Мемлекеттік қаржылық-бюджетке түсінік

Жоспар:

1. Кіріспе
2. Мемлекеттік қаржылық.бюджетке түсінік
3. ҚР.ның бюджет жүйесін құру принциптері және негізгі бюджетті құру
4. Бюджеттік құқық
5. Ресейдің мемлекеттік билік органдарының бюджеттік құқықтары
6. Өзін.өзі басқару органдарының бюджеттік құқықтары
7. Бюджеттің жіктелуі
8. Бюджеттік жіктелуді құрудың жалпы принциптері
9. Бюджеттік жіктелудің схемасы
10. Бюджеттің кіріс және шығыс болып жіктелуі
11. Бюджеттік тапшылықты қаржыландыру көздерінің жіктелуі
12. Бюджеттік кірістің құрылымы
13. Мемлекеттік бюджеттің кірісі
14. ҚР.ның субьектілерінің бюджеттік кірісі
15. Жергілікті бюджет кірісі
16. Бюджеттік шығысты жоспарлау және қаржыландыру
17. Өндірістік емес сферада шығысты қаржыландыру жүйесі
18. Мәдениетке және білім беруге кеткен шығындар
19. Дефицит. Профицит.
20. Бюджеттік жүйе бюджеттің құрылуы
21. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі
22. Қорытынды
23. Қолданылған әдебиеттер
24. Қосымша мәліметтер
        
        Жоспар:
* Кіріспе
* Мемлекеттік қаржылық-бюджетке түсінік
* ҚР-ның бюджет жүйесін құру принциптері және негізгі бюджетті құру
* Бюджеттік құқық
* Ресейдің мемлекеттік билік ... ... ... ... ... ... бюджеттік құқықтары
* Бюджеттің жіктелуі
* Бюджеттік жіктелуді құрудың жалпы принциптері
* Бюджеттік жіктелудің схемасы
* Бюджеттің кіріс және шығыс болып ... ... ... ... ... ... Бюджеттік кірістің құрылымы
* Мемлекеттік бюджеттің кірісі
* ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ... шығысты жоспарлау және қаржыландыру
* Өндірістік емес сферада шығысты қаржыландыру жүйесі
* Мәдениетке және білім беруге кеткен шығындар
* Дефицит. Профицит.
* Бюджеттік жүйе ... ... ... ... ... ... ... Қолданылған әдебиеттер
* Қосымша мәліметтер
Кіріспе
Бюджет - белгілі бір мерзім аралығына, әдетте бір жылға белгіленетін белгілі бір тұлғаның (отбасының, ... ... ... және т.б.) ... пен ... ... Бюджет - шағын экономикамен қатар ірі экономикадағы (мемлекеттік бюджет) маңызды тұжырымдама. Бюджетті ... ... ... қатынастар туындатқан экономиканы баскарудың жаңа механизмдері бюджетті басқару жөніндегі мәселелерге де жаңаша көзқарастың ... ... ... ... ... ... құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмінде де бюджет зор рөл атқарады.
Бюджет мемлекеттің ... іске ... және ... ... ... іске ... негізгі құралы болып табылады. Сондықтан да мемлекет ... іске ... және ... ... тиімді жүзеге асыру белгілі бір бюджет каражаттарын талап етеді.
Бюджет туралы заңды дайындау және қарау, бекіту ... ... ... оны ... мен ... ... рәсімі процедураның басты мәселесі. Соңғы он жылдықта қазақстандық бюджет саласының дамуы, экономикалық және әлеуметтік негізделген құрылыммен және ... ... ... ... ... жете ... жоқ. Негізгі себептерінің бірі ретінде қолданыстағы бюджеттік процедураның әлі де жетілмегенін айта ... жөн. ... ... -- ... ... ... ... бөлігі, ол арқылы бюджет жобасын әзірлеу, оны қарау және оның орындалуы туралы есеп беру барысында бюджеттік ... ... ... және ... тексеріледі. Бюджетті бақылаудың мақсаты - барлық деңгейдегі бюджетке кірістің неғұрлым толық жүмылдырылуын, бюджеттік қаражаттың нысаналы мақсатқа және тиімді ... ... ету. ... ... ... ... ... республикалық және аймақтық органдары мен жергілікті өзін- өзі басқару органдары және олардың бақылау-есеп органдары, республикалық ... ... ... және ... ... салық және кеден органдары, қаржы-банк жүйесінің органдары, идаралық бақылау органдары жүзеге асырады. Бюджеттен қаржыландырылатын кәсіпорындардың, ... ... ... ғана ... ... бірге материалдык және еңбек ресурстары да Бюджетті бақылау нысандары болып табылады.
1.Мемлекеттік қаржылық-бюджет
Әрбір мемлекеттің қаржылық ... ... ... екі үлкен қосалқы жүйеден тұрады - жалпы мемлекеттік қаржы ... ... - ... аймақтық, муниципалдық, мемлекеттік несиелеу жүйелері, мемлекеттік сақтандыру жүйелері) және шаруашылық жүргізушілердің ... ... ... ... ... және басқа да коммерциялық құрылымдардың қаржылары, коммерциялық банк жүйесі, биржа жүйесі және т.б.).
Қаржы жүйесінің жетекші ... - ... ... - мемлекеттің ақ шалай қаражатының бас орталықтандырылған қоры. ... ... - ... кірісті қайта үлестірудің басты құралы. Мемлекеттік бюджет - мемлекет пен кәсіпорындар, ... ... ... ... ... ... бюджет мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын жасау және оны ұдайы өндіріс пен қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсаттарына пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... ретінде мемлекеттік бюджетке ең алдымен жалпы қаржы категориясынан ажырататын өзгеше белгілер тән. Атап айтсақ, ... ... ... сипаты бар, және ол әрқашанда ақшалай нысанда жүзеге асырылады және ... ақша ... ... және ... ... ... Мемлекеттік бюджеттің бұдан басқа да өзгеше қасиетттері бар. Ақшалай қаражаттарды орталықтандыру экономиканың жүзеге асырылуын қамтамасыз ету үшін халық ... ... ... ... ... үшін ... Мемлекетке орталықтандырылған ақша қаражаттары дамушы мақсатты ... ... ... деңгейінде әлеуметтік- мәдени шараларды жүргізу үшін, қорғаныс саласының мәселелерін шешу үшін және ... ... ... жабу үшін ... Мемлекеттік бюджет арқылы халық шаруашылығының өндірістік және өндірістік емес аясындағы, ... мен ... ... қаржылардың бөлістірілуі жүзеге асады. Осыған сәйкес , мемлекеттік бюджет қоғамның таза ... ... ... және ... ... ... орталықтандырылған қоры қалыптасып, пайдаланылады. шалай қаражатының бас орталықтандырылған қоры. Мемлекеттік бюджет - ұлттық ... ... ... ... ... Бұл ... жүйесінің сатысы арқылы елдің ұлттық кірісінің 40%-ға дейінгі үлесі қайта ... ... ... ... салықтардан құралады, олар кірістің жалпы сомасының 70 - 90% астамын құрайды. Экономикасы дамыған елдерде негізгі ... ... - жеке ... ... табыс салығы, корпоратив- тік табыс салығы, акциздер, қосымша құн салығы, кеден баж төлемі - мемлекеттік бюджетке бекітілген.
Мемлекеттік бюджеттен ... ... ... ...
* әскери мақсаттарға, экономикаға араласуына, мемлекеттік аппаратты қамтамасыз ету, әлеуметтік шығындар.
Мемлекеттік бюджет жергілікті басқару органдарына, арнайы ... ... ... ... ... мен жәрдем ақша беру арқылы қаржылық жүйенің басқа сатыларына ықпал етеді. ... ... ... - ... (аймақтық) қаржылар. Олар жергілікті бюджет, муниципалитетке қарасты ... ... ... ... қорлардан құралады.
Қаржы жүйесінің III-сатысы - бюджеттен тыс арнайы қорлар: зейнетақы қорлары, әлеуметтік ... ... және ... ... ... ... ... және негізгі бюджетті құру
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесi мынадай принциптерге негiзделедi:
* бiрыңғайлық принципi - бюджет жүйесiн ұйымдастырудың және оның ... ... ... ... ... ... Республикасында бiрыңғай бюджет сыныптамасын және бюджет процесiнiң бiрыңғай рәсiмдерiн пайдалану;
* толымдылық принципi - бюджетте және Қазақстан ... ... ... ... ... заңнамасында көзделген барлық түсiмдер мен шығыстардың көрсетiлуi, бюджет қаражаты бойынша талап құқықтарының басқаға берiлуi ... ... ... пайдалана отырып, өзара талаптарды есепке жатқызуға жол бермеу;
* реалистiк принципi - ... ... ... ... көрсеткiштерiнiң әлеуметтiк-экономикалық дамудың, мемлекеттiк органдардың стратегиялық жоспарлары болжамдарының ... ... ... ... ... келуi;
* транспаренттiлiк принципi - мемлекеттiк немесе заңмен қорғалатын өзге де құпия болып табылатын мәлiметтердi, сондай-ақ қоғам мен ... ... ... үшiн ... процесiнiң мiндеттi ашықтығын қоспағанда, Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасы саласындағы нормативтiк құқықтық актiлердi, бекiтiлген (нақтыланған, ... ... және ... ... ... ... ... жоспарлар мен олардың iске асырылуы туралы есептердi, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын қалыптастыру туралы және пайдалану туралы ақпаратты мiндеттi ... ... ... ... - мемлекеттiк органдардың бюджеттiк қатынастар саласында бұрын қабылданған шешiмдердi сақтауы;
* ... ... - ... ... ... ... көзделген тiкелей және түпкiлiктi нәтижелерге қол жеткiзуге ... ... ... және ... ... дербестiк принципi - түрлi деңгейдегi бюджеттер арасында түсiмдердiң тұрақты бөлiнуiн белгiлеу және осы Кодекске сәйкес олардың жұмсалу ... ... осы ... ... ... басқарудың барлық деңгейлерiнiң бюджет процесiн дербес жүзеге асыру құқығы, жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуы барысында қосымша алынған кiрiстердi және жергiлiктi ... ... ... ... ... ... алып қоюға жол берiлмеуi, төменгi бюджеттерге оларды тиiстi өтеусiз, қосымша шығыстар жүктеуге жол берiлмеуi;
* сабақтастық принципi - өткен ... ... ... даму ... ... ... ... мониторинг қорытындыларына, нәтижелердi бағалауға негiзделген республикалық және жергiлiктi бюджеттердi жоспарлау;
* негiздiлiк принципi - бюджет жобасына қандай да ... ... ... ... енгiзу қажеттiгiн және олардың көлемдерiнiң негiздiлiгiн айқындайтын нормативтiк құқықтық актiлер және басқа да құжаттар негiзiнде бюджеттi жоспарлау;
* уақтылылық принципi - ... және ... ... ... ... Ұлттық қорының қолма-қол ақшаның бақылау шотына түсiмдердi есептеу және оларды Қазақстан Республикасының Ұлттық банкiндегi ... ... ... ... ... ... жеке ... сәйкес мемлекеттiк мекемелердiң мiндеттемелер қабылдауы, төлемдер бойынша қаржыландырудың жеке жоспарларына сәйкес төлемдер ... және ... ... құқықтық актiлерде белгiленген тәртiптi сақтай отырып, мерзiмiнде бюджет қаражатын алушылар ... ... ... ... ... - бюджетке барлық түсiмдердi бiрыңғай қазынашылық шотқа есептеу және бiрыңғай қазынашылық ... ... ... ... ... валютамен жүзеге асыру;
* тиiмдiлiк принципi - бюджет қаражатының бекiтiлген көлемiн пайдаланып, ең үздiк тiкелей нәтижеге қол жеткiзу ... ... ала ... ... ... және атқару немесе бюджет қаражатының аз көлемiн пайдаланып, тiкелей нәтижеге қол жеткiзу;
* жауапкершiлiк принципi - тiкелей және түпкiлiктi нәтижелерге қол ... және ... ... ... мен ... ... басшыларының және квазимемлекеттiк сектор субъектiлерiнiң Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келмейтiн шешiмдер қабылдағаны үшiн жауапкершiлiгiн қамтамасыз етуге бағытталған қажеттi ... және ... ... ... ... ... ... және нысаналы сипаты принципi - бюджеттiк бағдарламалар әкiмшiлерiнiң Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтай отырып, ... ... ... ... ... жоспарларымен көзделген нәтижелер көрсеткiштерiне қол жеткiзуге бағыттауы және ... ... ... ... ... кiрiстер:
* салықтық түсiмдер;
* салықтық емес түсiмдер;
* негiзгi капиталды сатудан түсетiн түсiмдер;
* трансферттер түсiмi;
2) шығындар;
3) таза ... ... ... кредиттер;
* бюджеттiк кредиттердi өтеу;
4) қаржы активтерiмен операциялар бойынша сальдо:
* қаржы активтерiн сатып алу;
* мемлекеттiң қаржы активтерiн ... ... ... бюджет тапшылығы (профицитi);
6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитiн пайдалану):
* қарыздар түсiмi;
* қарыздарды өтеу;
* бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары.
3.Бюджеттік құқық
Бюджеттік құқық ... ... ... ... құру ... ... және жергілікті билік органдарының міндеттерін сонымен қатар бюджеттің бекітілуі мен атқарылу тәртібін айқындайтын заңды ... ... ... ... ... ... елдің конституцциясымен анықталған.Көптеген мемлекеттер бюджеттік құқық қатынасында жергілікті билік органдарының құқығын сақтауға бағытталады. ... ... ... қатынастар мен заңды нормаларға негізделген барлық бюджеттердің жиынтығын береді.
ҚР бюджеттік жүйесінің құрамына:
- республикалық бюджет
- ... ... ... қалалық, аудандық бюджеттер
Бюджеттік құқық - бұл ... ... ... ... ... ... ... қатар орталандырылған және жергілікті бюджеттерді пайдалануды қалыптасуда, бөлу және ұйымдастыруда пайда ... ... ... ... ... ... ... бөлімі.
Бюджеттік құқықтың әдістері:
· Императивтік әдіс. ... ... ... бір ... мәжбүрлік қайтару арқылы өндіріп алудағы бюджет қызметінде әдіс ең айқын ... ... ... ... ... ... ... болып келетін бюджеттік қатынастардың құқықтың реттеулері үшін қолданылады (мемлекеттік қарыздандырулар қатынастары мен ... ... ... ... ... ... және ұйымдастырушылық болып бөлінеді. Бюджеттік құқықтың жүйесі екі ... ... ... және ... бөлімге келесі институттар кіргізіледі:
1) бюджеттік құрылым;
2) ... ... ... ... ... құқықтық негіздері;
4) бюджеттік бақылаудың құқықтық негіздері.
Ерекше бөлімге кіргізілетін институттар:
1) бюджет табыстарының құқықтық ... ... ... ... ... ... ... құқықтық реттелуі.
Бюджеттік құқықтың жалпы бөлігінің мөлшері негізінен ұйымдастырушылық бюджетті қатынастарды, ал ерекше бөлігінің мөлшері материалдық бюджетті қатынастарды реттейді.
Бюджеттік құқықтық қатынастар - бұл ... ... ... ... және мемлекеттің бюджеттік қызметінің барысында қалыптасқан қоғамдық қатынастар.
Бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... және әкімшілік-аймақтық ұйымдастырулар (егер мемлекет, мемлекет федеративтік болса, онда ... ... ... отырып);
3. Мемлекет үкіметінің өкілдік және орындаушы (атқару) органдары;
4. ... ... Жеке ... жіктелуі
Көптеген мемлекеттерде мемлекеттік бюджеттің шығыс бөлігі ағымдық ... ... және даму ... ... ... ... бұл түрі бюджеттің жіктелуіне байланысты. Бюджеттің жіктелуі- бұл ... ... ... бюджет шығыстары мен табыстарының жүйелі түрде топтастырылуы. Бюджеттік жіктелу тиімді басқаруға қол жеткізу үшін ... мен ... ... және орын-орнымен жүйелеуге мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының Бірыңғай бюджеттiк сыныптамасы (бұдан әрi - Бюджеттік ... ... ... мен ... ... ... топтамалық кодтар бере отырып, функционалдық, ведомстволық және экономикалық сипаттамалар ... ... ... ... ... сыныптама мыналарға бөлінеді:
* бюджет түсімдерінің сыныптамасы;
* бюджет шығыстарының функционалдық сыныптамасы;
* ... ... ... сыныптамасы.
Бюджет түсiмдерi сыныптамасының топтамасы мыналардан тұрады:
* түсiмдердiң экономикалық белгілерi бойынша топтамасын ... ... ... коды 1 ... ... ... олардың көздерi мен түрлерi бойынша топтайтын сыныптар. ... коды 2 ... ... ... ... ... мен түрлерi бойынша неғұрлым егжей-тегжейлi топтайтын iшкi сыныптар. Сыныптамалық коды 1 белгiден ... ... ... төлем немесе түсiм түрiн айқындайтын ерекшелiктер. Сыныптамалық коды 2 ... ... ... сыныптамасы:
* салықтық түсiмдер;
* салықтық емес түсiмдер;
* негізгі капиталды сатудан түсетiн түсiмдер;
* ресми трансферттерден түсетiн түсiмдер;
* бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... түсiмдер;
* қарыздардың түсiмi;
* бюджет қаражаты қалдықтарының қозғалыс
7.Бюджеттік жіктелуді құрудың жалпы ... ... ... ... бюджеттер: республикалық бюджет; облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қала, ... ... ... ... ... бар қала) бюджеті бекітіледі, атқарылады және дербес болып табылады.
Облыстық бюджет, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... маңызы бар қала) бюджеті жергілікті бюджеттерге жатады.
Республикалық ... Осы ... ... ... ... қалыптастырылатын және орталық мемлекеттік органдардың, оларға ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың жалпы республикалық бағыттарын іске асыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры республикалық бюджет болып табылады. Республикалық бюджет Қазақстан ... ... ... ... ... ... бар ... астана бюджеттері. Осы Кодекспен айқындалған түсімдер есебінен қалыптастырылатын және ... ... ... ... бар ... ... ... мемлекеттік органдарының, оларға ведомстволық бағынысты мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен ... ... ... ... және ... әкімшілік-аумақтық бірлікте мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры облыстық ... ... ... бар ... астана бюджеттері болып табылады.
Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджеті. Осы Кодекспен айқындалған түсімдер есебінен қалыптастырылатын және ауданның жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... міндеттері мен функцияларын қаржылық қамтамасыз етуге және тиісті ауданда мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры ... ... ... табылады. Аудан бюджеті аудан мәслихатының шешімімен бекітіледі.
Төтенше мемлекеттік бюджет республикалық және жергілікті бюджеттер ... ... және ... Республикасында төтенше немесе соғыс жағдайларында енгізіледі. Төтенше мемлекеттік бюджеттің қабылдануы туралы ... ... ... ... хабардар етіледі.
8.Бюджеттің жіктелуі схемасы
Бюджет
Шығындар
Кірістер
* Бюджет шығыстарының функционалдық сыныптамасы;
* Бюджет шығыстарының экономикалық сыныптамасы;
* Бюджеттік түсімдер сыныптамасы
:: салықтық түсiмдер;
:: салықтық емес ... ... ... ... ... трансферттерден түсетiн түсiмдер;
:: бюджеттік кредиттерді өтеу;
:: мемлекеттің қаржы активтерiн сатудан түсетiн түсiмдер;
:: қарыздардың түсiмi;
:: бюджет ... ... ... кіріс және шығыс болып жіктелуі
Кiрiстер:
1.Бюджет кредиттерiн өтеу сомалары, мемлекеттiң қаржы активтерiн сатудан түскен түсiмдер, қарыздар;
2. ... ... емес ... ... ... ... түскен түсiмдер, трансферттiк түсiмдер ;
3. Нысаналы трансферттердi қоспағанда, кiрiстер ... ... ие ... ... жаңа түрлерiн енгiзу, қолданылып жүргендерiнiң күшiн жою немесе оларды өзгерту осы Кодекске мiндеттi түрде өзгерiстер немесе толықтырулар енгiзiле отырып ... ... ... ... ... Салық және Кеден кодекстерiнде белгiленген салық және бюджетке ... ... да ... төлемдер болып табылады.
5.Салықтық емес түсiмдер негiзгi капиталды сатудан түсетiн түсiмдерге жатпайтын, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасында көзделгеннен басқа, осы Кодексте және Қазақстан Республикасының басқа да ... ... ... бюджетке мiндеттi, қайтарымсыз төлемдер, байланысты гранттар, сондай-ақ трансферттерден басқа, бюджетке ... ... ... ақша ... ... ... ... бекiтiлген мемлекеттiк мүлiктi сатудан;
* мемлекеттiк материалдық резервтен тауарлар сатудан;
* мемлекет меншiгiндегi жер ... жеке ... ... ... оларды тұрақты немесе уақытша жер пайдалануға беруден не ... ... ... ... ... ... көзделген тәртiппен өзге де тәсiлмен өткiзуден;
* мемлекетке тиесiлi материалдық емес активтердi сатудан түсетiн ақша негiзгi капиталды сатудан түсетiн түсiмдер ... ... ... ... бюджеттiң бiр деңгейiнен басқасына, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан ... ... ... ... ... ... табылады.
8. Бюджеттiк кредиттердi өтеу сомалары бюджеттен алынған кредиттер бойынша негiзгi борышты қайтаруға, сондай-ақ заңды тұлғалардың төленген ... ... ... талаптарды қайтаруына байланысты бюджетке түсетiн түсiмдер болып табылады.
9. Мемлекеттiң қаржы активтерiн сатудан түсетiн түсiмдер заңды тұлғалардың, оның ... ... ... ... ұйымдардың, мүлiктiк кешен түрiндегi мемлекеттiк мекемелер мен мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк кәсiпорындардың жедел басқаруындағы немесе шаруашылық жүргiзуiндегi өзге де мемлекеттiк мүлiктi сатудан бюджетке түсетiн түсiмдер.
10.Қарыздар мемлекеттiк ... ... ... ... және (немесе) қарыз шарттарын жасасуға байланысты бюджетке ақша түсiмдерi болып табылады.
Шығындар:
1. Бюджет ... ... ... ... алу, ... өтеу ... ... болып табылады.
2. Қайтарымсыз негiзде бөлiнетiн бюджет қаражаты болып ... ... ... ... ... жедел және ақылы негiзде бөлiнетiн ақша болып табылады.
4. Қаржы активтерiн сатып алу заңды тұлғалардың, оның ... ... ... ... ... және бағалы қағаздарын мемлекеттiк меншiкке сатып алуға бағытталған бюджет қаражаты болып табылады.
5. Қарыздарды өтеу Қазақстан Республикасы ратификациялаған мемлекеттiк ... ... ... ... iшкi ... ... халықаралық шарттарға сәйкес негiзгi борышты өтеуге бағытталған бюджет қаражаты болып табылады.
10.Бюджеттік тапшылықты қаржыландыру көздерінің жіктелуі
Бюджет тапшылығын қаржыландыру мәні оң белгімен ... және ... ... ... ... ... ... пайдалану қарыздар бойынша негізгі борышты өтеуге бюджет профицитін, қарыздық қаражаттарды, бюджеттің пайдаланылатын қаражаты бос қалдықтарын жұмсау жолымен жүзеге ... Оның ... ... бойынша негізгі борышты өтеу сомасының алынған қарыздар және бюджеттік қаражаттың пайдаланылатын қалдықтары сомасынан асып түсуі ретінде айқындалады. Бюджет профицитін пайдалану мәні ... ... ... және ... ... шамасына сәйкес келеді. Республикалық бюджеттің мұнайга қатысты емес тапшылығы (профициті) Ұлттық қор ... ... ... бюджет шығыстарын шегеріп тастағандағы республикалық бюджет түсімдерінің сомасына тең.
Мемлекеттік бюджеттің тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған орта мерзімді перспективаға арналған Қазақстан ... ... ... ... қалыптастыру мен пайдалану тұжырымдамасына сәйкес 2006 жылдан бастап орта мерзімді фискалдық саясат шеңберінде мемлекттік бюджеттің мұнайлық емес кірістері мен ... жаңа ... ... пен ... ... ... ... республикалық және жергілікті бюджеттерді әзірлеу кезінде жоспарланбаған шығындарды, олардың тосындығына және ... ... ... ... қаржыландыруды талап ететіндігіне байланысты қаржыландыру үшін республикалық және жергілікті бюджеттердің құрамында құрылады. Бұл резервтер: төтенше резервті, шұғыл шығындарға, ... ... ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар кала, астана, аудан бюджеттерінің қолма-қол ақша тапшылығын жабуға арналған резервтерді кіріктіреді.
деп аталып, ... жабу ... ...
:: Ішкі ... - ... ... қағаздарды шығару арқылы, ұлттық банк несиелерін пайдалану арқылы.
:: ... ... - ... қаржылық ұйымдар мен шел мемлекеттердің қаржыларын пайдалану арқылы.
Бюджет тапшылығына байланысты фискалдық саясат үш тұжырымдамаға ... Жыл ... ... ... Бұл ... осы ... ... фискалдық саясаттың мақсаты болып есептелініп келді. Бірақ, бюджеттің бұл ... ... ... ... ... ... ... болуы және халықтың табысының құлдырауы кезінде салықтық түсімдер автоматты түрде ... Бұл ... ... ... мөлшерлемелерін арттырып, мемлекеттік шығындарды кеміту қажет немесе екі әрекеттеде жүзеге асыру қажет. Осының нәтижесінде ... ... ... ... ... одан әрі ... Ал бюджеттік артықшылық жағдайында мемлекет келесі шараларды ... ... ... ... ... немесе мемлекеттік шығындарды арттырады, немесе аталған шараларды бірге қолданады. ... ... ... де ... деңгейі артады.
2. Циклдық негізде теңгерілетін бюджет. Бұл ... ... ... жыл ... ... ... ... барысында теңгеріледі.Өндірістің құлдарауының алдын алу үшін мемлекет салықтарды төмендетіп, шығындарды арттырып, саналы түрде тапшылықты туындатады. Ал экономикалық өсу ... ... ... ... шығындарды кемітеді, ал қалыптасқан бюджет артықшылықтары құлдырау жылдарындағы тапшылықты, қарыздарды жабуға ... ... цикл ... ... ... осылай жүзеге асырылады. Бірақ құлдарай мен өрлеу тереңдігі мен ұзақтылығы бойынша бірдей болмағандықтан, бюджеттің циклдық тепе-теңдігінің бұзылуы орын ...
3. ... ... ... ... ... ... инфляциялық емес толық қамтылуды қамтамасыз етуге жету үшін ... ... ... ... ... Бұл ... салық жүйесі бюджетке түсетін түсімдерді автоматты түрде қамтамасыз етеді, ал микроэкономикалық тұрақтылық бұл өсуді ... ... ... ... ... ... қаржыландырады.
11.Бюджеттік кірістің құрылымы
Бюджеттің кірістері салықтық, салықтық емес түсімдер, негізгі капиталды сатудан түскен түсімдер, трансферттік түсімдер болып табылады. Нысаналы ... ... ... ... ... ие ... ... жаңа түрлерін енгізу, қолданылып жүргендерінің күшін жою немесе оларды өзгерту Салықтық кодекске міндетті түрде өзгерістер немесе толықтырулар енгізіле отырып жүзеге ... ... - ... емес ... ... ... түскен түсімдер және трансферттер түсімдері. Қазақстанның республикалық бюджеті 2009 жылы, алдын ала деректер бойынша, 510 миллиард теңге немесе осы ... ... ... 3,1% ... ... Республикалық бюджетке түскен түсімдер 2800,3 миллиард теңгені, шығыстар 3311,3 ... ... ... 2010 - 2012 жылдарға арналған бюджет туралы заңға сәйкес 2010 жылы ... ... ... 3278,4 ... ... ... 2009 жылдың жоспарымен салыстырғанда 16,2 пайыздық өсіммен, ал шығыстары 3873,4 миллиард теңге немесе17,9 пайыздық ... ... ... ... ІЖӨ-ге шақканда 4,6 пайыз деңгейінде белгіленген.
Кірістер, бюджеттік кредиттерді өтеу сомалары, мемлекеттің қаржылық активтерін сатудан түсетін ... ... ... түсімдер болып табылады.
Салықтық түсімдер Салықтық кодексте белгіленген салықтар мен бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдер болып табылады. Салықтық емес түсімдер - ... ... ... ... төлемдер, байлаулы гранттар, сондай-ақ трансферттерден басқа, бюджетке тегін ... ... ... капиталды сатудан түсетін түсімдер мемлекеттік мекемелерге бекітілген мемлекеттік мүлікті, мемлекеттік материалдық ... ... ... ... жер ... жеке меншікке сатудан немесе оларды түрақты немесе уақытша жер пайдалануға беруден, не Қазақстан Республикасы заңдарында немесе халықаралық шарттарда көзделген тәртіппен өзге ... ... ... ... ... емес ... ... бюджетке түсетін ақшалар болып табылады.
Трансферттердің түсімдері - бұл бюджеттің бір ... ... ... ... ... бюджетке түсетін трансферттер түсімдері. Бюджеттік кредиттерді өтеу сомалсіры - бюджеттен алынған кредиттер бойынша ... ... ... ... ... заңи тұлғалардың төленген мемлекеттік кепілдіктер бойынша талаптарды қайтаруына байланысты бюджетке түсетін түсімдер.
Қарыздар - ... ... ... ... ... және ... қарыздар келісімшарттарын жасасуға байланысты бюджетке түсетін ақшалай түсімдер.
Мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... -- заңды тұлғалардың, соның ішінде мемлекеттік меншіктегі халықаралық ұйымдардың, мүліктік кешен түріндегі мемлекеттік мекемелер мен ... ... ... үлестерін, бағалы қағаздарын, сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорындардың жедел басқаруындағы немесе шаруашылық жүргізуіндегі өзге мемлекеттік мүлікті сатудан бюджетке түсетін түсімдер.
12.Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... орны жоғары коорплрациялық табыс салығы, сонымен қатар ол басқаларға қарағанда әлеуметтік бағыттылығы жоғары салықтарға жатады. Жыл ... ... ... ... ... келе жатқан жоқ. Күрт көтерілген тұсы, 2000 жыл - ірі кәсіпорындарды мониторингке қою процессімен тікелей ... 1999 ... ... екі есеге ұлғайып отыр (1999 жылы-13,9%, 2000 жылы-27,9%).
Сонымен бірге, салықтардың жиналу ... де ... ... ... республикада 2002 жылдың аяғында мөлшері 8,7% құрай отырып, салықтар бойынша жетіспеушілік екі ... ... ... ... алынған салықтар сомасының барлық есептелген сомаға шаққандағы үлес салмағы 1998 ж. ... 2004 жылы 40%-ке ... ... ... және ... ... қорытындылайтын болсақ, Қазақстан Республикасының жыл сайынғы мемлекеттік бюджет құрылымына әсер ететін салық жүйесі нарықтық ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық даму жағдайымыздың дамудың төменгі сатысында тұр, экономикамыз ... ... ... ... ... елдеріне қарағанда терең әлеуметтік мәселелер тән. Осыған орай, біз салық жүйесіне өзгертулер енгізген кезде, оның әлеуметтік жағдайларға сәйкес келуіне баса ... ... ...
Мемлекеттік бюджеттің орындалуы
Өлшем бірлігі млн.теңге
Атауы
Кассалық атқарылуы
1.02.2012
1.03.2012
I.Кірістер
346 690,3
877 ... ... ... 350,7
Салықтық түсімдер
284 719,3
709 350,7
САЛЫҚТАН ТЫС ТҮСІМДЕР
4 283,0
13 462,9
Салықтық емес түсімдер
4 283,0
13 462,9
НЕГІЗГІ КАПИТАЛДЫ САТУДАН ... ... ... ... ... ... түсетін түсімдер
2 687,9
4 651,2
ТРАНСФЕРТТЕРДІҢ ТҮСІМДЕРІ
55 000,0
150 000,0
Трансферттердің түсімдері
55 ... ... ... 813,7
Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер
21 034,3
43 980,1
Қорғаныс
10 698,0
30 288,1
Қоғамдық тәртіп, ... ... сот, ... ... ... 535,2
62 485,4
Білім беру
53 798,7
153 984,8
Денсаулық сақтау
80 831,0
161 156,6
Әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамсыздандыру
103 953,9
206 029,2
Тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық
3 790,6
27 115,6
Мәдениет, спорт, туризм және ... ... ... ... ... ... және жер қойнауын пайдалану
197,9
14 524,4
Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы,ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, ... ... және ... ... ... ... ... сәулет, қала құрылысы, құрылыс қызметі
1 057,5
1 856,3
Көлік және комуникация
7 459,0
38 565,7
Басқалар
2 577,4
6 815,3
Борышқа қызмет көрсету
5 517,7
15 ... ... ... ... ... ... ... 146,4
60 146,4
Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы,ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... және ... ... ... ... 000,0
Басқалар
146,4
146,4
БЮДЖЕТТІК КРЕДИТТЕРДІ ӨТЕУ
1 959,6
2 266,7
Бюджеттік кредиттерді өтеу
1 959,6
2 266,7
IV.ҚАРЖЫЛЫҚ АКТИВТЕРМЕН БОЛАТЫН ОПЕРАЦИЯЛАР БОЙЫНША САЛЬДО
921,9
1 808,8
ҚАРЖЫЛЫҚ ... ... ... ... ... ... 758,3
Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер
146,6
МЕМЛЕКЕТТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ АКТИВТЕРІН САТУДАН ... ... ... ... сатудан түсетін түсімдер
96,1
Жалпы қаржыландыру
87,6
V.БЮДЖЕТТІҢ ТАПШЫЛЫҒЫ(ПРОФИЦИТІ)
-18 633,7
13 962,6
VI.БЮДЖЕТТІҢ ... ... ... ... ... ТҮСІМІ
57 778,2
119 305,6
Қарыздар түсімі
119 305,6
Бюджет қаражаты қалдықтарының қозғалысы
57 778,2
ҚАРЫЗДАРДЫ ӨТЕУ
8 223,0
24 274,7
Қарыздарды өтеу
8 223,0
24 274,7
БЮДЖЕТ ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ ҚОЛДАНЫЛЫТЫН ҚАЛДЫҚТАРЫ
-30 921,5
-108 ... ... ... ... ... мен ... көлемі(млрд.теңге)
21 513,5
23 780,9
23 274
25 486
ІЖӨ нақты өсуі(%)
7,0
5,0
3,3
3,5
Инфляция(%)
7,8
6,0-8,0
6,0-8,0
6,0-8,0
Теңгені АҚШ долларына айырбастау бағамы, ... бір ... ... 971,7
5 159,6
5 623,2
Шығыстар(млрд.теңге)
4 916,1
5 667,6
5 741,4
6 005,5
Тапшылық(млрд.теңге)
-527,3
-695,8
-581,9
-382,3
14.Жергілікті бюджет кірісі
Жергілікті ... ... ... ... ... емес ... құрайды. Оған жергілікті билік органдарының меншігіндегі жерлерді жалға беруден немесе жерді сатудан, коммуналдық кәсіпорындардан түсетін түсімдер немесе ... ... ... қаражаттарждың түсу көлемі мен құрылымына елдегі экономикалық ситуация: қаржы - ... ... ... ... ... ... оның құрылымы, инфляция қарқыны, бағаның өсуі және т.с.с. сан ... ... әсер ...
"Қазақстан Республикасының бюджет кодексіне", "Қазақстан Республикасының жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... ... сәйкес жалпы жергілікті бюджеттерге түсетін түсімдер республикалық бюджеттің түсімдеріне ұқсас және мыналарды кіріктіреді:
1) салықтардың, алымдардың және бюджетке ... ... да ... ... ... ... емес ... (комуналдық меншіктен түсетін түсімдер; облыстық бюджеттен, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... бар ... ... қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) өткізуінен түсетін ... ... ... ... ... ... ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алулар өткізуден түсетін ақша түсімдері; осы мемлекеттік ... ... ... ... ... өндіріп алулар; жергілікті бюджеттерге түсетін салықтық емес басқа да түсімдер);
3) жергілікті бюджеттерге түсетін түсімдер ... ... ... мемлекеттік мекемелерге бекітіліп берілген мемлекеттік мүліктік сатудан түсетін түсімдер);
4) жергілікті бюджеттерге ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жергілікті бюджеттері кірістерінің негізін аумақтағы шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... (96,7%) ... отыр. Жергілікті бюджеттерден берілген кредиттерді өтеуден, комуналдық меншіктегі мемлекеттің қаржы активтерін сатудан, жергілікті ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттерге есептеледі.
Жергілікті бюджеттің орындалуы
Өлшем бірлігі млн.теңге
Атауы
Кассалық атқарылуы
1.02.2012
1.03.2012
I.Кірістер
143 427,6
449 915,3
САЛЫҚ ТҮСІМДЕРІ
66 914,0
182 772,5
Салықтық түсімдер
66 ... ... ТЫС ... ... 683,1
Салықтық емес түсімдер
1 185,7
1 683,1
НЕГІЗГІ КАПИТАЛДЫ САТУДАН ТҮСКЕН ТҮСІМДЕР
2 602,0
4 561,8
Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер
2 ... ... ... ... ... ... ... 897,9
II.ШЫҒЫНДАР
106 535,4
366 864,0
Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер
4 272,9
10 256,0
Қорғаныс
937,5
2 290,3
Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық атқару қызметі
4 ... ... ... 994,4
128 582,0
Денсаулық сақтау
18 463,1
78 692,1
Әлеуметтік көмек және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... спорт, туризм және ақпараттық кеңістік
7 441,5
19 152,7
Отын энергетика кешені және жер қойнауын пайдалану
17,3
14 032,5
Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы,ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... және ... ... қатынастары
1 150,3
4 670,2
Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы, құрылыс қызметі
436,8
1 122,3
Көлік және комуникация
5 220,3
20 665,9
Басқалар
486,4
2 227,5
Борышқа қызмет көрсету
0,0
83,6
Трансферттер
6 ... ... ... ... ... ... ... КРЕДИТТІ ӨТЕУ
1 121,4
1 353,0
Бюджеттік кредиттерді өтеу
1 121,4
1 353,0
IV.ҚАРЖЫЛЫҚ АКТИВТЕРМЕН БОЛАТЫН ... ... ...
961,3
1 702,5
ҚАРЖЫЛЫҚ АКТИВТЕРДІ САТУ
1 009,5
1 758,3
Басқалар
1 009,5
1 758,3
МЕМЛЕКЕТТІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ АКТИВТЕРІН САТУДАН ТҮСКЕН ТҮСІМДЕР
48,2
55,8
Жалпы қаржыландыру
48,2
Мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... ... ... 701,8
VI.БЮДЖЕТТІҢ ТАПШЫЛЫҒЫН ҚАРЖЫЛАНДЫРУ(ПРОФИЦИТТІ ПАЙДАЛАНУ)
-37 052,3
-82 701,8
ҚАРЫЗДАРДЫҢ ТҮСІМІ
354,5
Қарыздар түсімі
354,5
ҚАРЫЗДАРДЫ ӨТЕУ
115,8
Қарыздарды өтеу
115,8
БЮДЖЕТ ... ... ... ... ... ... жоспарлау және қаржыландыру
Бюджеттік шығындардың ролін анықтау үшін оларды белгілі бір нысандары бойынша ... ... ... ... жіктеудің бірнеше нысандары бар. Ең бастысы бюджет шығындар олардың ұлғалмайлы өндіріс үрдісіне ... ету ... ... ... ... ... ... және бюджеттік шығындарды бөліп көрсетуге болады. Ағымдық шығындарға заңды тұлғалардың ағымдық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ... ... ... айтамыз. Бұл шығындарға:
* мемлекеттік тұтыну шығындары (экономикалық және әлеуметтік инфрақұрылымдарды, мемлекеттік салалардың шығындары, азаматтық және ... ... ... сатып алу, мемлкеттік мекемелердің ағымдық шығындары);
* төменгі сатылы ... ... ... және жеке кәсіпорындарға ағымдық субсидияның бөлінуі;
* транспорттық төлемдер;
* мемлекеттік несие бойынша пайыздарды ... ... ... ... ... мен ... қаражаттарды құрумен, негізгі қорлармен, материалдық емес активтерге бюджеттік қаражаттардың бөлінуімен байланысты шығындар жатады. ... жаңа ... ... ... ... ... бөлінетін қаржылар, инвестициялық субсидиялар, ұзақ мерзімді несиелер, инвесторларға мемлекеттік кепілдік шығындары жатады. Жергілікті өзін-өзі басқарудағы капиталдық шығындар жеке блок ... ... ... даму ... ... Экономикалық мәні және мазмұны бойынша мемлекеттік шығындар біркелкі емес. Экономикалық мазмұны бойынша олар үш негізгі ... ... ... ... ... ... және ... аяға жататын шығындар- мемлекеттің шаруашылық қызметімен және ұлттық табысты құрумен байланысты ;
2) Өндірістік емес аяның шығындары - қоғамның қажеттіліктерін ... үшін ... ... ... ... ... мекемені ұстап тұруға, жалпылай жарықтандыруға, денсаулық сақтау саласына, ғылым мен мәдениетті ... ... ... ... ... жұмсалады. Сонымен қатар мемлекеттің қорғаныс саласымен, ... ... ... ... ... ... осы ... кіреді.
3) Мемлекеттік резервтерді құру шығындары - мемлекеттік резервтерді құру мен толықтыруға байлансты. Олар ... ... ... ... және материалдық емес аяның қажеттіліктерін қанағаттандыруға байланысты (стихиялық жағдайлар, шығындарды орнына келтіру, үздіксіз қамтамасыз ... ... ... шығындар келесі түрлерге бөлінеді:
:: Экономикаға шығындар
:: Әлеуметтік-мәдени шараларға шығындар
:: Ғылымға ... ... ... шығындар
:: Басқару шығындары
Мемлекеттік шығындарды қаржыландырудың екі әдісі бар:
1. ... ... ... ... Ол жеке ... ... ... банк несиесі арқылы, сонымен қатар бюджет қаржаттары арқылы жүргізіледі.
2. Бюджеттік қаржыландыру. Ол ... ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени шараларды, мемлекеттік билік органдарын, қорғаныс саласын қаржыландыруда пайдаланылады. Мұндай мекемелер бюджеттік деп ... ... ... ... қаржыландырудың келесідей нысандары бар:
:: Дотация. Ақшалай қаражаттар қайтарымсыз тұрғыда бюджет пен ... емес ... ... ... жабу үшін ... Субвенция. Қаржылық көмектің бұл түрі халықты ... ... ... ... ... ... мен ... қаржыландыру арқылы жүзеге асырылады.
:: Субсидия. бюджеттен, бюджетік емес қорлардан және арнайы қорлардан ақшалай және ... ... ... ... жәрдемақы.
17.Мәдениетке және білім беруге кеткен шығындар
Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі Е.Ертісбаев атты баяндамасында 2007 жылы ... ... ... шығыс ЖІӨ-нің 0,2%-ын, ақпарат кеңістігін дамытуға - 0,1%-ын, тіл саясатын жүргізуге - 0,01%-ын ... Бұл ... ол 2007 жылы ... ... ... ... салыстырғанда 60%-ға - 40,3 млрд. теңгеге өскенін, 2008 жылға 50,6 млдр. теңге бөлінгендігін атап ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына қосылуында маңызды ... бірі ... ...
Министрлік деген мемлекеттік бағдарлама әзірледі, оның ... ... ... және ... ... ... интеграциялау арқылы Қазақстанның мәдени құндылықтарын және халқының дәстүрлерін дамытудың мониторингін қамтамасыз ету және оларды қолдау, өңірлік мәдени кластерлерді құру ... ... ... жүйені енгізу болып табылады.
Өткен жыл ғылым, білім беру ... үшін ... ... беру ... ... мемлекеттік жаңа бағдарламасын жүзеге асыра бастаған алғашқы жылы болды. 5-ші шақырылымдағы Парламенттің ... ... ... ... Елбасы білім беру саласын деп мінездеме беріп, оның дамуына жоғары баға ... Бұл ... қол ... ... де аз ... Бюджеттен білім беру саласын қаржыландыру тек осы жылдың өзінде 25 пайызғы ... 1 ... ... асып жығылды. Мектепке дейінгі мекемелер 25 пайызға өсті, ал 1-6 ... ... ... ... беру ... ... 47,5 ... жетті. Яғни, реформаға дейінгі 1991 жылғы көрсеткіш қайта қалпына келіп қана қойған жоқ, одан асып ... (46,6 ... 3-6 ... балаларды қамту 64,5 пайызға жетіп отыр, бұл 2010 жылмен салыстырғанда 55 пайызды көрсетеді. Бұл - өте тез әрі ... өсім ... ... ... ... ... қаржыландыру соңғы жылдары айтарлықтай, тіпті ішкі жалпы өнімнің өсу жылдамдығымен жарыса көбейіп келеді. 2011 жылғы ғылыми ... ... ... ... ... 28,8 ... теңгені құраса, 2012 жылы 41,8 миллиард теңгеге ... ... Бұл 45 ... ... ... ... ... 2015 жылы ғылымға бөлінетін шығын көлемін ішкі өзіндік өнімнің 1 пайызына жеткізу міндеті ... Бұл ... ... ... көздерін қаржыландыру деңгейіне жақындап қаламыз деген сөз. Өткен жылдан бері базалық, гранттық және ... ... ... жаңа жүйе енгізілді. Ол заманауи дүниежүзілік әдіснаманың тетіктерін игеру мен қаржы ... ... ... ... ... ... біздің ғалымдары­мызға жаңа мүмкіндіктер ашатын және оң өзгерістерді қамтамасыз ететін шын мәніндегі база құрылды.
18.Бюджет тапшылығы (профицитi). Дефицит.
Бюджет тапшылығы ... ... мен ... таза ... ... және ... активтерiмен операциялар бойынша сальдо арасындағы айырмаға тең.
Терiс белгiсiмен алынған шама - бюджет тапшылығы, оң белгiмен алынғаны - ... ... ... ... - ... ... ... Тапшылықтың мүмкін деңгейі мемлекеттің ішкі ... 2-3 ... ... ... Мұндай жағдайларда тапшылық мемлкеттік займдар мен қағаз ақшаларды эмиссиялау арқылы оңай жабылады. Бюджет ... ... ... әсер ... ал оның ... ... ... жатады:
* ел экономикасындағы жалпы өндірістің құлдырауы;
* қоғамдық өндіріс шығындарыны артуы;
* тауар массасын жаппайтын айналымға ақшаның ... ...
* ... даму ... ... ... ... шығындардың ішінде әлеуметтік шығындардың басым болуы;
* әскери -өнеркәсіптік кешенді ұстап тұруға, басқаруға ... ... ... көп ... ... айнылымының ірі көлемді болуы;
* ұлттық шаруашылықтағы өндірістік емес шығындардың артуы.
Бюджет ... ... ... ... ... ... ... салық салудың артуы
* ақша эмиссиясы.
2012 жылға арналған Республикалық бюджет кірістерінің нақтыланған болжамы бекітілген бюджетпен салыстырғанда (4751 миллиард тенге) 485,9 миллиард ... ... 5236,9 ... ... ... ... ... жылға Республикалық бюджеттің шығыстарының нақтыланған болжамы бекітілген бюджетпен салыстырғанда (5509,5 миллиард тенге) 507,2 миллиард тенгеге ұлғайып, 6016,8 ... ... ... ...
Бюджет қаржысының қалдықтары есебінен бюджет дефициті нақтыланған бюджетпен ... 21,3 ... ... ... 779,8 ... ... құрады.
Ал 2012 жылы Ұлттық қордан берілетін кепілдендірілген трансферт ... 180 ... ... ... ... қауіпі төніп тұр. Еуропадағы экономикасы ең дамыған екі ел -- ... мен ... ... ... ... шешу үшін ... жаңа келісім жасауы тиіс деп санайды.
Парижде өткен кездесуден кейін Франция президенті Николя Саркози мен Германия канцлері Ангела Меркель бюджет ... ... ... ... ... ұсынды. Еуроодақтағы ережелер бойынша, бюджет дефициті елдің жалпы ішкі өнімінің 3 пайызынан аспауы тиіс. Алайда бұл талаптың орындалмағаны үшін ешбір ... ... ... ... ... ... ... көбінде бюджет дефициті 5 пайыз, тіпті 10 пайыздан да асып жүрген. Осының кесірінен ... ... ... ... елге ... ... ... тұр. Сарапшылардың пікірінше, егер жақын арада қарыздар мәселесі шешілмесе, еуроаймақ ыдырап кетуі ықтимал. Еуроаймақтың арқа сүйер екі елі жаңа ... 2012 ... ... ... ... қабылдауға шақырған.
19.Бюджеттік жүйе бюджеттің құрылысы
Бюджет жүйесі - экономикалық қатынастар мен заңды нормаларға негізделген ... ... ... ... ... ... ... кодексінде бюджет жүйесі Қазақстан Республикасының Ұлтық қорын кіріктірумен түсіндіріледі.
Бюджет ... - бұл ... ... ... ... оның буындарының өзара байланысының ұйымдық нысандары. Бюджет жүйесінің құрамы елдің ұлттық-мемлекеттік құрылымымен анықталады. Мемлекеттің федеративтік және унитарлық құрылымы болуы ... ... ... бюджет жүйесі үш буыннан тұрады: мемлекеттік бюджет немесе ... ... ... мемлекеттің орталық бюджеті; федерация мүшелерінің бюджеттері (АҚШ-та штаттардың, ГФР-да жерлердің (ландтардың), Канадада - провинциялардың, ... - ... ... бюджеттері); жергілікті бюджеттер. Унитарлың (біркелкі) мемлекеттерде екі буынды бюджет жүйесі қолданылады: орталық (республикалық) бюджет және толып жатқан жергілікті бюджеттер. Екі ... да ... ... мен ... ... ... ... мүмкін, бірақ, әдеттегідей, әлеуметтік-экономикалық үдерістерді басқаруды орталықтандыру деңгейіне байланысты төменгі бюджеттерге қатынасы жөнінен белгілі бір реттеуші рөл орталық бюджетте сакталады. ... ... ... ... ... ... унитарлық типімен анықталады, өйткені Қазақстан - федералдық емес, басқарудың Президенттік-парламенттік нысаны және сайланатын Парламенті бар унитарлық ... ... ... ... бюджеттер: республикалық бюджет; облыстық бюджет; республикалық маңызы бар қала, астана бюджеті; ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджеті бекітіледі, атқарылады және ... ... ... ... бюджеттік жүйесі
Мемлекеттік (республикалық) және жергілікті (муниципалдық) бюджеттер кез келген басқа мемлекеттер дегідей Қазақстан Республикасы қаржы жүйесінің ... ... ... табылады.
1991 жылдан бастап Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі түбірлі өзгерістерге ұшырады. Бұған дейін Қазақстанның ... ... ... одактас республикалардың мемлекеттік бюджеттері сиякты, КСРО-нын мемлекеттік ... ... онда ел ... ... ... ... ішінде ауылдық және поселкелік бюджеттер де камтылып көрсетілді. Ол одактық бюджеттен, 15 одақтас республиканың мемлекеттік бюджеттерінен және мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... ... жж. мемлекеттік бюджет ресурстарының жалпы ауқымының 52-50% тиді, оның 35% республикалардың республикалық ... және 15% ... ... ... ... 1991 ... 17 желтоксанында Қазақстанның бюджет құрылысын анықтаған бірінші заңға қол ... Оның ... ... ... ... бөліктеріне республикалық және жергілікті бюджеттер дербестігін беру еді. Әр ... ... ... бірлік кагидаты әлі заңмен белгіленбеген болатын.
Рыноктық экономикаға көшумен байланысты экономикалық және саяси сфералардағы өзгерістер, 1995 жылғы 30 тамызда жаңа ... ... 1995 жылы жаңа ... ... енгізу, сонымен бірге Қазынашылық орғандарын құру 1996 жылғы 24 желтоксанда Қазақстан Республикасы заңын дайындауға себегі болды. Заңца бюджет ... ... ... ... ... қараудың, бекітудің, атқарудың және атқарылуын бақылаудың тәртібі регламенттелінді. Субвенциялар, ... ... ... ... ... қарыздар, қарыз алу және борыш, үкіметтін және жергілікті атқарушы орғандардын ... ... жаңа ... ... ... ... кірістері жалпы мемлекеттік салықтар, алымдар, төлемдер және жергілікті салықтар мен алымдар болып бөлінді. 1998 жылдан бастап Ұлттық ... тура ... алу ... жылы ... мен ... жаңа ... сыныптамасы енгізілді, ол бюджеттің шығыстарын багдарламалардың орындалуымен өзара үйлесуіне жағдай ... ... ... ... зан ... ... ... теңгерімділігін қамтамасыз ету мақсатында барлық өңірлер үшін ... ... бөлу ... және ... ... мен ... механизмі белгіленді. Түсімдердің түрлері бойынша респүбликалық және жергілікті бюджеттердің арасында кіріс ... бөлу ... ... ... ... ... ... функциялары шектелінді. Республикалық бюджет пен жергілікті бюджеттер арасында ресми трансферттердің ұзак мерзімді мөлшерлері негізінде жергілікті бюджеттердің теңгерімділігі жүтеге асырылатыны анықталды. ... ... ... бюджеттен тыс қорлар шоғырландырылды.
2002 жылы Стратегиялық жоспарлау агенттігін, Экономика және сауда министрлігін, ... ... ... ... және ... ... министрлігін Қаржы министрлігін қайта ұйымдастыру бюджеттік үдерісті реформапауда маңызды кадам болды. Соньшбн бірге бюджетті ... мен оның ... ... ... ал ... экономикалық және бюджеттік жоспарлау шоғырландырылды.
Бұл әдіске сәйкес мұнайлық кірістерден түсетін түсімдер түгелдей Ұлттық қорға ... ... ... ... ... ... шығыстар экономиканың мұнайлық емес бөлігінен республикалық бюджетке аударылатын аударымдар есебінен қаржыландырылады, ал ... ... ... жұмсалатын шығыстарды қаржыландыру Ұлттық қордан алынатын кепілденілген трансферттер есебінен жүзеге асырылады, бұл ретте бюджеттің шығыс ... ... бір ... ... ... белгіленген шектеулер шеңберіндегі қарыз алу (ішкі және сыртқы) есебінен жабылуы мүмкін.
2009 жылы қолданысқа енгізілген Бюджеттік кодекстің жаңа нұскасы бюджет ... ... ... ... ... бюджетті күдерістегі стратегиялық және бағдарламалық құжаттардың рөлі, нәтижеге бағдарланған бюджетті жоспарлауға көшуге сәйкес бюджеттік бағдарламаларды қалыптастыру, ... ... кол ... үшін бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің жауапкершілігін арттыру, нәтижелерді бағалау, мемлекеттік қаржылық бақылауды жандандыру ... ... ... камтитын үш жылдық бюджет жасалынды.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының экономикасы басынан кешіріп отырған нарықтық қатынастарға көшу кезеңі оның бюджетінің ... ... мен ... ... ... етіп ... Бюджеттің, әсіресе оның шығыстарының абсолютті және қатысты тез өсуі оған тән сипат болып отыр. Бұл инфляциялық ... және ... ... ... ... Қазақстанның ішкі және сыртқы қауіпсіздігін өзі қамтамасыз ету қажеттігінен туып отыр.
Мемлекеттің кірістері - ... ... ... ... алымдардан және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерден алынатын түсімдердің, салыққа ... және өзге де ... ... негізгі капиталды сатудан түсетін кірістердің көлемі болып табылады. ... ... ... ... кірістері - салық және басқа да міндетті төлемдер, ... ... ... ... ... ... ... сипатта болмайтын және мемлекеттің қаржы активтерін сатуға ... ... ... ... ... актілеріне сәйкес бюджетке есептелуге тиісті ақша. Немесе қысқа ... ... ... ... - ... ... ... өтеу, мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер, сондай-ақ мемлекеттік қарыздар ... ... ... ... кірістерді салықтық түсімдер, салықтық емес түсімдер және ресми трансферттер ... ... ... - ... ... ... ... белгіленген салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер. Салықтық емес түсімдер - ... ... ... ... белгіленген, негізгі капиталды, гранттарды сатудан түсетін түсімдерге жатпайтын- дардан басқа, Қазақстан Республикасының басқа да заңнамалық актілерінде ... ... ... ... ... ... ... ресми трансферттерден басқа, бюджетке өтеусіз негізде берілетін ақша. Ал трансферттерге келетін ... онда біз ... ... бере ... ... және ... ... Ұлттық қорына, сондай-ақ бюджеттен, соның ішінде жеке және заңи ... ... ... ... ... ... өтеусіз және қайтарылмайтын төлемдер.
Белсенді қаржы саясатын жүргізе отырып, өндірісті көтермелеу үшін мемлекет бюджеттің кірістері мен шығыстарын пайдалана алады. ... ... ... ... айналуы үшін төлемнің әрбір түрі тек фискалдық функцияны ғана емес, сонымен ... ... ... да ... ... әдебиеттер:
* Қаржы-экономика сөздігі. - Алматы: ҚР Білім жэне ғылым министрлігінің Экономика институты, "Зияткер" ЖШС, ... ... С., ... С.Ж., ... В.Д. ... ... / - Алматы. Экономика, 2010- 522 бет ISBN 978-601-225-169-2
* К.К.Жуйруков ... 2003
* ... 2005
* ... М.Е. ... 2005
* К.Ш. ... Э.Т.Төлегенов, Ж.Г.Жұмағалиева Экономика. Адматы,2001
* А.Б.Зейнельгабдин "Финансовая система: экономическое содержание и механизмы использования" Алматы "Қаржы-қаражат" 1995
* В.Д.Мельников ...
* ... ... ... ... бөлінді. 2012 жылдың 7 ақпанында Ақтөбе қалалық мәслихатының кезектен тыс екінші сессиясының отырысы өтті. Сессияда ... ... ... ... ... ... жылдарға арналған Ақтөбе қаласының бюджетіне енгізілген өзгертулер мен толықтыруларды баяндады.
Биылғы жылдың қаңтарындағы бюджет ... ... -- 146 ... 139 мың ... ... қоса ... жылы пайдаланылмаған республикалық бюджеттен бөлінген 5 миллион 827,2 мың теңге мен облыстық бюджеттен бөлінген 7,2 мың теңге ... ... ... кері ... Сондай-ақ мекеме бастығының айтуынша, жыл басындағы бюджет қалдықтары бірқатар мемлекеттік мекемелерге бөлініп отыр. Мәселен, ... ... ... ... 35 миллион 834,7 мың теңге, мемлекеттік мекемесіне, яғни мемлекеттік кәсіпорнына техника ... алу үшін 22,0 ... ... ... ... ... ... 38 миллион 155 мың теңге бөлінді.
Сондай-ақ қала бюджетіне облыстық бюджеттен 653 миллион 627 мың теңге қарастырылған. Оның ішінде мемлекеттік ... 392 ... 127 мың ... ... Қаржының 62 миллион 261 мың теңгесі елді мекендердің тазалау жұмыстарына, ал 51 миллион 806 мың теңгесі автомобиль жолдарын жаңалауға ... Елді ... ... 278 ... 105 мың ... ... ... мемлекеттік мекемесіне балабақшаларды сатып алуға 203,0 миллион теңге қарастырылды. Ал мемлекеттік ... ... ... және ... бағдарламасына қосымша 58 миллион 500 мың теңге бөлінген. Сондай-ақ ... ... ... ... ... облыстық бюджеттен бөлінген трансферттердің азайтылғанын айтты. Жиналған депутаттар толықтырулар мен өзгертулерді бір ауыздан мақұлдады.
--------------------------------------------------------------------------------
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... шешіміне енгізілген өзгерістерге қатысты баяндамасы мен мемлекеттік мекемесінің бастығы Ералы Нұрғалиевтың шешімін мақұлдады. Жиын ... ... ... ... төрағасы қылып №1 сайлау округінің депутаты Талғат Хамитовты сайлады.
Ақтөбе облысында қоршаған ортаны ластау үшін түсімдер төмендеді. Ақтөбе облысының әкімі ... ... ... ... ... ... ... және ұлттық қорын елеулі көлемдерде құрайды. Осылайша, өткен жылы ... ... ... ... 560,6 ... теңгеге орындалды, соның 362,4 миллиарды ұлттық қорға, 198,2 миллиарды - республикалық ... ... 2010 ... салыстырғанда шоғырландырылған бюджетке түсімдердің өсу қарқыны 38,7 пайызды, соның ішінде республикалық бюджетке - 32,3 ... ... ... ... ... ... ... түсімдерінің жоғары емес екендігін атап өтті: облыс табыстары бойынша болжам 101,9 пайызға ... яғни ... ... тек 1,5 ... ... ... түсті. Соның салдарынан өткен жылы қаржылық қормен қамтамасыз етілмеген жергілікті бюджеттің шығындары 1,1 миллиард теңгеге қысқартылды.
Облыс әкімі еңбек төлемдерінің ... ... ... жер, ... ... ... ... бәсеңдеуін атап өтті. Бұл көбінесе көлеңкелі экономикамен күрес жүргізу бойынша тіркеу және бақылау жұмысымен қамтамасыз ететін мемлекеттік органдардың жүйелік ... ... ... әкімінің орынбасары Роза Кемалованың айтуынша, соңғы 3 жылда салықтық түсімдердің өсуінің қарқыны жыл сайын ... 6 ... ... ... жылы ... ... ... және салықтық емес төлемдердің түсуі бойынша болжам 54,6 миллиард теңгені құрайды. Жалпы көлемдегі негізгі меншікті салмақты шамамен 45 ... ... ... ... ... салықтар алады. Р.Кемалова қоршаған ортаны ластау үшін экологиялық төлемдердің елеулі түрде төмендегенін атап өтті - 2010 жылы ол 13,3 ... ... ... ... жылы ... ... 7 миллиардқа дейін төмендеген. Негізінен, бұл жер қойнауын пайдаланушылардың газды пайдалану бағдарламасын орындау бойынша өткізіп жатқан жұмысының қорытындысы болып табылады.
Мемлекет ... ... ... ... ... мен бюджеттік қаражаттың шығыстарына бақылауды күшейтуге бағытталған заңға қол қойды. Елбасы бюджет қаражатын алушылардың жауапкершілігі мен ... ... ... ... күшейтуге, сондай-ақ мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының жұмысының тиімділігін арттыруға бағытталған Заңға қол қойды.
, - деді Н. ... ... ... ... ... ... жылы Астана қаласының жалпы бюджеті 353 млрд. ... ... , - деді ... атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті республикалық бюджеттiң атқарылуына ... ... ... ... ... ... Президентiне тiкелей бағынатын және есеп беретiн мемлекеттiк қаржы бақылауының жоғары ... ... ... ... ... ... ... бюджеттiң атқарылу мәселелерiн реттейтiн бюджеттiк заңнама және өзге де нормативтiк құқықтық актiлер талаптарының сақталуын бақылау;
* Қазақстан Республикасы ... ... ... атқарылуына байланысты мәселелер бойынша тапсырмаларын орындау;
* Республикалық ... ... ... ... мен ... ... ... бюджеттен түсетiн түсiмдер сомаларының қайтарылуын бақылау;
* Республикалық бюджет қаражатының, сондай-ақ мемлекет кепілдiк берген займдардың, ... ... ... ... бюджеттен берiлген қаражаттың, байланысқан гранттардың, мемлекет активтерiнiң нысаналы әрі тиiмдi пайдаланылуына бақылау болып табылады.
Есеп комитетiнiң құрылымын Есеп ... ... Есеп ... ... мен ... ... Есеп ... төрағасы Өксібаев Омархан Нұртайұлы.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Агроландшафттық егіншілік жүйесі туралы жалпы түсінік8 бет
Алакөл аумағының геоэкологиялық картасын құру73 бет
Ауаны ластанудан қорғау28 бет
Ақпаратты басқару жүйесінің жұмысы туралы7 бет
Ақпараттық жүйе құру арқылы білім беру процесінің тиімділігін арттыру98 бет
Ақша – несие саясатының түрлері19 бет
Білім сапасының мониторингі26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь