Халықтық басқарудың мұратты ең жақсы түрі өкілетті басқару болып табылады

Онда жоғарғы бөлім немесе мемлекеттік басқару құқы, бүкіл қоғамға жыататын, онда оның үстіне, әрбір азамат басқаруда тек дауысқа ие болып қана қоймай, бірақ тағы ең болмаса кей уақытта жергілікті немесе мемлекеттік әр түрлі қоғамдық қызыметтерді өзі атқара отырып, елді шын басқаруға қатыса алатын халақтық басқарудың мұратты ең жақсы түрі осындай болатынын дәлелдеу қиын емес.
Бұл қағиданы бағалау үшін, олар соңғы тарауда қалай көрсетілгендей, өздері мен өздері қайсыбір басқару түрінің жетістіктері туралы ұғымда көрініс табатын, екі жақтарға қатысы бойынша оны қарастыру керек: біріншіден, бұл басқару түрі қаншама қоғамдық істерде әлде қашан өмір сүретін адамгершілік, ақыл.ойлық және әрекетшіл күштер арқылы жақсы жүргізуге мүмкіндік туғызады және екіншіден, бұл басқару қаншама көптен бері өмір сүріп тұрған күштерді дамытады немесе құлдыратады.
Басқарудың мұраты ең жетілген формасы, (бәлкім осы жөнінде еске алудың өзі керек пе), ол қоғамда оның өркениетінің кез келген дәрежесінде қолданылатыны, атап айтқанда мәнісін білдірмейді, бірақ ол, қолданыла отырып, сонымен бірге игілікті салдардың ең көп жиынтығын беретінге жатад. Халықтың басқару,қалай тікелей, солай болашақта да осыған ұқсас сипатқа ие. Халықтың қазіргі жақсы тұрмыс халіне қатысты, оның пайдалары, адамдық істермен байланысты, кез келген басқа жайға қарағанда әділетті және көбірек қолданылатын, екі бастамаларға негізделген. Біріншісі, қашан мүдделі адамның өзі оларды қорғауға қатысатын болса, тек сонда әркімнің және бірінің құқылары мен мүдделері әбден қорғалатындығы болып табыладын. Екіншісі, халықтың жалпы жақсы тұрмыс халі үлкен дәрежеге жеткендігінде және бұл жақсы тұрмыс халі үшін еңбек ететін және өзіндік күштердің қосындысы мен әртүрлілігінде шамалас кең таралуында тұр.
Бұл екі қағидаларды, осы жағдайда көбірек қолданылатын, формаға келтіре отырып, оларға басқа біреу әкелетін, зұлымдықтардан қаншама қауіпсіз екендігі, соншама оларда өздерін өздері қорғауға күші бар екендігінен тәуелділігін, біз көре аламаыз, және де олар, қашан басқалардан бөлек немесе бірге, басқалардың олар үшін істейтінінен гөрі өз ара келісім
        
        Милль, Джон, Стюарт
(1806-1873), ағылшын философы және экономисі. Лондонда 1806 жылы
20 мамырында шотландық ... және ... Ост – ... ... қызымет орнына ие болған. Джеймс
Милль отбасында дүниеге келген. Табиғатынан Джон Милль
дарынды бала болды. Сәбилік шағынан Джон грекше оқи алды
және ... Рим ... жаза ... ... оған он төрт жас
толғанда және білім алуы аяқталды деп есептегенде оның өзі
айтқандай, ол замандастарының алдында ... ... ... жинады.
Біршама парасаттық қасиеттерге ие бола отырып, Миль сол
мезгілде жастық шағындағы қыңырлығымен ерекшеленді,
тұйық және салқын қанды болды. 1823 жылы ол ... ... ... және ... ... бас ... қызыметіне және өмірінің аяғына дейін
материалдық дербестікке тәуелсіздікке ... ... ... ... алға баса ... «Европаның ақыл-ойлық қайта
өркендеуі оның қоғамдық жаңғыруының алдын алатынына сенімді
болған ... ... ... оқу әдебиетін жасап шығаруға
бағыттады. Өзінің «Логика жүйесінде», оларға сай ... ... туа ... ... мен ... ... делінетін, философияның сол бағыттарын ол сынға
алды. Керісінше білім ... ... ... ... қабілеттілікпен қосылған тәжірибеге
сүенеді, деп ол дәләлдейді,табиғи ғылымдар сияқты,
моральдық ғылымдар да ... ... ... ... бұл ... ... ... басылымында,
«Утилитаризм», «Сэр Уильям Гамильтонның философиясын
зерттеу» және басқа шығармаларында ... ... ... ... ... ... Рикардо
идеяларына негізделген, дегенмен оның қорытындылары
радиокалдылау сипатта болды. Автордың пікірі ... ... жеке ... ... ... керек. Ол табиғи заңдардың
өзгеріссіздігі туралы классикалық мектептің ... ... ... ... және ... адам ... ... алатындығын көрсетті. Жалдамалы еңбек
жүйесінің орнына Милль, олар жұмыскерлер ... ... және ... ... жүргізетін
кооперативтік қауымдастықтар жүйесін енгізуді
усынды. Оларды өз еңбегімен ол тапқан құралдарға деген
құқықты әрбір ... ... ... ... ... ... табыстарға Милль қатаң салықтарды енгізуді
талап етті. Нәтижесінде, деп пайымдады ол, жаңа капиталдың
құралуы тийылады, өнеркәсіптің дамуы мен халықтың
өсімітоқтатылады. Осындай «статикалық ... ... беру мен ... ... ... ... бос ... көбейді. 1867 жылы Милль әйелдердің
теңдігіне арналған қоғамды құруға қатысты және ... өз ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншікті енгізуді
қолдады және өмір баянын аяқтай бастады.
Дж. Ст. Милль
Толғаулар
Басқарудың қабілеттілігі
Яковлевтің басылымы
Санктпетербург
үлкен мәскеулік бойынша №4
Юлий Андреевич Бокрамның баспаханасында
1863
ІІІ тарау
Халықтық ... ... ең ... түрі ... ... ... .
Онда жоғарғы бөлім немесе мемлекеттік басқару құқы, бүкіл
қоғамға жыататын, онда оның ... ... ... тек ... ие болып қана қоймай, бірақ тағы
ең болмаса кей уақытта жергілікті немесе мемлекеттік әр түрлі
қоғамдық қызыметтерді өзі ... ... елді шын ... ... ... ... ... ең жақсы түрі
осындай болатынын дәлелдеу қиын емес.
Бұл қағиданы бағалау үшін, олар соңғы тарауда қалай
көрсетілгендей, ... мен ... ... ... ... туралы ұғымда көрініс табатын, екі
жақтарға қатысы бойынша оны қарастыру керек: біріншіден,
бұл басқару түрі қаншама ... ... әлде ... ... ... ақыл-ойлық және әрекетшіл күштер
арқылы жақсы жүргізуге мүмкіндік туғызады және екіншіден,
бұл ... ... ... бері өмір ... тұрған күштерді
дамытады немесе құлдыратады.
Басқарудың мұраты ең жетілген формасы, (бәлкім осы жөнінде еске
алудың өзі керек пе), ол ... оның ... кез ... ... атап ... мәнісін білдірмейді,
бірақ ол, қолданыла отырып, сонымен бірге игілікті салдардың ең
көп жиынтығын беретінге жатад. Халықтың басқару,қалай тікелей,
солай ... да ... ... ... ие. Халықтың қазіргі
жақсы тұрмыс халіне қатысты, оның ... ... ... кез ... ... ... ... әділетті және
көбірек қолданылатын, екі бастамаларға негізделген.
Біріншісі, қашан мүдделі адамның өзі оларды қорғауға
қатысатын болса, тек сонда әркімнің және бірінің ... ... ... ... болып табыладын. Екіншісі,
халықтың жалпы жақсы тұрмыс халі үлкен дәрежеге жеткендігінде
және бұл жақсы тұрмыс халі үшін еңбек ететін және ... ... мен ... ... кең
таралуында тұр.
Бұл екі қағидаларды, осы жағдайда көбірек қолданылатын, формаға
келтіре отырып, ... ... ... ... зұлымдықтардан
қаншама қауіпсіз екендігі, соншама оларда өздерін өздері
қорғауға күші бар екендігінен тәуелділігін, біз көре
аламаыз, және де олар, қашан ... ... ... ... олар үшін ... гөрі өз ара
келісім бойынша өздері істей алатынға көбірек тиісті
болып, тек өздері ... ... ... сонда
табиғатпен табысты күресе алады.
Бірінші ой желісі - әрбір жеке тұлға өзінің жеке құқықтары мен
мүдделерінің жалғыз сенімді сақтаушысы ... ... ... оның ... қозғалғанда өз ісін жүргізуге қабілетті,
әрбір адам оларды басшылыққа алатын, сол дұрыс ақылдың
қарапайым ерекшелігіне жатады. Саяси ... ... ... оған көп ... ... ... ... ретінде, оны қуана айыптауға
алғаш шығарып қояды. Оларға адамдар жалпы өзінің басқалардан,
кім оған жақын болған, ... кім ... ... да, ... ... қашан жоғалғанда-сол кезден коммунизм тек
жүзеге асатын болып қана ... ... ... ... ... ... бұл уақыт қашан келгенде, ол,
күдіксіз іс жүзінде көрініс табады. Бұл ... ... ... ... ... ілімді
қолдайтын, Қазіргі ұйымдардың сол қорғаушыларының
арасында мүлдем танымал емес. Дегенмен, бүкіл ... ... ... тиіс ... сол ... осыған ерекше тоқтап жасаудың қажеті жоқ. Маған
қастыстыға келсек, онда ... ... ... ... қазір адамдардың таңдаулы бөлігенде жүзеге аса алады.
Ал кейін бәрінеде тарала алады дегенді, еш қиындықсыз жібере
аламын. Егер ... ... ... ... ... түсе, онда
бұл тап әдейі және есеппен барлық басқаларын өзі ... ... ... ... сол ... біз ... ... жоқ: сондай бір тап шығарылып тасталған, және
оның мүдделері олардың табиғи ... ... ... біз ... бола ... деп, ... егер бұл мүдделер өздеріне көңіл аудартатын болса
да онда оларға тікелей мүдделі адамдардың қалай қарайтынынан
олар мүдделі басқаша көңіл аударады. ... ... ... деп ... басқаруға тура қатысудан мүлдем аласталған
деп есептеуге болады. Оған қатысып ... ... ... үшін ... ... ... шалу ... бар деп мен ойлаймын. Бірақ, бір кезде оларды
осындай ниет болды; дәлелдеме –жалақыны заң арқылы
төмендетудің табанды әректтері. Бірақ ... ... ... ... мүлдем басқа: олар көптеген
нәрселерді, әсіресе, өздерінің материалдық мүдделерін
жұмышы табы үшін құрбандыққа ... олар ... ... тыс ... ... ... ... тарихта
басқарушылар отандастарының өте кедей бөлігіне өздерінің
парыздарын өтеу тілегіне соншама шын ... ... Және ... ... ... оның ... ... болмаса бір рет қайсы бір жұмысшы адамның көгімен қарадыма?
Жұмысшылар табы мүдделі, қайсы бір мәселе қашан көтерілгенде,
қожайындар көзқарастары тұрғысынан емес, қандай ... ... олар оған ... ... ... ... кез ... басқа дауысқа
қарағанда, ақиқатқа жалпы сәкес болады деп, мен айтып
тұрғаным жоқ,- бірақ кейде ол оған өте жақын келеді. Тым
болмаса ... ... ... тиіс, сонда қазір оны
тек қана тыңдамай ал тіпті жай ғана білгісі де келмейді.
Еруілдер ісінде, ... ... ... ... тұтасымен қожайын жағында емес және жұмысшылардың
талаптары жай ғана ... емес ... ол ... ... ... әйтеуір біреуінің табылуы күмәнді. Бұл
мәселені зерттегендер, осындай көз қарастың ақиқаттан сондай
алыс екендігін ... ... егер ... ... ... сөз айта ... болса, онда мәселе қазіргідей
емес мүлдем басқаша және сондай үстіртін болудан алыс
талданатынын олар біледі.
Адамдық істерде бір қажетті шарт бар: біз ... ... шын ... ... ... біздің
өзіміз қолымызды жайып қойып отырмауымыз керек; бұл
қандай қатынаста болса да біз үшін ... ... ... ... біз өзіміздің жағдайларымыздың
мықты және ұтымды жақсартуына жете алатыны, бірақ онда да
анық ақиқат. Осы екі принциптердің қосылған ... ... ... ... ... ... пен ... қарсы тұра алды, және бүкіл басқаларына
қарағанда, үлкен дәрежедегі берекелікке жете де алды:
немесе олар өзіәнің, еркіндігін жоғалтқаннан кейін, ... ... ... ... ... бәрі ... ... бүкіл игіліктері қоғамның тек бір бөлігіне
таралғанын, онда бұл құқықпен бәрі бөлінбей пайдаланатын
болғандай, басқару да әзірше жалғыз тақуалдық тілек болып
қалғанын, тағы да ... өту ... ... ... ... ... жақындататын енді өзінің құндылығына ие;
әйтсе де, көптеген жағдайларда заттардың бар реттілінде,
тек жалғыз жақындау және мүмкін оның ... ... ... ... тарату, мұратты жетілген басқаруды
құрастыратын болып табылады. Қалай ол кім ... ... ... ... ... оны ... де айырылады; қоғамның шығарылып
тасталған мүшелері өз өзегінде өздерінің ізгі және қоғамдық
мақсаттарын көздеуде ынталылықтың және әуестіктің көп бөлігін
жоғалтады, ал ... ол ... ... ... ... ... мен мөлшерлес, жалпы игілікте
зардап шегеді.
Осындай түрде қоғамның нағыз берекелігіне және өмір сүріп
тұрған ұрықтың берекелігіне, қатысты мәселе де ... Егер ... ... ... ұлттық мінез-құлқына
тигізетін әсеріне көшсек, онда халықтық басқарудың бұл
қатынаста артықшылықтарға (егер тек бұл ... ... да ... ... ие ... ... көре аламыз.
Бұл мәселенің шешімі басқа, одан да маңыздылаудың шешілуінен
тәуелді: екі кәдімгі мінез-құлық қыртыстарының жігерлі және
еншардың, қайсысы адамзат ... ... ... ... ... ... басымдылыққа
ие болуға міндетті: сол, кім зұлымдықпен күресті жүргізетін
бе, немесе сол, кім оның ... ... ба; сол, ... ... келетін бе, немесе сол, кім өз
жағдайлардың игісі келетінбе?
Шіркеу әнін айтушыларға ортақ әуендер мен адамдардың
ұнаушылықтары енжар ... ... ... ... таң ... қоздырады бірақ ұяң және
көнгіш мінездер көп бөлігінде артығырақ болып көрінеді. ... ... ... ... ... сенімділік
сезімін күшейтеді: біз олармен ойымызға не келсе, соны
істей аламыз. Егер біз тек ... ... ... ... ... ... жеке жолымыздағы бір
аздау кедергі болып көрінеді. Бәрімен бітімге келуге дайын
адам, қауіпті бақталас ... ... ... ... ... қайтарып адамдардың тындырулары дегенмен,
артық әділ ештеңе де жоқ; оның үстіне, енжарлыға қайрат
сапасына ие бола алудан гөрі, әрекетшіл мінезге ... ... алу ... жеңілдеу.
Рухани артықшылықтардың үш түрлерінің арасында, яғни
парасаттылықтың, әрекетшілдікті және ... ... ... ... саналатыны туралы, алғашқы
екеуіне қатысты ешқандай күдік бола алмайды. Кез келген
парасатың артықшылық әрекетшіл ынталылықтың салдары ... ... ... ... жаңа ... ... жақынының игілігіне жасау, сынақ өткізуді
қалау, тіпті ақыл- ойлық, ... ... ... ... іс ... ... ... енжар қисынына сай келетін сапалар солғын және айқын
емес: ақыл иелері бұл ... ол ... тек ... ... ... ... ... Соған тоқтайды. Күшті
ойдың, армандарымен әуестенбей, ал ол ақиқатқа жететін
ойдың, айырмашылық белгісі – бұл алынған қоытындылардың
істе табысты қолданылуы. Егер іс ... ... жоқ ... онда идеялар дәл емес, анықталған
болып табылады және ойлау Пифагоршылықтар немесе Веданыц
мистикалық ... ... ... ... ... Практикалық әрекетіне қатысты бұл ақиқат одан да
анық. өмірге шынайы жақсартулар алып ... ... ... ... ... орын беретін, сол емес,
ал ол олармен күресетін, сол болып табылады. Өзіміздің жеке
пайдамызға біз қабылдап, алатын, сапалардың бәрі әрекетшіл
және қайратты мінездің ... Бір ... ... ... ... ... немесе азды сонымен бірге тұтас
қоғамның игілігімен жетілуіне де себебін енгізеді.
Бірақ біз егер, әдеп ... ... онда екі ... кем ... ... ... ... жай қарағанда
туындауы мүмкін. Діни пайымдардан тәуелсіз, енжар мінез
өзі үшін де, ... үшін де шын ... бола ... ... ... ол ... бола алады. Өзінің күй-жайымен риза болу
қашанда әдептік құндылық болып есептеледі. Бірақ өзімен
ризашылықты енжар мінездердің табиғи және қажетті
тиістілігі деп ... аса ... ... ... еді;
егер бұл жоқ болса, әдептік салдарлары қандай жағдай
болмаса да зиянды болады; ... да олар жоқ, ... ... алу тілегі адамды баурап болса, бірақ
қашан оның үстіне ол өзінің бұл игіліктерге жеткізетін құралды
ақылында таба ... онда кім ... әлде ... пайдаланып
келгендерге жеккөрушілік пен көзқызарлық оны тартып алады.
Өзінің жағдайларын жақсартуға ұмтылған адам, егер осында ол
өз мақсатына жетуге үміті ... онда ол, кім оған ... де, кім ... ... тұрғанға да, соларға
жылы қарайтын болады. Егер кпшілік осындай ... ... ... ... жағдай қолайлы
болмағандар, жалпы көңіл-күйлерінің ықпалында бола
отырып, өзінің сәтсіздігіне немесе ... ... ... ... жеке басының бақытсыздығына
тіркеп қояды. Керісінше оларды басқалар пайдаланғысы келген
адамдар және де оның үстіне өз жағынан ешқандай күш ... ... ... өздері үшін оны олар жасағысы
келмейтін тағдырға тұрақты түрде немесе күңкілдейді немесе
өздерінің өшпенділігін бақыттыларға деген жазғыруларда ағытады.
Өмірдегі табыстар еңбектенудің салдары ... ал ... ... ісі ... ... ... мінезінде ерекше
айырмашылық белгісі ретінде көре алмаушылық өрістейді.
Адамзат тегінде нағыз көрсеқызар халықтар-шығыстықтар.
Шығыс халықтарының ... ... ... бәр ... тым ... ... ... көрініп тұрады. Нағыз өмірде, бұл сарай, әдемі
нәесте, немесе тіпті әйтседе денсаулық немесе көңілді мінез
– құлық болсын, тым әлде бір ... ие ... ол ... ... ... құрастырады: оның көздарасымен
жүзеге асатын әсер кесірлі сөздің тиюі туралы жалпы
сенімнің таралуына сылтау болды. Мінезінің енжарлығы және
көрсеқызарлығы бойынша шығыс халықтарымен ... ... ... ... ... Испандықтар өздерінің
бүкіл адамдарын көрсеқызарлықпен қудалады, олардың бүкіл
өмірін уландырды және қоғамдық табыстылық майданында
оларға ерте тосқауыл қойды. ... Бұл ... мен ... ... бағыттыймын, түбінде ол
еркін халық болған, ұлы халық туралы ешқандай жәбірлеуші
сөздерді айттым деп ойламаймын; ол Еуропалық прогресстің
жалпы барысында енді жоғалтылған уақытты ... ... деп ... ... ... оның парасаты мен
қайраттылығына күмәнданып тұрған жоқ: Бұл ... олар үшін ... пен ... ... ... дәрі-дәрмек болатын, сондай тектіге жатады. Француздар өз
табиғатының мәнісі бойынша Оңтүстік халықтарының ... ... ... ... ... ... мен
котолицизмнің қос ықпалы жалпы көндіс және төзімді қылды;
олардың түсінігі бойынша, төзімділік негізінен ізгілік
болып табылады; және егер ... көре ... ... жоғарылау болатын, бәріне деген көрсеқызарлық оларда
тым айқын көрініс таппаса да, онда біз мұны олардың
мінезіндегі көптеген қарсы әсер ... ... ... көп жеке ... ... ... ... және тайсалмайтын қайратына
қарағанда, ол әйтсе де аздау табанды және көбірек үзікті
болғанмен, сонда да, қайда тек соған ... ... ... ... ... бағыттарды көрініс
тапқанын, қосып жазуға міндеттіміз.
Кез келген елде, күмәнсіз, олар тек қана ізденісте бола ... және ... ... ешқандай өзгерістерді
қаламайтын, өздерінің тағдырына риза адамдар да бар:
Әрине, осындай мінезділер басқаларға ешқандай көре
алмаушылықты танытпайды. Бірақ алғашқыда тағдыр мен
ризашылық болып көрінетін, іс ... ол ... ... ... және ... жайын көтеретін жігерлікке ие
болмай, басқаларды өзінің деңгейіне дейін төмендеткісі келетін,
жалқаулық және ... ... ... ... ... ... Егер біз ... ризашылықтың деректеріне
жақыннан қарайтын болсақ, онда олар тек сонда, қашан адам
өзінің материалдық күй-жайын жақсартуға немқұрайлы болып, ал
сонымен ... ... ... ... үшін ... ... ... тым болмаса, басқалардың игіліктері
туралы риһсыз қамқорлық танытса, біздің рақымшылығымызды олар
оята алады. Өзімен өзі разы адам, разы отбасы, егер
басқалардың бақытына ... ... ... болса, өзінің рухани жетілуі туралы
қамқорлық танытпаса, егер өзінің елі мен ... жету ... ... беру ... ойға келмесе, онда
олар бізде не көңіл білдіруді, не таңдануды ... ... ... ... біз ... ... ... пен
қайраттық жоқ болуына қосып қоямыз. Оны біз қолдайтын
ризашылық, қолы неге жете алмағанға соған ... ... алу ... егер оған жету одан ... нәрселерге жетумен сиыспаитын болса, түрлі
тілектердің салыстырмалы құндылықтарын дұрыс бағалауда
және кемірек маңызды нәрселерден өз еркімен бас тартуда ... бұл ... ... қалай ол өзінің тағдырын немесе
жақының тағдырын жақсартуға белсенділеу ұмтыла ... ... ... көрініс табады. Кім қарсы кездескен
жағдайлармен тұрақты түрде күші сынасатын, сол атап
айтқанда қандай қиындықтарды жеңу оның ... және ... ... жеңуге болса
да, бірақ табыстың мардымсыздығынан тым болмаса, оның
жағдайында, оған кіріспеседе болатынын біле ... біз, іс ... ... ... мінез өзінің
мәнісінде ең жақсы ғана емес, бірақ сонымен ... ... ең ... ... ол құрастыратын
сол сапаларды өзіне қабылдауға ең қабілетті деген
қорытындыға келеміз.
Ағылшындар мен солтүстік – американдықтардың белсенді
тайсалмайтын мінезі, олар өз қарайтын екінші
дәрежедегі ... ... ... тауысып
бітіреді делінетін жазғыруға тек сол қатынаста олар
лайық. ... ... ... ... ең жақсы үміттер
соған негізделуі тиіс екендігінде, оның мәнісі дәл сонда.
Әрбір сәтсіздікке француздардың әдетте ... ... ... ... ... деп ... ... Сол
халық, кім қате істі өзіне ұят деп есептейтін, кім жамандықтың
алдын алу ... және ... ... ... тура ... ... ақыр аяғында, адамзат тегінің жетілуіне ең көп
мүмкіндік туғызады. Егер бұл тілектер тек төменгі
шеңберде айналса, егер олар тек ... пен ... алыс ... оның тікелей нәтижесі, материалды табиғаттың үстінен
адамның құдіреттілігін шексіз таратудан, әлдебір басқа бола
қоймас; ... та ... өзі де аса зор ... және
қоғамдық істерді жасауға механикалық құралдарды
дайындауға, енді еркіндік береді. Қайда қуат болса,
оның істе қолданатын адамдарда табылады, оны ... ... тек ... ... жақсартуға ғана емес, сонымен
бірге адамның ішкі табиғатында жетілдіруге, олар қолданатын
болады. Әрекетсіздік, іскерсіздік, талапсыздық-қуаттың
қайсыбір жалған бағытынан қарағанда, ол ... ... ... ... ... міне сол кедергілер; егер олар
көпшілікте бар болса, оларды бірнеше белсенді адамдар кез
келген жалған бағытқа бағыттай алатын, сол ... ... Тек бұл күш адам ... ... ... ... ... жабайы күйде ұстап тұр.
Оларды жариялауда өздері қатысудың үлкен үлесіне ие ... ... мен ... ... ... қайда адам
өзінің әрекеті үшін бөтен сыртқы кедергілерді білмейтін,
адамдық қабілеттер мен сол жерде мүлдем басқасы жүзеге
асады және егер оларды ... ... деп ... онда ... ... ... айта алады және де оларды ауыстыруға
көндіре алады. Күдіксіз, дегенмен жартылай халықтың
басқаруда, бұл еркіндік пен бәрі, тіпті, олар
адамзаттықтың ... ... ... болса
да, енді пайдалана алады; бірақ қашан адам аяғында нық
тұрғанда, және соған өзі жатпайтын, қоғамның ... ... ол ... сол әсерден оның табыстылығы
тәуелді деп, ол ойламауға міндетті болғанда, адамдағы оның
өзіне деген сенімі мүлдем басқаша дамиды. Қашан бұл ... ... ... ... ... бері
пайдаланғанда, немесе оны алуға үміті болғанда, тек
сол жағдайда еркіндіктің адамның мінезіне ең жоғары қолайлы
әсері жүзеге асады. Бірақ бұл сезімнен, егер ... ... ... кей ... ол жіберілетін болса, оны
азамат қабылдап алатын, іс жүзіндегі дағды одан
маңыздылау. Олар өздерінің ... мен ... ... алатын жағдайлардың, адамдардың көпшілігінің
кәдуілгі өмірінде қалай аз кездесетініне, сол жағдайда әлі
күнге дейін жеткілікті ... ... ... ... ... жылжытатын махаббат
емес, ал оның ең нағыз қарапайым түріндегі,
пайдакүнемдік-өздерінің күнделікті
мұқтаждықтары жөніндегі қамқорлық түрінде; не
еңбектің өзі, не ... ... ... ... шектерінен шығатын, ойлары мен
сезімдері оларда оята алмайды; егер ... ... бар ... да, онда оларды оқуға деген қызығушы себеп
оларда жоқ; жағдайлардың көпшілік ... оны ақыл ... асып ... басқа адаммен байланысуға ода
мүмкіндік болмайды. Қоғамдық әрекет белгілі бір дәрежеге
дейін бұл барлық кемістіктерді толықтырады. Егер ... ... ... ... ... онда оны ... ... өзі оны тәрбиелейді. Ежелгідегі
қоғамдық құрлыспен әдептік кемшіліктеріне ... ... ... ... ұжымдар афиндік
азаматтың ағартылуының жалпы деңгейін, көнедегі немесе
жаңадағы, бірде –бір ... ... ... таба
алмайтын, сондай биіктікке дейін көтерді. Дәлелдері біздің
Грецияның ұлы тарихшыларымыздың әрбір бетінде ... ... ... халықтың ақылы мен жігеріне күштілеу әсер ету
үшін, оларды ұлы шешендер ең жақсысы деп есептеген, ... ... тек ... берсек болады. Дегенмен осындай
дәрежеліктен алыс болса да, осыған ұқсас түрдегі
игіліктерді.
Англядағы орта сословиенің төменгі таптары ант ... ... ... және ... жергілікті шеркеу
бөлімшелерінде азаматтық лауазымдарды атқаруға деген
міндеттілік әкеледі; әйтсе де көбнесе олар
жетпегенімен, бұл лауазымдар да қызқа мерзімді
болса да, оларды бұл жағдайда ... ... мен ... ... ... ... ... дегенмен ол бермегенімен- солардың
бәрінде, оларды атқаратын адам, ұғымдары мен қабілеттерінің
дамуы барысында, кім өмір бойы тігін ... ... ... ... ... дүкенде жайылған тауарларды
стаып тұрғанға қарағанда, мүлдем басқа жан бола алады. Осындай
қызыметтер оның ... ... одан да ... игі ... Мұнда ол жеке өзінің ісін талқылауға шақырмайды;
мұнда екі мүдделердің қақтығысы жағдайында, ол жеке
ұнатуларын ... ала ... олар ... игілік
үшін өмір сүретін, принциптер мен ерекшеліктерді ол өзінің
әрбір қадамында іске қолдануға міндетті; осындай істе ол
әдетте көбірек дамыған және бұл ... көп ... ... адамдарды әріптестері ретінде алуы керек; осындай жанасу
ода ортақ игілікке деген түсінушілік пен жан ... ... Ол өзін ... ... ... ... және ... мүдделерге жеке өзінікіне
сияқты қарайтын болады. Қайда қоғамдық рухани тәрбиелеудің
осындай мектебі болмаса онда, жоғарғы ... ... ... ... ... мен ... ... басқа,
қоғамға деген қайсыбір міндеттілікке жеке адамдар ие бола
алады, деген саланың болуы да күманды. Ол жерде қоғамдық
мүдделерге ... ... ... жоқ. Бұл ... ... ... және парыз жөніндегі кез келген ұғымдар
тұлға немесе отбасымен ... ... ... Адам ... ... ... ... туралы ойламайтын болады:
ол керісінше басқалардан тек ізденушілерді көреді, және де
белгілі шамада, реті ... ... ... ... да
кет әрі емес. Көршілер енді одақтас немесе жолдас болмайды
себебі олар өзара орта пайда үшін ешқандай істе
бірікпегендіктен. Сондықтан оның өзіне ... бола ... ... ... ... жоқ ... ... жеке адамгершілікте
зардап шегеді. Осы барлық жағдайларды пайымдау нәтижесінде,
ол азаматтық қоғамдардың ... ... ... ... ... басқарудың формасы онда бүкіл халық басқаруға
қатысуға жіберілетін; кез ... ... ... ең ұсақ ... қолайлы болатын; бүкіл қоғамның даму дәрежесі
қалай тек мүмкіндік беретіндей, басқаруға халықтың қатысуы
соншама зор ... ... ... ... оған ... басқару үшін болашақта артық ештеңе қаланбайтын, дәл
сол болады, ... ... біз ... ... бір кішігірім
қаланың аумағында асып түсетін, елде әркім басқарудың тек ең
мардымсыз үлесіне жеке қатыса алтындақтан,-онда сондықтан
халықтық басқаруды ... ... түрі ... ол
қолданылатын болса, бәрін де ол өкіметтік басқару болып
табылады.
VIІ- тарау
Шын және жалған демократия; ... ... және ... өкілеттігі.
Біз әлде қашан көргендей, өкіметтік демократияда тасаланған
қауіптер екі текті болады: біріншіден, өкілдік мәжілістегі
ол оны да бақылайтын, ... ... ... дамытуының
төмен дәрежесіне қауіпі; және екіншіден, егер заңдар, бір
сословиегие жататын адамдардан тұратын сандық көпшілікпен
қабылданса, ондағы сословиелік заң шығару қауіпі. Енді
өзінің ... ... оған тән ... ... ол ... осы ... ... солай қаншама ұйымдастыруға болатындығын, біз
қарастырып өтелік.
Әдетте осыған өкіметтіліктің демократиялық сипатын шектеумен,
яғни дауыс беру ... ... ... азды тарылта отырып,
жетуге тырысады.Бірақ егер мәселені алдын ала ұғынсақ, ... ... ... алыс ... ... ... қайсыбір тап құрастыратын, демократиядағы шүбәсіз
тең құқылықтың жоқтығы мен біршама арта түседі, ал керісінше
үстем таптың пайдасына ... ... ... ... Әдетте демократия туралы ұғымда тіптен әр түрлі
идеялар шатастырылады.Оның таза идеясы ... ... ... біркелкі өкілеттік арқылы басқарылатындығында тұр.
Бірақ осыған деін демократия ұғымында және іс жүзінде, қайда
тұтас халық бұл халықтың тек жалғыз ... ... ... ... ... ... идея ... тең құқылығының синонимі (баламасы)болып
табылады; онымен араластыратын, екіншісі, бір ол іс
жүзінде дауысқа ие ... ... ... ... ... ... ... Бұл қазір өмір сүріп
тұрған, дауыс берудің сол тәртібінің міндетті салдары болып
табылады; ... іс ... ... ... ... айырылған болып қала береді.
Бұл екі идеяларды ауыстыру жеңіл; бірақ оның есесіне кәдімгідей
ақылы бар адамға шынайы түрде көрінуі үшін ... ... ... Егер ... күші бар ... осылай болар да еді; оның арасында, егер ол тек ... ... ... идея, едәуір күрделісі сияқты да
адамның ойына сондай қиындықпен енеді. ... ... аз ... ... орын ... керек деп ойлауға
дағдыланған; осыны өзіне де түсініп алып, ары қарай
бармаса да болады деп, олар ойлай ... ... ... ... ... және ... мүлдем
шығарып тастаудың арасында орташа жай тағы бар екендігі
олардың басына келмейді. Өкілеттік мәжілісте қайсыбір
мәселені талқылағанда азшылық өкіл ... ... Тең ... демократияда (халықтық өкілдер
өздерімен өз партияларының пікірлерін білдіреді, деп
ұйғарсақ) халықтың көпшілігі, өзінің өкілдері арқылы,
азшылықтан үстем болуы керек.
Бірақ осыдан, ... өз ... ие ... ... ... Егер ... ... үстінен басымдылық танытуы
міндетті болса, онда бұл көпшілік барлық дауыстарға ие, ал
азшылық бірде-бір дауысқа ие болмауы ... ... Бұл ... ... тыңдалмауы керек дегенді
білдіреді ме? Тек жалғыз ұзақ уақытты және ... ... ... ... ... ... ... келтіре
алады. Тең құқылы демократияда әрбір партия пропорцоналды
санда өз өкілдеріне ие болуға міндетті. Сайлаушылардың
көпшілігінде өкілдердің көпшілігі де ... ... ... ... да өздерінікінің болуы
міндетті.Пропорционалды түрде олар көпшіліктегі
сияқты сондай өкілеттілікке ие ... ... Егер ... ... онда тең ... жоқ, ал тек тең құқықсыздық
пенартықшылық бар: халықтың бір бөлігі ... ... бұл ... оған құқы ... ... ... алынып қойылған және бұл кез келген әділетті
үкіметтің,және әсіресе ол тең құқықты өзінің негізгі
идеясы деп ... ... ... ... одан тек ... ... ... принципті силамау солай болып қала
береді; қайда дауыс беруде қоғамның бір мүшесі басқасы мен
соншама бір мәністе болмағанда, сонда тең ... ... ... бұл ... ... азшылық зардап шекпейді. Осыған ұқсас
құрылысы бар демократия тіпті өзінің айқын мақсатына да жете
алмайды, яғни ол, ... ... саны ... билікті бермейді. Мұнда қарама -қарсылық
жиі болып тұрады, билік көпшіліктің көпшілігіне тиеді, ал ол
тұтастықтың тек азшылығын ... ... және ... ... ... ең ... ... бұл оны шеткі
салдарға дейін жеткізу. Айталық, қайсыбір елде барлық азаматтар
дауыс берудің бірдей құқығын пайдаланады, және әрбір жерде
сайлау таласты болды, және ... ... ... Бұл ... ... шығарады және өзінің
жеке шамалы көпшілігі шешімдерінің негізінде тағы маңызды
шараларды қабылдайды.Кім бұл шешімдімдердің халықтың
көпшілігінің тілектерімен сәйкес екендігіне ... ... ... ... ... өкіметтілігінен айырылды,
шешім қабылдаушылар дауыстары да болмайды; соның арасында
олардың барлығы, ал олардың бір шама бөлігі ықшамал
түрде, енді ... ... ... ... ... ... қазіргі өкілдерге қарсы дауыс берді.
Қалған сайлаушылардың жартысына жуығы, олар да бұл
шараларға қарсы болғандықтан, өкілдерін жөнелтті. Басым
келетін пікірдің ұлттың тек азшылығына ... ... ... ... ол, өмір ... тұрған мекемелердің күшімен
үстемтапты құрастыратын, сол сословиенің көпшілігімен
білдіріледі. Егер демократия деп көпшіліктің белгілі
басымдылығын ұйғарсақ онда оны барлық жеке ... ... ... көрсету құқын беру арқылы қамтамасыз етіге
болады. Егер қайсыбір партия, әлде ереуіл салдарынан немесе
түзілген тәртіп салдарынан, одан ... ... ... көпшілікке емес, ал есептеудің кез келген басқа
тәсілінен шығатын азшылықты құрастыратын партияға
берілетін болады.Бірақ осындай қалыпқа тек бір ... ... ... әр ... пікірлер басым
болғандықтан, бір жердегі азшылық басқасында
көпшілік бола алады; тұтас алғанда әрбір пікір
өкілдердің пропорционалды саны мен білдіріледі. Бұл
қазіргі үйреншікті реттілікте жалпы ... Егер де ... онда ... ... ... ... ... көзге анық көрінер еді. Дауыс беру құқы едеәуір
дәрежеде қалай жылдам кеңейтілсе осындай тәртіп бірақ
сол мезгілде солай бұзылады, егер дауыс беру құқы ... ... онда ол онан ... ... ... ... ... көпшілік жұмысшы табынан
құрастырылады, және егер, оны шешуге бұл таптар
басқаларымен келісімде болмайтын, қайсыбір сұрақ кездессе,
онда соңғылары өзінің ... ... ... да, ие ... келген мүмкіндігінен айырылатын болады. Өкілдеріне ие
болуға деген бүкіл ... ... ... ... ... олар ... бере алатын, бірде-бір мүшені. Парламентте таба
алмауы, тіпті қазір, үлкен қиынсыздық емес пе? ... ... ... ... ... екі ... Ламбет пен Финсбериден (қалай жалпы ойланғандай) екі сатып
алушыға (*) ие болуы, әділетті ме? Жоғары білімді және ... көп ... ... ... ... ... басым бөлігі өкілдерге немесе мүлдем ие
емес, немесе кімді ... ... ие. ... партиясына жатпайтын, сайлаушылардың өз өкілдері
жоқ. Осы партияны құрастыратын, тұлғалардың көбі ... ие ... ... ... сенімдері дауыстардың
ең көп сонымен қолдау тапқанымен, әйтседе олар ... ... ... ... ... ... олар қабылдауға тиіс болды. Осындай жай
күй, кейбір жағдайларда, егер де азшылық мүлдем дауысқа ие
болмайтынымен ... ... ... сонда, көпшілік
тым болмаса, (*) Финсбери, Мерилебон, Ламбет Лондонның
бөліктері. Аудармашы ескерт№ ол партияның пікір жақсылау
көрсете алатын, кандидатты еркін тағайындай алар еді; ... ... ... ұтылып қалудан қауіптеніп,
партия кім оның ұранымен бірінші келгенге немесе жергілікті
партиялардың көсемдері қолдайтын тұлғаларға ... ... ... ... таза (осындай
пікіге олар сирек лайық болады) дегенді тіпті жібермесе, яғни
олар жеке мүдделерінің ықпалымен ... ... ... ... ол ... күшті қарсы әрекетті
кездестірмейтін, яғни өзіндік ерекшелігі жоқ және
сенімдерінде табансыз ...... ... ... ештеңеге ие емес,
үміткерді таңдауға ықтиярсыз көрінеді. Құрама штаттар бұл
қатынаста таң ... ... бола ... ... ең ... ... ... өзінің қабілетті
кандидаттарының (үміткерлерінің) арасынан қайсыбірін,
осындай адам ұзақ уақыт бойы бәрінің көз алдында болды ... ... ... бөлігінде қарсылықты қоздыра алады
деген желеумен, ұсынуға бара алмайды, және де бүкіл дауыстарды,
оны ... ... алға ... ... ... ... ... оларды сенімді біріктіре алмайды.
Ендеше, тіпті ең үлкен партиямен сайланған, шындығында, ... ... ... ... тек оның сол үлесінің тиімділігін
білдіре алады. Басқасына қарағанда қаржылы ... ... ... ... өз ... ... танып
қоя алады; және бұл қаржылықты бақытсыздыққа орай ортақ
игілікті жоқтайтын басқалардан гөрі өздерінің жеке
мүдделерін көздейтін, партияның сол бөлігінен
жылдамырақ тауып алуға болады. ... ... ... әрбір бөлігі veto құқына ие. Жалпы
айтқада, сайлаулар ол өзіне ең жасқаншақ, ең тар
көзқарасты және қараңғы нанымдардың ең көп жинағына ие,
немесе ол ... ... ... ... мақтап
ұсынатын көпшіліктің сол бөлігімен шешіледі. Азшылыққа
қалдырылатын сайлау құқы, ол үшін пайдасыз, көпшілікті өзінің
мүсәпірлеу және ең көп ... ... ... ... үшін ... етеді.
Көпшілік бұл келеңсіздікті мойындайды, бірақ оны билік
еркіндігі үшін шарасыз әділ құны деп есепдейді, мұнда
ешқандай ғажап жоқ; соңғы уақытқа ... ... ... пікірі тап осындай.Бұл келеңсіздікті түземейтін
деп есептейтін әдет, тіпті көпшілік оны түзетудің құралдарын
іздеуді ... ... ... дейін тамырланады.
Емдеу мүмкіндігінен үміт үздірген сырқаттың өзін
терістеуге дейін жиі ретте тек бір ... ... ... оған қарсы кез келген құрал сүйсінбеушілікпен
қабылданады, ал оны ұсынатынға, ол көмекті емес, ... ... ... ... қарай бастайды. Адамдар
жамандыққа сондай дәрежеге дейін үйренгендіктен, ... деп, ... оны егер ... десе де болатындай
есептей бастайды. Келеңсіздік емделе ие жоқ па, бірақ кім
онымен қиналмаса, кім табылған құралға қуанбаса,- сол
еркіндіктің нашар құрметтеушісі. Енді ... ... ... шығарып тастау басқару еркіндігінің қажетті
және табиғи салдары емес; керісінше оның мәні сайлаушылардың
санына ... ... ... болып табылатын,
демократия принципімен ол тек байланысты ғана емес, бірақ
тіпті оған тура ... ... мәні – ... ... ... ... ... жоқ,
ал тек оның маңдайшасы бар.
Бұл пайымдаулардың күшін ... бір ... ... және
сезінгендер, солар келеңсіздікті түзетуде түрлі шараларды
ұсынады. Лорд Джон Россель реформа жөніндегі ... ... ... ... үш ... ... ... олардың арасында әрбір тек екеуіне
ғана дауыс берсін деген, шартты қойды. Мистер ... ... ... ... еске сала отырып, Россельді жазғырды: Мистер Д,
Израэли консервативтік партияның мемлекеттік адамы тек
құралдарды ... ... ... және ... ойлап, өзінен бір рет болса да айныса, оған өзінің
көңілін білдіруден жаратпаушылықпен бас тартуы қажет
екндігіне, ... ... ... ... Д, ... адасуы (Сэр Джон Пакинктон осыдан кейін
жуық арада одан бөлінеді бұл оған ... ... ... ... көсемдердің консервативтік бастауларды аз
түсінетіндігінің көптеген басқаларының арасындағы
өміршең мысалды көрсетеді.Біз саяси партиялардан ... ... ... және оларды іске
қашан қосуды білуде, соншама айбындылықпен түсінушілікті
талап етпейміз; біз тек, әрбір партия ... ... ... ... және ... ... сол
да жақсы болар еді, деп айтқымыз келеді. Егер консервативтік
партия барлық консервативтік шаралар үшін ... үшін ... ... онда Англия өте
қуанышты болар еді. Біз сонда соншама ұзақ, бүгінгілері
де, көптеген басқалары да сол және басқа бастамаларға едәуір
қатысқандықтан, сол ... ... ... ... ... ... заңдылығы бойынша топастау түсінігімен ерекшеленетін,
консервативтік партия өзінде, олар үшін ол жауап беруге
міндетті, осы тектегі одан да артық ... ие. ... таза ... ... бірақ берік және кең
бастауларға негізделген, егер шаралар ұсынылса, тіпті
либералдар оларды ... ... ... ... оның ... ... оған қайсарлықпен бас салады.
Әрбір сайлаушы тек бір кандидатқа дауыс берсін деп, басқалары
да ұсынады. Осы жобалардың әрқайсысы, қоғамның үштен біріне
тең ... одан ... ... ... беру ... пайдаланатын
болса, егер тек ол қайсы бір артыққа ... ... ... таңдауға азшылыққа мүмкіндікке беріледі.
Егер де, мистер Джемс Гарт Маршалдың ойлы кітапшасында қалай
ұсынылғандай, ... ... үш ... ие ... ... ... ... бәрін бір кандидатқа бере алса,
онда бұл нәтижеге ... ... ... ... еді. ... ... ... паллиативтік құралдан көп
нәрсені көрсетпейді, мақсатқа да тым жетілмеген түрде жете
алады, өйткені үшінші үлесті құрастырмайтын кез ... ... олар көп ... ... дәл ... ... егер тек олар ... аймақтарда,
шашыраңқы болса, өкілдерсіз қалады. Сонда бұл
жобалардың арасынан біреуінің де орындала алмайтының
өкінішті: іс жүзінде принциптің әділеттілігін тексеруге, оны
толық қолданудың жолын да ... ... еді. ... ... ... ... ... сайлаушылар бұл сайлау
бөлігін құрастыра алатын өзінің бірігуінде, өз өкілін жіберу
құқымен пайдаланбайтын болса, ол енді жүзеге аспайпайтын
болады. Өкілеттік тәртібіндегі ... ... ... ойды оның ... ... ... ... толығымен қолдануға бірдей қабілетті адам
араласқанға дейін, жетілмейтіндей болып көрініс тапты.
Мистер Томас Гэр (Haze) оның ... асу ... ... ... ... ... Бұл жоба ... естілмеген дерлік құндылыққа ие: аса үлкен
мемлекеттік принципті мұратты жекеленгендікке жақын
тәсілмен жүргізе отырып, ол сол ... оның ... ... аз ғана орын ... ... жанама
мақсаттарға жете алды.
Оның жоспары бойынша, өкілеттің бірлігі, яғни бір өкілді жіберу
құқы бар ... ... сан, алын ала ... ... кәдімгі реттілігімен анықталады: сайлаушылардың
саны Парламенттегі орындардың санына бөлінеді; бөлінді
өкіметтің бірлігін білдіреді. Дауыстардың осындай
бірлігі өзінде бар әрбір кандидат, қандай жерлерден олар
жиналса да, ... деп ... ... ... ... ... ... әрбір сайлаушы, бұл
кандидат қайда тұрғанына қарамай, өзі қалайтын
кандидаттың пайдасына дауыс беруге құқылы. Сондықтан,
жергілікті кандидаттарды өкілі ретінде қалмайтын, әрбір
сайлаушы өзіне ... ... ... тауып ала алады,
егер тек ол сайлануға тілек білдірсе, оған өзінің дауысын да
бере алады. Осылай азшылық өз ... іс ... ... ... өз өкілдеріне ие болу
мүмкіндігін, олар тек жергілікті кондидаттарды
қабылдамайтындарға ғана емес, сонымен бірге
олардың бірін қабылдап, бірақ сайлауда жеңіліп
қалғандарға да, бері маңызды; егер олар ... ... онда оны ... ... ... ... да олар алуы
міндетті. Бұл мақсатта әрбір сайлаушы өз кестесіне тек
біріншінің ғана ... ... ... олар оның ... алатын, өзінің басқа кандидаттарының есімдерін
жазады. Сайлаушының дауысы тек бір кандидат үшін
есептеледі; бірінші кандидатты ... ... оған ол ... ... ... ... ... бола алады; егер оның тізімінің басында
тұрған тұлғалар, мүлдем дауыстар ала алмаса немесе онсыз да
дауыстардың қажетті ... ... онда ол өз ... ... ... ... ... алады.
Парламеттегі барлық орындарды толтыру үшін және саны
көп емес танымал кандидаттардың шектен тыс шоғырлануының
алдын алу үшін кандидаттың негізділігін тек дауыстар
бірлігімен ... ... бұл ... асып ... ... ... ... үшін пайдасыз болғандықтан,
олар тізімде екінші болып тұратын, және де олардың көмегімен
ол өзі үшін дауыстардың толық бірлігін алатын сол ... ... ... ... барлық санының арасында, атап айтқанда
қайсылары бірінші кандидатқа және ... ... ... болатындығын анықтау үшін, біренше тәсілдер
ұсынылады; бірақ біз оларды қарастырмайтын боламыз. Бірінші
кандидатқа, әрине кімдер қайсыбір басқаның өкілеттілкте
болуын қаламайтын, барлық сол тұлғалардың ... ... олар ... ... Одан ... бұл ... де әбден жарайды. Кестелер дауыстарымен
бірге орталық мекемелерге ... ... ... бірінші, екінші, үшінші және т.б. кандидаттар
дауыстарының саны анықталады, содан кейін әзірше Парлементтегі
бос орындардың бәрі толтырылғанша сайлау ... ... ... ... үшіншілеріне қарағанда және т.б.
артықшылықтар беріледі. Бұл нәрсеге қарасты барлық
жазбаша деректер, осы іске қатыстылардың әрқайсысының қол ы
жететін, ... ... ... егер ... ... ие ... Парламентте орын ала алмаса
онда оған осыны дәлелдеу жеңу ... ... ... ... Кім оның өте ... тетігімен
жақын танысқысы келсе, ол Гэрді оқысын: Treatise on the
Election of Representative 1859 ж. және Henry Fawcett ... ... Reform Bille ... and ... жазған
кітпшасын оқысын. Кітапшада жобаның негіздері анық және дәл
баяндалған; бұл жоба одан, дегенмен олар өздері өздерімен
игілікті ... ... ... пайда әкеле
алғанынан, қарапайымдылыққа көбірек зиянын тигізетін,
Гэрдің кейбір шараларын алып ... ... ... ... ... Бұл ... неғұрлымкөп
зерттеген сайын мен осыны алдын ала айта аламын,
соғұрлым оны жетілген түрде өмірде қолдануына және оның
басқада артықшылықтарына ... бола ... ... ... ... ... ... сенімділігім
бойынша сондай-ақ оны, басқарудың теориясымен оның
практикада қолданылуында бір уақытта пайда болған, ең
маңызды жетілдірулермен қатар қоюға болады.
Біріншіден, ол ... ... ... партияларда
пропорционалды өкілеттілігін: тек екі үлкен партиялар
үшін, немесе жеке жерлердегі мүмкін маңызды екінші
дәрежедегілері үшін ... ... ол, ... ... өкілеттік бірлікті құрастыра
алатын, тұтаселдегі кез келген азшылық үшін ... ... бұл ... жатқандай, бірде- бір сайлаушы, оны
ол таңдамаған, сол мүшемен көрсетіле алмайды. Парламенттің
әрбір мүшесі қайсыбір біршеті партияның өкілі бола алады.
Өкілеттік ... ... ... ... болатынына қарай,
ол мың,екі, үш, немесе он мың сайлаушыларды көрсете алады,
олардың әрқайсысыоған тек қана ... ... ... ... ... бүкіл тұрғындарынан, ал бірақ жергілікті базардағы
барлық тауарларды құрастыратын, екі,үш; мүмкін тағы ... ... емес тек, оны ... ... сайлаушы мен өкілдің арасындағы байланыс
бүгінге дейін әлі танымал болмаған ... ... ... ... сайлаушы және өзінің сайлау бірлігімен әрбір
өкіл біртұтастықты құрастырады. Әрбір сайлаушы өзінің
өкіліне ... ... ... ... ол ... ең ... келетіндіктен, немесе сайлаушы оның
ақыл- ойлық дарынын және мінез- құлқын тым жоғары
сыйлайтындықтан және оған басқалардан біршама көп
өзі үшін ойлау ... ... ... ... ... ... үйдің кірпіші немесе әкін емес,
ал тірі адамдардың өкілі бола алады; ол бірнеше шіркеуліктер,
немесе христиандық қауымның атақтыларын емес, ал сайлаушылардың
өзін ... ... ... ... ... ... сақталуға лайықты барлығы,
сақталатын болады. Парламент дегенмен таза жергілікті істерге
барынша аз араласуға міндетті болғанымен, бірақ қалай бұл іс
жүзінде бола беретіндей сондықтан ол ... ... ... ... қорғауға міндетті мүшелерді ұстап тұруы
қажет; жаңа тәртіпке осындайлар қашана да табылады. Өзіне
сайлаушылардың санын енгізген әрбір ... ... асып ... (бұл ... жерлерде болуы
мүмкін деп, ұйғару керек) көпшілік бөтенге қарағанда өз
адамын болғанын (егер тек кандидаттың талаптарына, сондай
табылса қашан да артық көреді, ... ол ... ... ... ... ... де біледі. Тек азшылық
партиялары ғана, негізінен, ол оның дауыстарынан ... да ... ... таба ... ... ... өзіне сондай өкілдерді іздейтін болады.
Халықтық өкілеттіліктің барлық тәртіптерінің арасынан оны
көрсету қажетті болатын, ақыл-ой тартуларынының сол
жиынтығын бұл ең жақсы қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... тек ... мен
мінез-құлқына не болса барған сайын көптген қиындықтармен
кездесетіндігі енді бәріне танымал. Табысқа тек олар
немесе жергілікті ықпалдарды пайдалана алатын, немесе
үлкен ... ... ... үш, төрт ... екі ... партиялардың бірінен оларды
лондондық клубтар жіберетін және кімдердің дауысына
партия қашан да сенімді ... ... ... жете
алады. Гэрдің жүйесі бойынша, жергілікті кандидатқа
сендейтіндер өздерінің дауыстарын, ... ... ... және ... ... ... сенімдерінде
бірігетін, сондай адамдарға бере алады. Сондықтан ұлтта
белгілі, ары таза адамның барлығы дерлік дегенмен
жергілікті беделін пайдалана алмаса да, ... ... ант ... де, ... ... ... үміттене алады; ал мұндай адамдар осындай қолдануда, сол
туралы осыған дейін олар армандамағанда, сондай мөлшерде алға
шығады. Енді олар ... ... ... ... қоғамдық әрекет майданында өздерінің істерімен
көпшілікте белгілі емес, еркін ойлы, жүздеген ... алға ... ... аймақтарында бұл тұлғалар
өздеріне жол ашудың ешқандай мүмкіндігіне ие емес; керісінше,
жаңа тәртіпте, олардың бүкіл елдегі бытыраңқы ... ... ... ... ... ... ... бірлікті
құрастыра алады. Ешқандай басқа тәртіпте, олар шынында ұлттың
ең жақсыларын құрастыратын, сол адамдар ... ... кіре ... ... ... ... ... деңгейі оған тек жалғыз
азшылықтың өкілдерінің енуінің салдарынан ғана көтерілмейді.
Көпшіліктің өзі өзіне өкілдерді көбіне қуатты калибрьдегі
адамдардың ... ... ... ... ... мүшелері Габсондық сайлауға, яғни жергілікті көсемдер
ұсынатын мүшеге дауыс беруге немесе мүлдем дауыс бермеуге,
көптеп мәжбүрленбейтін болса; қашан жергілікті көсемдердің
кандидаты тек ... ... ғана ... ал ... кез ... дарынды адаммен бәсекелестікке шыдауға
міндетті болса, онда сайлаушыларға кез келген бірінші
кездескен адамды, ол тілінде партия ұранымен өзін
таныстырса да және оның ... үш, төрт ... ... ... да ... ... мүмкіндігі болмайды.
Сайлау аумағының көпшілігі өзіне лайықты өкілді іздей
бастайды, оны өз үйінде таппаса да ... ... ... және ... ... бола алады. Партия көпшілігінің
өзінің құрметтеуге тым шамалы лайық бөлігіне құлдық бағынуы
аяқталады; қоғамның ... ... ... ... және ең ... және
мүмкіндігінше өз аймағы шектерінен тыс жақсы
қырларымен олар белгілі болған, осымен олардың
жергілікті партиялардың айласынан тыс ... тағы ... ... ... ... ... ... сайлаушы қоғамдардың арасында кандидаттар
таңдауда бәсекелектік алдында бірі, жергілікті ... ... жете ... ... ... бүкіл басқа қатынастарда да мүмкін ең
жақсы адамдар болуы үшін тырысатын болды.
Өкіметтік басқару, қалай жаңа ... те ... ... ... тұрудың табиғи ұмтылысы байқатады. Бұл
ұмтылыс тағы дауыс беру құқының кез келген енгізілетін
кеңеюімен немесе қысқаруымен күшейеді, сондықтан ... ... ... ... ... ... ... қолына барған
сайын ауысады. Әрине жоғары ақылдар мен ... ... ... өшірілетін болады, бірақ
үлкен айырмашалақ бар: олар тыңдалды ма, әлде жоқ па?
Жалған демократия қайда бәріне тиеселі ... ... оның ... ... ... көпшілікке жатады, білімді
азшылықытың дауысы Мәжілісті мүлдем мүшелерге ие болмауы ... ... ... осы ... ... ... ... да қоғамның білімді мүшғлері
Конгресте де, штаттардың заң шығарушы Мәжілістерінде де
өздеріне орын іздемейді, олар өздерін сайламайтындығына
сондай дәрежеге дейін сенімді; бұл ... олар ... ... ... келісетін және көпшіліктің
құралынан басқа болмайтын, тек солар шығарылады. Егер де
Гэрдің идеясы американ республикасынан білімді және адал
негізін қалаушыларының ойына келсе, онда ... ... ... пен штаттар Мәжілісі өзінің арасында
көптеген қабілетті адамдарды ұстап тұрар еді, демократия да
аса үлкен кінәлаудан аулақ болып, өзінің аса ... де бос ... еді. ... қарсы Гэрдің жүйесі – ерекше құрал
дерлік. Білімді адамдардан тұратын, қазір барлық жергілікті
сайлау қоғамдарында таралып кеткен азшылық сонда қосылар еді
және өзінің ... ... ... адамдардың бүкіл
ұлтынан өте қабілеттілердің санын алға қояр еді. Азшылықтың
мүшелері осындай адамдарды ... ... ... ие ... ... тек осы ... олар өз ... жеткілікті
қуатты түрде жариялайтын болар еді. Көпшіліктің
өкілеттілігі, бұл жүйенің салдарынан тек өзі ... ... ... ... ... ... өзі иелік ету
құқынан айырылар еді. Әрине оның өкілдері саны ... ... ... ... ... ... еді, ... сайлаушылардың бір табы басқасынан артып түседі: олар
тұрақты түрде ... ... еді, ... бұл үшін ... азшылықтың қатынасуында және олардың сотының
алдында өздерінің ойларымен үндерінің жеткізуге міндетті болар
еді. Пкір ... ... ... олар ... ... тыңдауға және оларға қарсы пікірлер іздеуге
міндетті болар еді, олар әтседе түрі ... сол ... ... керек; қайсыбір шараларды ұсынған, олардың
мүлдем әділетті екендігіне алдын ала сенбейтін адамдарға
оларды ұсынар еді және ... ... ол ... ... ... ... жеңіл келер еді. Бұлар
ізгіниетті адамдар болғандықтан (осыған әрине әділ
халықтық өкілеттілікке үміттенуге болады), онда ... ... ... ... ... ... және қақтығысуы салдарынан сезімсіз
жоғарылайды. Әйгілі емес ілімдердің қолдаушылары, оларды тек
өздерінің жақтастары оқитын, тек жалғыз кітаптармен ... ... ... ... еді, керісінше, әр түрлі
партиялар бүкіл ұлттың қатынасуында бетпе- бет кездесер
еді және ол олардың ақыл күштерінің дәрежесін ... ... еді. ... жылдам, дауыстардың көп
саныменқолдау табатын пікірдің дәлдігі, сонымен бірге
жақсылауының бар екендігі, ашылар еді. Егер тек ол ... ие ... ... ... ... ... инстинкті жиі бар. Егер осындай адам алға шықпаса, олар
оны қараңғыда ұстап тұратын, елдің тәртіптері мен мекемелері
кінәлі. Ежелгі демократияларда ... ... ... ... ... ... ол үшін ... ашық
болды, қоғамдық кеңесші болу үшін, оған ешкімнің рұқсатын
сұрау керек емес болды. Өкілеттілік басқаруда бұлай емес;
өкілеттік демократианың аса зор құрметтеушілері мүмкі,
олардың ... ... ... ... мен
Демосфен қашанда өкілеттік Мәжілісте орын алар еді деп
айтуға шешім қабылдағаннан бұрын, ойланатын болар еді. ... ... ... ... ... ... ... да жеткілікті, дегенмен қалғандары орташа деңгейден
аспас еді: Басқарушылар ықпалы істің кез келген
парламенттік ... онша ... ... ... ... іске ... көз ... халық
бұқарасының пікірлері және сезімдерімен сәйкес
келмейтіндей болды. Ол осындай ақылдарға Мәжіліске
екеуді дұрыс қамтамасыз ... ... ... ... бұл бөлігі, ол өмір сүріп тұрған демократиялардың
арасында бірінде де жоқ, бірақ онсыз азғындау мен құлдырауға
ұшырамай, ұзақ ... бойы ... бір ... үкімет өмір сүре
алмайтын, сол аса үлкен қоғамдық элементтің мүшесін
құрастырады. Бұл қарсы әрект (антагонизм) элементі.
Әрбір ... ... ... ... ... бар, ал күштілеу бастама қашанда билікті
ерекше иемденуге ұмтылады.Жартылай ниеттене, жартылай
бейсаналы ол барлық басқаларын бодан қылу үшін күшейеді,
және де ... ... ... оған ... ... немесе оның
рухына сәйкес емес әсер еткенше соған дейін ол тоқталмайды.
Бірақ ол елде оған қарсы жасаитын ... ... ... егер ... ... ұқсастырып үлгерсе, онда ел
дамуды қояды, оның құлдырауы да басталады. Адамдық жетіліу
көптеген қайраткерлердің жемісі болып табылады, бірде–бір
бастамада олардың ... ... ... тұра ... ... олардың біріншісіне ие, олар игіліктің
белгілі бір үлесін жасап шығарада алады, бірақ егер ел өз
дамуын жалғастыратын болса, онда ... ... ... ... керек. Бірде-бір қоғамның ең күшті
бастаманың басқа бәсекелесімен күресінсіз: зайырлы және рухани
биліктің күресі; әскери өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы
табының ... ... ... ... ... және жікшілдіктің-ұзақ уақыт бойы алға қарыштауы
болмады. Қашан бұл жақтардың бірі, жалғыз билеуші болып
қалатындай, басқаның үстінен сондай толық жеңіске
жеткенде, қашан оның ... ... жаңа күш ... елде ... ал ... құлдырау да басталады. Саны жағынан
көпшіліктің басымдылығы көптеген басқаларына қарағанда кемдеу
әділетсіз, және жалпы алғанда кемдеу зиянды, бірақ онымен ... ... және оның ... тағы тығыздау
байланысты. Қашан билік берудің немесе көп еместердің
қолдарына шоғырланса онда бұқара қарсы әрекеттенуші бастама
ретінде өмір сүреді; ода ... ... үшін ... ... да ... бірақ оның орнына, оның пікірлері
мен өздері, кім сенімдері немесе ... ... ... ... ... қарсы әрекетке
баруға дайын әркімге адамгершілік және тіпті ... бере ... ... ... ... ... билікті
көрсеткенде онда кімнің сенімдері бұқараның сенімдерімен
келісімде болмайтын, кінің ... ... ... ... ... бәрі оларға сүйене
алатындай, сол үшін жеткілікті қуатты не ... ... жоқ. ... ең қиын ... ... ... (не ... арасында, алғы
жүретін басқа қоғамдарда табылған) егер бұл тұлғаларға үстем
билікке қарсы жүруге тура келсе, жеке ... ... ... ... ... билік қолайсыз көзқараста
болатын сол барлық пікірлер мен мүдделер қайда қосыла алатын,
қорғанысты, жинақтау орнын табуда тұр. Осындай сүйеніш орны
болмағандықтан ... ... және көп ... шегеріп
тастағанда бардлық жаңалар немесе ыдырауға ұшырады, немесе
тоқырауға (бұл баяу бүлінуді білдіреді), және оның бәрі ... және ... ... үшін ... бір ... жағдайлардың ерекше басымдылығы себебінен орын алды.
Енді бұл көрнекі кемшілік жеке өкілеттілік жүйесімен, ондайды
тек қоғамның конституциялық құрылысы ... ... ... ... түзеле алады. Оны нығайту қажетті,
демократияның жалғыз әлсіз нүктесі-бұл басқару саласында
білімді азшылықтың өкілдерінің болмауы. ... ... ... ... өз мүшесіне ие емес; мистер
Гэрдің жоспары бойынша ол бұл жағынан қамтамасыз етілген.
Парламентке азшылықтың біріккен партиясының өкілдері ретінде
келетін адамдар оның ... ... ... ... ... жеке ... (ол жүзеге аса алады деп, ұйғарсақ)
бұқараға жек көрінішті болып көрінер еді, егер тек ықпал
етуінен тұрақты айырылған болса ... тек сол ... ... ... еді. ... ... бұл ... сайланғандар,
басқа таптар сияқты, парламетте азаматтардың дәл сондай
санын, ұлттық жігердің дәл ... ... ... ... орын алуы ешкімді қобалжытпас еді, сол кезде олардың
күй-жайы, өздерінің пікірлерін айту және тыңдала алу үшін,
қоғамдық іске белсенді қатысу үшін, ... ... еді. ... ... ... олардың саны жағынан пайымдасақ,
ойланғаннан гөрі үлкен үлес тиеді. Афиндіктер, мысалы,
жауапты жария кызыметтерді не Гиперболға да, не Клеонға ... Пил мен ... ... ... еді)
тапсырмады, бірақ олар демократиядан горі олигархияға
көрібесе жаны ... ... ... ... ... және ... ... Қайсыбір істі
шешуде, дауыстарды жинауда, білімдіазшылық тек өкілдердің
белгілі бірсаны ретінде маңыздылыққа ие бола ... күші ... ... ... ... да ... ... ықпалы бойынша да, ол әлдеқайда көп
мәніске ие болады. Бұқараның ұмтылысын ... ... ... ... тұру үшін,
демократияны да, оған оның әлсіз жағы арқылы олар күштеп
енетін, сол қиратушы ықпалдан бірге қорғау үшін, ең жақсы
құралды азамат ... ... таба ... солай бола қояр
ма екен. Жаңа демократия кез келген басқа демократияда
шарасыз дерлік ... ... ... ... және ... ойлы ... Жаңа ... ауық-ауық
өздерінің Персеклдерін жасап шығара береді, қабілетті
басқарушылардан да үйірмеге тұрақты ие ... ... ... ... қасиеттегі көптеген құндылықтар бар;
бірақ оған қарсы да бірдеме жоқ па? Егер тек жаңа идеяны
байыпты зерттеуге кіріссе қатал талдауға шыдай ... жоқ. ... олар ... ... (егер тек
сондайлар болса), кейде таптарды олардың орнына қою үшін,
бай таптардың ... ... ... ... ... ... ... құқықтарын теңгеру жүйесіне қастықпен
қарайтын болады. Қазір бұл ... ... ... талаптар бар деп мен ойлаймын, бірақ егер оқиға мен
демагогиялық ... ... ... ... ... мен ... ... беремін. Қайда саны жағынан
көпшілік енді көптен бері ұжымдық деспоттық билікке ... ... ... ... табы ... ... ... дәл солай шын көңілмен қоштасады. Ағылшын
демократиясы қазіргі ... ... ... өз кезегінде оларды өзіне
талап етпей, заңның жалпы қорғаушылығымен ... ... ... ... ол іс ... ... деп ойлайтындар да бар;
бірақ бұлар ол туралы тек естігендер немесе оған ... көп ... олар ... ... деп ұйғаруға
болады. Басқалары тағы да, олар көп ... ... деп ... ... ... ... ... ұлтты адамдар емес, ал қандай да жасанды бірліктер,
гоеграфия мен статистиканың туындылары құрастырады деп
ойлайтын тәрізді. Парламент ... ... ... ... емес ал ... мен провинцияларды көрсетуге
міндетті. Бірақ ешкім қалалар мен провинциялар
өкілеттілігінің жойылуын іздемейді. Егер оны оларда
тұратын тұрғындар иеленсе, оларда өкіметтіліктің ... ... ... ... ... Қашан әлдекім
оларды сезінетін және мүдделік танытатын болса, жергілікті
мүдделер мен ... ... ... өмір ... ... жер ... барлық сезімдері мен мүдделерінің
өкілеттігі бар болса, онда жалпы санда ... ... мен ... ді ... тапқан.
Адамдарды олар бір жерге жинақтаған, неге тек жалғыз солар
өкілеттікке ... деп ... ... олар үшін ... сезімдер және мүдделер географиялықтарға қарағанда
маңыздылау болса да, оларды саяси жіктеудің жалғыз түрі
ретінде неге ... ... ... бағынуына міндетті
екендігін мен түсінбеймін. Йорк шир және Миддлхьсие
олардың тұрғындарына қарама-қарсы заң ... ... ... ... ... ... ... сенім,
сөздермен ойнаудан шығарылатын адасулардың қызықты
үлгісін көрсетеді. Бірақ ... ... ... ... оны ... ... ... өздерінің қарсылықтарын аяқтайды.
Шешімді жариялаудан бұрын істі талқылауда ода соншама мағыналық
жоқ деп олар сенімді болатын, адамдар ... мен ... ... Мен өз ... ... сынақсыз ағылшын халқын,
не оған немесе басқаларға пайда бола алатынға соның бәріне
сондай дәрежеде қарсы тұруға ... қате ... ... ... Егер (соқыр сенім) ескішілдік табанды және ұзақ
ұсталып тұрса, онда бұл ... ... ... кім оны ... ... үшін жеңілмейтін деп жариялайтынға
түсетіндей болып маған және де көрінеді. Кез келген
соқыр сенім, қашан оны бөліспейтіндер оның алдында бастарын
иеді, жарамсақтанады, оны ... заңы ... де ... мен бұл ... ... сенім, олар ол туралы сөйлейтін
тек, сондай адамдардың тілінде өмір сүреді деп ойлаймын;
жалпы ... бұл жүйе ... ... ... ... барлық жетістіктері мен кемістіктерін көрсету
үшін, ол әзірше соншама анықталмағандықтан кез келген жаңа
идеямен ол ере ... ... және ... ... ... ... сезім жоқ.Тек бір байырты қарсылық және мүмкін
жобаға да ... оның ... ғана ... мен формасынан
гөрі, қиял істің мәнісіндегі үлкен өзгерістермен тым жеңіл
бітімге келеді. Бірақ таңқаларлық- егер тек идеяның өзінде
шынайы құндылық бар ... ол ... ... тасталатын
сондай кемшілік. Қазіргі кезең пікір таластар, барлық
жетілдірулерге көңіл білдіру кезеңі болып табылады;
бұрын бірнеше ... ісі ... онда ... жылдардыа істеледі.
Бұл кітаптың бірінші басылымынан кейіе гэр жобаларына көптеген
ескертулер жасалды; бұл ескертулер тым болмаса пәннің ... және ... ... қарағанда ақылға
сыйымдылау түсінілгенін дәлелдейді. Дегенмен маңызды
қоғамдық жақсартулар туралы барлық зерттеулердің ... ... ... ... ... ... ... тап
осындай. Бірінші ретте оларды әдетте соқыр сенім және
олар тек соқыр сенімнің алдында бағасы бар, сондай ... ... ... ... ... әлсіреуі шамасында,
ол әзірше жобаның жетістіктерімен қатар оның барлық шарасыз
ыңғайсыздықтары және ... ол ... ... ... ... жүзеге асуына кедергі болатын
жағдайларды жағдайларды түбінде айқындайтын күштірек
дәлелдерге ол сүйенеді. Бірак маған дейін жеткен және ... ... ... бар, ... ескертулердің арасында,
ол алдын ала болжанбаған, ол жобаның қолданушылары ... және ... ... ... немесе жеңіл
беті аударылып жіберілетін болып танылмаған бірде- бірі жоқ.
Барлық ... ... ... ең ... өте ... ... етеді; атап айтқанда, орталық мекемелердің
әрекеттеріндегі алдаудан немесе алдайды деп күдіктенуден
сақтанудың болжаған мүмкінсіздігі оларға қарсы құрал
ретінде жариалық және сайлаудан ... ... ... ... ... ... ... жобаның
қарсыластары бұл құралдарды шынайы емес деп
есептейді; өйткені дауыс беруші, оның дауысы өзінің
тағайындалған жеріне жеткенін білуі үшін, осыған дейін оны
шенеуліктердің тұтас ... ... ... ... ... болды. Егер де әрбір сайлаушы үшін әрбір дауысты
қадағалау қайсыбір мұқтаждық болса, бұл ... ... еді. ... ... ... ... ... біздің
барлық күтетініміз, бұл оның өз кестесінің дұрыс
пайдаланылуын ... ал бұл ... ... кейін әрбір кестенің, қайдан ол жіберілген
болса,сол орынға қайтып оралуы керек. Дауыс ... ... ... ол үшін ... қалған кандидат, немесе оның
агентері, жасайтын болады. Олар сайлануға міндетті болған деп
ойлайтындардың ішіндегі, ұтылып қалғандардың санына
енетіндер, жеке немесе тұтас қоғамымен, ... ... ... ... үшін агенттерді ұстайды; егер
олар жалғанды тауып алса, ондаол ұлттың бүкіл сайлау әрекетін
зертейтін және ... үшін және бұл ... ... ... ... қажетті, сол
уақытпен сол шығындардың оннан бір бөлігін осы үшін
талап етіп, құжаттарын ... ... ... ... ... ... мойындай отырып, оның игі
әсері семіп қалатын және зианды салдармен ауыстырылатын, екі
жағдайда көрсетеді. Біріншіден, ол тиесілі ... ... ... ... ... қалай мысалы Maine
Law Leaque, Ballot немесе Liberation Society сияқты, қайсыбір
арнаулы мақсаттарға қоғамдарға, және мүдделерімен немесе діни
сенімдерінің бірлігімен біріккен әрбір ... ... ... жүйе ... жеке ... орын береді, деп айтылады. Әрбір саяси
партияның орталық ұйымы бүкіл ел бойынша, бұл ... ... ... ... қоғамдарында оларға дауыс
беру үшін, кандидаттардың парақшаларын жан- жаққа жібереді.
Ендеше, тәуелсіз кандидат ала алатынына қарағанда, содан бұл
кандидаттардың әр қайсысына ... ... ... ... Оның ... ... ... сияқты тек үлкен ұйымдасқан партия пайдасына
қызмет етеді: билеттері көзсіз, олардың бүкіл ... ... ... тек кейде,
олар туралы біз айтып өткен, өзара соқыр сенімдердің
бірлігімен байланысқан дни секта немесе адамдардың
партиясынан басқа ... бір ... ... ... түсуге
күйе бола қояр ма екен.
Бірақ осыған, маған қалай көрінетіндей жағымды жауап беруге
болады. ... ... және кез ... ... ... оң ... жоғалтты деп, ешкім ойламайды.
Жекеленген элементтер қашанда ұйымдасқан денеден ... ... ... табиғатын өзгерте алмайтындықтан,
онда біз, үлкен және кішігірім ұйымдары бар, ... ... ... өз ... күшейту үшін
жобаның бүкіл қасиеттерінің қосындысын пайдаланады деп,
тек күтуге міндеттіміз. Бірақ қазіргі тәртәпке осындай
ықпалдар бәрін құрастырады. Таралып ... ... ... ... ... ... байланыспаған немесе ұсақ діни секталардың
бірімен байланыспаған, сайлаушылар өздауысын ... ... кез ... ... ... ... ... құрал береді, олар көпті немесе азды онымен епті
қолдана алады. Олар өзінің ықпал ету үлесін немесе ... ... жете ... ... олар неге ... бұл соны ... ... болады. Және егер әрбір ұсақ мүдде, немесе
қайсыбір ұсақ мүддемен қиыстырылу ұйымды құрастыратын
болады деп ... онда олар ... ... ... ... ұйымдаспаған болып қалады деп, неге ұйғарылады.
Егер бірқалыптылық қоғамның ... ... ... ... ... ( ) және т.б. ... онда неге қайсыбір
жоғарғы қоғамдық қайраткер өзінің және көршілес сайлау
қоғамдарында «жеке басы абыройының»парақтарын қолдануға
жібере алмайды? Ал ... ... ... ... ... пікірлеріндегі кейбір айырмашылықтарға қарамай
кандидаттардың барлық сиынан ең лайықты адамдарды сайлай
алмай ма; және олардың есімдерін елдегі бүкіл сайлау қоғамдары
бойынша мардымсыз ақылға ... ... ма? ... тәртіпте
екі үлкен партиялық, ықпалы шектелмеген екендігін, есте ұстау
керек; Гэр жүесі ... ол зор, ... ... ... ұсталып
тұратын болады. Не ол, не кішігірім партиялардың қайсыбірі ,
олардың санына пропорционалды да асып түсетінді Парламент
мүшесі қылып сайлауға күйе ... ... ... ... ... ... жағдайларда әрекет етеді.
Америкада сайлаушылар дауыстарын партия тізімі үшін
береді, сондықтан сайлау қарапайым көпшілікпен шешіледі,
және де ол барлық мүмкіндігінде көпшілікті ... үшін ... ... ... лақтырылған
дауыстай болады. Бірақ Гэрдің жоспары бойынша өзінің
жетістіктерінен белгілі адам үшін берілген әрбір дауыс
сияқты да, ... ... ... ... ... ... ... консербатор екендігінен бөлек, тағы
қайсыбір басқа маңыздылыққа партия пікірінен ... ... ... ие ... онда әрбір либерал
немесе консерватор өз партиясының ең көрікті және мардымсыз
кандидаттарының есмдердін сызып тастайды, және ... ... ... ... ... ... басқа адамдардың
есімдерін жазады деп, үміттенуге болады. Және осындай
деректің ықтималдығы сайлаушылар тізімін құрастыратындар
үшін жалғыз ант берген партияның кандидаттарымен ... ... ... олардың партиясына,
қарсыластарына қарағанда, ұнатушылық танытатын
ұлттағы белгілердің арасынан, енгізу және ... ... ... ... себеп болады.
Шынайы қиындық (ал ол бар жасыратын ... жоқ), ... ... ешқандай протекциясы жоқтар үшін
дауыс бергісі келетін тәуелсіз сайлаушылар осындай
есімдердің көп ... ... ... күйі ... тұр - өз ... ... ... партиялардың кандидатта толтырып,
оларды өздерінің өкілдері ретінде көргісі келген, сол
адамдардың бақталастарының санын осылай арттыратын болады.
Бұл қолайсыздыққа қарсы құралды жеңіл табуға ... ( егер ... ... ... ... -атап айтқанда; екінші
дәрежедегі және қорда тұрған дауыстардың санын
шектеу. ... ... ... бірі ... ... дегенмен тіпті 100 кандидаттарға бірдей артық
көрушілікке ие болмайды. Егер бұл санды жиырмамен, елумен
немесе басқа қайсыбір анықталған санмен ... ... көп ... тым болмаса осындай
жағдайда ол белгілі партияның қатарындағы ретінде емес, ... ... ... әрекет етеді.Бірақ, тіпті бұл
шектеусіз- ақ, тек қалай жүйе жақсы ұғынылғанда,
жамандықтың шектеулі өзімен- өзі өтіп кетеді. Соларға
қарсы қазір сондай айғайлап жатқан, ... ... ... оған ... іс- ... ... ... азшылықты құрастыратын болғандықтан, онда
олардың мынандай ережелерін қабылдап ықтимал: «әркім тек
өзінің жеке кандидатарына дауысыңды бер; немесе тым
болмаса, кандидаттар тізіміндегі ... ... ... ... ... соңғыларын алу үшін емес,
оларға табыстың толық мүмкіндігін беретін, бұл соншама
сенің сандық күшіңнен, тәуелді болатындықтан, олардың
есімдерін бәрілерінің алдына қой». Ешқандай ... ... ... мүмкін осыдан сабақ алады. Кішігірім
үйірмелер, соған иеленуге міндетті, биліктің атап
айтқанда сол үйлесін пайдалана алады. Оған олар ие
болатын, ықпалдың дәл өзі, ... ... ... ... ның ... ... ... өзіне тіпті осы осы
үйлесті қамтамасыз ету үшін, олардың жеке мүдделерін олар
көрсете отырып, сол ... ... да ... ие болатын,
сол арқылы үйірмеден немесе сектадан тыс қолдауды да әкелетін,
сондай кандидаттарды алға шығаруға олар ... ... ... ... ... ... ... жақ қазіргі жүйені қорғауда қандай дәлелдерді
келтіретіні байқауға қызықты, ... ... ... емес
бұрын сол уақытта бар өкілеттілік жүйесінің пайдасына
келтірілетін сүйікті дәлелге, ол барлық мүдделер немесе
таптардың өкілеттігін қамтамасыз етеді деген, сол ... ... ... иелік ететіндерде өздерінің өкілдері
болуы керек, яғни Парламентте өздерінің қорғаушылары мен
шешендеріне ие болуға міндетті. Осыдан, ол жеке мүдделерге
тек қорғаушыларды ғана ... ... ... ... ... ... ... деген, қорытынды шығарылды.
Енді қандай өзгерістер болғанына қараңыз. ... ... ... үшін ... ... ... етуді
мүмкін қылмайды, ал тек олар үшін қорғаушыларды қамтамасыз
етеді, бұл үшін де оны жазғырады. Ол ... ... ... және сандық өкілеттіктің жақсы жақтарын қосқаны
үшін оған сол ... ... жақ ... шабуылдайды.
Бірақ бұл қарсылықтар және оларға ұқсастар бұл жүйені
қабылдауда шынайы қиындықты құрастырмайды; басты
қиындық - бұл оның күрделілігі туралы ... ... ... және ... оның орындалу
мүмкіндігіне күмәндану. Бұл жағдайда тек бір толық
жауап бар – нағыз істегі тәжірибелер қашан жоспардың
құндылығы белгілеу болғанда әділ ... ... ... ... оның іске өз мөлшерде мысалы
қайсыбір үлкен қаладағы муниципалдық сайлардағы сияқты,
қосылуына тырысу керек болды. ... төрт ... ... ... Йорикширдің батыс ауданын бөлуде
бір қолайлы жағдай пайдаланыла алмай қалды; жаңа
бастырмалардықолданудың ... ... ... ... жиынтығын төрттен бір бөлігін
алған, әрбір кандидатты сайлау бөлімшесі ... және ... деп ... ... жоспардың бүкіл құндылықтары әбден
жетілмеген түрде көрсетеді; бірақ олар оның ... ... ... еді; оның ... ... олар ... илану құралын берді; қоғамды
оның тетіктерімен таныстырды, олар қорқынышты болып
көрінетін, сол қауіптердің іс жүзінде бар ма, немесе
олар ... тұр ма ... дәл ... ... ... еді. Парламент осындай жеке тәжірибені
биіктеткен күн, парламеттік реформаларды жаңа дәірдің, оларда
бүгінгі күйге дейін өкілеттік ... әлем тек ... ... ... ... ... кейін басталуға міндетті,
толғағы жеткен және салтанатты кезеңге жарайтын бейнелі
өкілеттік басқаруға беретін дәуірдің келгенін әйгілейді деп,
мен ...

Пән: Іс жүргізу
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Сайлау технологиялары4 бет
Мұрат Мөңкеұлы7 бет
Мұраттың өмірбаяны,ақын мұрасының зерттелуі21 бет
Халел Досмұхамедұлы – мұрат ақын шығармаларын жинаушы һәм зерттеуші4 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
«Хизб- ут-Тахри Аль-Ислами» -діни экстремистік ұйым болып қалыптасуы42 бет
І. Есенберлин романдарының халықтық сипаты50 бет
Апелляциялық сатыдағы соттың өкілеттігі23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь