Ақша айналысы, оның маңызы мен құрылымы

Жоспар:
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
І Бөлім. Ақша. Ақшаның мәні, экономикалық мазмұны мен атқаратын қызметтері.
1.1 Ақшаның пайда болуы мен дамуы кезеңдері ... ... ... ..4.5
1.2 Ақшаның рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6.7
1.3 Ақшаның атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ...8.10

ІІ Бөлім. Ақша айналысы, оның маңызы мен құрылымы.
2.1 Ақша айналымының заңы ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2 Ақша айналымы. Инфляция, оның түрлері ... ... ... ... 12.13

ІІІ Бөлім. Ақша жүйесі мен оның элементтері.
3.1 Ақша жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
3.2 Ақша жүйесінің элементтері ... ... ... ... ... ... ... ..15
3.3 Биметализм мен монометаллизм жүйесі ... ... ... ... .16.17

Қорытынды Қолданылған әдебиеттер.
        
        -4-
І Бөлім. Ақша. Ақшаның мәні, экономикалық мазмұны мен атқаратын қызметтері.
1.1 Ақшаның пайда болуы мен дамуы ... ... ... мен мәні ... ... ... тапқан жоқ.
Экономикалық мектеп өкілдерінің бірі ерте дүниедегі грек ойшылы Аристотель
ұсынғын қағидаға ... ... ... – белгілі шарт, адамдар арасындағы
саналы келісім нәтижесі ретінде қарады. Басқа бағыттағы мектептің өкілдері
ақшаны – ... ... ... ... қажетті құрал ретінде
қарастырған. Үшінші өкілдері ақша өзінің табиғаты бойынша алтын мен ... ... ... ... түсіндіру үшін, «тауар құны ... ... даму ... көз салып, оның қарапайым терең
байқалатын бейнесін, көзді алатын ақшалай түріне дейін қарау ... ... оның ... да ... айырбасталу кезеңінде құнның көрінісі төмендегідей түрге
ие болады: алғашқысы жай немесе ... ол ... ... ... ең ірі ... ... соң, жалпы алғашқы қауым тайпасынан
малшылар тайпасының ... ... ... ... Бір ... ... ал екіншілері – жермен айналысты, сөйтіп өнімді айырбастау үшін
экономикалық негіз пайда бола бастады. Мұндай айырбас ... ... ... ие болды:
Т Т ... ... = 1 қап ... ... мысалымызда бірінші тауар (қой) ... ... (1 қап ... ... онда ... құн ... болғаны, ал бір қап астық
оның эквиваленті болып табылады, яғни эквивалентті түрде ... ... ары ... ... ... ... ... алып келді. Айырбаста екі ғана емес, одан да көптеген тауар
түрлері ... ...... ... ... ... түрі қалыптасты.
Т(1 қой) Т1 (1 қап ... ... (1 ... ... (5 ... ... (2 гр. ... экв
Осы қатардағы тауарлар эквивалент болып табылады, қойға қайта
деген қоғамдық еңбек ... ... ... ... ... игілікті металдар
(алтын, күміс) атқара бастады, себебі оның өзіне тән бірқатар ... ... ... ... ... ... ең маңызды
артықшылығы сол, осы металдардың аз ғана ... ... ... ... ... Құнның ақшалай түрін былай көрсетуге болады:
Т1 1 қап ... Т2 1 ... (2 гр. ...... ...... ... 5 құмыра
-6-
1.2 Ақшаның рөлі.
Ақша – бұл жалпы эквивалент ролін атқаратын ерекше тауар.
Бірнеше жүз жылдықтар бойы ... ... ... рөлін мүйізді
ірі қара мал атқарды. Біртіндеп жалпы эквивалент рөлін алтын ... ... ... ... әсер етті.
1. сапалық біртектілік;
2. сандық (еркін) бөлінуі;
3. ... ... аз ... көп жұмыс күші кетеді);
4. сақталуы.
Алтын – еңбек сыйымды және сирек металл. ... ерте ... ... дейінгі қазылып алынған алтынның мөлшері 100 мың тоннаға
бағаланады.
Әдеттегі тауар ретінде алтын тұтыну ... және ... ие. ... құны ... ... ... алтын жалату үшін қолданылады және
т.б. алтынның құны еңбек құн теориясына сәйкес ... ... ... ... еңбекпен анықталады.
Алтын жалпы эквивалент ретінде мынадай қасиеттерге, ерекше тұтыну
құнын оның ... ... ... ... ... ... тіру ... болады. Алтын құнының ақшалық материал ретіндегі ерекшелігін тікелей
жалпы айырбасталу формасына ие болуынан ... осы ... ... ХҮІІ – ... ... ... теориялардан туындайды. Ең алдымен бұл ақшаның металдық, номиналдық
және сандық теорияларына байланысты болады.
-7-
Әдеттегі тауар ретінде ... ... ... және ... ... ... құны өнеркәсіпте әшекейлі ... ... ... ... және т.б. ... құны ... құн ... сәйкес алтынды
өндіруге кеткен қоғамдық қажетті еңбекпен анықталады.
Алтын жалпы эквивалент ретінде мынадай қасиеттерге, ерекше ... мен ... ... ... ие. ... тұтыну құнын оның басқа
тауарлардың құнын өзінің құнына теңестіру қасиетінен көруге болады. ... ... ... ... ... тікелей жалпы айырбасталу
формасына ие ... ... осы ... ... ХҮІІ – ... ... пайда
болған теориялардан туындайды. Ең алдымен бұл ақшаның ... ... ... ... ... ... ... капиталдың алғашқы қорлану кезеңінде
пайда болды. Оның өкілдері меркантилистер, яғни У. ... Т. Ман, ... және т.б. олар ... қызметтерін қазына ретінде және әлемдік ақша
ретінде абсолюттеді және осының ... ... асыл ... ... ... бұзуына қарсы шықты. Ақшаны әлеуметтік
қатынастар емес, зат ретінде қарастырды.
Ақшаның номеналды теориясын құрушылар ... және ... ... ... ... оны Дж. ... мен Дж. Стюарт дамытты.
«Номеналисттер» ақшаны ... ... ... ... ... ... ... ретінде көрсетті және ол мемлекеттік биліктің өнімі болып табылады
деп есептеді.
-8-
1.3 ... ... ... саяси экономия бес қызметін көрсетті: құн өлшемі,
айналыс құралы, төлем ... ... ... ... (қазына), әлемдік
ақша.
Осы заманғы экономикалық ғылым негізгі екі топқа көңіл бөледі: құн
өлшемі мен айырбас ... құн ... ... қызметі ақшаның барлық тауарлардың
құнын өлшеу қабілетінен тұрады.
Бұл үшін қолдағы ақшаның қажеті жоқ, яғни, құн ... ... ойлы ... да ... ... Басында ақшаның бұл қызметі атқаруы
үшін өзінің құны болу керек болды. Бұл қызмет алтынға бекітілді.
Алтынның құнында ... ... құны баға деп ... құны ... көп ... соғұрлым ол алтынның көп мөлшеріне
теңестіріледі. Яғни, тауардың бағасы тауардың ... тура ... ... ... т ... құны ғана ... алтынның құны да әсер ... ол ... ... ... ... ... және ... Еңбек құн
теориясының бастапқы жағдайлары осындай шиеленіскен көптеген факторлардың
көрсетілген категорияларымен тікелей байланыстар қарастырылады.
Ақша – ... ... ... Т-А-Т ... ... ... ... ролін ороындаған кезде атқарады. Бұл формула ... ... сату Т-А және ... алу А-Т. ... иесі оны ... ... алуды кейінге қалдыруына болады және ақшаны өзінде ... ... Сол ... ... ... өз тауарын сата алмайды. Яғни, бұл қызметтің
орындалуына байланысты ... ... ... ... ... ... ретіндегі ақша монета және қағаз ақша формасында
болады.
Монета – бұл ерекше формасы мен ... бар ... ... ... ... ... болуы б.з.д. ІҮ ғасырдағы ежелгі Римнің ақша
белгілері басылып шығарылған Юнона – ... ... ... ...... ... және ... алтын м онеталар салмағын
жоғалтады. 2600 ж. ішіндегі алтын монетаныңайналыстағы жалпы жойылу шамасы
20 мың т ... ... ... ... ... сапасы және өлшемі кеми
бастайды, ал ақша ... ... ... ... ... ... ... металл, қағаз ақшаларға ауыстыру қажеттігі туады.
Қағаз ақшаның ... құны ... ... құн ... ... тек алтынның баламасы болып табылады.
Тауарларға бағаның көтерілуіне себепкер ... ... деп ... ... ... ... ақшаның саны тауарлардың бағаларының
қосындысын біртекті ақша бірлігінің айналысынығң санына бөлу ... ... ... ақша ... ... ... ... және үлкен өтімділікке иеп, яғни тез өтелу қабілетіне ие.
Егер бір тауарды сатқаннан кейін уақытша айналыс тоқтаса, ... ... ... ... ... шығады және қазынаның құрылуы
артады. Алтын жеке қолдарға жинақталды. ... ... ... ... кесек,
монеталар, алтын немесе күмістен жасалған ... ... ... және жеке ... ... ... жалпы байлықты
құрайды. Қағаз ақшалар қазына бола ... ... ... құны жоқ, бірақ
қорлану құралы қызметінде көрінеді.
Тауарлы өндірістің дамуына байланысты тауарларды кредитке ... ... Әр ... ... ... ... мен ... бұған себепші болады. «Кредитті ақша» - ақша төлем құралы ретінде
өмір сүрудің жаңа ... ие ... ... ... банкноттар,
чектер жатады.
Ақшаның елдер арасындағы айналыста барлық қызметін атқаруы -
әлемдік ақша деп ... ... ақша ... ... ... ... атқарады. Бір елден екінші елге қозғала отырып, әлемдік ақша ... ... іске ... ... ... Бөлім. Ақша айналысы, оның маңызы мен құрылымы.
2.1 Ақша айналымының заңы.
Тауар айналымына ... ... ақша ... ақша ... ... анықталады және нақты тауар айналымын қамтамасыз етуге
қажетті ақша санына (Аа) сай ... және ... ... ... ∑ С / ... ∑ С – ... бағасының сомасы;
А – бір есімдегі ақша бірлігі айналымының саны.
Нарықтық жағдайында айналымдағы ақша саны әрбір ... ... ... ... іс ...... ... массасымен,
олардағы бағаның қозғалысымен, ақша айналымының жылдамдығымен – анықталады.
Алайда ақша ... ... ... ғана ... ... ... төлем
құралы қызметін де атқарады. Сондықтан да жоғарыда қарастырған айналым үшін
қажетті ақша саны формуласы (Аа), ... ... ... төмендегідей
түрге ие болады:
Аа = БС-Н+Т-ӨЕ / ... Аа – ... ... ақша ... - ... жататын тауар бағасының сомасы;
Н – несиеге өткерілетін тауар бағасының ...... ... ... - ... есеп ... – бір өлшемді ақша бірлігі айналымының шапшаңдығы.
-12-
2.2 Ақша айналымы. Инфляция, оның түрлері.
Ақша айналысы – бұл төлем ... мен ... ... қызметтерін
атқаратын ақшаның үздіксіз қозғалысы.
Тауар массасы мен айналымда болатын ақша ... ... ... ... тауарды қамтамасыз ете алмайтын ... ... ... ... білдіреді – ақшаның ... ... ... құнсыздануы. Бұл тауар бағасының жасырын немесе ашық
өсуіне алып келді.
Экономикалық тұрғыдан инфляция дегеніміз не? Инфляция – ... ... мен ... ... әлеуметтік – экономикалық процестер
жиынтығы. Инфляция жалпы баға деңгейінің көтерілуімен байқалады. Бұның өзі,
барлық бағаның ... ... ... ... баға ... ... ... өседі.
Инфляция – кешенді себептерде туындайды және олардың ең маңыздысы
мыналар болып табылады: мемлекеттік бюджеттің тапшылығы және ... ... ... ... ... ... ... емес шығындар
(әсіресе әскери шығындар) деңгейінің жоғарылығы тұтыну ... ... және адам ... ... тікелей байлан.ысты; тауар
тапшылығы, оның сұранымды ұсынымнан алшақтауға алып келуі және ...... ... ... ... монополиялық жағдайда
болуы, олардың өзінің өніміне тұтыну сапасын ... – ақ ... ... ... өнімді шығарумен жүзеге асырылуы; жалағы өсуінің ... ... ... және ... да ... ... Бұл ... тапшылықтың тұрақты ұдайы өндірілуін және ... ... ... ... ... ... ... шығару) пайда болуына көмектеседі.
Инфляцияның бірнеше түрлері бар. Баға өсуі ... ... ... ... түрге бөлуге болады:
А) баяу;
Ә) қарқынды;
Б) ұшқыр.
Баяу инфляция кезінде бағалар баяу ... 10 ... ... Инфляция 2-3 пайыз болған жағдайда, нарық үшін орынды ... ... ... тепе-теңдігінің қандай түрді қабылдануына
байланысты инфляция тіптерін ашық және ... деп ... ... еркін баға құрылымы экономикасына тән және тауар мен қызмет
көрсетуге үнемі ... ... ... Егер ... ... сұраным жағына қарай бұзылса, және тұрақты бағаның өсуі мен
байқалса, онда бұны ашық ... ... Ашық ... ... ... ... ... төмендеуіне толық сай келеді немесе ... ... ... ... Демек, ашық инфляция нарық
механизмінің кәдімгідей өзгертіп, оны аса ... ... оны ... ... ... деп те ... ... реттейтін (жалақыда болуы да мүмкін) экономикаға тән, яғни жалпылама
мемлекеттің бағаны бақылауменен жүзеге асатын инфляция. Сондай – ақ ... ... өнім ... ... ... ... көлеңкелі экономика дамуында, бартерлік іс ... ... Ақша ... мен оның ... ... ... ақша жүйесі.
Қазақстанда ақша бірлігі теңге деп аталады. 1991 жылы ... ... ... ... ... ... келісімдеріне байланысты
(Беловержск келісімі) Кеңес одағы ыдырай бастады. ... ... ... ... ... ... ақша ... ортақ
жүйеде қолдана берілді, өтпелі экономиканың ауыр кезеңінде 1992 жылы ресей
қаржы саясатына ... жаңа ақша ... ... Қазақстанда
экономикалық жағдайын қиындата ... ... ақша ... ... ... ... тыс көбейіп құнсызданды. Міне, осы бірқатар
себептерге байланысты Қазақстан өз ... ақша ... 1993 жылы ... ... ... кеңес рублі 1919 жылы шығарылды. 1922-1924 жылдары 7,742
г. алтынмен ... ... ... ... ... басталды, ал
революцияға дейінгі алтын монета 10 рублге тең болды.
1961 жылы ... баға ... 10 ... ... ... ... құрамы 0,987 г. алтынмен анықталды, 1 ... 90 ... рубл ақша ... жалғыз элементі бола отырып, оның
дамуымен қатар өзгерді.
Ақша жүйесі ... не? ... ... ... ... тұлғалары мен банктер арасындағы ақша
айналысы жүйесі.
Ақша жүйесі – бұл әрбір елде тарихи қалыптасқан және ... ... ... ақша ... ... ... Ақша жүйесінің элементтері.
Ақша жүйесінің элементтері болып мыналар табылады:
- ақша бірлігі, яғни бірлік ретінде елде қабылданған ақша өлшемі (рубль,
доллар және ... баға ... яғни ақша ... және оның ... ... ... ... ақша металының сандық, салмақтық мөлшері (мысалы, теңге
100 тиыннан тұрады және 60-80 ж. ол 0,987672 г. ... ... ... ... яғни ақша және ... қағаздарды шығаратын мекеме;
- ақша белгілерінің түрлері, яғни айналыста заңды ... ... ... ... қағаз ақша және ұсақ монеталар жүйесі;
- ақша жүйесінің институттары, яғни ақша ... ... ... ... емес ... ... мен монометаллизм жүйесі.
Тарихи металл ақшаның айналыс жүйесі биметаллизм мен монометаллизм
арқылы өтеді.
Биметаллизм ақша ретінде екі ...... мен ... ... ... ... ақша ретінде тек алтынды пайдаланды, ал қағаз және
несие ... оған ... ... Монометаллизмнің үш түрі бар:
- алтын монеталық стандарт (1821 жылдан бірінші ... ... Ол ... монеталардың айналысымен және қағаз және кредит
ақшаларды алтынға еркін айырбасталуымен сипатталады.
- Алтын – құйма ... ( ... және ...... ... ... ол құн белгілерін алтынға айырбастауды қарастырды,
егер олар алтынның стандарт құймасының бағасына сәйкес болса (мысалы,
егер ... ... ... 1 кг алтынның құнына сәйкес келсе, ол оған
айырбасталды);
- Алтын девиздік стандарт (ХХ ғасырдың 20-30ж). ол ... ... ... валютаға айырбасталуын қарастырды.
1929-1933 жж дағдарыстан кейін банкноттардың алтынға ... ... яғни ... ... ... ж ... бірыңғай кредит ақша жүйесі бекітілді. Оның белгілері:
айналыстан алтынның ... ... ... ... ... бас ... және ... алтындық мәнінің жойылуы, кредит
ақшалардың жағдайын күшейту, қолма қол ақшасыз айналысты
-17-
кеңейту; ақша ... ... ... ... ақша ... өзі мен ақша айналысының эволюциясы – бұл тауар өндірісінің
дамуындағы ... ... ... ... ... ... – қағаз ақшамен алмастыру мынадай
себептерге байланысты мүмкін болады: ... ... ... ... ... ... құны бекітілгенін бекіту емес, айырбасқа
ұсынылған тауардың қанша көп ... аз құн ... ... ... үшін зат ... нақты товардың құнын пайдалану
міндетті емес. Маңызды басқасы – ... ... ... ... құны ... керек, ал олардың өз құны ... ... ... ... ... ары қарай дамуын ақша қызметтерін
атқарушы тұлғалардан кредиттік карточкаларға ... ... ... ... ... ... құралы қызметін атқарады.
Кредиттік карточкалардың түрлері:
1. Жаңартылатын карточкалар.
2. Бір айлық карточкалар.
3. Фирмалық карточкалар.
4. ... ... ... ... ... рөлі әрқашанда оқымыстыларды қызықтырған. ... ... ... ... ... «қаншалықты ақша аздырғандай, махаббат
та соншалықты аздырған жоқ».
Әр түрлі халықтарда ақша ретінде ерекше танымал ... ... ... құны ... деп ... Олар мал, қолөнер
бұйымдары, ... ... ... ... әр ... ... оқтар,
найзалар және т.б. болды. Бұндай әр түрлі пікірлер ... ... – бұл ... мен ... ... ... бәрі» - деген
тұжырымдауына себепші болды. Бірақ бұл ... ... ... ... пайда болуының зерттелуінде екі көзқарас бар: субъективті және
объективті.
Субъективті көзқарас ... ақша ... ... ... келісімнің нәтижесінде пайда болды деп көрсетіледі.
Объективті көзқарас ... ... ақша – бұл ... рөлі ... ... ... ... бөлініп шыққан
тауарлы – ақша қатынастарының дамуының нәтижесі.
Осы теорияға сәйкес ақшаның пайда болуы ... ... ... Қоғамның құрылуының бастапқы сатысында айырбас ... ... бір ... ... ... ... ... айырбасталды. Осылай
бірте-бірте айырбас мөлшері қалыптасады.
Екі тауарды айырбастауда бір тауардың құны екінші тауардың құнына
теңестіріледі. ... пен ... ... бөлінісі дамыған сайын рынок
көптеген тауарларға тола бастады.
Бірте-бірте тауарлардың ішінен біреуі бөлініп шықты. Оған барлық
тауарлар айырбасталды. ... ұзақ ... ... ... ... пайда болды: ақшалық тауар.
Жоспар:
Кіріспе____________________________________________________3
І Бөлім. Ақша. Ақшаның мәні, экономикалық ... мен ... ... ... пайда болуы мен дамуы кезеңдері______________4-5
1.2 Ақшаның рөлі.__________________________________________6-7
1.3 Ақшаның атқаратын қызметтері_______________________8-10
ІІ Бөлім. Ақша ... оның ... мен ... Ақша ... ... Ақша айналымы. Инфляция, оның түрлері________________12-13
ІІІ Бөлім. Ақша жүйесі мен оның элементтері.
3.1 Ақша жүйесі____________________________________________14
3.2 Ақша жүйесінің элементтері______________________________15
3.3 Биметализм мен монометаллизм жүйесі_________________16-17
Қорытынды.
Қолданылған ... ... ... Я. Ә , ... Б. Б, ... Ф. Н, ... Т. П.
«Экономикалық теория», Алматы, «Қазақ университеті», 1999ж.
2. Бисенғазиев М. Б., «Макроэкономика» Орал, БҚМУ 2000.
3. Көшенова Б. А. ... ... ... ... ... Алматы,
«Экономика», 2000.
4. Мәдешов Б. Ы., «Нарықтық экономикасы теориясына кіріспе» Алматы
«Экономика», 1995.
5. Саниев М. С. «Ақша, ... ... ... ... ... ... ... Шеденов Ө. Қ., Сағындықов Е. Н., Жүнісов Б. А., ... Ү. ... Б. И. ... ... теория»,
Ақтөбе-2004.
7. Сейтқасымов К. С., «Ақша, несие, банктер». Алматы «Экономика», 2000
8. «Жалпы білім беретін мектептерде ... ... ... Жоба ... ... ... Фишер С. «Экономика» Москва, 1993
10. Жуков «Деньги, кредит, банки» Москва ... ... ... ... ... ұлттық валютасы тұйықталған болып келеді.
Біздің ұлттық валютамыз «теңгеге» келетін болсақ, оләлемдегі бірден – бір
конверсияланбайтын, тұйық валютаға жатады.
Ақша эволюциясының осы ... ... ... ... ... сай
келеді. Олардың көмегімен ақша операциялары жүргізіледі: банк есебінен ақша
алу, ... ... ... ... кітапшалар беру, дебет –
карточкалары және т.б. Электронды чектік кітапша болып ... ... ... ... ... ... ақшалар жүйесі қалыптасу сатысында.
Бірінші пластикалық «ақшалар» шектелген көлемде 1989 ж. Сыртқы
Экономбанктан шығарылды. Қазіргі кезде оларды елдің ірі банктері ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
Ақша айналысы және оның дамуы31 бет
Ақша айналысы заңы4 бет
Ақша айналысы, заңы, ақша массасы және ақша жүйесі31 бет
Ақша айналысын басқару және реттеу әдістері11 бет
Ақша жүйесі және ақша айналымы31 бет
Ақша нарығы жайлы22 бет
Ақша нарығының қазіргі кездегі жағдайы4 бет
Ақша қорының есебі және тапсырмалар35 бет
Ақша ұсынысы мен ақша базасының теориялық негіздері35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь