есепке алу керек;
- программалық жүйелерді ... ... ... ... ... емес, ал пәндік салалардағы маман проблеманы қажетті
деңгейде ... ... ... ... іс- ... ... ... құралдардың
жоқтығы. Программалық жүйелерді құру процесінде салыстырмалы түрде төменгі
деңгейлі тілдер қолданылды. Бұл операциялардың ерте ... ... ... ... ... ... арттырып
жібереді. Күрделі дискретті жүйелердің іс- қимылын әмбебап программалық
тілдерінен ... ... ... ... құралдар кездеспейді.
3. Ұжымдық дайындау.
Көлемі үлкен болғандықтан жобаларды мамандардың ... ... ... ... ... жобаның толықтылығын сақтай отырып
өзара ... ... ... ... ... саны ... ... жұмыс процесін ұйымдастыру соғұрлым күрделі екені түсінікті.
4. Кодтардың қайталану дәрежесін ... ... ... ... ... ... ... арттыру мақсатымен кейінніен қолдану үшін құрған компоненттер
библиотекасы да әсер етеді. Бірақ мұндай компоненттердің ... ... ... ... оларды құру күрделілігі арта түседі.
Күрделі жүйелерді құрудың блоктық- иерархиялық жолы.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай күрделі жүйелердің көпшілігі табиғатта да,
техникада да иерархиялық ішкі ... ие ... ... ... ... ... типі ... да, салмағы бойынша да
түрліше болып келуіне байланысты. Сондықтан, бұл жүйелерді қандай да бір
өзара ... ішкі ... ... деп ... болады. Мұндай
ішкі жүйелердің элементтерінің ішкі байланыстары ішкі жүйелердің арасындағы
байланыстардан анағұрлым күшті. Мысалы, компьютер процессорында жадтан және
сыртқы құрылғылардан, ал күн ... ... және оны ... планеталардан
тұрады.
Өз кезегінде байланыстардың осы әртүрлілігін пайдалана отырып әрбір
жүйені ішкі жүйелерге бөлуге болады және т.с.с. ең төменгі ... ... ... ... ... «қарапайым» деп есептейтін
деңгейді белгілеу құқығын зерттеуші иеленеді. Қарапайым деңгейде ішкі жүйе
әдетте бірнеше ... ... және ... ... ... типтерінен құралады. Осындай типті иеархиялар түтін – бөлім
атауына ие.
Жалпы жүйенің іс- қимылдары әдетте оның жеке бөлімдерінің іс –
қимылдарынан әлдеқайда ... ... ... ...... иерархиясы немесе жүйе эволюция
процесінде дамыту иеархиясы деп аталатын иеархия түрі де ... ... ... ... ... ... жүйе ... қарапайым жүйенің
дамуының нәтижесі болып табылады. Дәл осы иеархия түрін ООП-ғы мұраландыру
механизм пайдаланылады.
Табиғи және технологиялық жүйенің көшірмесі ... ... ... де ... яғни жоғарыда аталған қасиеттерге
иеболып келеді. Иеархиялық жүйелер қасиеттеріне сүйене ... ... ... құру ... – иеархиялық көзқарасы құрылады. Бұл көзқарас
алдымен мұндай ... ... ... ... алып, соңынан
оларды біріктіруді (объект құруды) көздейді.
Күрделі объектіні салыстырмалы түрде өзара тәуелсіз бөлімдерге бөлу
процесі декомпозиция деп аталады. Декомпозиция кезінде жекелеген бөлімдер
арасындағы ... ... ... ... ... әлсіз
екені ескерілді. Мұнан басқа алынған бөлімдерден құралатын объектіні
біріктіру үшін декомпозиция процесіне бөлімдердің өзара байланыстарының
барлық ... ... ... күрделі объектілер құру барысында декомпозиция процесі бірнеше
қайтара орындалады, әр блокты өз кезегінде декомпозициялайды және ... ... ... ... ... ... береді.Бұл әдіс қадамды
детализациялау деген атқа ие болды.
Декомпозициялау процесінде жалпы негізінде құруға болатын ұқсас
блоктарды ажыратуға әрекет жасайды. Осйлайша, ... ... ... және ... жобаларды құру бағасын төмендетеді.
Декомпозиция нәтижесі әдетте төменгі ... ... ... , ал ... ... құрылатын объект орналасқан иеархия схемасы
түрінде сипатталады. Әрбір иеархиялық ... ... ... нақты
емес детальдардан абстракциялана отырып белгілі бір детализациялау
деңгейімен орындайды. Сәйкесінше әрбір деңгей үшін әр блокта орындалатын
прцестердіңмағынасын бейнелейтін құжаттардың және формалары мен ... ... ... жалпы объект үшін тек жалпы талаптарды
ғана түйіндей аламыз , ал төмендегі деңгейдегі блокта оларждан шын мәнінде
жұмыс істейтін объект құра алатындай етіп ... ... ... ... саны көп болған сайын оларды сипаттау соғұрлым
абстракциялануы тиіс.(1 сурет).
Блок1 ... ... ... ... ...... ... сақтағанда ғана программист жобаның мазмұнын сақтай
алады және сәйкесінше әр ... ... ... ... алады. Сонымен,
иеархиялық көзқарас негізінде декомпозиция мен иеархиялық ретке у жатады.
Сондац – ақ ... ... ... роль ... ... қайшылықсыздық – элементтердің өзара келісімділігін бақылау;
• толықтылық – артық элементтерің қатысуын бақылау;
... - ... ... ... ... – жобаның дайындалуын жеңілдету және арзандату ұшін
ұқсас блоктарды ажырату қажеттілігі;
• локальді оптимизация – ... ... ... ... ... өмір сүру ... және ... дайындау кезеңдері.
Программалық жабдықтардың өмір сүру циклы деп қандайда бір программалық
жабдықты құру идеясының пайда болуынан бастап оны қандай да ... ... ... ... ... өмір сүру цикылы прцесінің құрамы.
ISO/IEC 12207: 1995 “Information technology – soft wave life ... ... ... ... ... ISO – стандарттау бойнша халықаралық ұйым.
IEC- электротехника бойынша халықаралық комиссия. Программалық
жабдықтардың өмір сүру циклының құрылымын осы ... ... ... ... деп ... бір ену ... шығу мәліметтеріне
түрлендіруші іс - әрекеттер жиынтығы.
Аталған стандарт бойынша өмір сүру циклының процестері келесі суретте
берілген.
Мұндағы әрбір процесс ... және ... шешу ... ... мәліметтер арқылы сипатталады.
Жоғарыдағы аталған стандартқа сай программалқ жабдықты құру процесі
программист орындайтын іс - әрекеттермен ... ... ... ... ... ... ... жабдықтың және оның
компоненттерінің берілген талаптарға сай орындалуы сәйкес жобалық және
пайдалану құжаттарын ... ... ... ... ... ... тексеруге арналған материалдар пайдаланушыларды
үйренуге қажетті материалдар және т.б.
Аталған стандарт бойынша дайындау процесі келесі іс- ... ... ... ... өмір сүру ... ... әдістердідайындау
құралдарын таңдау және жұмыс жоспарын құру;
2) Жүйеге ... ... ... – оның ... ... пайдаланушы талаптарын, қорғау талаптарын, сыртқы интерфейске
қойылатын талаптарын және т.б. белгілеу;
3) Жүйенің архитектурасын жобалау – қолдаушы персоналдың орындайтын іс-
әрекетін программаның жабдығының және ...... ... ... Программалық жабдыққа қойлатын талаптарды талдау - өнімділік,
компоненттердің қызмет ету ортасы, сыртқы интерфейстерқауіпсіздік
спецификасы,эргономикалық ... ... ... ... қойылатын талаптардың ерекшеліктерін ескере
отырып функционалдық мүмкіндіктерін анықтау;
5) Программалық жабдықтың архитектурасын жобалау – программалық жабдықтың
құрамын анықтау, оның компоненттерінің ... ... ... ... нұсқасын дайындау сондай –ақ
тестілеу талаптары мен интеграциялау жоспарын анықтау;
6) Программалық детальды жобалау – программалық жабдықтың компоненттерін
және олардың арасындағы интерфейстерді ... ... ... ... ... ... ... және тестілеу
жоспарын дайындау, компоненттерді интеграциялау жоспарындайындау;
7) Программалық жабдықты кодтау және тестілеу әрбір компонентті дайындау
және ... ... ... және ... ... ... дайындау және құжаттандыру, пайдаланушы
құжаттарын жаңарту, интеграциялау жаңарту;
8) ... ... ... – интеграциялау жоспарына сәйкес
программа компоненттерін жинақтау және алдын – ала қойылған ... ... ... тестілеу;
9) Программалық жабдықты классификациялық тестілеу – программаны тапсырыс
берушінің ... ... ... ... және
пайдаланушыға дайындығын көрсету үшін тестілеу. Осы іс-әрекет кезінде
технологиялық және ... ... ... мен ... Жүйені интеграциялау – жүйенің барлық компоненттерін программалқ
жабдық пен құрал жабдықтарын қоса отырып жинақтау.
11) Программалық жүйені квалификациялық ...... оған ... ... тестілеу және дайындығын тексеру;
12) Программалық жабдықты орнату – программалық жабдықты тапсырыс
берушінің компьютеріне ... және оның ... ... ... ... жабдықты қабылдау - программалық жабдықты квалификациялық
тестілеу нәтижелерін және толық жүйені бағалау,
сондай –ақ тапсырыс ... ... ... ... ... және программалқ жабдықты тапсырыс берушіге толық өткізу.
Көрсетілген іс - әректтерді программалық жобаны құрудың негізгі
кезеңдері ретінде мынадай ... ... ... ... ... («техникалық тапсырма» кезеңі);
2. Талаптарды талдау және спецификацияларды жасау («Эскиздік жоба»)
3. Жобалау («Техникалық» жоба кезеңі);
4. Пайдалану (« ... жоба ... ... («енгізу» кезеңі).
1) Есептің қойылу процесінде программалық жабдықтың атқаратын қызметі
оған қойылатын талаптар нақты анықталады. Мұндағы әрбір талап программалық
жобаның ... ... ... ... ... ... 2 ... функционалдық және пайдаланушы.
Функционалдық талаптары жасалынатын программалық жобаның орындалуы тиіс
функцияларын ... ... оның ... ... анықтайды.
Ұқсас программалық жобалары бар программаға қойылатын талаптар бұрынғы
программаның құрылымы мен сипаттарын ескере ... ... Ал ... ... жоқ ... қойылатын талаптарды анықтау
барысында кейде жоба алдындағы арнайы зерттеулерді жүргізеді. Мұндай
зерттеулер барысында есептің шешілімділігін анықтайды және кейде оны шешу
әдістерін ... ... –ақ ... программалық жобаның кейбір елеулі
сипаттамаларын анықтайды. Мұндай зерттеулерді жүргізу үшін ғылыми зерттеу
жұмыстарын орындауға арналған келісім шарт ... ... ... ... ... ... ... принципиалды талаптарды белгілейді және негізгі жобалық шешімдерді
қабылдайды.
2) ... ... деп ... дәл ... ... ... жобаның шектеулерін сипаттауды айтамыз. Сәйкесінше
функционалдық және пайдаланушы спецификасы бар. Спецификациялардың жиынтығы
программалық жобаның жалпы ... ... ... алу үшін ... тапсырманың талаптарын талдайды,
есептің мазмұндық қойылымын анықтайды.Формализациялаудың математикалық
аппаратын таңдайды, зерттелетін облыстың моделін құрады, ... ... ... ... ... шешу әдістерін таңдайды немесе құрады.
Спецификациялардың кейбір алдын – ала ... ... ... және ... тапсырмаларға тіркелуі мүмкін. Бұл кезеңде
құралатын программалық жобаның қателерін тексеруге арналған ... ... ... ... – бұл ... негізгі міндеті жобаның нақты спецификасын
анықтау болып табылады. Күрделі программалық жүйені жобалау процессі әдетте
мыналарды қамтиды:
1. Жалпы құрылымды жобалау негізгі компоненттерді және ... ... ... ... және ... ... ... сай құрылымдық иерархия құру;
3. Компоненттерді жобалау.
4) Пайдалану кезеңі – программа кодын таңдалған ... ... ...... жазу ... оларды тестілеу және түзету іс
-әрекетін қамтиды.
5) Қолдау – программалық өнімді құру және оның жаңа ... ... ... табылады. Жаңа нұсқаларды ендіруге мыналар себепші:
1. Алдыңғы нұсқаларды қолдану ... ... ... ... ... нұсқаларды жетілдіру қажеттілігі;
3. Жобаның қолдану орталарының өзгеруі.
Программалық жабдықтың өмір сүру ... ... 30 ... ... ... ... жобалаудың өмір сүру
циклының үш түрлі моделі ауысты:
1. Каскатты
2. Аралық бақылауы бар модель
3. Спиральды.
1) ... ... ... ... өмір сүру ... ... ұсынылды және қолданылды.
Бұл схема бойынша келесі кезеңге алжыңғы кезеңдегі жобалық амалдардың
барлығы роындалған соң және келесі кезеңге арналған бастапқы мәліметтер
алынған соң ... ... ... ... артықшылықтары мыналар:
1. Толықтылық және келісімділік талаптарына сай келетін аяқталған жобалық
құжаттар;
2. Дайындау процесін жобалаудың қарапайымдылығы.
Күрделі техникалық объектілерді құруда блоктық – ... ... ... дәл ... ... ... Бұл схема проектіні дайындаудың
тиімділігінің аса жоғары параметрлерімен қамтамасыз етеді. Дегенімен бұл
схема тек ... – ала ... ... дәл және ... ... жобаларға
ғана пайдалану мүмкіндігі. Бұл жобаны дайындаудың процесінде алдыңғы
кезеңдерге тиімсіз шешімдер қабылдауға байланыста проблемалардың апйда болу
ықтималдылығын ... Іс – ... ... ... ... өте
сирек кездеседі. Жалпы түрде алдыңғы кезеңдерге қайту қажеттілігі мынадай
себептермен түсіндіріледі:
1. Анықталуы дайындау ... ... ... қайта қарау
қажеттілігіне алып келетін дәл емес спецификациялар;
2. Тапсырыс берушінің ... ... ... ... ... ... ... және программалық құралдардың жылдам
моральдық ескіруі;
4. Есептің қойылуы, талдау, жобалау кезеңдерінде дайындауды сипаттаудың
қанағаттанарлық құралдардың жоқтығы.
Спецификаларды анықтаудан бас тарту аяқталған ... ... ... Құрал – жабдықтар мен программалық ортаны
ауыстырудан бс тартқаны пайдаланушы моральдық ескірген өнім алады, ал
сәтсіз жобалық шешімді қайта қараудан бас ... ... ... ... сөйтіп оны құру процесін күрделендіруге,
уақытын ұзартуға және бағасын арттыруға алып келеді. Олай болса нақты
дайындау процесін итерациялық сипатта қарастырған дұрыс.
2) ... ... бар ... сипатты қолдайтын схеманы аралық бақылауы бар схема деп
атайды.Бұл схема бойынша орындалатынбақылау әрбір кезең аяқталған соң
қажеттілігіне орай кез – ... ... ... ... және ... ... мүмкіндік береді.
Мұндай схеманы пайдаланудың қиыншылығы мынада:
Дайындау процесі ешқашан аяқталмауы мүмкін, себебі ол әрдайым анықтау
және жетілдіру жағдайында болуы мүмкін.
3) Спиральды модель.
Жоғарыда ... ... шешу үшін 80 ... ... ... ұсынылды. Бұл схемаға сай программалық жабдық бірден ... ... ... ... прототиптеу әдісін қолдана отырып
итерациялық жолмен құрылады.
Дәл осы прототиптеудің апйда болуы программалық жабдықты ... ... ... ... деп ... алып ... деп – ... жатқан программалық жабдықтың жекелеген
функциялары мен сыртқы интерфейстерін пайдаланатын және жұмыс істеп тұрған
программалық өнімді айтады.
Схема бойынша алғашқы итерацияда ... ... ... жобалайды, қолданады және тестілейді. Екінші итерацияда
қандайда бір шектелген функциялар жиыны қосылады. Келесі кезеңдерде
құрылатын өнімнің мүмкіндіктері арттырыла ... ... жиын ... схеманың негізгі артықшылығы белгілі бір функционалдық толықтыққа
жеткен қандай да бір итерациядан бастап өнімді пайдаланушыға ұсынуға
болады. Бұл:
1. Программалық ... ... ... пайда болуына дейінгі
уақытты қысқартады;
2. Өнімнің келесі нұсқаларын нарық базарында жылдам өткізе отырып
пайдаланушының қызығушылығын оятады;
3. Өнімді пайдалану ... ... ... ... ... және ... тездетеді;
4. Дайындау барысында жүйенің моральдық ескіруінің ықтималдылығын
кемітеді.
Спиральдық схеманы ... ... ... ... ... ... анықтау болып табылады. Оны шешу үшін әдетте эксперттік
бағалауға сүйене отырып әр кезеңге өту мерзімдеріне шектеу ...... ... ... ... ... өмір
сүру циклының өзгеруі.
|Дәстүрлі дайындау |CASE ... ... ... |
|Негізгі күш кодтауға және |Күш ... және ... ... ... ... | ... жүзіндегі спецификациялар. |Жылдам итерациялық прототиптеу ... ... ... автоматты генерациялануы |
|Қолдан құжаттандыру ... ... ... ... тестілеу ... ... ... ... ... ... спецификацияларды қолдау. ... ... ... ... ... ... құрылған жобаның
айырмашылықтары келтірілген. Кестеден көрініп тұрғандай CASE
технологияларды қолдану барысында жобалаудың жаңа сапалық деңгейлерге
көтерілетінін байқаймыз.
CASE ... ... ... ... ... ... ... әдістемелерінің жиынтығын анықтайды. Бұл әдістемелер
автоматтық өзара байланысты құралдарының комплексі қолдайтын құрылымдық
және объектілік тәсілдерге негізделеді. Кез – клген CASE технологиясының
негізінде ... ... ... ...... парадигмасы ) жатады.
CASE технологияларын қолдану еңбек шығындарының әлдеқайда төмендеуіне
алып келеді. Ол құжаттандыру және бақылау процестерін автоматтау есебінен
алынады.
|Дайындау тәсілі ... ... ... ... ... % |
| ... ... |кодтау ... ... ... |20 |15 |20 |45 ... тәсіл |30 |30 |15 |25 ... ... |40 |40 |5 |15 ... ... да бір тәсіл базасында құрылады және жұмыстың
қадамдарын, ... ... ... – ақ ... ... ... ... анықтайды.
Әдіс- қандай да бір мақсатқа жетудің жұмыстық қадамдарын орындаудың
тәсілдерін анықтайды.
Нотация деп ... ... да бір ... ... үшін
қолданылатын белгілеулер жүйесін айтады.Нотациялардың графиктік және
тексттік түрлері кездеседі.
CASE технологиясында нотациялардан жобаланатын жүйе құрылымын
берілгендер элементтерін және өңдеу кезеңдерін сипаттау үшін ...... бұл ... қолдануға арналған аспаптар, яғни
графикалық жобаны құру және редактірлеудің, проектіні абстракциялар
деңгейінің ... ... ... ... - ақ ... деңгейдегі
компоненттердің сәйкестілігін тексеруге арналған құралдар. Құралдардың екі
түрі ... ... ... талдауға, спецификалар мен құрылымдарды жобалауға
және интерфейстерді редактірлеуге арналған құралдар.(CASE – I ұрпағы).
2. Бастапқы текстті генерациялайтын жәнепрограммалық жобаны ... ... сүру ... ... интегралдық ортаны қолданатын CASE
құралдар. (CASE – II ... ... ... ... ... ... жабдықтың өмір сүру циклының спиральды моделінің құрылуы және
CASE технологиясын пайдалану программалық жабдықты құрудың ... ... ... жағдайлар жасайды. Қазіргі кездегі программалық
жабдықты жобалау, дайындау, қолдану технологиясы ... ... ... ... ... толық өмір сүру циклын қолдау.
2. Тиісті сапамен жіне белгіленген уақытқа дайындау мақсаттарына кепілді
жету.
3. Ірі жобаларды кішігірім орындаушылар топтары орындайтын ішкі ... ... ... ... ... жіне ... жобаны
орындауды координациялау мүмкіндігімен қосады.
4. Жұмысқа жарамды жобаны алудың минимум уақыты.
5. Жоба квалификацияларын басқару, жоба ... ... және ... ... ... ... ... дайындау мүмкіндіктері.
6. Дайындалатын жобаның орындалу орталарына тәуелсіздігі.
7. Өзара келісілген CASE ... ... ... ... өмір сүру ... ... кезеңдерінде орындалатын
прцестерді автоматтандыруды қамтамасыз етеді).
Осы аталған талаптарға RAD (Rapid Application Devolopment –
қосымшаларды жылдам дайындау) ... ... ... бере ... Бұл
технология дайындалып жатқан ПЖ алғашқы версияларын жылдам алуға
бағытталған. Ол келесі ... ... ... етеді:
1. Жобаның басқарылуын жақсартуға мүмкіндік беретін кішігірім жүйелерді
жобалауға және орындауға арналған 3-7 адамнан тұратын программистер
топтарын жинақтау.
2. ... ... ... алу ... ... ... беретін
итерациялық тәсілді пайдалану.
3. Жұмыстың тиімділігін арттыруға бағытталған 3 айдан артық емес ... ... ... ... анықтау.
Мұндай жағдайдағы жобаны дайындау келесі кезеңдерге бөлінеді:
1. Пайдаланушының талаптарын талдау және жоспарлау.
2. Жобалау
3. ... ... ... талаптарын талдау және жоспарлау кезде жобаның көлемін
шектеуге мүмкіндік беретін талаптар анықталады.
Жобалау кезде CASE құралдарын пайдалана отырып, жүйенің ... ... ... ... ... істеуге арналған шектеулерді
бекітеді және қажетті құжаттарының құрамын анықтайды. Осы ... ... ... яғни ... ... формасымен диалог құрылады.
Процестерді талдау нәтижесі бойынша функионалдық нүктелер саны анықталады
және ішкі жүйелердің сондай – ақ сәйкесінше ... ... ... саны ... RAD ... ... деп ... жүйенің келесі функционалды
элементтерінің кез – келгенін айтады.
1. Қосымшаның ену элементі. (ену құжаты және ... ... ... шығу ... (есеп, құжат және экрандық форма).
3. Сұраныс (сұрақ - жауап).
4. Логикалық файл.
5. Қосымша интеофейсі (басқа қосымшаларға берілетін немесе олардан алынатын
мәліметтер жиынтығы).
Функционалдық ... ... ... мынадай талаптар
анықталған:
1.Мың функционалдық нүктеден аз болса бір адам.
2. Мыңнан – 4000 дейін бір топ ... 4000 ... ... ... ... онда ... 4000 бір ... нормаларға сәйкес жүйені ішкі жүйелерге ендіру. Олар мәліметтер
және функциялар юойынша әлсіз байланысқан және түрлі бөлімдер арасындағы
дәл анықталған болуы тиіс.
CASE құралдарын ... ... ... боба ... бір ... беру процесі түрлі келеңсіздіктерді жоюға
мүмкіндік береді.
Дайындау процесі арықарай топтар ... ... ... ... өзіне қатысты бөлігін орындап іске асырады. Түрліше топтардың іс ... ... ... және ... ... ... дайындау кезеңінде нақты жүйенің құрылуы іскеасырылады. Бұл
кезеңде жобаны қолданушыға жүйені дайындау процесіне ... ... ...... ... жүйеге қосылып олардың әрқайсысы қосылған
кеде тестілеу процесінен өтеді. Дайындау кезеңінің соңында жүйенің жұмыс
істеуіне қажетті БҚ құрудың қажеттілігі ... ... соң ... ... ... ... ... өнімділігін арттыру
тәсілдерін бекітеді және жоба бойынша тиісті құжаттардың дайындалуын
анықтаәды.
Енгізу кезінде пайдалануды оқытады және жаңа жүйеге ауысуды
іскеасырады. Жаңа жүйе іске толық ... ... ... қолданыстан
шығарылмайды.
RAD технологиясы нақты тапсырыс берушіге арналған кішігірім жобаларды
орындауға кеңінен қолданылады. Мұндай жүйелер жоспарлаудың биік деғгейін
және жобалаудың қатаң тәртібін талап етпейді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... объектілерін
басқару программаларын құру үшін пайдаланылмайды. Сондай – ақ бұл
технология адам өміріне қауіп туғызатын жүйелердің жобаларын дайындауда
пайдаланылмайды. Мысалы, ұшақтарды басқару жүйелері ... АЭС ... ... RAD ... ... алғашқы бірнеше нұсқаулары толық жұмыс
істемейді деген принципті жоққа шығара алмайды. Ал мұндай принцип ... ... ... қауіп – қатер туғызады.
ПЖ құру процесінің сапасын бағалау.
ПЖ саласындағы бәсекелестікті реттеу үшін ... ... ... ... ... ... Жобалауды құру кезеңдері бойынша сапаны бағалау
тәсілдері де өзгеріп отырады. Жалпы жоба сапасын келесі әлемдік
стандарттар бойынша анықтайды:
1. ISO 9000 (ISO ... ... ... ... СММ – ... Matuvity Model – ПЖ құру процесінің жетілдіру моделі.
Бұл стандартты SEI – Softwere ... ... ... ISO/IES 15504:Infovmation technology Softwere Process Assessment –
халықаралық стандарттық жұмыс нұсқасы . Бұл стандартты Spice атауымен
кең қолданылады.
ПЖ технологиялылығы
Технологиялық деп ПЖ-ң ... ... Бұл ... ... мен ... ... ... және материалдық құндылықтар
жатқызылады, технологиялың жақсы жоба салыстырмалы түрде жылдам және жеңіл
кодталады, тестіленеді және жетілдіріледі. ПЖ құрудың бірнеше жылдық
тәжірибесінен байқалғаны ПЖ ... оның ... ... ... тәуелсіздігінің деңгейлігімен программалау
стилімен және кодтарды қайта пайдалану дәрежесімен анықталады. Дайындалатын
ПЖ ... ... ... дайындалған болса, онда ішкі есептердің және
мәліметтер құрылымдарының анықталуы соғұрлым жоғары болады. Мұндағы
мәліметтер құрылымдары ену арқылы және шығу ... ... ... ... ... жобалау және орындау сондай-ақ қателерді анықтау
барынша жеңілге түседі. Моделдердің тәуелсіздігі жоғары болған сайын оларды
түсіну, пайдалану және ... ... ... ... ... олардағы
қателерді анықтау және жоюда жеңіл іске асырылады.
Программалау стилі деп оның ... ... және ... ... ... ... программалық кодтың болуына және
қателіктердің санын анықтауға үлкен септігін тигізеді.
Кодтарды ... ... ... деп оның бұрын
құрылған кластардың сондай-ақ жаңадан құрылған кодтардың құрылымдылығын
айтамыз. Бірақ бұл жағдай ... ... ... байланысты түрліше болуы
мүмкін. Мысалы, егер кодтардың қайталануын жасанды түрде жоғарылататын
болсақ, онда жобаның технологиялылығы едәуір төмендеуі мүмкін. Жоғарыда
анықтағанымыздай жобаның жоғарғы ... көп ... бойы ... ... ... және ... қойылатын талаптар аса жоғары
болатын программаның өнімдер үшін қажет болып табылады.
МОДЕЛДЕР ЖӘНЕ ... ... ... ... жобалауды құру барысында олардың
жалпылама құрылымдарын анықтап болған соң белгілі бір компоненттерін
декомпозициялау (бөліктеу) іске асырылады. Қазіргі таңда де-
композициялаудың 2 тәсілі қолданылады.
1. ... ... ... ... ... нәтижесі шешім қабылдауға байланысты
функцияларды анықтайтын көмекші программалардың иеархиясы болып
табылады. Мұндағы функциялар жоғарғы деңгейлі көмекші программалар мен
дайындалып, төменгі деңгейлі көмекші ... ... ... ... ... ... жағдайда іске асырылады.
2. Объектілі де-композициялаудың нәтижесі объектілердің жиынтығы болып
табылады. Бұл объектілер соңынан арнайы дайындалатын типтердің
айнымалылар әлемінде пайдаланады, ал бұл ... ... ... және ... ... анықтайды.
Осылайша де-композициялау кез келген тәсілі бір-бірімен сәйкес
мәліметтері арқылы байланысқан көмекші программалар жиынтығын алуға болады.
Бұл көмекші программалар жобаны ... ... ... бір ... деп – ... ... композицияланатын программаның
бірлікті айтамыз.
Модуль қажетті мәліметтерді жадтың қандайда бір ... ... ... ... ... алуы және қайтаруы мүмкін. Модулдершге
мынадай негізгі талаптар қойылады:
1. Дербес композициялау
2. Бір ғана ену нүктесі
3. Бір ғана шығу ... ... ... ... сәйкес
5. Басқа модулдерді шақыру мүмкіндігі
6. Үлкен емес өлшем (елу, алпыс операторға дейін)
7. Шақырулар тарихына тәуелсіздік
8. Бір ғана іс -әрекет орындау
Опреативті ... аз ... ... ... ... аса жоғары программаларды жазуымен түсндіріледі. Нәтижесінде
бірнеше ену, шығу көмекші программалар қалыпты жағдай ... ... ... деңгейіне жатқызылмады. Уақыт өте келе
модуль деп жеке компиляцияланатын библиотекалық ресурстарды қабылдады және
сәйкесінше оларға қойылатын негізгі талаптар саны өзгерді. Олардың ішіндегі
ең ... ... ... ... табылады. Модульдердің тәуелсіздік
деңгейі қаншалықты жоғары болса, онда:
1. Жекелеген ... және ... ... түсіну және сәйкесінше
тестілеу, тексеру және жетілдіру соғұрлым жеңіл.
2. Қателердің пайда болу ықтималдығы соғұрлым ... ПЖ ... ... ... ... және ... ұйымдастыру
соғұрлым жеңіл болады.
Демек тәуелділіктің азаюы жобаның технологияның жоғарлауына алып
келеді.
Модулдердің тәуелсіздігінің деңгейін 2 критеримен анықтайды:
1. Байланымдық
2. Байланыстылық
Модулдердің байланымдылығы
Байланымдылық ... ... ... ... ... Ол ... бір-біріне қаншалақты алшақ орналасқандығын
анықтайды. Модулдерді бір-біріне тәуелсіз деп олар бір бірі жөнінде
ешқандай ... ... ... ... Егер ... да бір модуль
басқа бір модуль жөнінде барынша көп ақпарат ... ... онда ... ... ... деп атаймыз. Модульдердің байланымдылығының 5 түрі
бар:
1. Мәліметтер бойынша
2. Нұсқау
3. басқару
4. Жалпы мәліметтер облысы
5. Мазмұны бойынша
1. Мәліметтері бойынша байланыды ... деп ... ... арқылы
модулдерді айтамыз. Тасымалданатын мәліметтердің саны аз болған жағдайда
бұл тип ПЖ технологиясын жоғары деңгейде қамтамасыз етеді.
2. Нұсқалар бойынша ... ... ... ... бойынша алмасуын қамтамасыз етеді. Бұл түрде
технологиялылықтың жоғарғы деңгейі берілуі мүмкін, бірақ алдыңғы түрге
қарағанда оның деңгейі ... , ... ... мәліметтердің
қандай да бір құрылуы “жасырылуы” модулдер арасындағы мөлдірлікті
қамтамасыз ете ... ... ... ... ... бір ... ... оның ішкі
логикасын басқаруға арналған қандайда бір ақпараттық объектіні
жібереді. Осылайша программанаң ... ... ... іске ... ... реттеулер модулдердің өзара байланысын
өрнектерін төмендетіп соның арқасында программалық жабдық
технологиясының алдыңғы байланым түрлеріне қарағанда төмендегілерге
алып келеді.
Жалпы мәліметтер бойынша ... ... ... ... ... ... істейді деп есептелінеді. Байланыстың бүл түрін
қалдыруға болмайды. Себебі:
1. Бұл байланым ... ... өте ... ... ... өзгеруіне алып келетін 1-модулден қате 2-модульдің
жұмыс істеу барысында айқындалып, ал қателердің жабылуына және ... ... ... ... ... ... ... кезде модульдер жақты атауларды
пайдаланады. Ал бұл ПЖ
4. Мазмұны бойынша ПЖ 1 модуль басқалардың ішіндегілерге ап-ге сілтеме
жасайды. Бұл ... ... ... ... қайшылықтық
Байланыстың бұл түрі программаның техникалық ең төменгі деңгейінде.
Келесі байланыстың түрлі тәсілдерінің эксперттік бағалануы келтіріледі.
|Байланым |Байланым |Басқа ... ... ... ... ... ... | ... |қалданудың |
| | ... | | ... |
| | ... | | | |
| |1 ... ... | | |
| |3 ... ... | | |
| |4 ... | | | |
| |6 ... | | | |
| |10 ... | | | ... ... 3 ... түрі ... ал қалғандары
программалық технологияларды бірден төмендетіп жібереді. Әдетте млдулдер
бір-бірімен түрліше тәсілдер арқылы байланысады. ... ... ... ... ... ... ... программа сапасы төмен деп есептелінеді.
Осылайша мәліметтері және ... ... ... ... онда ... ... ретінде басқаруы бойынша байланым алынады. Кейбір жағдайда
модульдің байланымдылығын ... емес ... жою ... және қажетті
боладыэинақтау арқылы кемітуге болады. Оны мысалы ретінде объектілі
программаны айтуға болады.
МОДУЛДЕРДІҢ БАЙЛАНЫМДЫЛЫҒЫ
Байланыстылық 1-модульдің ішіндегі байланымдардың ақпараттық
объектілердің бірінің бенемділігінің өлшемі болып ... Егер ... ... ... ... ... ал ... модульде қайталанатын өзара байланыс құралын дәресесін сипаттайды. 1-
моделде өзара күшті байланысқан элеиенттің байланысуы моделдер арасындағы
байланысты ... және ... ... ... Ал ... ... байлансықан элементтерге түрлі модкльге орналастыру, ал
модульдің арасындағы байланысты күшейтіп қоймай оларды өзара қатынасқан
түсінуін күрделеніп жібереді. Әлсіз байланысқан әлем біріктіру модульімен
технологиялық ... ... ... элементтермен 7 ойша-басқару аса
қиын. Байланыстардың мынадай түрі кездеседі:
1. Функционалдық
2. ... ... ... ... ... ... байланыс жағдайда модульдердің барлық бір объектілері
бір іс-әрәкетті орындауға арналады. Элементтері функционалдық
байланысқан модуль нақты дәл ... ... ... ... модуль
шақыру болғанда тек бірғана міндет атқарады. Мысалы: массивтың ең кіші
элементін табатын көмекші программа
Мұндай ... ең ... ... ... ие сондықтан ең жақсы
технологиялық сапаға қол жетпейді.
2. Тізбектей байланысу жағдайда бір ... ... ... ... алғашқы мәліметтерінде қарастырады.
әдетте мұндай модул екі іс-әрекетте орындалатын бірі сипаталады. Сондай –ақ
тізбекті функцияларды қолданатын мәліметтерде тізбекті байланысқан
модельдердің екі ... одан да көп ... ... ... ... ... ... және сәйкесінше оның технологиялылығы алдыңғы түрге
қарағанда төмендеу.
3. Ақпаратты ... деп бір ... ... ... ... ... түрлерін пайдалану барысында жекелеген
функциялардың орындарын егер әрқайсысы өздерінің дербес көмекші
программамен іске асырғанда ғана орындалуға болады.
Бірнеше функциялармен бір-не қарағанда ақпараттық б/қан, ... ... ... көрсеткіштерін береді. Бұл қандайда бір
мәліметтермен жұмыс істейтін функциялардың мәні бір жерге жиналғанмен
түсіндіріледі. Бұл жинақталу ... ... ... үшін бір ғана
модельмен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Бір функция өңдейтін мәліметтерге
ақпараттық ... деп ... ... функциялар қандайда бір бөліктері болып табылады.
Әдетте программалық байланысқан функцияларды егер бір модульде программаның
түрліше ұқсас бөлімдерінің ... ... ... ... ... ... жекелеген элементтері өте әлсіз байланысқан
. Себебі: олардың атқаратын іс-әрекеті тек ... ... ... ... ... бұл түрдің техникасы алдыңғыларынан төмен болып келеді.
5. Уақытша ... ... бұл ... ... ... ... бір уақыт аралығында орындарын есептейді.
6. Мәліметтерді уақытша байланысы деп оларды қандайда уақыт аралығында
пайдалануға болады. Мысалы: қандай да бір ... ... ... ... байланысқан болып келеді. Уақытша
байланыстылық ерекшелігін мұндағы орындалатын іс-әрекеттер кез ... ... ... мүмкін. Уақытша байланысқан функция
модульдердің мазмұны өзгеруі мүмкін, яғни оларға жаңа іс-әрекеттер
қосылуы және ескеріледі. Жою мүмкін функцияларды ... ... ... ... ... онда түсіріп жібереді.
7. Логикалық байланым мәліметердің және функциялардың бір логикалық
тоққа қамтамасыз етіледі. Мысалы: ретінде текстік ақпараттарға
логикалық ... ... бар ... бір ... ұқсас
нұсқаларынан жиі пайдаланады. Мысалы: бүтін сандарды қосу немесе нақты
сандарды қосу. Мұндай модульмен әрдайым қандайда бір шақырады және ... ... шын ... ... ... бойынша әрине мұндай
ауыр болғандықтан олардың техникасы жағында әлсірей түседі.
8. элементтер арасындағы байланыс өте әлсіз ... жоқ ... ... ... байланысқан деп атайды. Элементтері кездейсоқ
байланысқан модуль техникасындағы ең ... ... ие. ... біріккен еңбектер бір-бірімсен мүлдем байланыспайды.
|Байланыс түрі |Байланыс балы |қолдау |Көрнекілік ... |
| | | ... ... |
|функционалдық |10 ... ... ... ... |2 ... ... ... ... |8 ... ... ... |
|процедуралық |5 | ... ... ... ... |3 ... ... |Орта ... |1 ... ... |Нашар ... |0 ... ... |Нашар |
Осы кестені талдау ... тек ... 3 ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ҚҰРУ
Декомпозициялау нәтижесінде алынған құрылымдық иеархиялық
компоненттерін орындау және тестілеу барысында “Ж және Т” деп аталатын 2
көз-қ пайдаланылады. Ғылыми ортада ... ... деп ... 3 ... кездеседі. Оның негізінде алдымен ПЖ ядросы болатын қандайда ... ... және іске ... ... ... және олармен байланысты процедуралар. Соңынан бұл ядро
кеңейтіледі және ол үшін ... және ... ... ... ... бұл көзқарас ядроның деңгейіне байланысты не „төменнен немесе
жоғарыдан” көзқарасына келтіріледі.
Төменнен жоғарыға көзқарасы
Бұл көзқарасты пайдалану ... ... ең ... деңгейдегі
компоненттер жобаланады және іскеасырылады. Сонан соң одан кейінгі
реңгейдегі, тағы сол ... ... ... ... ... процесінің аяқталуына қарай оларды тинақтау іске асырылады. Бұл
жағдайда төменгі деңгейлі компоненттер көбінше компоненттік библиотекасына
орналасады. Компоненттерді ... және ... үшін ... ... ... құрады. Бұл көзқарастың мынадай кемшіліктері бар:
1. спецификацияларды толықсыздығының нәтижесінде компоненттнрдің
келіспеушілігінің ықтималдылығы ... ... ... ... ... программаларды жобалау
және құруға келтірілетін кедергілер.
3. Интерфейстің кешіктіріліп жобалануы осыған байланысты тапсырыс
берушіге спецификацияларды ... үшін ... ... ... жәже ... ... ... „ТЖ” көзқарасы програмистердің ойлау
ерекшеліктеріне байланысты дүниелерден бұрын пайда болды. Бұл дүниелер
үйрену процесінде кішігірім программаларды құрған кезде оларды төменгі
деңгейлі ... ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейлі процестерді дұрыс түсініп сезінуіне мүмкіндік
береді. Қазіргі жағдайда „ТЖ” көзқарастары бойынша ПЖ құру. Өдірістік
деңгейде іс-жүзінде қолданады.
Жоғарыдан ... ... ... ... жобалау және іске асыруды “жоғарыдан
төменге” яғни алдымен иеархиялық алдыңғы деңгейдегі компонентді жобалап
сонан соң одан төменгі ... ... ... ... ... ... ... бойынша компоненттер де орындалады және іске асырылады. Бұл
жағдайда программалау барысында төменгі, яғни әрі іске ... ... ... ... ... ... ... деп атайды. Тығынды жобаның дайын бөлімдерін тестілеуге және
тексеруге ... ... ... ... ... ... ... және дай-ң ретін анықтауға арналған иеархиялық,
операциялық және аралас әдістерді қолдануға болады.
Иеархиялық әдіс ... ... ... ... ... ... көздейді. Тек мәліметтер бойынша тәуелділік бар жағдайда,Ю чғни,
егер қандай да бір модуль нәтижелерін пайдаланса, онда оны осы модулден
кейінгі ... ... ... Бұл ... негізгі проблемасы
айтарлықтай күрделі “тығындардың” көпшілігі болып табылады. ... ... ... ... модулдердің көпшілігі жобамен жұмыс істеп болған
соң дайындалады. Бұл адам ресурстарының өсіп-өнуіне кедергі ... әдіс ... ... ... олардың программаны
қосқан кездегі орындалу тәртібімен байланыстырады. Бұл әдістің ... ... ... ... ... ... ... күрделенуі мүмкін. Сонымен қатар нәтижелерді шығару модулдері ең
алдымен дайындалуы тиіс. Әрине бұл да әдістің едәуір қиындығын білдіреді.
Адам ресурстарын бөлуге қатысты ... ... ... жаңадан басталғанда
байқалады.
Аралас әдіс жобалаудың тәртібіне әсер ететін келесі факторларды
ескереді.
1. модулдің қолжетімділігі – ... ... ... мәліметтерін
шығару байланымға орналасуы.
2. Мәліметтер бойынша тәуелділік – қандайда бір мәліметтерді
дайындайтын модулдер өңделетін модулдерден бұрын құрылуы тиіс.
3. ... беру ... ... ету. Нәтижелерді
белгілеуге арналған модул деп өңделетін модулден бұрын құрылуы
тиіс.
4. Қосымша модулдің дайындығы – қосымша модуль деп ... ... ... ... ... керек.
5. Қажетті ресурстердың дайындығы басқа да бірдей шарттар жағдайында
күрделі модкльдер қарапайымдарынан бұрын құрылуы керек. Себебі
оларды ... ... ... ... ... ал бұл ... ... жылдам анықталуы жалпы жобаның
тез әрі дұрыс болуына септігін тигізеді.
“ЖТ” көзқарасы бойынша ерекше жағдайларда компоненттерді құрудың
“ЖТ” тәртібі бұзылуы мүмкін, мысалы: егер ... ... ... ... әлде ... жоғары деңгейлі компоненттерде қолданылатын болсақ,
онда оны шақырушы компоненттер құрылымына дейін дайындауға ... ... ең ... ... ... ... қамтамасыз ететін
компоненттер дайындалады. “ЖТК” әдетте объектілі ариенттерленген
программада жиі болады. Көзқарастың ұсыныстарына сай алдымен программалық
жабдықтың пайдаланушы интерфейсі құрылады. Кейбір базалық объектілердің
кластары ... ең ... осы ... ... ... ... ... мыналарды қамтамасыз етеді:
1. Құрылатын компоненттердің спецификацияларын барынша толық анықтау
және компоненттердің өзара үйлесімділігі
2. Пайдаланушы интерфейсін алдын- ала анықтау. Бұл құрылым ПЖ ... ... үшін ... берушіге жобаны демонстрациялауға
мүмкіндік береді.
3. “ЖТ” тестілеу мүмкіндігі және комплексті тексеру мүмкіндігі.
Құрылымдық және құрылымдық емес программалар.
Құрылымдық алгоритмдері сипаттау құралдары.
ПЖ ... ... ... бір ... ... болып табылады. Программалық іске асыратын есептеу процестері
мынадай 3 ... ... ... ... Цикілдік
Есептеу процесінің сызықтық құрылымы нәтижеге жету үшін қандай да бір іс-
әрекеттерді ... ... ... ... шығуы көздейді.
Есептеу процесінің тармақтық құрылымы белгілі бір іс-әрекет
тізбегінің бір ... ... ... ... ... жағдайда
орындалатын іс-әрекет тізбегін анықтайды.
Есептеу процесінің циклдық құрылымы ... алу үшін ... ... бірнеше рет орындау керектігін көрсетеді.
Келтірілген ЕП программада іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... тілдерінде ЕП түрі деген түсінік кездеспейтін оларда
операторлардың сызықтық тізбектерін өзгерту үшін шартты және шартсыз
командалар қолданылып келді. Сондықтан бұл ... ... ... ... тек қана төменгі деңгейлі тілдерде қолданылатын құрылымда,
яғни өте шатасқан командалар тізбегі ретінде жазылған еді. Дәл ... ... ... үшін ГОСТ ... ... ... Ол ... әрбір іс-әрекеттер тобына арнайы блок
сәйкестендіріледі.
Бұл стандарт циклдарды белгілеуге арналған ... ... да, ол ... ... ... ... жоққа шығармайды.
Мысал ретінде Ассемблер тілінде жазылған ... ... ... ... А ... ең кіші ... анықтау процесі қарастырылған.
Min E1 Proc ... Bx,a; ... ... ... Cx,n; ... ... ... Mov Ax, n; ... max ... ... sub Cx ; ... ... exit ... барлық сан қарастырылса онда шығу
Add BX,2; ... ... ... AX, 0(BX); ... ... less; егер кеш ... онда ... cucle ... ... ... ... E1 endp.
60-ж. Кез келген күрделі ... ... 3 ... ... ... болатындығы дәлелденген соң жоғарғы деңгейлі программалау
тілдерде сәйкес құрылымдары іске асыратын басқарушы операторлар пайда
болады. осы 3 құрылымды ... ... ... деп ... Олар
мыналар:
1. Ізбе-із жалғасу – іс-әрекеттердің тізбектей орындалуын білдіреді. ... ... – екі ... ... ... таңдауға мүмкіндік
береді. 2-сурет
3. Әэір циклі – орындалу циклдің басында тексерілетін қандай да бір шарт
бұзылғанға ... ... ... ... ... ПП ... ... құрылымдардан басқа тағы да 3 құрылымды пайдаланады.
Олар: таңдау, дейін циклі және қайталау саны алдын ала белщгілі ... ... ... бір ... мәніне тәуелді бірнеше
нұсқалардың бірін таңдауға мүмкіндік береді. 4-сурет
Дейін циклі циклдың соңында тексерілетін қандайда бір ... ... ... ... ... цикл ... да бір іс-әрекеттердің саны белгілі рет
қайталанатын процестерді сипаттайды. 6-сурет
4-сурет
5-сурет ... ... кез ... базалық құрылымдары арқылы жеңіл сипатталады.
Осы аталған 6 құрылым құрылымдық программалардың негізін ... тек қана ... ... пайдаланып жазылған
программаларды да құрылымдық деп атайды. Бұл оларда төменгі деңгейлі
тәсілдерді пайдаланып жазылған программалардан ажырату үшін жасалынады.
әрине ... ... де ... программаларды пайдалануға болады.
ҚП көзқарасы тұрғысынан программа алгаритм схема түрінде
кескіндеудің мынадай 2 кемшілігі бар:
1. Детализациялаудың барынша төменгі деңгейін қарастырады. Бұл ... ... ... ... ... емес ... ... мүмкіндік береді. Бұл
алгаритмнің схемасында олардың әлдеқайда қарапайым сияқты етіп
көрсетеді.
Келесі суретте іздеуге арналған циклді ұйымдастырудың құрылымдық
және құрылымдық емеснұсқалары келтірілген.
жоқ
иә
7а-сурет құрылымдық емес
7б-сурет. ... ... ... сиптталудан басқа песвдокадтар ,
flow –формалар және Насси-шнейдермен диограммалары деп аталатын түрлері де
кездеседі.
Бұл аталған натациялардың барлығы бір жағынан жоғарыда ... ... ... ал ... ... демализациялау түрліше
деңгейлерін пайдалануға мүмкіндік береді.
Псевдокоттар
Псевдокод дегеніміз – алгаритмнің формальді текстік сипаттайды.
Бұл табиғи алгаритмдердің қолдануына өте ұқсас. Псевдокод көмегімен
құрылымдық емес ... жазу ... ... ... ... ... тек қана құрылымдық тәсілді пайдалануға болатындығын
көрсетіп, құрылатын алгаритмнің ... ... ... ... ... ... ... псевдокоттар жобаланатын амалдарды
детализациялаудың деңгейлерін шектемейді. Мысал ретінде келесі алгаритмді
келтіруге болады.
і :=1
әзір циклы i≤n және A(i)≠y
I:=I+1
Цикл соңы
Егер i≤n
Онда шығару ... ... ... ... ... жоқ”
Егер –соңы
Flow-формалар
Flow-формалар құрылымдық алгаритмдерді сипаттаудың графиктік
натациясы болып ... Олар ... ... ... ... символ басқарушы құрылымға сәйкес келеді және
тіктөртбұрыш түрінде ... ... ... ... ... формасындағы символдар басқа кез келген символдың тіктөртбұрышты
облысына орналасуы мүмкін. Символдардың тіктөртбұрыштығы текст табиғи
немесе математикалық натация түрінде беріледі.
Тіктөртбұрыштың өлшемлері оның ... ... ... ... ... арқылы анықталады. Негізгі және қосымша басқару
құрылымдарына сәйкес келетін Flow-форма символдары келесі суретте
белгіленеді.
| |
| |
| ... ... ... ... ... құрылымы
“Әзір” циклы ... ... ... ... ... жоғарыда келтірілген іздеу циклының Flow-форма көмегімен
жазылуы келтірілген
| і :=1 ... i≤n және A[i]≠y ... i≤n ... ... ... ... диограммалары Flow-форманың дамыған түрі. Олардың
Flow-формасын негізгі айырмашылығы мұнда ... және ... ... ... ... белгілеуде. Бұлайша кескіндеу
алгаритмінің көрнектілігін арттырады.
| |
| |
| |
| |
| ... Жоқ |
| | |
| код |
|1 2 3 |
|| | ... ... ... ... Flow-формалар Насс
штейдармен диограммаларын пайдалана отырып құрылымдық емес алгаритмдерді
сипаттау мүмкін емес, бірақ соңғы екі ... ... ... ... әлдеқайда тиімді сипаттайды. Соңғы екі тәсілге
ортақ кемшілік символдарды кескіндеудің күрделілігі болып табылады. Бұл осы
натацияларды ... ... ... ... алгаритмдерге қолдануға
едәуір қиындық туғызады.
Программалық безендірудің стилі.
Иехнологиялық тұрғысынан алып қарағанда программаны безендірудің
жақсы стилі деп оның ... ... ... програмистердің де программа
кодын жеңіл оқып үйренуіне мүмкіндік беретін стилді айтамыз. Жалпы кез
келген ... ... ... ... ... ... тиіс. Кез
келген прогамманы аяқталған түрге жеткізгенге дейін бірнеше рет қайта
қарауға тура ... Сол ... ... ... жақсы стилін
сақтаған дұрыс. Программаны безендірудің стилі мыналарды қамтиды:
1. программадағы объектілерге атау беру ережелері.
2. ... ... ... модуль текстерін безендіру стилі.
Программа объектілеріне атау беру
ережелері
программа объектілеріне атау таңдаған кезде келесі ережелерді
сақтаған дұрыс:
1. Объект атауы оның мазмұнына сәйкес келуі ... ... ... ... ... t ltem- келесі элемент
2. Егер программалау тілі рұқсат етсе, онда бірнеше ... ... ... ... үшін ... ... пайдалану. Мыс
Max, Item, Next, Item, Ushb_Audaki
3. жазылуы бойынша бір-біріне өте ұқсас атауларды пайдаланбау. Мыс
Index, Indec
Модульдерді безендіру ережелері
әрбір модуль мүмкіндігі ... ... ... ... Ол ең
кемінде мыналардан тұрады:
1. модульдердің атауы
2. оның мақсатын қысқаша сипаттау
3. ену және шығу параметрлерін, ... ... ... қоса ... ... ... тізімі.
5. алгаритмнің және /немесе шектеулерінің өысқаша сипатталуы.
6. программа автоматтарының аты-жөні
7. идентификациялаушы ақпарат
Мыс:
{***************************************************************************
*************}
{*функция:Length_Path (n:word;l:array of real):real
*}
{*мақсат: кесінділердің ұзындықтарының қосындысын табу
*}
{* Басқа ... ... ... ... ұзындықтарының массиві
*}
{* Нәтиже: ұзындық метр
*}
{* шақырылатн модульдер жоқ
*}
{* Алгаритмнің сипатталуы
*}
{* Кесінділер жинақтау әдісімен қосылып, n≥0
*}
{* Дата: 25.11.01. ... ... ... ... А.О.
*}
{* Түзетулер жоқ
*}
{***************************************************************************
***********}
Модульдер текстерін безендіру стилі
Модульдер текстерін безендіру стилі сол ... орын ... сол ... орын ... ... тастап кету, түсініктеиелерді
қолдану сияқты іс-әрекеттермен сипатталады. әдетте қатарлар тастап кету
және түсініктемелерді ... ... ... ... ... ... ... тексеру және егер кескінділер берілмесе, онда шығу}
if nyk then ...... (x[k]yk then ...... x[k]

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағдарламалау(программалау) технологиясы20 бет
Дискреттік модельдер. Теоретико-графтық программалау. CASE- технологиясы. Детерминделген модельдер9 бет
Қазіргі замандағы жоғары деңгей тілдері: қысқа мінездеме, негізгі түсініктер. Объектіге бағытталған программалау технологиясы12 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
«Медеу бөгетінің суағытқыштары» ТУ абж үшін ОРС-серверді Masterscada құралдарымен жобалау және баптау44 бет
Мәлеметтер қоры көмегімен ақпаратты сақтау,іздеу, сұрыптау технологиясы. Ақпаратты сақтау және жүйелеу3 бет
Динамикалық ұғым принципімен программа құру технологиясы23 бет
Информатикада Adobe Photoshop программалық оқыту құралын үйрету технологиясы66 бет
Программаларды техникалық жобалау5 бет
Программаны құрудың техникалық тапсырмасы. Программаларды техникалық жобалау кезеңдерін сипаттау. Алгоритмдердің құрылымдық схемесын дайындау8 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь