Қола дәуірі

Жоспар:
1. Қола дәуір ескерткіштері дәуірнамасы мен сипаттамасы
2. Қола дәуіріне тән тұрмыс заттары, шаруашылығы
3. Мәдени ескерткіштері
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
ОЖСӨЖ №1
ТАҚЫРЫБЫ:
ОРЫНДАҒАН:
ТЕКСЕРГЕН:
Семей қаласы 2012 ... Қола ... ... ... мен ... Қола ... тән ... заттары, шаруашылығы
* Мәдени ескерткіштері
Ескерткіштер
Кейбір ескерткіштер көрнекілігімен, құрылыстарының күрделілігімен ерекшелінеді. Мыстытас, Беғазы ескерткішін ... үшін ... 3 ... ... алып ... тастар қолданылған. Батыс Қазақстандағы Тастыбұтақ 1 (Федоров кезеңі) қорымында мәйіттер қабірге немесе жалпақ тастан жасалған жәшіктерге салынып жерленген. Кей жағдайларда ... ... ... де ... ... ... Нұра кезеңіне жататын жерлеу рәсімі, негізінен, мүрдені өртеп тас жәшіктерге немесе табытқа салу болды. Атасу кезеңінде мәйіттер бүктетіліп, көбінесе сол ... ... ... қусырылды, басы батысқа қаратылып, кейде аздап солтүстіккеке не оңтүстікке бейімделіп жатқызылды. Нұра ... келе ... ... шұңқырмен және цисталармен қатар, тік бұрыш тас жәшіктер тарады. Жәшіктер шомбал, жалпақ төрт тақта тастан құралып, қабір шұңқырының төрт ... ... ... ... ... негізінен, әйелдер шұғылданды. Ыдыстар қолмен жапсырылып жасалды. Қола дәуірінің алдыңғы кезеңінде бүйірі тік немесе біраз шығыңқы, мойны ішке ... түбі ... ... басым болды. Ортаңғы қола дәуіріне тән құмыралардың түбі ... ... иіні ... ... иініне мойны мен бүйірін бөліп тұратындай ойық жасалады. Соңғы қола дәуірін иіні дөңгелек, бүйірі аздап шығыңқы құмыралар сипаттайды. Ернеуіне қиғаш және ... ... бар ... ... ... ... ... кезеңнің өзіне тән геометриялық өрнектер (жарты, үш бұрыш, меандр, ирек сызық, қисық ойық, т.б.) түсірілді. Қола дәуірінде әлеуметтік және ... ... ... ... ... болды. Материалдық игіліктерді өндіруде ерлер рөлі күшейді. Туыстық әке жағынан есептеле бастады. Қола ... ... ... ру ... одан жеке отбасы шаруашылықтары бөлініп шықты, айырбас кең өріс алды. Қола дәуірі тайпалары тұрмысы мен әл-ауқаты табиғатқа тәуелді болғандықтан, адам ... ... ... деп білді. Олардың отқа табынғандығын мәйітті өртеу ғұрпы, қабірге күл мен көмір қалдықтары салынғаны дәлелдейді. Тайпалар арасында ата-бабаға сыйыну, о ... сену ... ... ... ... ... айға, жұлдыздарға арнап шалынды. Қола дәуіріндегі Қазақстан тайпалары негізінде ертедегі көшпелілердің мәдениеті қалыптасты.
Тұрмыс заттары, шаруашылығы
Қазақстанның қола дәуiрiндегi тайпалар бiрлестiгiнiң ... ... ... ... ... ... ... I-мыңжылдықтың басында Қазақстан далалары мен шөлейт, таулы аудандарында негiзгi кәсiп көшпелi мал шаруашлығы болды. Темiр ... ... VII ... ... адам ... ... өнiмдi бола түстi. Темiр өндiру қосымша өнiм мөлшерiнiң артуына жағдай туғызды. Көлiк ретiнде жылқы кеңiнен пайдаланылды. ... орта мен ... ... байланысты мал шаруашылығының негiзгi үш түрi: көшпелi, жартылай көшпелi және отырықшылық дами ... ... ... ... ... т.б.), ... тұрмыс бұйымдарының жаңа түрлерi жасалды. Көшпелi тұрмыста киiз үй, арба, күйме кеңiнен қолданылды. Малға және жерге ... ... ... Қауымдар арасында жайылым, мал үшiн қақтығыстар жиiлей түстi. Ерте темiр ғасыры дәуiрiнде (б.з.б. I -- ... ... ... ... ... қалыптасты. Жазбаша деректемелер археологиялық зерттеулермен ұштастырылып қазiргi таңда б.з.б. 8 -- I ғасырлардағы тайпалар, ... ... ... көп ... ... отыр. Б.з.б. III ғ-да Қазақстан жерiнде кейбiр тайпалар өз мемлекетiн құрып, алыс-жақын елдермен саяси қарым-қатынастарға ... де ... және ... ... көруге болады.
Қазақстанның оңтүстік, шығыс және орталық аудандарын мекендеген тайпалар сақ тайпалар одағына, ал батыс, солтүстік аудандарындағы тайпалар савроматтар тайпалық ... ... ... деректер бұл бiрлестiктерде мемлекеттік нышандардың болғандығын аңғартады. Сақтардың оңтүстік өңiрлердегi Бесшатыр, Есiк ... ... ... т.б. ... ... мәдениетi мен өнер жетiстiктерiнiң бiрегей туындылары болып табылады.
Ежелгі заманда Орта Азия өңірін түркі ... ... ... ... мекен еткен. Қазақ халқы сол тайпалардың бірте-бірте бірігуі мен дамуы барысында өз ... жеке ... ... ... ... ... ата-тегі болған тайпалар мен ұлыстардан ежелгі заман деректерінде аты ерте ... ... сақ, ... ... сармат, ғұн тайпаларынан шыққан дейді.
Мәдени ескерткіштері
Бұл кезеңде Андронов дәуірінің кейбір белгілері сақталғанымен, жаңа сипаттағы, әжептәуір биік (1 -- 1,5 м) ... ... ... ... ... ... көмкерген ірі-ірі жерлеу орындары пайда бола бастады. ... ... ... ... бүйірі шар тәріздес томпайған, түбі тегіс қыш ыдыстар тән. Мысалы, ыдыстың бүйірінің көпшілік аумағында -- ... ... ... бар ... ... осы ... кезеңде пайда болды да, Беғазы-Дәндібай заманында ең жиі кездесетін өрнекке ... ... ... ... өте аз зерттелген. Өтпелі кезеңде түрлі түсті тастардан жасалатын ұсақ ... ... ... ... ... адаммен бірге қойылған 4 ыдыс, басқа да ғұрыптық заттар сол ... ... ... ... ... сүйегі жоқ. Бұл -- алыста жау қолында қаза ... ... ... ... ... символикалық жерлеу орны. Мұндай ғұрып ерте темір дәуірі халықтарында да болған. Бұл ғұрыптың жаңғырығы қазаққа да жеткен. Ертеде майдан шебінде каза ... ... жау ... ... не ... жағдайда, сол адамның тіпті бір бармағы табылса да, не сауытының бір бөлігі табылса да, ... ... ... ... ... Орта қоладан соңғы қолаға өтпелі кезеңге ірі қорған-қоршаулардың, ірі гранит тастар мен шеті көмкерілген үлкен қоршаулардың ... ... тән. ... ... қауымның ортақ жерлеу орны емес, Бұл ескерткіштер сол қауымның ішінен шыққан көсем, қолбасшы, ру басылардың зираты.
Орталық Қазақстанның қола дәуірінің ең ... ... -- ... мәдениеті" деп аталады. Оның хронологиялық шектері, өтпелі кезеңді қоса есептегенде, б.з.д. XII -- VIII ... ... ... ... ең ... ... болып өте жоғары дәрежеде дамыған тас архитектурасы. Бұл мәдениетке жататын үйлердің, жерлеу орындарының ... өте ... тас ... тас ... ... жетілгендігімен ерекшеленеді. Олардың қабырғалары екі қатар болып, тастар бір-бірімен иленген балшық арқылы байланыстырылып, ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... XVIII -- XIX ғасырдағы қазақтың тастан салған кыстау үйлерінің де қабырғасы осылай өрілген. Беғазы-Дәндібай мәдениетіне жататын жерлеу ... ... -- ... ... пішімі кейде дөңгелек, кейде төртбұрышты болып келеді. Қорғандардың ... 70 -- 80 см- ден 1,5 -- 2 м-ге ... ... ... ... қиыршық тас және топырақтан салынып, сырты үлкен қақпақтастармен көмкеріледі. Беғазы-Дәндібай кезеңінде үлкен патриархалды отбасыларға арналған, көп адам ... ... ... ... адам ... үлкен жерлеу құрылыстары кездеседі. Бұл осы кезеңдегі ру, тайпа көсемдерінің, беделді бай адамдардың зираты. Осы мәдениетке жататын қыш құмыралардың ... ... ... тік, ... шар тәріздес болып томпайып келген, түбі тегіс. Сол кезеңде көшпелі тұрмыска ыңғайлы ыдыстар көбейе түсті. Беғазы-Дәндібай құмыраларының ... әр ... ... ... ою-өрнекпен салынған үшбұрышты, балдақ пішінді батырып салынған өрнектермен қатар тырнақпен, ұштаған таяқшамен салынған өрнектер де көп кездеседі. Батырып салынған таға ... ... ... ... ... өрнек кездеседі. Беғазы-Дәндібай төлтума мәдениеті жергілікті негізде қалыптасты. ... ... жаңа ... көшу ... ... ... кауымдар пайда болды. Зерттеулердің нәтижесі Орталық Қазақстанның дүние жүзіндегі ежелгі ... ... бірі ... айқындап берді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* http://www.diplomdar.kz/referat_materials/Adebietter.html
* http://referaty.kz/taxonomy/term/13

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қола дәуірі."23 бет
Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының қола дәуірін зерттеу тарихы32 бет
Орталық Қазақстанның қола дәуірі5 бет
Тас және қола дәуіріндегі Қазақстан8 бет
Шығыс Қазақстанның қола дәуірінің қоныстары32 бет
Қазақстан аумағындағы алғашқы қауымдық құрылыс,ежелгі Тас дәуірі, Мезолит, Неолит және Қола дәуірі7 бет
Қазақстан аумағындағы тас және қола дәуірінің ескерткіштері13 бет
Қазақстан қола дәуірінде7 бет
Қазақстандағы ежелгі қола және тас дәуірі12 бет
Қазақстандағы қола дәуірі2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь