Отбасылық тәрбие, оның тарихи негіздері

Жоспар:
1. Отбасы туралы түсінік
2. Қазіргі заманғы отбасы
3. Отбасының қоғаммен қатынасы
        
        ОТБАСЫЛЫҚ ТӘРБИЕ, ОНЫҢ ТАРИХИ НЕГІЗДЕРІ
Отбасы, жанұя, үйелмен, семья деген атаулар бір мағынаны ... ... ... - ... үй ... ... ... яғни бір оттың (ошақтың) басында өмір сүріп жатқан қандастар.
"жанұя - өмірдегі туысқандық ... - ... ... белгісі"
"Семья-некеге немесе қандас туысқандыққа негізделген қоғамдық шағын топ, адам ... ... ... ... (4,126)
Осы төрт анықтамадан түйіндейтініміз - адамның өз өмірінің негізгі процестерін бастан кешіретін кіші әлеуметтік топ ... ... ... ... әрбір адам өмірінің онымен тығыз байланыстылығы сонша, ол әрбір отбасы мүшесінің дамуына шешуші әсер етеді.
Отбасы - ... ... мен ... ... түрлі формалары біртұтас болып ұштасатын комплексті әлеуметтік құбылыс. Сондықтан да отбасыға объективтік тұрғыдан ғылыми ... ... оңай ... ... мен ... үшін ... ... атқаратын қызметі алуан түрлі болғандықтан оны зерттеуші қоғамдық ғылымдар да көп. Бұл ғылымдардың әрқайсысы өз ... ... ... ... ... оны ... анықтайды: отбасы дегеніміз - тарихи өзгеріп отыратын ... топ, оның ... ... - ... адаммен жыныстық байланыс орнату, туысқандық қатынастар жүйесі, адамның жеке-дара адамгершілік сапаларын қалыптастырып дамыту, белгілі бір экономикалық қызметті іске асыру. ... ... пен ... ... ... және ... қажеттерін (рухани, этикалық, эстетикалық, т.б. қажеттерін) өтеп, ұрпақ ... ... ... ... ... дамытушы әлеуметтік топ болып табылады.
Қазіргі заманғы ... ... ... ... ... заманда бір типті отбасы жоқ. Отбасылық қатынастардың формалары түрліше болуының себебі, белгілі бір қоғамның даму дәрежесімен және ... ... ... ... ... Қазіргі кезде отбасының типтері мыналар: тотемдік қауым (ру), патриархалды туыс топ, ... ... және жеке ... ... ру ... заманымызда әлі де болса кездесетін ең көне отбасы формаларына жатады. Мұндай отбасылар Австралиядағы кейбір тайпаларда кездеседі. Ру ... жеке - дара ... ... ... ... ... есімі болады. Мұндай отбасындағы неке жеке болмайды, жалпы (ортақ) болады екен, ... ... ... ... ... бала шешесінің есімімен аталады. Мұндай отбасы кейбір көшпелі тайпаларда кездесді.
Патриархалдық туыстар тобы (туыстық отбасы) ... ... ... ... ... болған, ал кейбір халықтарда қазір де бар. Бұларда бірнеше ұрпақ ... ... ... де ... болады. Бұл ұрпаққа жататын отбасы мүшелерінің бәрі туысқан аға-іні және апа-сіңілі болып табылады. ... ... ... - ол ... ... ...
Ұрпақтардың шығу тегіне қарай бұл отбасы матриархалды немесе патриархалды отбасы болды. Біріншісі - ... ең көне ... ... бір ... көп ... ... жиі кездеседі. Мұндай отбасы тибеттіктерде және Оңтүстік Үндістанда тұратын тода деген халықта кездеседі. Патриархалды отбасының басшысы - ... ... ... тегі бір мезгілде әке жағынан да, шеше жағынан да ... екі ... ... да ... Бұл жеке ... түріне өтетін өтпелі форма болып табылады. Моногамиядағы патриархалды отбасында отбасы басшысы мүліктің ... иесі ... ... ... ... шығуына байланысты болған отбасылық қатынас. Бұл отбасының мүшесі - ері (құқықтың бәрі еркектікі), әйелі, ұлдары ... ... ... ... шығып кеткенше).
Жеке отбасы - бүгін таңда дүниеде ең кең ... ... ... Бұл ... енді тек ... топ қана емес, сондай-ақ заң жүзінде бекітілген топ.
Қорыта келгенде, отбасыға мынадай анықтама ... ... ... заманғы отбасы - ерлі-зайыпты екі адамның арасындағы некеге құрылған негізгі әлеуметтік топ, отбасыға сонымен бірге ұрпақтары ... да ... ... функциясы - бала тауып, тәрбиелеп өсіру, ерлі-зайыптылардың жыныстық, эмоциялық сезімдерін және ... ... ... ... ...
Отбасы нақты қоғамда өмір сүреді, сондықтан отбасының жалпы сипатымен қатар өзі өмір сүретін қоғамдық қатынастардың мазмұнына сәйкес ерекше белгілері де ... ... ... ... ұлттың отбасын құру жолдары әртүрлі. Соған байланысты бала тәрбиесі де ерекше. ... ... өмір ... ... отырады. Мәселен, қазақтың ертедегі, кеңес заманындағы және бүгінгі бала тәрбиесіндегі өзгешіліктер осындай. ... ... 1991 жылы ... алуы, әлемдік деңгейде егеменді ел ретінде айқын танылуы, сондай-ақ президенттік басқару нысанындағы демократиялық мемлекеттік және жаңа азаматтық қоғамның тууы, ... ... ... көшуі, объективті қажеттіліктерге байланысты болып отырғаны қоғамдық сананың түбегейлі өзгерістер шеңберін кеңейтті.
Отбасында адам өмірге келеді, ... ... ... ... мен ... кездестіреді, өседі, өнеді, одан үлкен өмірге аттанады. Осы жерде көптеген сұрақтар туындайды. Олар:
Отбасы ... не? ... мәні ...
Қоғамда қандай рөл атқарады?
Әр адамға не береді?
Осы сұрақтарды жан-жақты қарастырып, шешу кезінде көптеген ойшылдар, ... ... ... ... грек ойшылы Платон деген екен. Ал, Аристотель болса, деп санаған .
Классикалық неміс философиясының өкілі Кант отбасы мәселесін ... ... ... ... ... ... көп ... бөлген.
Фихте отбасының негізі-махаббат десе, Гегель бірінші болып отбасы мен некенің тарихи ... ... . ... ғасырдың екінші жартысынан бастап отбасына деген тарихи ... ... ... ... 1877 жылы ... атты кітабында Л. Морган отбасының тарихын, оның некелі қарым-қатынасын, экономикалық, әлеуметтік дамуын және қызметін ... Одан ... ... ... туралы марксистер де жазды. Соның бірі - Ф. Энгельстің 1884 жылы ... атты ... ... Ф. ... ... ... категория ретінде қарастырып, оның формаларының байланысын, даму жолдарын көрсетті.
Француз ағартушысы Ж.Ж.Руссо, швейцарлық И.Г.Песталоцци, орыс педагогтары ... ... ... ... ... ... қарастырған .
Отбасындағы тәрбие мәселесін көптеген әлеуметтану, философия, психология, педагогика, демография, құқық, әдептану, тарих, т.б. ғылымдардың қарастыруына байланысты ... ... ... ... Бұл да ... ... ... барлық ғылымдарды бірдей қанағаттандыратын бір анықтама табу өте қиын. Олай болса, отбасының бірнеше анықтамаларына тоқталайық. Жоғарыда ... ... бір ... ... ... ... ... отбасы, кейбір жерде жанұя деп ала береміз (Ә.Р.)
Философиялық ... - ... ... ... өмірде зор мәні бар кішігірім ұйымы деп санаса, әлеуметтану ... ... - ... және ... ... негізінде құрылған кішігірім топ деп берілген. Оның мүшелері бір-бірімен тұрмыстық, моральдық жауапкершілік, өзара жәрдем көрсету қарым-қатынаста болып, әлеуметтік құрылыс ретінде ... ... ... ... байланысты өзгертіп, жекелей дербестікте болады деп көрсетеді.
Ал, педагогикалық - психологиялық тұрғыда ... - ... мен ... ... ерлі-зайыптылардың және басқа да отбасы мүшелерінің қарым-қатынасының тарихи нақты жүйесі болып табылады.
Қазақ тілінің түсіндірме сөздігінде - ... деп ... ... Оның ... ... ... ... көмек және рухани жауапкершілік арқылы байланысқан. Қоғаммен, бүкіл қоғамдық қатынастардың жүйесімен тығыз байланыста бола тұрса да, ... - ... ... ... адамдардың белгілі дәрежедегі дербес сырлас тобы.
Отбасы өмірі материалдық және рухани үрдістермен сипатталады. Табиғи-биологиялық және шаруашылық ... ... оның ... жағын құраса, рухани жағын құқықтық, адамгершілік және психологиялық қатынастар құрайды.
Отбасы мәселелері ТМД елдерінің ғалымдары В. И. ... В. Д. ... Г. К. ... , Ю. И. ... Н. Е. ... А. Г. Хрипкова, З. Я. Янкова, ал Қазақстанда С.Қалиев, М.Жарықбаев, Ж.Б. Қоянбаев, К. Бейсенбиева, М. Тажин, Б. Аяғанова секілді ... ... ... ... ... ... бойынша отбасы - адамдардың, яғни некелік негізде қосылған еркек пен әйелдің, ... ... ... ... балаларының, кей кезде басқа да бірге тұратын жақын ... ... ... формасы. Авторлардың ойынша бұл анықтама барлық отбасының кез келген даму кезеңдерінің мәні мен сипаттарын қарастырады.
Дүниежүзіндегі ... ... ... тән отбасы тарихы бар. Сол сияқты, қазақ отбасы да өзіне тән ерекшеліктермен ... ... ... ... ... ... жазылып, кезінде баспа жүзін көрген үлкенді-кішілі ғылыми мақалалар мен монографиялық еңбектер, әдеттік құқық ... ... мен ... ауыз ... - ... ... де көптеп табылады. Мәселен, орта ғасырлық ғұлама ойшылдар Сағди, Науаи, Кей Каустың отбасы мәселесі ... ... ... ... баға ... еңбек екендігіне ешқандай күмән жоқ. Мұнда отбасында ... ... ... беріледі. Отбасындағы тәрбие әміршілдік қағидаларға негізделіп, ата-ананың балаға деген қатынасын анықтайды. Отбасының бірлігі оның мүшелерінің ... ... ... ... ... өзара жауапкершіліктеріне, түсініктеріне, сонымен қатар эмоцианалдық (сезімдік) жақындықтарына негізделеді. Бір жағынан отбасы - адамдардың өзінің ішкі ... ... ... ... ... сыртқы әсерлерден қызғанышпен қорғайтын тұйық бірлестік. Егер отбасының ішкі өмірін қоғамға ашық етсе, онда ол ... ... ... ... ... ал ... жағынан, отбасы адамдардың қоршаған ортаға, қоғамға ашық, айқын бірлестігі. Мұндай отбасыда өз мәселелері қоғам ... ... ... шешімі де ыдырамайды. Керісінше, отбасының дамуына қауіпсіздік және сақтану сезімдерін қамтамасыз ететін мүмкіндік ... ... да ... жабық отбасы болғанымен ол қоғамсыз өмір сүре алмайды. Өйткені оның мүшелері жан-жақты ... ... яғни ... оқу ... ... ... ... ұйымдарға, сонымен қатар сауда, денсаулық орындарына қатысты, ондағы адамдармен тығыз байланыста болады.
Сонымен қатар отбасы қоғамдық қарым-қатынасқа оның барлық ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігін қанағаттандырып қана қоймай, бірқатар әлеуметтік функциялар орындалып, қоғамның әлеуметтік құрылымы, бір элементі болып табылады.
Отбасы мүшелелері бір-бірімен тығыз байланыста, ... ... ... ... ... Олар ... ... тағдырына елеулі ат салыса алады. Бұл жерде бір немесе бірнеше ұрпақ отбасы болып іріктелінеді. Екі ұрпақты ... ... мен ... әке мен ... ... ... және қарындас, сіңлілердің рөлі негізделеді. Ал, үш ұрпақтық отбасыда ата мен әженің, ене мен атаның, ... бала мен ... ... мен балдыздардың рөлі қосылады.
Отбасындағы ата мен баланың қарым-қатынасына ешкімнің күмәні жоқ. Ана баланы өмірге әкеледі, ақ сүтімен ... ... ... Ал, әке мен бала ... ... ... ... мен тұжырымдар бар. Біреулер-балаға әкесі әйелі арқылы байланысады десе, екіншілері әке мен баланың байланысы тек экономикалық және ... ... ... ал ... ... ... ... болса да әкенің рөлі ананың рөлінен кем болмауы керек. Ол тек әр адамның ... ... ... ... ... мен ... ойынша балаға әке-шешесінің қарым-қатынасы мен олардың берген тәрбиесіне ... өмір жоқ. ... ... ... олардың отбасындағы сүйіспеншілік, кішіпейілділік, сыйластық, жауапкершілік, қайырымдылық, сезімталдық, т.б. адамгершілік қасиеттерінің даму негізіне ... ... ... ... ... даму тарихы бар. Отбасы - кішігірім мемлекет, әлеуметтік топ. Ол алғашқы адам баласы пайда болған кезеңнен бері ... ... ... ... құру - ... ... ерлі-зайып қатынасынан, ұрпақ әкелуден туындаған.
Бүгінде отбасыға мынадай анықтама беруге болады: қазіргі заманғы отбасы - ерлі-зайыпты екі ... ... ... ... негізгі әлеуметтік топ, отбасыға сонымен бірге ұрпақтары (ұл-қыздары) да кіреді. Отбасының функциясы бала тауып, тәрбиелеп өсіру, ерлі-зайыптылардың жыныстық, эмоциялық сезімдерін және ... ... ... ... ...
Отбасы нақты қоғамда өмір сүреді, сондықтан отбасының жалпы сыйпатымен қатар өзі өмір сүретін қоғамдық қатынастардың мазмұнына сәйкес ... ... де ... ...
Отбасы туралы философ, педагог, психолог, әлеуметтанушы, мәдениеттанушы, т.б. ғалымдар анықтама беріп, еңбектер жазып, осы ... ... ... ... ... тізімі:
1.Қазақ Совет энциклопедиясы, Алматы, 1976
2.Қазақ Совет энциклопедиясы, Алматы, 1974 ... ... ... Алматы, 1978
4.Қазақ Совет энциклопедиясы, Алматы, 1977
5.Сб. Проблемы ... М,. 2006 ... Ф. ... жекеменшіктің және мемлекеттің шығуы>>, Алматы, 1984
7.>>Мысли и изречения>>, М,. 1965
8.Морган Л. , Алматы, 1956 ... Т.Б. ... ... ... 2002 ... Д.И. М, 2003 ... ... түсіндірме сөздігі, Алматы, 2006
Жоспар:
1. Отбасы туралы түсінік
2. Қазіргі ... ... ... қоғаммен қатынасы
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
Философия және ... ... ... ... отбасы
ОРЫНДАҒАН: Казез Айдар
ТЕКСЕРГЕН: Малғаждар Д.Б.
Семей қаласы 2012 жыл

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасы - кіші әлеуметтік топ7 бет
Ұлттық ойындар30 бет
Әдеби тек. эпос. лирика,драма13 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
IX-XII ғасырлардағы қазақ отбасы тәрбиесінің қалыптасуы мен дамуы53 бет
«Отбасылық қарым-қатынас типтері»4 бет
Біздің отбасы8 бет
Бала бойында азаматтылық пен патриотизмге қалыптастыруда мектеп пен отбасы қарым-қатынасы5 бет
Бала дамуындағы ата-ананың рөлі. Отбасылық тәрбиенің қателіктері68 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар (отбасы тәрбиесі)6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь