Қорқыт ата энциклопедиялық жинағы

Жоспар:
1. Қорқыт ата.
2. Қорқыт ата энциклопедиялық жинағы.
3. Қорқыт ата мазары.
4. Қорқыт ата кітабы.
5. Қорқыт ата ескерткіші.
        
        Жоспар:
1. Қорқыт ата.
2. Қорқыт ата энциклопедиялық жинағы.
3. Қорқыт ата мазары.
4. Қорқыт ата ... ... ата ... ... ... ортақ ұлы ойшыл,жырау,қобызшы.Қорқыт атаның
өмірде ізі артында әдеби музыка мұрасы қалған ... ... ... белгілі.
Қорқыт атаның өмір сүрген кезеңі тура- лы ғылымда әр түрлі болжамдар
қалыптасқан.Алайда зерттеушілердің көпшілігі Қорқыт атаның Сырдария ... ... ... тайпалық бірлестігінде X ғасырдың басында дүниеге
келген деген тұжырымға салды.Рашид әд-Дин “Жамиғ ат-Тауарих„атты тарихи
шежіресінде ... ... қайы ... шыққан десе, Әбілғазының “Түрік
шежіресінде„оның тегі баят екендігі,оғыздардың елбегі болып,95 ... ... ... ... ... ... ... Қорқыт атаның зираты
болғаның Ә.Диваев т.б ғалымдар өз еңбектерінде атап өтеді. Ә. Қоңырбаевтің
зерттеулерінде ... ... XI ... ... ... ... ... ол VII-VIII ғасыр аралығында өмір сүрді
деген пікір айтылады.Қорқыт ата жайындағы аңыздардан оның ... ... өнер ... ... ... оғыз-қыпшақ,ұлысынан шыққан
айтулы бақсы,абыз.Екіншіден-күйші,қобыз сарынын алғаш туындатушы
өнерпаз.Үшіншіден-әйгілі жырау,оның жырлары оғыз-қыпшақ өмірін бейнелеген
әдеби-тарихи мұра.Аңыз бойынша,анасы Қорқытты құрсағында үш жыл ... ... бір рет ... қысып отырады екен.Қорқыт дүниеге
келер алдында әлемді үш күн, үш түн бойы көзге ... ... ... қара дауыл соғып, ел-жұртты қорқыныш сезімі билеген.Осыған
орай баланың атын“Қорқыт„деп қойған.“Қорқыт„сөзінің этимоласын Ә.
Қоңыратбаев“құтты адам,құт әкелетін адам„деп көрсетсе,С. ... адам ... ... ... ... деп санайды.Қорқыт атаның
тарихи тұлға екенің растайтың жазба ... ата ... ата ... ... ... Қорқыт атаның нақыл сөздері келтіріледі.Ол“өмір
барда өлім бар,өзгеру бар, өлмес өмір жоқ,сынбас темір жоқ,бәрі де
өледі,өзгереді,ұмыт болады,тек ... ... ... ... ... ... игілікті ісінің нәтижесі„дейді.Аңыз бойынша Қорқыт
ата ұйықтап кетіп“егер өлімді есіңе алмасаң, мәңгі өмір сүресін„ деген аян
естиді.Біраз ... ... соң бір ... қуып жүріп,жете алмағасын.“Өлсем
де, жетемін!„дейді.Соны айтуы мұң екен,Әзірейіл келіп,“Сен өлімді еске
алдың,енді өлесің!„ дейді. Аңызда Қорқыт ата өзінің жүйрік желмаясына
мініп,халқы бақытты өмір ... ... ... бойы ... ... жан ... ... Ел-жұртты өзінің жырымен де,күйімен де
аузына қаратқан,ғұмырының соңында бірлігі ыдырай бастаған жұртының
алауыздығына ... ... ата ... өмір ... ... ... ... кезіп кетеді.Бірақ қайда барса да,алдынан көр қазып жатқан
адамдарды жолықтырады.“Кімнің көрі?„деген сауалына“Қорқыттың деген жауап
естиді„.“Қайда барсаң да Қорқыттың ... сөз ... ... жер ... ... ... деген аян естіп,туған жері-Сыр
өңіріне оралады.Содан мәңгі өмір тек өнерде деген ойға келіп,қобыз аспабын
ойлап шығарады. Тағы бір аңыз бойынша,өзен ... ... ... ... ... ... суға батпайды екен.Қорқыт ата қобыз
тартқан жылдары өлім болмаған,тек бақытты тіршілік болған ... ... ата ... ... сәтінде судан кішкентай қайрақ жылан
шығып,оны шағып өлтіріпті дейді.Аңызда ажал ашық келмей,жылан кейпінде
келеді.Бұдан халықтың өлімге деген көзқарасын,“ажал ... ... ... ... ... ... ... ата өлімнен қашып
бүкіл ғарышты аралайды.Түсінен шошынған ол ажалдан құтылу үшін ертеңіне
дүниенің екінші шетіне көшіп кетеді ... ол ... ... тағы көреді.Таң
атысымен тағы да жолға шығады.Не істерін білмей ,жердің ортасына бармақ
болады.Жер ортасы Сырдың жағасы,қазіргі Қорқыт моласы тұрған түс
екен.М.Әуезов:“ажалды тоқтату ... ... ... ... Қорқыт
ата жұрттан безіп,айдалаға, табиғат аясына кетеді,бірақ таулар ... да оған өлім ... ... айтады.Содан қорқып,шырғайдан
алғашқы қобызды жасап,жер бетінде бірінші болып күй тартады.Сөйтіп өлмеудің
амалын өнерден табады„-деп жазады.Қазақ аңызындағы Қорқыт атаның бейнесі
енді ... ... ... өмір үшін күрескен,өлімнен құтылуды
қандай бір құдіретті күштен емес,өнерден іздеген,ажалмен ... ... ... ... ... ... ... ж Қазақ энциклопедиясының бас редакциясы шы
ғарған.Негізінен 5 бөлімнен тұратын бұл күрделі еңбекке, Қорқыт ата туралы
ел аузында сақ ... ... мен ... мұрасын зерт теу,әулиенің
әдебиет пен өнердегі бейнесі мәселелеріне арналған отандық және шетел
ғалымдарының мақалалары топтастырылған. Бұл материалдарды ... ... ... мен ... ... ұлы мұрасының көркемдік
ерекшеліктері мен мазмұны,тілдік,түрлік,айшықтары,тарихи белгілері мен
жәдігерлік деректер хақында жан-жақты ... ... ... ата кітабының„Дрезден кітапханасында сақталған то лық нұсқасының
фотокөшірмесі,орыс және қазақ тілдеріндегі аудармаларының таңдаулы
үлгілері берілген.Кітап соңында Ш.Құдайбердіұлы,М.Жұмабаев,С.Сейфуллин
бастаған қазақ ... осы ... ... ата ... ... оқиғалар шежіресі мен әдебиеттер
тізімі келтірілген.
Қорқыт ата мазары-тарихи ... өнер ... ... IX-X ... ... ... ауданы,3 км жерде Қорқыт әулиеге
тұрғызылған.1925ж опырыла бастап,1952ж Сырдария өзені шайып кеткен.Қазіргі
орны белгісіз.Мазар XIX ғасырдың соңында Ә.Дива ев,И.А.Кастанье,П.И.Лерх
зерттеулеріне негіз ... ... ... жарияланған
фотосуреттер арқылы жеткен.Диваев пен Кастаньенің жазуы бойынша,құрылымы
шикі кірпіштен қаланған дөңгелек пішінді 6-8 қырлы күмбезді құрылыс. Ішкі
көрінісі биік,қабырғалары ... ... ... Исламға дейінгі
түрік сәулет құрлысы үлгісімен салынған.Мазардың бұрынғы орнына қазіргі
заманғы мемориалдың ескерткіші орна ... ата ... ... ... ғали лисан тайфа оғузан„)-
қаhармандық эпос үлгісі,оғыз-қыпшақ дәуірінің жазба мұрасы.Ғылымда оның 12
нұсқасы мәлім.Дрезденде 12 нұсқасы және ... 6 ... ... бұл ... ... ... ісімен академик В.В.Бартольд
айналысып жеке тармақтарын жариялады.Кейін бұл аударма“Деде Горгуд„“Книга
моего деда Коркута„деген ... ... ... ... ... 1986 ж ... рет ... әрі тарихи мұра
ретінде“Қорқыт ата кітабында„қазақ эпосына тән көркемдік кестелермен ... ... мен ... ... ... де мол.Жазбада оғыз
тайпаларының тегі,этнографиясы,мекені,әулеметтік жағдайы,т.б мәліметтер көп
сақталған.Қорқыт ата оғыз елінің ақылшысы,данасы,үлкен жырауы.Оның есімі
көптеген ... ... ... “Қорқыт та кітабына„Қазақстанда
М.Әуезов,Ә.Марғұлан, Ә.Қоңырат
баев,Р.Бердібаев,Х.Сүйінішәлиев,Н.Келімбетов,М.Жолдасбеков,Ш.
Ыбыраев,Т.Қоңыратбаев,еңбектеріде зерттелді.Кітаптың 1300 жыл- дығы 1999 ж
ЮНЕСКА тарапынан халықаралық деңгейде атап,өтілді, “Қорқыт
ата„энциклопедия ... ... ... ата ... облысы, Қармақшы ауданы, Жасалы
кентінен,18км жерде,орналасқан Авторлары-Б.Ә.Ыбыраев,С.И. Исатаев.Қорқыт
ата ... ... ... ... ... 8м,4 ... ... әр тарапқа қаратылып тұрғызылған құлпытастарға
ұқсайды.Жоғарғы жағы кеңейе ... ... ... ... стелалар қобыз
бейнесін меңзейді.Түйісер түбіндегі орта тесігінде 40 металл ... ... ... ... ... сарынымен үндес дыбыс шығарады. Аңыздарда
айтылғандай,Қорқыт ата мазарында соққан желге үн қосатын қобыз
қойылған.Қорқыт ата ... ішкі жағы ... өмір ... ... ... ... ... шартарапқа жол тартқан ізін
ишаралайтын“Түйе табан„өрнегімен безендірілген.1997 ж ескерткішті қалпына
келтіру,жөндеу жұмыстары жүргізілді. Амфитеатр,қонақ үйі т.б ... ... ... жасалып,мемориалдық кешенге айналды.2000 ж
жанынан мұражай ашылды. Оның ... 700-ге жуық ... ... ... өмір ... дәуірдің тарихы мен мәдениеті жай-лы
мәліметтер беретін материалдар қамтыған.Бұл ескерткіш кешен күллі түркі
халықтарына ортақ ... ... ... бірі ... саналады.
болатын.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қорқыт ата3 бет
Қорқыт ата - қобыз атасы5 бет
Автомобиль жолдары мен аэро алаңдарды жазда күту машиналары5 бет
Агроклиматтық ресурстар18 бет
Аймақты инженерлік дайындау7 бет
Атаулы сөйлем, түрлері7 бет
Ауа өткізгіштердің есептелуі және таңдалуы9 бет
Геометриялық оптика12 бет
Жер жұмыстарына арналған машина механизмдерін таңдау. Олардың жұмыс жасау принциптері5 бет
Жер мелиорациясы.Мелиорацияның қызметі мен түрлері.Өзі ағатын беттік суару жүйесі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь