XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан

Жоспар:
1. Түркістан генерал.губернаторлығының құрылуы
2. 1867.68жж реформалар
3. 1886.91жж реформалар
4. Қазақстан жеріне орыс шаруаларының қоныс аударуы
5. Патшалық Ресейдің аграрлық саясаты
6. Қазақстандағы капиталистік қатынастар
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
ОЖСӨЖ №10
ТАҚЫРЫБЫ: XIX ғ. ... ... ... ... ... ... ... 2012 жыл
Жоспар:
* Түркістан генерал-губернаторлығының құрылуы
* 1867-68жж реформалар
* 1886-91жж реформалар
* Қазақстан жеріне орыс шаруаларының қоныс ... ... ... аграрлық саясаты
* Қазақстандағы капиталистік қатынастар
Түркістан генерал-губернаторлығының құрылуы
Орыс отарлаушылары Қазақ даласын толық бағындарғаннан кейін Орта Азия һәм Түркістан өңіріне ауыз ... Ол үшін ... ... ... салынған әскери бекіністерді тірек ете отырып, харам ниеттерін жүзеге асырды. Атап ... 1835 жылы ірге ... ... ... 1845 жылы бой ... ... ... әскери-стратегиялық жалғасы ретінде 1847 жылы Сырдарияның сағасына Арал-Раин ... ... ... ... ... ... ... алу үшін Сырдария бойына иелік ету аса маңызды еді. ... ... ... мүлт ... анық. Сол себепті де, олар Сыр бойына тек бекініс салып ғана қоймай, тез ... ... ... ... ... 1853 жылы Орынбор ген-губернаторы Перовский Ақмешітке әскер бастап келіп, бір ... ... ... ... ... бұлай асығыс-үсігіс атқа қонуына негізгі себеп - ... ... ... ... ... ... тапшылығы күрт өсті де, АҚШ-тан мақта жеткізе алмай ... ... ... өндіріс-өнеркәсіптері шығынға ұшырай бастады. Әлемде мақта бағасы шарықтап кетті. Осы жылдары бір пұт мақтаның ... 4-5 сом ... екі ... ішінде 24 сомға (1864 ж.) дейін көтерілді. Оның сыртында, орыстар үшін Бірінші Петр патша ... ... ... келе ... ... ... жолды тездетіп игермесе, Түркістан өлкесінің оңтүстік бүйірінен ағылшын дейтін жау пайда болды. Ағылшындар мен орыстардың екеуінің де көздегені Үнді ... ... Орта ... бай ... ... еді. Сөйтіп, ХІХ ғасырдың екінші жартысында Ресей мен Англия арасында дүрдараздық пайда болды. Ағылшындар болса, Ресейдің Орта ... ... алуы - ... ... ... ... деп ... орыстарды тоқтатуға ұмтылды. Олар Бұхар, Қоқан жеріне өз тыңшыларын жіберіп, жергілікті халықты ... ... қою ... кірісті. Ал, орыстар болса, мәлімдеп, Сыртқы істер министрі ... ... ... ... нота ... Бірақ мұндай өтірікке ағылшандардың сенбесі анық.
Жоғарыда атап өткеніміздей орыстар Ақмешітті бағындарған соң дарияның ... ... бес ... ... шықты. Бұл бекіністерге үйіп-төгіп солдат әкеліп, жорыққа дайындалды. 1864 жылы Черняевтың қарулы отряды Верныйден қозғалды да, дәл осы ... ... ... ... ... ... басқарған әскерлерде жорыққа аттанды. Екі отряд қанаттаса шабуыл жасап, Веревкин Түркістанды басып алды. Чернявтың жасағы ... ... ... Осылай азғана уақыттың ішінде күш біріктерген қос отряд қоқандықтарға соққы берді. Осы жылдың (1864 ж.) ... ... ... басып алды.
Шымкенттік тарихшы-ғалым Д.Даниярбековтің Ташкенттегі архивтен алған мәліметіне жүгінсек: Оңтүстік өңір мен Ташкентті бағындырған, жергілікті халықты аяусыз қырғыншылыққа ... ... ... мен Шымкент бекіністерін алуда қатыгездік көрсеткен, әскери жорықты басқарған генерал Черняев әр ... ісі үшін ... ... ... ... есеп ... отырған. Кезекті бір есеп беру жазбасында: дегені айтылады.
Шымкенті басып алған соң орыстар Ташкентке ауыз салды. Ташкент ... ... ... ... ... Қалаға алдымен кірген Веревкиннің жасағын халық жусатып салды. Чернявтың ... қол ... ... ... ... ... Ташкентке орыстардың қауіп төндіре бастауы бұхаралықтарды да ойландырса керек. Қаланы қорғау ісін Бұхара әмірі Ескендір-паша келіп, басқарды. Бірінші рет беті ... ... ... 1865 жылы ... қаруланған қалың әскер жіберіп, маусым айында қалаға шабуыл жасады. Ниязбек ... ... ... ... ... ... көрсеткен ташкенттіктер үш күннен артық төтеп бере алмай тізе бүкті. Қаланы басып алу барысында 2 мың ... 12 ауыр ... ... ... ханының наразлығын ағылшындардың қолдауына байлынысты Ресей халықаралық дипломатиялық қатынасына сызат түсірмеу үшін 1866 жылы Черняевті ... ... оның ... ... тағайындады. Бұл адам кешікпей 1866 жылы Бұхара қаласына жорыққа атанды. Алдымен Иржарда бекінген бұхара-қоқандықтардың біріккен күші ... Осы ... ... ... бір жылдың ішінде: Ходжент, Ұратөбе, Созақты, ақыры Бұхараны жаулап тынды.
1865 жылдың 12 ақпанында орыстар басып алған жерлерін ... ... ... ... ... Осы ... 6 ... Оренбург генерал - губернаторы Түркістан облысын басқарудың уақытша хаттамасын бекітті. Бұл хаттама 1867 жылдың 11 сәуір ... ... ... 1867 ... 11 шілдесінен бастап Түркістан облысы Білім беру министрлігі комитетінің жарғысы бойынша болып бекітілді. Бұған дейін Түркістанды әскери губернатор ... ... ... ... ... болды. Түркістан генерал-губернаторлығының құрамына Сырдария, Жетісу, Закаспий, Самарқан, Ферғана облыстары және Әмудария бөлімшесі кірді. Өлкеге басшы болып, ... фон ... ... - 1968 ... реформалар
Қазақстандғы 1867 - 1968 жалдардағы реформалар - ... ... ... жүргізген әкімшілік-басқару шаралары. Түркістан және Дала өлкелерін басқару үшін ... ... ... бұл ... ... ереже деп аталды. Ресей өнеркәсібі үшін Қазақстан бай ... көзі және ... ... ... ... Қазақстанның байлығын Ресейге толық тәуелді ету үшін патша үкіметі Қазақстандағы өзінің өкімет билігін нығайтуды көздеді. Осыған ... ... ... ... әкімшілік-басқару реформалары сот, оқу-ағарту, алым-салық, жер, т.б. мәселелерді қамтыды. 19 ғасырдың 60-жылдарына ... ... ел ... ... ... болмады. Осыған сәйкес 1867 жылы Жетісу, Сырдария облыстары ... ... ... ... ... ... 1868 жылы Орынбор генерал-губернаторлығына қарайтын Орал, Торғай облыстары, Батыс Сібір (Дала) генерал-губернаторлығына қарайтын Ақмола, Семей облыстары ... ... ... ... ... болыстар ауылдарға бөлінді. Әкімшілік бөліністер аумақтық принцип бойынша жүзеге асырылды. Қазақстандағы сот билігі жаңадан құрылған әскери-соттық комиссияларға, уездік ... уезд ... ... ... ... ... ішінде билер сотына, оңтүстіктегі отырықшы халық ішінде қазы сотына бөлінді. Қазақстандағы барлық жер мемлекет меншігі болып жарияланды. Патшаның хан ... мен ру ... ... ... жеке ... ... ... Жерді мемлекет меншігі деп жариялау оны керегінде қазақ халқынан тартып алуға "заңды" негіз ... ... ... ... ... ... ... жүйесі енгізілді. Жаңа әкімшілік бөліктер жайылымдардың ғасырлар бойы қалыптасқан тәртібіне сай келмеді. Бір рудың жайлауы мен қыстауы көбінесе екі ... ... ... ... байланысты реформаға қарсы 1868 жылы Торғай және Орал облыстары, 1869 жылы ... ... ... ... ... бұл көтерілістер күшпен басылды. 1867 - 68 жылдардағы реформалар оқу-ағарту, медициналық көмек, дін ... де ... Бұл ... тәжірибе жасау мақсатында екі жылға уақытша енгізілген болатын. Алайда, ол жиырма жылдан астам уақытқа созылып, 1886 жылы 2 маусымда Түркістан ... ... ... ... ал 1891 жылы 21 наурызда Ақмола, Семей, Орал және Торғай облыстарын басқару жөніндегі Ереже ... ... ... -- 1897 жылдардағы реформалардың күші сақталып, қазақтарды шүйгін жайлауларынан ығыстырып, ол жерлерге мал жаюына ғана емес, сонымен ... 20 ... ... әрі жақындауына да тыйым салынды (12). Мұндай ... ... жер ... ... ... Осы тұрғыда қазақтардың егіншілікке көшуі көшпелілерді азық-түлік өнімдерімен, мал шаруашылығын пішен қорымен ... ... ... ... жол ... ...
XIX ғасырдың орта кезінен жайылымдардың тарылуы қазақтарды тіршілік етудің жаңа түрлерін іздеуге мәжбүрледі. Жергілікті қазақтар өз жерінде жер үшін ... ... ... ... ... 1900 жылы ... қазақтары сол жерде қыстаған 50 шақты қазақ отбасынан жылына 200-300 сом салық алған.
XX ғасырдың бас кезінен көшпелілердің ... ... ... көшу ... ... ... XX ғасырдың 20 жылдарының аяғы, 30 жыддардың басында Қашаған қазақтарының екі бағыттағы қыстаудан жайлауға, жайлаудан қыстауға көшу жолы 200 ... ... Бұл ... ... Зайсан уездері көшпелілерінің көшу аумағы 100 шақырымнан аспаған, тіпті, 40 пайызы 5 -- 30 шақырым жерге ғана көшуге ... ... орыс ... ... ... негізгі кезеңдері
Оңтүстік Қазақстанды әскери отаршылдық жолмен өзіне қосып алған Ресей өзінің ... ... ... ... ... басшылыққа ала отырып жүргізе бастады. Қазақстанның Ресейге қосылуы аяқталғаннан кейін көші-кон ... ... ... ... түсті.
Қоныс аударудың бірінші кезеңі
Жүз мыңдаған орыс, украин, беларусь шаруаларының Сібір, Қазақстан және Орталық Азияға қоныс аударуы Ресейдің аграрлық саладағы ... ... ... ... Ресей самодержавиесі жер мәселесін помещик-дворяндардың пайдасына шешіп берді. Помещиктер шаруаларды ... ... ... ... ... жерінің басым бөлігін тартып алды. Себебі 1861 жылғы реформадан кейін помещиктер өз пайдасына шаруалардың ... ... ... ... ... үлес ... құқықты болды. Кейбір губернияларда шаруалар жерінің 1/3, тіпті 2/5 бөлігін помещиктер ... ... ... ... жер ... үшін тым жоғары өтемдік төлемдер талап етілді. Жер тапшылығынан шаруалар помещиктерден, қазынадан жерді жалға алуға мәжбүр болды.
Жер тапшылығының шиеленісуі, ... ... ... ... құрғақшылық, орта шаруалардың кедейленуі, өтемдік төлемдер мен салықтардың ауыртпалығы шаруалардың туған жерлерін тастап, Оралдың арғы жағынан жер мен ... ... ... ... ... А.А.Кауфман қоныс аударудың басты себебін жаңа шаруашылық ... ... ... жер ... төмендігінен деп түсіндіреді. Ал шаруаларда топырақтың құнарлылығын тыңайтқышпен қайта қалпына келтіруге қаржы да, ... да жоқ ... ... ... үкіметі шаруалардың шет аймақтарға қоныс аударуына карсы болып, шектеулер койып көрді. Алайда 1891 -- 1892 жылдардағы Ресейдегі ... ... өз ... ... ... ... ... өсуіне орай, патша үкіметі қоныс аударуды заңдастырып, өз ырқында ... ... ... ... ... ... ... лығымен 1868 жылы жобасын жасады. Ереже бойынша жан басына (ер адам) 30 десятина мөлшерде жер белгіленіп, 15 ... ... ... босатылды.
Ал 1883 жылы қабылданып, 1885 жылы бекітілген Ережеде Жетісу облысына жаңа келушілер мен Шығыс Түркістаннан ... ... ... мен ... үшін жаңа ... бекітілді. Енді жан басына берілетін жер үлесі 30 ... ... 10 ... ... ... ... ... енді 3 жылға дейін ғана сақталды. Ресми ... ... 1861 -- 1885 ... Орал ... 300 мың ... ... ... аударудың екінші кезеңі. Қазақстан тұрғындарының ұлттық құрамындағы өзгерістер
1889 жылғы 13 мамырдағы ауыл тұрғындары мен ... ... Том ... мен Жетісу, Ақмола, Семей облыстарына өз еркімен қоныстандыру ... ... ... ... ... ... алып ... Дегенмен ресми түрде қоныс аударғандардан гөрі өз бетімен келгендердің ағыны үздіксіз арта ... ... ... ... одан соң ... ... Орал, Торғай облыстарында XIX ғасырдың 60-жылдарының ортасынан басталып, 1892 жылы ... ... жол ... ... ... жалғаса түсті. Ақмола облысында 1870 -- 1895 жылдары 87 ... ... ... ... ... ... саны шаруа-қоныс аударушылар есебінен 2 есеге артты.
XIX ғасырдың соңғы ширегінде Еуропалық Ресей мен ... ... ... ... есебінен халықтың ұлттық құрамы өзгерді. Қазақ, қырғыздармен бірге орыс, украиндар, татарлар, ... ... ... ... ... ... саны өсе ... ғасырдың 70-жылдарында орыстар мен украиндар барлық Қазақстан мен Қырғызстан тұғындарының 8%-ын (246,9 мың) ... ... ... ... жергілікті тұрғындардың бірден-бір жоғары үлес салмағын анық байқауға болады.
1897 жылы Қазақстан тұрғындарының саны 4 млн 150 мың адамға жетті. Солардың ... ... 3 млн 400 мың ... ... Қалған 750 мыңдай адам басқа ұлт өкілдері болды. Орыс шаруаларының көбі Ақмола облысына қоныстанған. Сондай-ақ ең көп орыс және ... ... ... ... ... Қостанай уездерінде тіркелген. Торғай облысында да өзге ұлт өкілдерінің саны да айтарлықтай еді. Жетісу облысында басқа ұлт өкілдерінің үлес ... ... ... ... ... Пржевальск, Пішпек уездерінде ерекше байқалды. Ал Сырдария облысында орыстар мен украиндардың ... ... ... ... ең ... ... болды.
Өлкенің негізгі тұрғындары -- қазақтардың үлес салмағы төмендеп, 1897 жылдары шамамен 81,7%-ға жетті. Ал ... үлес ... ... ... -- ... украиндар -- 1,9%-ға өсіп, татар, ұйғыр, өзбек сияқты ұлттардың да үлес салмағы арта түсті.
XIX ғасырдың 80-жылдарында ... ... ... ... мен ... ... аударды. 1897 жылғы санак бойынша ұйғырлар мен дүнгендердің саны 71 мың (56 мың үйғыр, 15 мың дүнген) адамға жетті.
Қоныс аударудың ... ... ... ... ... патша үкіметінің Қазақстандағы отаршылдық саясатын күшейте түсті. Қазақстан ... ... ... ... алу ... ... В.Кузнецов, П.Румянцевтің экспедициялары жұмыс істеді. Экспедициялардың барлығы көшпелі, жартылай көшпелі, отырықшы казак тұрғындарына қатысты жер көлемін ... ... ... ... ... айналысты.
Ресей орталығындағы аграрлық қайшылықтардан шығудың жолын Министрлер ... ... ... ... ... Ол 1906 жылы 6 ... ... қауымнан шығып, хуторға енуі туралы жарлық шығарды. Ол Ресейдің ауыл шаруашылығын дағдарыстан ... үшін ... ... ... ... ... ... кулактардың басып алуына жағдай жасады. Помещиктік жер иеленуді сақтауға тырысқан үкімет қоныс аударуға бостандық берді. Қоныс ... ... бұл жаңа ... ... 1905 -- 1907 ... ... ... мен аграрлық толкулар өз ықпалын тигізді. Столыпиннің жарлығы негізінде шаруа өз үлесін сатып, еркін түрде басқа жаққа ... ... ... ... Ресейдің орталық аудандарындағы әлеуметтік жіктелудің тереңдей түсуі күйзелген, жерден айырылған шаруалардың көші-қон ... кең ... ... ... жылы ... ... ... мақсатында қоныстандыру мекемелерінің Басқармасы құрылды. 1905 -- 1917 жылдардағы мекеменің 12 жылғы қызметі нәтижесінде бір миллионға жуық ... ... ... ... жылы ... ... ... ең жоғары деңгейге жетті. Жылына 665 мың қоныс аударушы ... ... ... ... аудару саясаты қазақтардың шаруашылығына орасан нұқсан келтірді. Тек 1906 -- 1915 ... ... мен ... ... ... 2,5 млн ... жер ... алынып, қоныс аударушыларға бөліп берілді. Қазақстанда тартып алынған жер XX ... ... 17 млн ... ал 1917 жылға қарай 45 млн десятинаға жетті. Жүздеген жеке меншік хуторлар бой көтерді. Патша офицерлері, кулактар, көпестер көлемді жер ... ие ... 1905 -- 1907 ... ... бірінші буржуазиялық-демократиялық революциядан кейін үкімет барлық шектеуді жойып, барлық шет аймақтарға қоныс аударуға жол ашып берді.
Осылайша XIX ғасырдың ... ... ... тұрғындарының көп ұлтты құрамының қалыптасуы белсенді түрде жүргізілді. Патша өкіметінің көші-қон саясаты әскери-казактық және әскери-әкімшілік отарлау саясатынан басталып, шаруалардың жаппай ... ... ... ... ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Ресейдің Қазақстанға жүргізген саяси құқықтық реформалары33 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысыңдағы Батыс Европадағы саяси және құқықтық ілімдер22 бет
XIX ғасырдың екінші жартысындағы АҚШ-тың әлеуметтік, эканомикалық, саяси жағдайы15 бет
XVIII – XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстанның мәдениеті43 бет
Наполеон Бонапарт және XIX ғ. I жартысындағы Европа елдері37 бет
19-20 ғасырдағы Қазақстан баспасөзі81 бет
Xix ғасырдағы сауда сипатының өзгеруі17 бет
XIX ғасырдың 40 - 60 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастар11 бет
Адам мен саясат жөніндегі қазақ ойшылдарының топшылаулары17 бет
Дәрістер - Тарих88 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь