Еңбек түсінігі және еңбекақы есебі

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. Еңбек түсінігі және еңбекақы есебі
1.1. Қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалану есебі ... ... ... ... ... 5
1.2. Еңбекақы төлеу жүйесі мен нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.3. Еңбекақы төлеу есебі және еңбекақы ұстау және шегеру есебі ... ..12

II. Еңбекақы және оның міндеттері мен оларды есептеу тәртібі
2.1 Еңбек есебі және нормативтік реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.2 Орташа еңбекақыны есептеу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.3 Еңбекақы бойынша қызметкермен есеп айырысудың талдамалық және топтамалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
КІРІСПЕ
Нарықтық экономика жағдайында басқаруды жетілдіруде бухгалтерлік eceптің рөлi мен мәнi артуда. Шаруашылық үдерiстерi (процестерi) жабдықтау, өндiру және сатудан, өнім өндiру үшiн қажеттiлер еңбек заттары, еңбек құралдары, сондай-ақ жұмысшы күшi екендiгi белгiлi. Кез келген кәсiпорындар мен ұйымдардағы жұмыстарды орындап, қызметтердi атқарып жүрген адамдардың еңбегiн дұрыс бағалап, олардың сiңiрген еңбегiне қарай әділ еңбекақы төлеу қай кәсiпорынның болмасын күрделi мәселелерiнiң бiрi болып табылады.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты – еңбекақы және оның міндеттері.
Зерттелу нысаны: Зерттеуге еңбекақы және оның міндеттері жалпы мәселелері алынды.
Зерттеудің әдістері: тақырыптың өзектілігіне орай талдау, жинақтау әдістері қолданылды.
Еңбек пен еңбекақы есебiнiң негiзгi мiндеттерi:
- Өндiрiлетiн өнiмдер мен iстелетiн жұмысқа кеткен еңбек пен оған төленетiн еңбекақы мөлшерiн дұрыс анықтау.
- Еңбек өнiмдiлiгiнiң өciмiн бақылау.
- Жұмсалған еңбектiң саны мен сапасын бақылау.
- Жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбекақы төлеу үшiн еңбекақы қорынан, қоғамдық тұтыну қорынан және тағы басқа қорлардан бөлiнетiн қаржыларды бақылау.
- Жұмысшы және қызметкерлермен уақтылы дұрыс есеп айырысу.
- Өндiрiске жедел басшылық жасау үшiн тиiстi мәлiметтер алу.
- Еңбек және еңбекақы жайлы статистикалық және бухгалтерлiк қорытынды есептi беру.
Кәсiпорындaғы еңбеқақыны ұйымдастыpy механизмi жұмысшы күшiнiң еңбекақыға айналу процесiн бейнелейдi. Бұл оның осы заманғы нарықтық шындыққа қаншалықты дәрежеде жанасатыны өзiнiң негiзгi функцияларында еңбекақының соншалықты орындалуына байланысты. Еңбекақының қабылданған осы үлгiсi мен оны нақты және нақты емес түрiнде есептеу тәсiлi еңбектi бағалау мен нәтижесiнiң өзара байланысын көрсетедi, жай және күрделi жұмыc iстейтiн әр түрлi категориядағы қызметкерлердiң төлемдерiндегi қажеттi үйлесiмдiлiгiн (пропорциясын) қамтамасыз етедi. Еңбектi ұйымдaстырy және оның төлемi жұмыс берушiлер мен қызметкерлердiң арасындағы қарым-қатынасқа ықпалын тигізеді.
Курстық жұмыстың негізгі міндеттері қарастырылып отырған курстық жұмыстың тақырыбын толық ашып, сонымен қатар қойылған мақсаттарға қол жеткізу.
Қарастырылып отырған мәселенің бірінші бөлімінде, яғни еңбек түсінігі және еңбекақы есебінің негіздеріне көңіл бөлінген. Толығырақ айтатын болсақ, қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалану есебі, Еңбекақы төлеу жүйесі мен нысандары, еңбекақы төлеу есебі және еңбекақы ұстау және шегеру есебі қарастырылып отыр.
Қолданылған әдебиеттер

1. Ахметов А., Ахметова Г. «Еңбек құқығы» Алматы -2005 ж.
2. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі. Алматы -2007 ж.
3. Қазақстан Республикасының Еңбек туралы негізгі заң актілері. Алматы -2006 ж.
4. Қазақстан Ұлттық энциклопедиясы. Т-3. Алматы – 2001 ж.
5. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» 2002 жылғы 24 мусымдағы Қазақстан Республикасының №309-11 заңы.
6. Назарова В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп» Алматы -2005 ж.
7. Алибекова Б.А. «Бухгалтерлік есеп принциптері» Астана-2007ж.
8. Әбдіманапов Ә. «Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері» Алматы -2001 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе………………………………………………………………….…….3
I. Еңбек түсінігі және еңбекақы есебі
1. Қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалану есебі…………….….5
2. Еңбекақы төлеу жүйесі мен нысандары……………………...……….7
3. ... ... ... және ... ... және ... ... Еңбекақы және оның міндеттері мен оларды есептеу тәртібі
1. Еңбек есебі және нормативтік реттеу………………………………16
2. Орташа еңбекақыны есептеу тәртібі………………………………..18
3. Еңбекақы бойынша қызметкермен есеп ... ... ... ... әдебиеттер …………………………………….……………26
КІРІСПЕ
Нарықтық экономика жағдайында басқаруды жетілдіруде бухгалтерлік eceптің
рөлi мен мәнi ... ... ... ... ... ... ... өнім өндiру үшiн қажеттiлер еңбек заттары, еңбек құралдары,
сондай-ақ жұмысшы күшi екендiгi белгiлi. Кез ... ... ... ... орындап, қызметтердi атқарып жүрген адамдардың
еңбегiн дұрыс бағалап, олардың сiңiрген ... ... әділ ... ... ... ... күрделi мәселелерiнiң бiрi болып табылады.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты – еңбекақы және оның міндеттері.
Зерттелу ... ... ... және оның ... ... алынды.
Зерттеудің әдістері: тақырыптың өзектілігіне орай талдау, жинақтау
әдістері қолданылды.
Еңбек пен ... ... ... ... ... өнiмдер мен iстелетiн жұмысқа кеткен еңбек пен оған
төленетiн еңбекақы мөлшерiн дұрыс ... ... ... ... бақылау.
- Жұмсалған еңбектiң саны мен сапасын бақылау.
- Жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... үшiн ... ... ... қорынан және тағы басқа қорлардан бөлiнетiн
қаржыларды бақылау.
- Жұмысшы және қызметкерлермен уақтылы дұрыс есеп айырысу.
- Өндiрiске жедел басшылық жасау үшiн тиiстi ... ... ... және ... ... ... және бухгалтерлiк қорытынды
есептi беру.
Кәсiпорындaғы еңбеқақыны ұйымдастыpy механизмi жұмысшы күшiнiң еңбекақыға
айналу процесiн ... Бұл оның осы ... ... шындыққа
қаншалықты дәрежеде жанасатыны өзiнiң ... ... ... ... ... ... ... осы үлгiсi мен
оны нақты және нақты емес түрiнде есептеу ... ... ... ... өзара байланысын көрсетедi, жай және күрделi жұмыc iстейтiн әр
түрлi категориядағы қызметкерлердiң төлемдерiндегi қажеттi үйлесiмдiлiгiн
(пропорциясын) қамтамасыз ... ... ... және оның ... ... мен ... ... қарым-қатынасқа ықпалын тигізеді.
Курстық жұмыстың негізгі ... ... ... ... ... ... ашып, сонымен қатар қойылған мақсаттарға қол
жеткізу.
Қарастырылып отырған мәселенің ... ... яғни ... ... еңбекақы есебінің негіздеріне көңіл ... ... ... ... ... ... пайдалану есебі, Еңбекақы төлеу
жүйесі мен нысандары, еңбекақы төлеу есебі және еңбекақы ұстау және ... ... ... ... ... ... бөлімінде, еңбекақы және оның міндеттері
мен оларды есептеу тәртібі, соның ішінде ... ... және ... ... ... есептеу тәртібі, еңбекақы бойынша қызметкермен
есеп айырысудың ... және ... ... ... жұмыста топтау, талдау және тағы басқа әдістер ... ... ... екі ... ... және қолданылған
әдебиеттерден тұрады.
I. Еңбек түсінігі және еңбекақы есебі
1. Қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалану есебі
«Қазақстан Республикасы Еңбек ... ... ... ... ... еңбек келiсiмшартындағы еңбек мiндеттерiн орындайтын yaқыт жұмыс
уақыты деп саналады. Жұмыс уақытының ... ... ... 40 сағаттан
аспауы керек. Жеке еңбек келiсiмшартында тараптардың келiсiмi бойынша ... ... ... ... ... категориядағы жұмыc iстеушiлердiң жұмыс yaқытын пайдалану ... мен ... ... ... режимiн қадағалауға,
атқарылған жұмыс уақыты туралы ақпаратты алуға, еңбекақылық есеп айырысу,
сондай-ақ еңбек ... ... ... жасауға арналған «Жұмыc
уақытының есеп ... ... ... ... есеп ... көп ... қызмет атқаратын кәсiпорынның
жұмысшылары мен қызметкерлеpiн негiзгi қызмет атқаратындар және негiзгi
емес ... ... деп eкi ... ... ... орындарында қызмет icтеушiлер мынадай eкi топқа бөлiнедi:
1.Өнеркәсiптiң өндiрiстiк жұмысшылары мен қызметкерлері.
2.Өнеркәсiптiк ... ... ... ... ... - қызметкерлерi.
Жұмысшылар мен қызметкерлердiң тiзiмдегi саны кәсiпорындар мен ұйымдарға
қызметке жаңа адамды алуға немесе ... ... ... босатуға
байланысты өзгеріп отырады.
Кәсіпорындарда жұмысшылар мен қызметкерлердiң құрамы және олардың ... да ... ... қызметке алынған адамға, яғни жұмысшылар мен
қызметкерлерге табельдiк нөмір берiледi. Бұл нөмip - еңбекақы ... ... ... ... Белгiлi бiр кезеңдегi яғни, уақыттағы
ұйымның жұмысшылар мен қызметкерлерiнiң тiзiмдегi ... ... ... ... мен қызметкерлердiң күнделiктi сандық есебiн жүргiзу қажет. Ол
үшiн жұмысшылар мен қызметкерлердiң тiзiмдегi саны әрбiр жұмыс күні ... мен ... ... алу, ... ... ... бұйрықтары
негiзiнде анықталып отырады.
Жұмысшылар мен қызметкерлердiң уақытша жұмысқа жарамай қалғаны туралы
құжаттары осы ... ... ... мен ... демалысқа шығyы, ic-сапарда болуы, жұмысқа
себепсiз кешiгуi, тағы басқа жағдайлар табельде тиiстi белгiленген белгiмен
көрсетiледi. Ол үшiн әрiптiк, мысалы:
- ... ... - ... үшiн - i
- ... жұмысшы-қызметкерлер үшiн - д
- жұмыстан себепсiз кешiккен жұмысшылар үшiн - с
тағы да басқа белгiлер қолданылады.
Табельде жұмысшылар мен ... тек қана ... ... ... келмеген күнін белгiлеп қана қоймай, олардың ... ... тыс ... ... ... жұмыс iстеудiң белгiленген уақытын,
тағы басқа себептердi есептеу үшiн белгiлер қойылады.
Өнім өндіру есебі өндірлген өнім ... ... ... ... ақау; әрбір қызметкердің атқарған жұмысына қарай ... ... әрі ... ... ... ... жартылай өңделген
өнім және материалдар санымен ... ... ... ... ... мен агрегаттардағы детальдар қозғалысын бақылау туралы
нақты және уақытылы деректермен қамтамасыз ету үшін жүргізіледі.
Еңбекақы ... ... өнiм ... ... ... ... және басқа ерекшелiктердi қолдану барысындағы ... мен ... ... есеп ... ... ... жүктелiмi, бағдарлық құжат, өнiмдiлiк туралы рапорты және т.б.) әр
түрлi есептiк әдiстерi мен формалары ... ... ... көп ... бастапқы құжаттap (өнiмдiлiк туралы рапорттар,
ведомостар , аптаға арналған жүктелiмдер, декада (он күндiк), бiр ай, ... ... ... ... жағдайында өнiмдiлiк дайын өнiмдердi қабылдау
бойынша ескерiледi. Әр бригада мүшелерiнiң өндiрген өнiмi мастер немесе
бригадир ... ... ... ... ... ... Бұл
рапорттардың негiзiнде бригада мүшелерiнiң еңбекақысы есептеледi.
Өндiрiстiң серuялық сипатында ... ... үшiн ... ... ... ... көмегiмен ескеpтiледi. Егер
бұйымды өңдеу ұзақтығы бiр ауысымнан аспаса, онда бiр ... ... ... ... ... немесе кестемен бекiтiлген
детальдар партиясына ... ... ... ... ... ертерек жазып қояды. Бағдарлық құжат детальдар ... ол ... ... ... ... ... ... немесе ұзақ сериялы өндірістегі өнімділік есебі мен еңбекақы есебі
кесімді еңбек төлеміне арналған жүктелімде (Т-41 формасы – ... Т-41а ... ... ... ... ... байланысты
жүктелім ауысымға немесе одан да ұзақ мерзімге көшіріледі. Көшірілімнің
негізі етіп ... ... ... ... (цехтың) өндірістік
бағдарламасы алынады.
2. Еңбекақы төлеу жүйесі мен нысандары
Жалпы жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелетін еңбекақы ... ... деп ... eкi ... ... еңбекақы бойынша есептеудi ұйымдастыру.
Негiзгi еңбекақы – бұл қызметкерлерге ... ... ... ... ... ... ... өндірген өнімнің саны мен сапасы үшін
белгiленген бағалау немесе қызметақы бойынша есептелетiн еңбекақы. Негiзгi
еңбекақыға мына ... ... ... ... және ... еңбекақы.
2. Сыйлықтар мен сыйақылар.
3 Үстеме сыйлықтар.
Негiзгi еңбекақы құрамына мыналар кiредi:
• Жұмыc iстелген уақыт үшiн тарифтiк мөлшерлеме, қызметақы, кесiмдi
бағалау ... ... ... ... бойынша есептелетiн
еңбекақы;
• жұмыc жағдайының өзгеруiне байланысты кесiмдi еңбекақыдағыларға
қосымша ақы ... ... ... ... ... ... өтеудiң қиындықтары;
• үдемелі бағалау бойынша кесімді еңбекақыдағыларға қосымша ақы;
• мезгіден тыс ... үшін ... ... ... ... ... ... бос тұрып қалған yaқытқа
төлемақы.
• кәсiпорын жүйесiндегi ұдайы қолданыс тәртiбiмен ... ... ... ... ... үстемелер (үстемеақы);
• еңбек ciңipген жылдары үшiн үстеме ақы;
• түнгі уақыттағы жұмыс үшін қосымша ... ... ... ... техникалық процеске қатыспаса немесе
жабдықты жөндеумен айналысса, оның ... ... ... ... ... ... (бұйрыққа сәйкес) төленуi
мүмкін.
Қосымша еңбекақыға - ... ... ... ... ... ... мен ... жұмыс icтемеген, қызмет
атқармаған уақытына төленетiн төлемдер жатады. ... ... ... ... мен ... ... демалысы үшiн төленетiн төлемдер.
2. Жұмысшылар мен қызметкерлердiң мемлекеттiк, қоғамдық ... үшiн ... ... Жас ... ... берiлетiн демалысқа, баланы тамақтандыру үшiн
берiлетiн үзiлiстерге төленетiн төлемдер.
4. Жас өcпipiмдepдің қысқартылған жұмыс уақытына төленетiн ... ... мен ... кiнәсiнсiз жұмыстың тоқтап қалған
уақытына төленетiн төлемдер.
6. Тегiн көрсетiлген немесе тегiн ... ... мен ... ... ... ... арнаулы оқу орындарында және басқа да мамандығын көтеру
курсына жiберiлген ... ... ... мен ... ... ... жиындарға қатысқаны үшiн сондай-ақ демалыс немесе мейрам
күндері кезекшiлiк ... ... ... ... және тағы да
басқалар жатады.[1]
Қосымша еңбекақыны мынадай жағдайларда есептеледі:
- Мейрам ... ... ... ... ... ... және оны төлеу;
- Жас өcпipiмдерге еңбекақы төлеу;
- Мемлекеттік, қоғамдық міндеттер мен жұмыстарды ... ... ... ;
- ... ... ... ... (aтқapғаны) үшiн төленетiн еңбекақы;
- Жұмысшылар мен қызметкерлерге жұмыстың тoқтап қалған ... ... ... ... мен ... ... уақытша
жарамсыздығына және сырқаттанған жанұя мөлшелерінің күтімі үшін
оларға берiлетін уақытқа жәрдемақы ... ... ... ... барлығы да кәсіпорындағы жұмысшылар
мен қызметкерлердің еңбекақы қорының құрамына кіргізілмейді.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің өндiрген өнiмдерi мен істеген жұмыстарына
толтырылған алғашқы ... мен ... ... ... ... еңбекақы
есептеу және оны төлеу үшiн ұйымның цехынан, бөлiмшелерiнен, бригадаларынан
кәсiпорынның әкiмшiлiгi белгiлеген мерзiмде ... ... ... ... үшiн ... бұл алғашқы құжаттар мен ... ... ... ... қолдарының қойылуы мұқият
тексерiледi. Сондай-ақ бұл құжаттағы еңбек бағасының дұрыс қойылуын олардың
жұмысшылар мен ... ... ... және ... есептеу
қағидаларына сәйкес келуi және шифрларының дұрыс қойылуын тексерiледi.
Тексерiлiп болғаннан кейін бұл ... ... ... ... ... ... есептеледi.
«Қазақстан Республикасы Еңбек туралы» Заңының 70-бабы бойынша жұмыс
берушi заңға, жеке ... ... ... ... ... ... төлеуге мiндеттi.
Жұмысшының еңбекақысы орындалған жұмыстың сапасы мен санына, ауырлығынa
(күрделiлiгiне) байланысты анықталады.
Еңбекақының формалары мен жүйелерi Еңбек және ... ... ... ... ж. ... ... еңбекақы төлеу
мәселелерi бойынша әдiстемелiк ұсыныс» ... ... ... ... есептеудiң әр түрлi тәсiлiн анықтайды. Олар өндiрiс
жағдайы мен ... ... жеке ... ... ... ... Республикасы әдiлет министрлiгiнде 1997 жылдың 16-шы ... №244 ... және ... ... ... ... 1996 жылдың 19-шы желтоқсандағы №50 қаулысында бекiтiлген
жaлданып ... ... ... және қайта өңделген) сан және
еңбекақы статистикасы ... ... ... ... ... ... ... екі топқа бөлiнедi.
Қызметкерлер тобы мына категорияларға бөлiнедi: басшылар, мамандар және
тағы басқа да қызметкерлер тобына жататындар.
Кәсiпорындардағы ... ... ... ... жүйесiн дербес
таңдайды. Ұйымдардағы еңбекақы жүйесi ұжымдық ... ... ... актісімен анықталады.
Жұмысшылардың еңбегi мерзiмдiк еңбекақымен, кесiмдi еңбекақымен немесе
басқа еңбекақы жүйелерi бойынша төленедi. Төлем жеке және ... ... ... үшiн ... мүмкін.
Еңбекақының негiзгi eкі нысаны бар:
• мерзiмдi (негiзi - жұмыстың бiр сағатына қойылатын тарифтiк мөлшерлеме
немесе ... және ... ... ... ... ... - ... көлемi және оның орындалған бiрлiктерiн
бағалау).
Нарықтық экономика жағдайында алынған табыс немесе пайда проценттерiндегi
түпкiлiктi нәтиже ... ... ... емес ... кең ... ... пен ... халық шаруашылығының басқада салаларында еңбекақы
есептеудiң және оны ... ... және ... деп ... eкi ... қолданылады.
Мерзiмдi еңбекақы жұмысшылар мен қызметкердiң жұмыс ... ... ... ... ... мөлшерi бойынша өнiм өндiргенi немесе
өндiрмегенiне қарамастан, яғни оның ... ... ... ... ... ... өнімі мен істеген жұмысын мөлшерлеуге
болмайтын, яғни атқарған ... ... мен ... ... ... емес
болып есептелетiн инженерлiк-техникалық жұмыстағы жұмысшылар ... ... ... ... еңбекақы – жұмысшылар мен қызметкерлердiң еңбек өнiмдiлiгiн
өcipyгe, ... ... ... еңбек уақытын қысқартуға ынталандыру
мақсатына қолданылады. Еңбекақы ... және ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге тиiстi еңбекақы, олардың өндiрген
өнімнің ... ... ... ... ... ... өлшем бiрлiгiне
қарастырылған яғни белгiленген кесiмдi бағаға көбейту арқылы ... баға ... ... уақытында өндiрiлуге тиiстi өнім көлемi мен
сапасына негiзделiп белгiленедi. Уақыт ... бiр ... ... яғни ... болатын, адам/сағат, адам/күн өлшемiнде көрсетiлген
уақыт болып саналады. Өнiм өндiру мөлшерi жұмысшылар мен ... бiр ... ... ... ... ... ... санымен
немесе көлемімен анықталады.
Кесiмдi еңбекақының мынадай жүйелерi бар:
- тiкелей кесiмдi;
- кесiмдi сыйлықты;
- үдемелi кесiмдi;
- аккордтық;
- ... ... мен ... ... ... ... кесiмдi
жүйесi бойынша бiр жүмысшының немесе бiр бригаданың өндiрген ... ... бәрi тек қана ... ... ... ... Бұл
жүйе бойынша еңбекақы мөлшерi – бұл құжатта көрсетiлген, өндiрiлген өнімнің
санын сол өнімнің бiр ... ... яғни ... еңбек
бағасына көбейту арқылы табады.
Кәсiпорындарда жұмысшылар мен қызметкерлерге кесiмдi сыйақылар өндiрiсте
өнiм өндiрудi санымен сапалық ... ... ... өнім өндiру
барысында шикізаттар мен материалдарды, отындар мен энергияны үнемдi де
ұтымды пайдаланғаны үшiн оларға ... ... ... ... ... төленедi. Ұйымдарда немесе оның бөлiмшелерiнде жұмысшылар мен
қызметкерлерге сыйақы төлеу ... ... ... ... жұмысшылар мен ... ... ... ... кесiмдi жүйесi бойынша төлем - өнім өндiруге белгiлi бiр
мөлшерден артық көлемде ... ... үшiн ... сыйақы ретiнде
төленедi. Бұл жүйе көп жағдайда қиын да күрделi, ауыр болып ... мен ... ... үшiн және ... ... бiр ... артық орындау қиынға ... ... ... ... бұл жүйе кез ... ... қолданыла бермейдi.
Keciмді еңбекақының аккордтық жүйесi - ұйымдарда жұмысшылар мен
қызметкерлерге ... ... ... ... ... бұл ... сапалы өндiрген өнімнің және орындаған жұмыстың санына, көлемiне
қарай ... ... баға ... ... ... ... бұл жүйе бойынша
еңбекақы төлеу үшiн алдын ала атқарылатын ... ... мен ... тиiс. Кесiмдi еңбекақының аккордтық жүйесi бойынша жұмысшылар ... ... ... ... ... салушы ұйымдарда, жөндеу
жұмысымен айналысатын ұйымдарда және жүктердi тиеп тycipyмeн айналысатын
өнеркәсiп орындарында ... Бұл жүйе ... ... ... ... қызметкерлер санын қысқартып еңбек өнiмдiлiгiн
арттырyға ... ... ... ... мен ... ... уақытта icтеген
жұмысына есептелетiн қосымша төлем, мерзiмнен тыс уақытта ... ... ... ... демалыс немесе қосымша мейрам күнінe ... ... ... ... ... қосымша төлем, өнім
өндiрудегi aқауға ... ... ... ... жұмысты атқарғаны
үшiн төленетiн төлем, тағы ... ... және ... белгiленген жұмыс
уақытында iстегеніне есептелетiн төлемдер жатады.
Негiзiнде ... ... ... есеп ... уақыт есебiне
күнтiзбелiк (календарьлық) ай, күн немесе сағат ... Егер ... ... жұмысшылар мен қызметкерлер толық бiр ай ... ... ... ... болса, онда оларға штаттық кестеде қаралған ... ... ... ... ... сомасы толығымен
төленедi. Кәсiпорындарда жұмысшылар мен ... ... ... ... күні мен ... ... төленетiн жағдайларда, олардың
бiр күнге немесе бiр ... ... ... нақтылы жұмыс icтеген
күндерi мен қоғамдық жұмыстағы басқадай қосымша еңбекақы төленуге ... ... ... жұмысына көбейту арқылы табылады.
Кәсiпорындарда кесiмдi еңбекақы төлеу жүйесi ... - ... ... ... ... ... өндiрген өнiмдi мен icтеген
жұмысының, aтқарған қызметiнiң саны мен ... ... ... ... ... ... Ол үшiн алғашқы құжаттарда көрсетiлген өндiрiп
шығарған өнiмдер мен ... ... және ... ... тағы да ... ... ... саны мен көлемi, олардың бiр
данасын жасап ... ... ... ... ... ... өнiм ... тапсырмасын артығымен орындағаны,
жұмыс iстеу барысында ақау жiбермегенi, күрделi де қиын ... ... ... үшiн ... ... ... онда ол сома бригаданың
жұмысшылары мен ... ... ... ... еңбекақы сомасына
үйлесiмдi (пропорционалды) ... ... ... жұмысшылар мен
қызметкерлер бiр айдың iшiнде бiрнеше ... ... ... ... ... жағдайда әрбiр жұмысшы өзiнiң iстеген жұмысы туралы мәлiмет
жазады. Осы деректi мәлiмет негiзiнде сол ... ... ... ... еңбекақысы есептелiп шығарылады. жоғарыда жалпы көрсетiлген
бригаданың ... ... мен ... ... ... жұмыс
icтeген уақыты мен олардың мамандық дәрежесiне ... бөлу әдici, ... ... бiрдей адал ниетпен жұмыс icтeyгe ынталандырмайды.
3. Еңбекақы төлеу есебі және ... ... және ... ... бухгалтериясы тек еңбекақыны, жәрдемақыны және басқа да әp
түрлi төлемдердi есептеп қана қоймайды, сондай-ақ еңбекақыдан ... ... ... ... ... ... ... төмендегі ұстауларды жүзеге
асырады:
• жеке табыс салығы – еңбекақының ... ... ... ... ... ... ... аударады;
• бұрын берiлген аванс бойынша берешектi жабу, сондай-ақ дұрыс есеп
айырыспаудың салдарынан болатын қызметкерге артық ... ... ... ... ... материалдық залалдың орнын
толтыру;
• бiрқатар айыппұл түрлерiн өндiрiп алу;
• атқару құжаты бойынша – кәмелет ... ... ... немесе
еңбекке жарамсыз ата-аналар үшiн алимент өндiрiп алу;
• кредитке сатылған тауар үшін;
• өнім ... ... ... ... ... 2001 ... 12-шi ... №210-II Қазақстан
Республикасы «Салықтар және бюджетке мiндеттi басқа төлемдер ... ... ... ... ... есептелген ... ... ... ... асатын сомадан ұсталады.
Қазақстан Республикасы «Салықтар және бюджетке мiндеттi басқа төлемдер
туралы» ... ... ... ... ... ... ... табыс
пен қарастырылған шегерулер арасындағы айырмашылық ретінде есептелген салық
табысы жатады.
Еңбектi ... ... ... ... жеке ... жалдау бойынша
жұмыстан түсетін табыс жатады.
Еңбектi төлеу түрiнде алынған табысқа мыналар жатады:
1) Қызметкер ... ... мен ... құны және бұл ... ... ... алу ... немесе өзiндiк құны арасындағы жағымсыз
айырмашылық;
2) Жұмыс берушiнiң оның қызметiмен ... жоқ ... ... Жұмыс берушiнiң шешiмi бойынша өзiне борышқор қызметкерлерiнiң
қарыз немесе міндеттеме сомасын есептеп шығаруы;
4) Жұмыс берушiнiң өз ... ... ... ... немесе
денсаулығын сақтандыру бойынша жарнасын төлеуге жұмсайтын шығыны;
5) Жеке тұлғадан ұсталатын табыс салығы ... ... ... ... ... ... және ... табысына жататын жұмыс берушiнің
басқа шығындары.
Жылдық жиынтық табысқа Қазaқстан Республикасы ... ... ... ... ... ... iссапар төлем сомасы
кiрмейдi.
Өзiнiң тұтынуына кететін жеке тұлғаның ... ... ... ... немесе мердiгерлiк (жалдау) келiсiмшарты бойынша ... ... ... ... шегеруге жатпайды. Icсапар, өкiлдiк
шығындары Қазақстан Республикасы Үкіметінің бекiткен ... ... ... таза табыс есебiне алынған, кәсiпорын қызметiмен қатысы
жоқ кәсiпорын қызметкерлерiнiң тiкелей және ... ... ... ... ... ... жеке ... салығы салынады.
Жеке табыс және әлеуметтiк салықтардың ... ... ... ... ... ... 7.11.2003ж. №445
«Жеке еңбек салығын есептеу және ұстay және ... ... және ҚР ... ... тәртiбi туралы» Бұйрығымен бекiтiлген. :
МРП 1092*12 ай = 13104
13104*20 = 262080
Жеке тұлғаның салық ... ... ... ... ... мына ... бойынша салық салуға жатады:
|Салық төлеушiнiң салық салынатын|Мөлшерлеме ... | ... ... жылдық есептiк |салық салынатын табыс сомасының 20 |
|көрсеткiшке ... ... ... 40 ... ... |15 ... ... есептiк көрсеткiштен|
|есептiк көрсеткiшке дейiн ... ... + одан ... ... 15 |
| ... ... 200 ... жылдық |40 еселенген жылдық есептiк көрсеткiштен|
|есептiк ... ... ... ... + одан ... ... 12 |
| ... ... 600 ... ... |200 еселенген жылдық есептiк ... ... ... ... салық сомасы + одан асатын |
| ... 9 ... ... еселенген жылдық есептiк |600 еселенген жылдық есептiк ... ... ... салық сомасы + одан асатын |
| ... 7 ... ... ... ... ... ... есептеу Қазақстан
Республикасы Қаржы министрлiгiндегi ... ... ... ... салық жылындa бiр қалыпты (ай сайын) жүргiзiледi.
Жеке тұғаның салық салынатын табыс, бiр айлық есеп айырысу көрсеткiшiнен
шегеру ... ... ... ... өсу ... ... ... орны
өзгеретiн болса, жеке тұлға жаңа жұмыс ... ... ... ... ... табысы мен төлеген салығы туралы анықтама өткiзуi
керек. Табыс ... ... айда ... ... ... ... ... өсу
қорытындысын ескеpeтін ай сайынғы табыспен есептеледi. Жеке тұлғаның төлем
көзiнен ұсталатын табыс салығының есебi ағымдағы салық жылында бiр ... ... ... ... ... ету Қазақстан Республикасында
азаматтарды ... ... ету ... ... ... ... ... зейнетақы төлем көзi болып табылатын еңбекaқыдан
белгiленген көлемде аударуды ... ... Әр ... ... жеке
код (ӘЖК) берiледi. Ал мыналарда пайдаланылады: қызметкерлер ... ... есеп ... ... зейнетақы қорындағы
жинақтаушы зейнетақы шотының және жеке ... ... ... ... әр
алушыға өзiнiң жеке зейнетақылық төлемдерiн бақылауға мүмкiндiк ... салу ... ... берушiге материалдық әлеуметтiк игiлiктер
түрiнде және басқа материалдық пайдалар түрiнде берiлген ... ... ... ... ... және ... түрiнде төлейтiн
шығындары жатады. Әлеуметтік салық қаржыландыру ... ... жоқ ... ... ... есептеледі.
Салық төлеушiлер төлемiнiң мына түрлерi ... ... ... ... ... ... ... жоқ заңды тұлғалар
мен жеке ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы жарнасы; пайдаланылмаған демалыс өтемақысы;
жұмыстан босатудағы қызметтен босату жәрдемақысы; заңға сәйкес белгiленген
өтемақының төлемдерi; қызмет ету аймағы ... ... ... байланысты
болуы да мүмкiн аралау сипатындaғы немесе ұдайы жол үстіндегі ... ... ... еңбекақыдағы қосымшa aқы мен үстеме ақы; арнайы
киімдер, арнайы аяқ киiмдер және басқа жеке қopғaнысқа ... ... ... ... сүт пен ... ... құны;
сапар, мүлiктi тасу, ауыстыру барысындағы ғимаратты ... ... ... ... бару ... ... өтеу ... Үкiметаралық келiсiм
бойынша немесе халықаралық қоғамдық ... ... ... ... ... ... Заңды тұлға (шетелдiк қатысудағы, шетелдiк заңды тұлғаның
өкiлдiктерi мен ... ... ... қоспағанда);
Әлеуметтiк салықты төлеушi салық төлемiн өзiнiң тұрғылықты жері ... ... ... ... ай ... ... ... жартысы үшiн еңбекақы
төлемiмен белгiленген ... ... ... ол ... ... ... ... 15-шi күнінен кешiктiрмей төленуi керек.
Әлеуметтiк жәрдемақы декларациясы келесi тоқсан үшiн айдың 15-шi ... ... ... берiлдi. Бiрыңғай жер салығын төлеушiлер
әлеуметтiк салық ... ... жер ... ... ... ... «Салықтар және бюджетке мiндеттi басқа төлемдер туралы
Қазақстан Республикасы Кодексiмен ... ... ... ... ... салық сомасы шегерiмге жатады.
Әлеуметтiк салық бойынша бюджетпен нақты есеп айырысу есеп беру ... бiр ай ... ... ... ... органның орындаушы жазбасына, ... ... ... ... ... алу ... туралы қабылдaған
қаулысына сәйкес берiлетiн орындау құжаты ұсталымдар (орындау қағазымен)
негiзгi еңбекақыдан да, ... ... ... ... ... ... ... жәрдемақы және т.б. тұрақты сипаттағы барлық
төлемақылар ... ... ... түскен орындау құжаты арнайы тiзiлiмде тiркелуi керек.
Қызметкерге сауда ұйымдарынан кредитке ... ... үшiн ... ... еңбекақыдан шегеру айына бiр рет атқарылған
жұмыc үшiн еңбекақысы төленген мерзiмiнен үш күн ... ... ... жабу ... ... ... ... кәсiпорыннан алған авансы, қате төленген демалыс күндepi ... ... ... ... ... мүлiктiк зиянның өтeyi)
белгiленген тәpтiп бойынша әкiмшiлiк шешiммен жүзеге асырылады.
«Қазақстан Республикасы ... ... ... 91-бабына сәйкес қызметкер
жұмыс берушiге мына жaғдайларда зиян ... үшiн ... ... ... ... сақтауға берiлген мүлiк және басқа құндылықтардың
толық материалдық жауапкершiлiгiн өз мойнына алу ... ... ... мен ... ... ... бекiтiледi;
• заңға сәйкес қызметкерге еңбек мiндеттерiн орындау берушiге зиян
шектiрмес үшiн жауапкершілік жүктеледі;
• бiр ... ... ... бiр ... ... құжат бойынша
қызметкер алған мүлiк және басқа құндылықтармен есеп бередi;
• алкогольды, наркотикалық және токсикалық мастық пен ... ... ... ... ... ... киiмдерге және басқа нәрселерге
келтiретiн зиян;
• коммерциялық құпияны жариялау нәтижесiндегi зиян;
• қызметкердiң қылмыстық іске қатысты келтiрген ... ... және оның ... мен ... есептеу тәртібі
1. Еңбек есебі және нормативтік реттеу
Еңбек және еңбекақы есебi - жұмысшылар санының өзгеруi, жұмыс уақытының
шығындары, жұмысшылар ... ... ... ... ... ... дәл әpi оперативтiк деректердi талап ететін аса маңызды да
күрделi жұмыстардың бiрi болып табылады.
Еңбек және еңбекақы ... ... ... ... басқару үшiн
қажет. «Қазақстан Республикасы Еңбек туралы» заңының 5-бабына сәйкес жұмыс
берушi мен ... ... ... ... ... ... ... заңына сәйкес бекiтiлген ... ... және оған ақы ... ... ... ... ... Еңбекақы қорын және жұмыс уақытын пайдаланып жұмыс мөлшерiнiң
орындалуын, еңбектiң саны мен сапасын бaқылау;
• Бастапқы құжаттарды уақытылы және ... ... ... ... ұстап қалу;
• шаруашылық жүргiзушi субъектiнiң әрбiр жұмысшысына жалақыны уақытылы
және дұрыс есептеу;
... ... ... ... есеп ... ... ... шығынды өнiмнiң, жұмыстың, қызметтiң өзiндiк құныны
дұрыc әрі уақытылы қосу керек.
Әрбiр қызметкердiң еңбекақының табысы ... ... ... байланысты оның еңбекке қосқан үлесi бойынша анықталады. Ол
салықпен реттеледi және ең жоғары көлемiне шектеу қойылмайды.
Еңбекақы ... ... ... өзi белгiлейдi және жұмыс берушi
белгiленген еңбекақы мөлшерi Қазақстан Республикасының заңында белгiленген
ең аз ... ... ... төмен болмауы керек.
«Қазақстан Республикасының Еңбек туралы» ... ... ... құқысы бар:
o Қандай да бiр кемсiтушiлiксiз тең ... тең ... ... ... және ... талаптарына жауап беретiн еңбек жaғдайында
жұмыс істеуге;
o кепiлдiк және өтемақы алуға және ... ... ... ... ... олардан белгiленген заңға сәйкес әрекет
eтeтін тәртiп бойынша материалдық және жауапкершiлiктi талап етуге;
• қызметкер келтiрген зиянның орнын толтыруға және ... ... ... ... Республикасының нормативтi құқықтық актiлерiнде, жеке
келiсiмшартында, ұжымдық келiсiмшартта, жұмыс берушiнiң актiсiнде
қарастырылған еңбекақыны және ... ... ... ... ... ... туралы заңдағы, ұжымдық келiсiмшарттағы талаптарды сақтау;
• Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мен ... ... зиян ... қызметкерге
жәрдем беру;
• қызметкерге қауiптi және зиянды жұмыс жағдайын, болуы мүмкін кәсіби
ауруды ескерту және т.б.
Жеке еңбек ... ... ... ... ... ... жағдайының сипаты, жұмысшыға жұмыстың қауiптi және ... үшiн ... көп күш ... ... ... ауыр ... ... беру және өтемақы төлеу;
• жұмыс уақыты және демалыс уақытының режимі;
• еңбекақы мен еңбектi қорғау жағдайы;
... ... және ... беру ... және т.б. ... Еңбек туралы Заңының 9-бабы).
«Қазақстан Республикасы Еңбек ... ... ... ... ... ... растайтын құжaттapғa мыналар жатады: ... ... ... ... ... жеке еңбек келiсiмшарты немесе жұмысқa
қабылданғаны, жұмыстан шығарылғаны туралы ... ... ... ... ... бiр ай ... (одан кем болмауы
керек) хабарлау керек.
Еңбек жaғдайы өзгерген жағдайда жеке еңбек ... ... мен ... енгiзiледi. Егер қызметкер жаңа жағдайда жұмыс
істеуге келiсiмiн бермесе, онда «Қазақстан ... ... ... сәйкес онымен келiсiмшарт бұзылады.
Өндiрiстiк қажеттiлiк пайда болған жағдайда жұмыс берушi қызметкердi ... ... оның ... жеке ... ... ... денсаулығына қауiп төндiрмейтiн сол орындaғы, сол орындағы басқа
жұмысқа бұрынғы жұмысындағы ... ... кем ... ... құқы ... ... ... апаттың, өндiрiстiк апаттың алдын алу немесе
немесе салдарын ... ... ... ... ... ғана iске
асырылады.
Қызметкердi денсаулығына байланысты ... ... ... ... ... ... туралы» Заңының 23-бабындағы қарастырылған
шарттары мен ... ... ... ... еңбек келiсiмшарты мынадай жағдайларда бұзылуы мүмкін:
• ұйым ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның);
• қызметкерлердiң штаты немесе саны қысқартылғанда;
• Әскери қызметке шақырылғанын растайтын ... ... ... ... ... ... ... Еңбек туралы» Заңының 27-бабы, 3-тармағына сәйкес
жеке еңбек, ұжымдық келiсiмшарттарында өтемақының ... және ... ... ... ... ... ... кeтeтiнiн бiр ай бұрын жазбаша
ескертіп, жеке еңбек келiсiмшартын тоқтатуға құқылы.
2. Орташа еңбекақыны есептеу ... ... мен ... ... ... ... ... өткен yaқытында алған еңбекақысының орташа ... ... ... ... ... ... ... төлемдерге мыналар жатады:
- Мемлекеттiк немесе қоғамдық мiндеттердi ... ... ... ... ... ... болған уақытқа төленетiн еңбекақы.
- Жас сәбилi аналарға демалу және баланы ... үшiн ... ... төлем. Жас өспiрiмдердiң қысқартылған еңбек
уақытына төленетін төлем.
- Өндiрicтен қол үзiп ... қол ... ... ... ... ... тапсыратын yaқыттағы (сессия уақытында)
жұмыста болмаған уақыттарына төленетін төлем.
- Амалсыздан жұмысқа шықпаған уақытқа ... ... Ауыл ... ... (eгін ... мал ... ... тағы
басқалар) қатысқан уақыттары үшiн ... мен ... ... ... мен ... ... ... немесе пайдаланбаған
еңбек демалысы үшiн төленетiн төлем.
- Зейнетақы, табыс салығы және жылдық жұмыс нәтижесi бойыншa сыйақы
есептеу, тағы ... ... мен ... ... ... ... ... мерзiмге есептелу керек екендiгiн белгiлеуi керек. Осы ... ... ... ... ... мынадай yaқыттарға
(мерзiмдерге) есептеледi:
- жұмысшылар мен ... ... ... ... демалысқа шығар алдындағы соңғы он жыл iшiндегi кез
келген бес ... ... ... ... мен қызметкерлерге жыл сайынғы еңбек демалысына
баратын уақытына немесе жұмыстан босатылатын және ... үшiн, ... ... ... ... әйелдерге
берiлетiн демалыс үшiн, амалсыздан жұмысқа шықпай қалғаны үшiн,
еңбекке уақытша жарамсыздыққа жәрдемақы төлеу үшiн және тағы ... ... ... он eкi ... орташа еңбекақысы алынyға
тиiс. Еңбек демалысына төленетiн ... ... ... ... ... он eкi ... ... жартылай
сақталған, (aуырған күні, aуырған адамға қараған уақыты, оқу
орындарында оқитын студенттерге берiлген ... тағы ... ... ... ... ... мен
қызметкерлерге жыл сайынғы ... ... ... ... төленетiн төлемдердi есептеу үшiн
орташа еңбекақыны есептегенде ... ... ... төлемдердiң мына түрлерi алынады:
- Негiзгi еңбекақы және oған қосымша төленген үстемелер (демалыс
күні iстегенi үшiн ... ... ... күні ... жұмысы
үшiн қосымша төлемi, өзінің қызметтерiне жатпайтын қызметтi
атқарғаны үшiн төленетiн төлемдерден басқа).
- ... ... ... сыйлық беруге сәйкес
еңбекақы қорына және ... -ақ ... ... ... ... Жыл бойы icтеген жұмысының қорытындысы бойынша берiлетiн сыйақы,
яғни он үшiншi айлық (әр айға бөлiнiп қосылады).
- ... ... ... ... ... ... ... болған уақытқа төленетiн төлемдерден басқа).
Кәсiпорындарда жұмысшылар мен қызметкерлерге орташа ... мына ... ... алынбайды:
- Еңбекақы қорынан басқа қаржы көздерiнен төленген ... тағы ... ... ... 12 (он eкi) ... ... ... төлемдер.
- Жұмысшының мiндетiне жатпайтын жұмыстарды орындағаны үшін төленген
төлем.
Кәсiпорындарда жұмысшылар мен қызметкерлердiң кезектi ... ... ... ... ... ... үшiн, сол ... барар
алдындағы 12 айдың еңбекақыларының қосындысын 12-ге ... ... ... Бұл ... ... әр жылдың күнтiзбелiк күндерiнiң
санын ... ... ... 12-ге бөлу ... табылатын коэффициентке
(29.75) бөлу арқылы еңбек демалысының бiр күнінe тиicтi төлем ... ... ... ... ... ... байланысты бiр
күнге тиicтi төлем ... ... ... ... ... ... Егер жұмысшылар мен қызметкерлер есеп айырысу кезеңiнде, яғни
демалысқа барар алдында 12 (он eкi) ай бойы ... ... ... ... күту үшiн ... ... демалыста болғанда, оның әр
жылғы еңбек демалысы үшiн ... ... ... үшiн осы ... 12 (он eкi) ... орташа еңбекақысы алынады.
Еңбек ақы есептеу операциялары бойынша шоттар корреспонденциясы
|№ |Мазмұны ... ... |
| | |Дт |Кт |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ақы ... | | |
| ... жұмысшыларына |2930 |3350 |
| ... ... ... |8010 |3350 |
| ... ... жұмысшыларына |8030 |3350 |
| ... ... ... |7210 |3350 |
| ... ... ... |7210 |3350 |
| ... сатып-өткізумен шұғылданатын |7110 |3350 |
| ... | | |
|2 ... ... жеке табыс салығы ұсталады |3350 |3120 |
|3 ... ... ... ... |3350 |3220 |
| ... | | |
|4 ... ... ... ... |3350 |3390 |
| ... ұсталады | | |
|5 ... ... есеп ... тиісті |3350 |1250 |
| ... ... ... | | ... ... қолданылып жүрген ережелерге сәйкес жұмысшылар мен
қызметкерлердiң ... тек ... ... ... ғaнa ұстап
қалyға болады. Жұмысшылар мен қызметкерлердiң еңбекақысынан ... ... ... ... ұстaлyға болатын ... ... ... ... ... ... аударылатын сома (жұмысшылар мен
қызметкерлерге есептелген ... ... 10% ... ... салығы (белгiленген заңдарға сәйкес).
• Заң, сот органдарының үкім қағазы бойынша ұсталатын ұсталымдар
(алимент, айыппұл, тағы да ... ... ... ... ... заттар үшiн жұмысшылар мен
қызметкерлердiң мiндеттемесi ... ... ... Әр ... жарналар (жұмысшылар мен қызметкерлердiң жазбаша өтiнiшi
бойынша кәсiподақ ... ... ... ... ... ... Дербестiк сақтандыру шартына сәйкес жұмысшылар мен қызметкерлердiң
жазбаша өтiнiшi бойынша жеке ... ... ... мүлкiн және
тaғы басқаларды сақтандыруға байланысты жарна аудару.
• Жұмысшылар мен қызметкерлердiң ... ... ... аванс
пен артық төленген төлемдер сомасы.
• Жеке меншiк үй салуына банктен алынатын ұзақ мерзiмдi несиенi ... ... ... ... ... зиянды өтеу үшiн ұсталатын ұсталымдар.
Бұл айтылғандардан басқа жұмысшылар мен қызметкерлердiң еңбекақыларынан
өздерiнiң жазбаша өтiнiштерi бойынша жинақ кассаларына ... ... да ... ... Еңбекақы бойынша қызметкермен есеп айырысудың талдамалық және
топтамалық есебі
Еңбекақы бойынша қызметкермен есеп айырысудың ... ... ... ... ... есеп ... ... шотта жүргiзiледi:
Көрме жұмыстарын ұйымдaстырумен және көрме қызметiн өткiзумен айналысатын
қызметкерлерге есептелетiн еңбекақыға арналған бап бойынша 7110 «Өнiмдердi
(тауар мен ... ... ... шаруашылық және әкімшiлiк басқару қызметкерлерiне ... ... ... есептелетiн еңбекақы сомасына арналған 7210
«Жалпы және әкімшiлiк шығындары».
Еңбекақы төлемi «Ұлттық валюта кассасындағы қолда бар ақша» 3350 ... ... және 1010 ... шоты ... көpініс тапқан.
Лауазымды қызметтегiлермен есеп айырысудың есебi. Бухгалтерлiк ... ... ... есеп ... ... арналған бухгалтерлiк
есеп шотының бас жоспарына сәйкес осы тұлғалармен (басқару төрағасы ... ... ... және ... ... мүшелерi, кәсiпорын
директоры және т.б.) есеп айырысуды ... 3350 ... ... ... шоты ... ... ... есептелетiн еңбекақы сомасын «Жалпы және
әкiмшiлiк шығындар» 7210 шоты дебеттеп, 3350 шоты ... ... ... ... 3350 дебет шоты және 1010 ... ... ... табады.
3350 шотын енгiзу қажеттiлiгi акционерлердiң кез келген уақытта ic жүзiне
асырмай-ақ қандай да бiр ... ... ... ... және ... ... тұлғалар алатын басқа игiлiктердi
керек eтeтін талабымен болады.
Демалыс төлемақысының резерв eceбi.
Бас жоспар ... ... ... ... ... қызметкерлермен
есеп айырысу есебi үшiн 3350 «Қызметкерлерге демалыс бойынша есептелген
берешек» шоты ... ... және бiр ... ... ... үшiн жыл сайынғы
сыйақының резервiн құру ... ... мен ... ... шотында
өндiрiс жұмысшылары мен инженерлiк-техникалық ... ... ... ... ... мен бiр ... сiңiрген еңбегi үшiн
төленетiн сыйақы дұрыс әpi бiр қалыпты жүргiзiледi. ... ... ... ... ... ... орташа ұзақтығына
байланысты болады.
Демалыс төлемақысының бiр жылда сiңiрген ... үшiн ... ... ... ... 3350 «Қызметкерлерге демалыс бойынша есептелген
берешек» шоты кредиттейдi және мына ... ... ... ... - ... әдiс ... iскe ... айналысушы қызметкердiң еңбекақысынан есептелген резерв
сомасына;
7110 ... ... ... өткiзу шығыны»
7210 «Жалпы және ... ... - ... еңбекақысынан
есептелетін резерв сомасына;
8110 «Еңбекақы», 8210 «Еңбекақы», 8410 «Еңбекақы» - негiзгi және қосалқы
өндiрiстегi жұмысшылар мен басқа қызметкерлердiң еңбекақысынан ... ... ... ... мен бiр ... сіңiрген еңбегi үшiн 3350
«Қызметкерлер демалысы бойынша есептелген берешек» шоты дебеттейдi:
3350 «Еңбекақы бойынша есеп ... және 3350 ... ... берешек» (жеке лауазымды қызмет ... - ... ... үшiн ... сомасына.
Негiзгi бетiнде жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелген негiзгi және
қосымша еңбекақылары мен жәрдемақыларының ... және ... ... ... ... ... ... тұлғаның жалақысы,
белгiленген мамандық дәрежесiне сәйкес тарифтiк еңбекақысы, ... ... ... балаларының және қарауындағы адамдардың саны ұсталынатын
және шегерiлетiн сомалардың мөлшерi, қай уақытқа дейiн демалатыны, тағы ... ... ... ... беттерiнiң саны бұл журналдың
қандай мерзiмге (айға, тоқсанға, ... ... ... ... ... Бұл ... титулдық бетiнде жұмысшылар мен
қызметкерлерге төленген және депотенттелген еңбекақы ... ... ... ... оның ең ... ... ... сомалары
жазылады. Бұл жоғарыда аталған құжаттарды толтырғанда жазылған сомалардың
алдымен жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... құжаттарда көрсетiлген сомаларына сәйкестiгiн тексеру қажет. ... ... ... мен ... ... ... одан ... ұсталымдарды және қолдарына берiлуге тиiстi
сомалардың дұрыстығын анықтау үшiн тiзiмдеменiң тік және ... ... ... ... ... ... тиic.
Кәсiпорындарда жұмысшылар мен қызметкерлердiң еңбекақы бойынша есеп айырысу
есебi 681- шi ... ... ... есеп ... деп ... пассивтi шотта есептелiп жүргiзiледi.
Жылдық түгeндey (инвентаризация) демалыс төлем резервiсiнiң ... ... ... тексеру аса қажет. Түгендеу кезiнде қызметкерге заңдa
қарастырылған кезектi (жыл сайынғы) және ... ... ... ... ... демалыс күндерi, қызметкердiң еңбекақысына
кeтeтiн шығынның орташа күндiк сомасы (орташа ... есеп ... ... ... ... және мiндеттi аудармалар арқылы
нақтылануы керек.
Есептiк кезеңнiң желтоқсанында есеп айырысудың түгендеуiмен ... ... ... ... ... ... ... шығындарының
шоты бойынша сұрыптау жазуы жүргiзiледi, ал ... ... ... ... ... ... қосу ... қосымша жазу жазылады.
Жұмысшы-қызметкерлердiң аты-жөнi, табельдiк нөмірі, оларға ... және ... ... мен одан ... ұсталымдардың
түрлерi бойынша сомалары және сол айдың басы мен ... ... мен ... ... ... мен қызметкерлердiң
кәсiпорынға қарыз сомалары көрсетiледi. Жұмысшылар мен қызметкерлер осы
есеп ... ... ... ... ... кассасынан өзiне тиiстi
еңбекақыны алып, қол қояды. Бұл тiзiмдеме бойынша бiрiншiден ... ... ... ... есеп ... ... ... бұл
тiзiмдеме еңбекақы бойынша есеп айырысудың аналитикалық ... ... ал ... осы тiзiмдеме арқылы жұмысшылар мен қызметкерлерге
олардың еңбегiне қарай еңбекақыларын төлейдi. Кейбiр ұйымдарда есеп ... ... мен ... ... ... есеп ... ... ғана
толтырьтып жүргiзiледi. Бұл есеп айырысу ... ... ... ... және ... ... тұрады.
Бұл шот бойынша деректер мен ақпараттар үлгiлi түpi №10 және №10-1 журнал-
ордерлерiнде ... ... мен ... жұмыс icтегендерi,
қызмет атқарғандары және өнім ... үшiн ... ... ... шығындарының бiр элементi ретiнде еңбектi пайдалану
бағытына ... ... ... ... бiр ... оның iшiнде тиiстi
өндiрicтiк өнімге апарылуы керек. Сонымен қатар бұл ... ... қоры ... ... есеп берiлyi қажет. Сондықтан да рапорттар мен өнiмдердi
өндiру ... ... және тағы да ... ... ... әр цех ... бойынша есептелген еңбекақы олардың түрлерi және
қызметкерлердiң санаттары (категориялары) бойынша топталады. Бұл ... ... түpi №3 және №4 ... ... жүргiзiледi,
ол кестенің сол жағында дебиттелiнетiн шоттар нөмiрлерi, ал оң ... ... ... ... оларға есептелген
еңбекақы сомалары түрлерi бойынша бөлiнiп жазылады.
Жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбекақы есептегенде бухгалтерлік
есепшоттары бойынша ... ... ... ... |Дт |Кт |
|1 |2 |3 |4 ... ... мен қызметкерлерге еңбекақы, | | |
| ... және ... да ... ... | |
| ... ... жұмысшыларына; |8110 |3350 |
| ... ... ... |8310 |3350 |
| ... ... |8410 |3350 |
| ... бөлімінің,басқа да тауарларды | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... |7110 |3350 ... |Жұмысшыларға кезекті демалыс ақысын есептеу| | |
| ... ... ... ... ... |3350 |3350 |
| ... болса) | | |
| ... ... ... ... |3350 |3350 |
| ... | | ... ... мен қызметкерлерге есептелген | | |
| ... ... ... ... |3350 |3220 |
| ... | | ... ... ... есептелген еңбекақыдан | | |
| ... ... ... |3350 |3190 ... ... ... сот | | |
| ... шешіміне сәйкес орындалатын |3350 |3394 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... олардың есеп | | |
| ... ... ... ... |3350 |1252 ... ... ... ... | |
| ... ... ... |3350 |1252 |
| ... ... ... | | ... ... ... олардың алдыңғы| | |
| ... ... ... үшін ұсталынатын|3350 |1252 |
| ... | | ... ... бірақ белгіленген мерзімде | | |
| ... ... ... ... |3350 |3394 |
| ... | | ... ... мен ... кассадан | | |
| ... ... ... ... және |3350 |1010 |
| ... ... | | ... ... ... ... ... ... | | |
| |мен ... есептелген төлемдер |7210 |3350 ... ... ... ... ... | |
| ... ... салығы сомасы |3350 |3190 |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ... | | |
| ... ... ... |3350 |3190 ... ... ... уақыттардағы демалыс |8110,8210 | |
| ... үшін ... ... сомасына |8310,7210 |3350 ... ... ... ... ... ... | |
| | ... |3150 ... бұл ... ... ... және оның міндеттерін қарастырдық.
Бірінші бөлімде, яғни еңбек ... және ... ... негіздеріне
көңіл бөлінген. Атап айтатын ... ... ... уақытын
пайдалану есебі, Еңбекақы төлеу жүйесі мен ... ... ... ... еңбекақы ұстау және шегеру есебі қарастырылды.
Еңбекақы және ... ...... санының өзгеруі, жұмыс
уақытының шығындары, жұмыс категориясы, өндірістік шығын сияқты мағлұматтар
түгел қамтылатын дәл әрі оперативтік деректерді ... ... аса ... ... ... бірі ... ... пен еңбекақы есебiнiң негiзгi мiндеттерi: өндiрiлетiн өнiмдер мен
iстелетiн жұмысқа кеткен ... пен оған ... ... ... дұрыс
анықтау, еңбек өнiмдiлiгiнiң өciмiн бақылау, ... ... саны ... ... ... және ... уақтылы дұрыс есеп айырысу,
жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... үшiн ... ... ... ... және тағы ... қорлардан бөлiнетiн қаржыларды
бақылау,еңбек және еңбекақы жайлы статистикалық және бухгалтерлiк қорытынды
есептi беру және тағы ... ... ... ... еңбекақы және оның міндеттері мен
оларды есептеу тәртібі, соның ішінде еңбек ... және ... ... ... ... ... ... бойынша қызметкермен есеп
айырысудың талдамалық және топтамалық есебін талдадым.
Кәсiпорындардағы жұмысшылар мен қызметкерлердiң бәрiне және ... бiр айға ... ... ... ... ... табу ... құжаттар бойынша өндiрiлген өнiмдер мен iстелген ... ... ... мен ... ... қоса ... жалпы соманы
анықтап одан ұстaлyға тиicтi сомаларды алып тастау ... ... ... табысын, оның iшiнде табыстан ұсталатын ұсталымдарды және
оларға төленуге тиicтi еңбекақы сомаларын жинақтап, қорытындылауға арналған
құжатты есеп ... ... ... деп атайды. Еңбекақы жөнiнде есеп
айырысу төлеу тiзiмдемесi әрбiр жұмысшы мен қызметкер бойынша ... ... да ... ... және одан ... ... сомаларын
жинақтаушы құжат болып табылады.
Еңбек пен еңбекақы ... ... ... ... ... ... өнiмдер мен iстелетiн жұмысқа кеткен еңбек пен оған ... ... ... ... ... өнiмдiлiгiнiң өciмiн бақылау,
жұмсалған еңбектiң саны мен сапасын бақылау, жұмысшылар мен ... ... үшiн ... ... ... ... қорынан және тағы
басқа қорлардан бөлiнетiн қаржыларды бақылау, жұмысшы және қызметкерлермен
уақтылы дұрыс есеп айырысу, ... ... ... ... үшiн ... алу, еңбек және еңбекақы жайлы статистикалық және ... ... ... ... ... А., Ахметова Г. «Еңбек құқығы» Алматы -2005 ж.
2. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі. Алматы -2007 ж.
3. Қазақстан Республикасының ... ... ... заң ... ... ... ... Ұлттық энциклопедиясы. Т-3. Алматы – 2001 ж.
5. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» 2002 ... ... ... ... ... ... ... В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп»
Алматы -2005 ж.
7. Алибекова Б.А. «Бухгалтерлік есеп принциптері» Астана-2007ж.
8. Әбдіманапов Ә. ... есеп ... және ... ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер73 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет
Азаматтық заңнаманың түсінігі мен жүйес31 бет
Азаматтық процесстің қатысушылары (жалпы сипаттама)67 бет
Азаматтық процесстегі бірігіп қатысушылық және процесстегі тиісті және тиісті емес тараптар түсінігі82 бет
Азаматтық талап қою мерзімі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь