Несие мәні және қажеттілігі

Мазмұны

Кіріспе

I.ТАРАУ. Несие мәні және қажеттілігі

1.1 Несиелеуді және несиелік жүйені ұйымдастыру принциптері

1.2 Несиелеу механизмі және несиелік процесс

II.ТАРАУ. Несиелік қабілетті бағалау критерийлері

2.1 Несиелеу объектілері және субъектілері

2.2 Қарыз алушылардың несиелік қабілетін анықтау

2.3 Әлемдегі несие жүйесі дамуының қазіргі тенденциялары

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе

Несие-нарықтық экономиканың тірегі ретінде экономикалық дамудың
ажырамас элементін білдіреді. Оны барлық шаруашылық субъектілермен
қатар мемлекет те, үкімет те, сондай ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Несиенің пайда болуын өнімдерді өндіру сферасынан емес, олардың
айырбас сферасынан іздеу қажет. Тауар айырбастау-бұл тауардың бір қолдан
екінші қолға өтуін білдіреді десе, шынымен де осындай айырбас кезінде
несиеге байланысты қатынас туындайды.
Құнның қозғалысы-бұл несиенің қозғалысының түбін сипаттайды. Несиелік
қатынастардың пайда болатын экономикалық негізіне капитал айналымын
жатқызуға болады.
Көбіне несиені ақша ретінде түсінеді. Қазіргі кезде шаруашылықта несие
ақша түрінде берілуде. Несие-ақшалай қаражаттың екі жақты қозалысын,
яғни қаражаттың уақытша және уақыт өткен соң қайтарылуын білдірсе, ал
қаржы сол қаражаттың бір жақты қозғалысын білдіреді.
Несие мен ссуданың арасында өзара айырмашылық бар. Несие-бұл банктің
қаражатын құрайтын көзі ретінде барлық несиелік қатынастарды
ұйымдастырудың әртүрлі формаларының болуын және сондай-ақ олардың
жұмсалымдарының бір формасын білдіретін кең ұғымды сипаттайды. Ссуда-
ссудалық шот ашумен байланысты қалыптасатын несиелік қатынастарды
ұйымдастырудың бір ғана формасын білдіреді.
Экономикалық категория ретінде, несие-кәсіпорындар, ұйымдар және
бірлестіктер, сондай-ақ халық арасындағы несие қорын құру және оларды
қайтарылу, пайыз төлеу шартында белгілі бір мерзімге уақытша пайдалануға
беру негізінде қалыптасатын өндірістік қатынастар жиынтығы.
Ұдайы өндіріс фазаларының бірлігі мен өзара әсері тауар-ақша
қатынастарының, құнның таурлық және ақшалай формалаының бар
болуымен қамтамасыз етіледі.
Несие-құнның белгіленіп үлгерген қызметіне байланысты болатын
қатынастарды білдіреді.
Несиені экономикалық категория ретінде қарыз мәмілесі негізінде көрінетін
және дамитын өндірістік қатынас арқылы анықтау керек. Қарыз мәмілесі
несиені экономикалық категория ретінде бөлмейді. Қарыз мәмілесі тауар
шаруашылығының әр түрлі сатыларына тән.
Несие шаруашылық жүйелерінің ауысуына жағдай жасайды және өз
мазмұнын өзгертеді.
Пайдаланылған әдебиеттер

1.Ақша, несие, банктер. Ғ. С. Сейтқасымов, Алматы,2001.
2.Ақша айналысы және несие. Мақыш С.Б., Алматы,2004.
3.Коммерциялық банктердің операциялары. Мақыш С.Б., Алматы, 2002.
4.Қаржы. Ілиясов Қ.Қ., ҚұлпыбаевС. Алматы, 2005.
5.Жалпы экономикалық теория. Шеденов Ө.Қ., Ақтөбе, 2004.
6.Ақша, несие, банктер. Көшенова Б., Алматы, 2000.
7.Сыртқы экономикалық саясат және экономикалық қатынас.
Мадиярова Д.М.
8. Ақша, несие, банктер.Саниев М.С., Алматы, 2001.
9.Халықаралық экономикалық қатынастар. Мамыров Н.Қ., Мадиярова Д.М.
Алматы, 1998.
10.Халықаралық экономикалық қатынастар. Елемесов М.Д. Алматы, 2002.
11.Деньги, Кредит, Банки. Жуков Е.Ф. Москва, 2003.
12.Международные валютно-кредитные и финансовые отношения.
Лаврушина О.И., Москва, 1999.
13. Финансы. Мельников В.Д., Ілиясов К.К. Алматы, 1997.
        
        Мазмұны
Кіріспе
I-ТАРАУ. Несие мәні және қажеттілігі
1.1 Несиелеуді және несиелік жүйені ұйымдастыру принциптері
1.2 Несиелеу механизмі және несиелік процесс
II-ТАРАУ. ... ... ... ... ... объектілері және субъектілері
2.2 Қарыз алушылардың несиелік қабілетін анықтау
2.3 Әлемдегі несие жүйесі ... ... ... ... ... ... ретінде экономикалық дамудың
ажырамас элементін білдіреді. Оны барлық шаруашылық субъектілермен
қатар мемлекет те, үкімет те, сондай ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Несиенің пайда ... ... ... сферасынан емес, олардың
айырбас сферасынан іздеу қажет. Тауар ... ... бір ... қолға өтуін білдіреді десе, шынымен де осындай айырбас кезінде
несиеге байланысты қатынас туындайды.
Құнның қозғалысы-бұл ... ... ... сипаттайды. Несиелік
қатынастардың пайда болатын экономикалық негізіне капитал айналымын
жатқызуға болады.
Көбіне несиені ақша ... ... ... ... ... ... ... берілуде. Несие-ақшалай қаражаттың екі жақты қозалысын,
яғни қаражаттың уақытша және уақыт өткен соң қайтарылуын білдірсе, ал
қаржы сол қаражаттың бір жақты қозғалысын ... мен ... ... ... айырмашылық бар. Несие-бұл банктің
қаражатын құрайтын көзі ретінде барлық несиелік қатынастарды
ұйымдастырудың әртүрлі формаларының болуын және ... ... бір ... ... кең ... сипаттайды. Ссуда-
ссудалық шот ашумен байланысты қалыптасатын несиелік қатынастарды
ұйымдастырудың бір ғана ... ... ... ретінде, несие-кәсіпорындар, ұйымдар және
бірлестіктер, сондай-ақ халық арасындағы несие қорын құру және оларды
қайтарылу, пайыз төлеу шартында ... бір ... ... ... ... ... өндірістік қатынастар жиынтығы.
Ұдайы өндіріс фазаларының бірлігі мен өзара ... ... ... ... және ... ... бар
болуымен қамтамасыз етіледі.
Несие-құнның белгіленіп үлгерген қызметіне байланысты болатын
қатынастарды білдіреді.
Несиені экономикалық категория ретінде қарыз мәмілесі негізінде ... ... ... ... арқылы анықтау керек. Қарыз мәмілесі
несиені экономикалық категория ретінде бөлмейді. Қарыз мәмілесі ... әр ... ... ... ... жүйелерінің ауысуына жағдай жасайды және өз
мазмұнын өзгертеді.
I-ТАРАУ. Несие мәні және қажеттілігі
1.1 Несиелеуді және ... ... ... принциптері
Несиелік жүйенің ұйымдастырылуы мен жұмыс істеу негізінде белгілі бір
принциптер жатыр. Экономиканың жаңа жағдайында, оның ... өту ... ... ... ... ... елдегі
банк ісін ұйымдастыруға мемлекеттік монополия, басқа банктік емес
институттармен үйлестіре отыра екі деңгейлі банк жүйесін құру, елдегі ақша-
несие саясатының бірлігі, несиелік ... ... ... ... ... ... ... жақындату, мемлекеттік валюталық
монополия, Орталық банктің автономиясы.
Несие жүйесін құрудың маңызды принципі-несиелік мекемелер торабының
барынша дамуы мен ... ... ақша ... шоғырлануы.
Соңғы кезде шаруашылық буындарының бос ақша қаражаттарының
банктерде сақталуы, есеп айырысудың қолма-қолсыз жолмен жүргізілуі деп
түсінуге болады.
Несие- бұл ... ... және ... ... ... пайдалануға
(қарызға) берілетін ссудалық капитал қозғалысы.
Несие ақшалай капиталдың ссудалық капиталға өтуін қамтамасыз ете
отырып, несие берушілер мен қарыз алушылар арасындағы несиелік
қатынасты ... ... ... ... және жеке ... бос қаражаттары мен табыстары экономикалық жүйе төңірегінде
жинақтала отырып, ... және ... ... ... берілетін
ссудалық капиталға айналады.
Несиелеу принциптері, несиелеу мәні және қызметтері, сондай-ақ несиелеу
қатынастарын ұйымдастыру облысындағы объективті экономикалық
заңдардың талаптарын белгілейді. Несиелеу принциптері негізінде несиелік
процесс, яғни ... ... ... ... және ... ... ... принциптеріне байланысты банктік несиенің
басты шарттары: несиелеу мақсаты және мерзімі, олардың қаражаттар
айналымы шеңберінде қатынасу нәтижелігі және тағы да басқалары
анықталады. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... экономикалық тәртіптегі принциптер:
-несиені мақсаттылығы;
-несиенің дифференциалдығы
2) Несиенің мәнін белгілейтін принциптер:
-несиенің мерзімділігі;
-несиенің қайтарымдылығы;
-несиенің төлемділігі;
-несиенің қамтамасыз етілуі.
Мерзімдік- ... ... ... ... ... негізделген
несиенің ерекше белгісі. Ол несие берушінің қарыз алушыға берілген
қаражаты белгілі бір уаыт ішінде келісілген тәртіпке сай қайтарылуға
тиістілігімен қорытындыланады. Осыдан келіп ... ... ... Қайтарылмайтын несие болмайды. Сондықтан да
қайтарымдылық несиенің ажырамас бөлігі болып табылады.
Несиенің төлемділігі-бұл несие ... ... ... ... қаражатты
қайтару барысында бастапқы сомадан өсіп қайтарылатынын білдіреді.
Іс жүзінде ақылылық несиені пайдаланғаны үшін төленетін ... ... ... ... ... мөлшерлемесін несиенің бағасы деп те
атайды.
Несиелеудің келесі принципі- берілетін ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуі ретінде кепіл, кепілхат,
кепілдеме, сақтандыру міндеттемелері қолданылады:
-Кепілге берілетін несие-бұл қарыз алушылардың активтерімен қамтамасыз
етілетін несие. Кепілге ... ... ... ... иелігінде
қалып, оның пайдалануында болады;
-Кепілхат-қарыз алушы төлеуден бас тартқан жағдайда ... ... ... ... ... ... береді. Бұл жағдайда
кепілхаттың заңдылығы туралы несие берушіге ... ... ... ... берушінің құқығы туралы сұрақтардың маңыздылығын
ескеру керек.
Несиені сақтандыру-сақтандыру компаниясына ... ... ... сома ... ... несиені сақтандыру.
Несиенің экономикадағы орны мен ролі, оның атқаратын қызметтерімен
сипатталады. Жалпы несие экономикалық категория ретінде ... ... ... шығындарын үнемдеу;
-айналыстағы нақты ақшалардың орнын уақытша алмастыру;
-капиталдың шоғырлануын жеделдету;
-ғылыми-техникалық прогрессті ... ... бөлу ... ... ... ... ... қанды жұмыс жасауына өз үлесін қосады. Несиенің бұл қызметінің
көмегімен экономикалық жүйенің бір саласынан екінші бір саласына капитал
ағымы болады. ... бұл ... ... ... бөлу қызметінен
айырмашылығы қаржының бөлінуі әкімшілік негізде жүргізілсе, ал салалар
мен ... ... ... ағымы несие арқылы, яғни ол нарықтық
механизм негізінде жүзеге асырылады.
Несиенің айналыс шығындарын үнемдеу қызметінің іс жүзіне асуы несиенің
экономикалық ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы уақытша болатын алшақтық
кей жағдайларда қаржылай ресурстарға деген қажеттілікті туындатады.
Қарыз алушылардың ... ... ... ... ... ... ... толтыру үшін несиені пайдаланады. Бұл
дегеніміз капитал айналымын ... етіп қана ... ... ... де мүмкіндік жасайды.
Келесі қызметі-несиенің айналыстағы нақты ақшалардың орнын уақытша
алмастыруы. Қазіргі несиелік шаруашылықта мұндай орнын алмастыруға
толық ... бар. Бұл ... іске асу ... тек қана тауар
айналысын емес, сондай-ақ нақты ақшалардың уақытша орнын ауыстыра
отырып ақша айнаысын да жылдамдатады.Несиенің бұл қызметі ... ... ... ... карточкалар көмегімен жүзеге
асырылады. Несиенің бұл қызметі арқылы ақша айналысының
жылдамдығымен қатар, айналыстағы ақша массасына және ... да ... ... ... ... қызметі экономиканың тұрақы дамуына
жағдай жасау үшін маңызды болып ... ... ... ... бұл ... ... ... ұлғайта отырып пайда алуға
мүмкіндік береді.
Несиенің ғылыми-техникалық прогресті жеделдету қызметі ғылыми-
техникалық ... ... ... ... да несиенің көмегінсіз көптеген ғылыми зерттеу орталықтарының
жұмыс жасауы қиынға түседі.
2. Несиелеу механизмі және ... ... ... ... және ... ... ... процесін, сондай-ақ несиенің қозғалысына бақылауды қамтитын
несиелік механизмнің ... ... ... ... өз мәні ... ... технологиясын бейнелейді. Несиелеу процесі мына
кезеңдерді қамтиды:
-несиеге деген өтінішті қарау;
-несиелік қабілетін талдау;
-несиелік келісім-шарт жасасу;
-несие беру;
-несиелік мәміленің орындауына бақылау ... ... ... түскен өтінішті қарау.
Кез-келген несиелік операциялар осыдан басталады. Мұндай құжаттарды
қарыз алушы мен сұалатын несие туралы негізгі мәліметтер: мақсаты,
мөлшері,түрі, мерзімі және ... ... ... ету мүлкін көрсетеді.
Банктің қоятын талаптарына байланысты өтінішке қосымша, яғни несиелік
операциялар сипатына байланысты құжаттар беріледі. Клиенттердің әртүрлі
топтары үшін әртүрлі құжаттар пакеті ... ... ... ... алушылардың несиелік қабілетін талдау кезеңі
Қарыз алушылардың несиелік қабілеті- қарыз алушылардың алған несиесі
бойынша қарызды уақытылы және ... ... ... қабілетін
бағалаумен сипаттайды. Несиені қайтара алмау тәуекелі көптеген
факторлардың әсерінен болуы мүмкін. Сондықтан, банк клиентке несие
беруге ... ... ... оның ... ... ... Қарыз
алушылардың несиелік қабілетіне талдау жасау кезінде мынадай факторлар
есепке ... ... ... ... ... алушыларға несие бере отырып,
олардың атынан шығатын тұлғалардың құқұқтық қуатын анықтайтын
Жарғысы және нұсқаумен танысуы ... ... ... ... ... ... тиісті беделі деп-қарыз
алушылардың қарызды қайтаруға дайындығын ғана түснбейді, сондай-ақ
келісім шартқа байланысты барлық міндеттемелерді орындауы ... ... алу ... қарыз алушылардың несиені қайтаруға жеткілікті
қаражатты табу қабілетіне баға беруі қажет.
III кезең Несиелік және ... ... ... жасасу
Қазіргі несиелеудің басты ерекшелігі бойынша банк қарыз алушының
несиелік қабілетін көрсетіп болғаннан кейін, несиелік шарт жасасу үшін
несиелеу субъектілерімен ... ... ... ... ... ... ... және жауапкершілігін анықтайды. Онда
мыналар көрсетіледі:
- несиелеу мақсаты және объектісі;
-несие мөлшері;
-несиені беру мерзімі және қайтару шарттары;
- несиені ... ету ... үшін ... ... ... ... және ... қаржылық жағдайын бақылау үшін
қарыз алушылардың беретін құжаттарының тізімі;
-несиелеу процесіндегі банктердің бақылау қызметі.
Несиелік қатынастарды ұйымдастыру тәжірибесінде ... ... ... орны ... ... затына: бағалы қағаздар, мүлік, мүліктік құқұқ
және басқалары жатады.
Материалдық-заттық мазмұнына қарай кепіл ... ... ... ... ... ... ... кепілі:
а)шикізаттар, материалдар, жартылай өнімдер кепілі;
ә)тауарлар және дайын өнімдер кепілі;
б)валюталық ... ... ... бұйымдар кепілі;
в)басқа да тауарлы-материалдық құндылықтар кепілі:
-бағалы қағаздар кепілі;
-сол банктегі депозиттер;
-жылжымайтын мүлік кепілі.
2.Мүліктік құқұқтар ... ... ... ... ... ... ... кезең Несие беру кезеңі
Бұл кезең ағымдық шот ашу, ... ... беру ... ... ... анықтайтын несиелеуді ұйымдастыру және техникалық кезеңді
қамтиды.
V кезең Несиені ... және оған ... ... ... ... операциялардың маңызды кезеңі:
1) Несиелер бойынша қарызды қайтару тәсілі;
2) Банк қаражаттарын пайдалану ұзақтығына және олардың төлем
айналымын құрау роліне байланысты.
Несиенің берілуі сияқты ... ... ... ... ... ... жүзінде несиені қайтару түбіндегі көп варианттар болады:
1) Мерзімді міндеттемелер негізінде ... ... ... қаражаттың жинақталуының және несиеге деген есеп
айырысу шотына қажеттіліктердің азаю шамасына ... ... ... сома негізінде жүйелі түрде қайтару;
4) Түскен түсімді бірден несиелік қарызды жабуға есептеледі;
5) Несиенің қайтару мерзімін созу;
6) ... ... ... ... өткен несиелер шотына аударылады;
7) Банк резерві есебінен мерзімі өткен несиелерді шегеру.
II-ТАРАУ. Несиелік қабілетті бағалау критерийлері
2.1 ... ... және ... ... ... ... мен ... алушыдан, сондай ақ, қарыз
капиталынан тұрады. Мұндағы несие ... мен ... ... ... ... ... ... немесе оларды несиелік
қатынас субъекті деп атауға болады. Осы тараптардың біреуі болмаса, ... ... ... ... ... ... ... банк типтес мекемелер мен қаржылық ұйымдар, сондай ақ
халықаралық қаржы ұйымдары да жатады. Кейбір жағдайда несиенің
кммерциалық формада берілуіне байланысты несие берушіге өнім ... да ... ... Ал қарыз алушыға қаражатқа деген уақытша
қажеттілігі бар кез-келген заңды және жеке тұлғалар жатады.
Несиелеу объектісі- бұл несиенің пайдалану заты, яғни ... ... аясы деп ... болады. Несиелеу объектсіне экспортты және
импортты тауарлар мен қызметтермен жабдықтау, экономикалық қызметке
байланысты шығындар, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын ... ... ... ... алынатын шикізаттары, материалдары, құралдары
және басқа да мүліктері, ломбардтық операциялар шаруашылық
субъектілердің кірістері мен ... ... ... ... ... бойынша несиелік қатынастар субъектсіне қарыз беруші
және қарыз ... ... ... ... ... қатынамтың бір жағы. Қарыз
беруші-бұл уақытша пайдалануға қарыз беруші субъектлер болып табылады.
Қарыз берушілерге: банктер, банктік емес мекемелер, мемлекет,
шаруашылық ... жіне ... ... ... ... ... және ... міндетті, несиелік
қатынастардың екінші жағы. Борышқор және қарыз алушы бір-бірімен
жақын сөздер болғанымен де ... ... әр ... ... ... жеке ... коммуналдық қызметке, салықтарға
және басқаларына байланысы төлемдері кешігуі мүмкін, ... бұл ... да ... қатынас туындамайды. Борыш-бұл тек қана
экономикалық қатынасты емес, сондай-ақ адамзаттық қатынастар жағдайын
сипаттайды. Борыш-өте ауқымды ұғым. Ал қарыз ... ... ... сұранысы бар адам.
Қарыз беруші және қарыз алушымен қатар несиенің құрылымымен
элементіне берілетін объекті де жатады. Беру объектсі-бұл ... ... яғни ... берілген құнды білдіреді.
2.2 Қарыз алушылардың несиелік қабілетін бағалау
Қазіргі несиелеу жүйесі қарыз алушылардың несиелік қабілетін ... де ... ... ... ... қабілеті-бұл
коммерциялық банк балансының өтімділігін қолдау әдісі болып табылады.
Несиелеу процесі белгіленген мерзімде сауданың қайтарылмай қалуына
себеп ... ... ... ... ... ... болып
келеді.Сондықтан банк несиенің берілуі алдын-ала ықпал ететін
Факторларды ... ... ... ... анықтауға жағдай
жасайды.
Қапыз алушылардың несиелік қабілеті-қарыз алушылардың өзінің қарыздық
міндеттемелері бойынша толық және ... есеп ... ... ... ... қабілеті оның төлем қабілетінен бір
айырмашылығы, онда өткен кезеңдегі немесе қандай да бір күндегі
үнемсіздікті есепке алмайды. Ол ... ... ... ... ... ... қарыз алушылардың төлем қабілетсіздігінің дәрежесі
клиенттің несиелік қабілетін бағалау кезінде сүйенетін ең формальді
көрсеткіш ... ... Егер ... ... ... ... ... ал балансы өтімді және меншікті капиталдың мөлшері жеткілікті
болса, онда банкке өткен уақыттың төлемдерінің бір рет ... ... ... ... қорытынды үшін негіз болып
табылмайды.
Әлемдік және Отандық тәжірибе қарыз алушылардың несиелік ... ... ... ... ... ... қарызға алу қабілеті
2. Ағымдағы қызметі барысында қарызды өтеу үшін қажетті қаражатты табу
қабілеті,капиталы,несиенің қамтамасыз етілуі, несиелік мәміле жасайтын
жағдай, ... ... ... ... ... ... ... беделі
және менеджерлердің беделі, қарызды қайтарудағы жауапкершілігі және
несие ... ... ... ... сай ... қарызға алу қабілеті-қарыз алушылардың несиеге өтініш беруі
несиелік келісім-шартқа қол қоюға немесе келіссөз жүргізуге құқұғының
болуы, яғни кәсіпорындардың немесе фирмалардың өкілдігінде ... ... ... білдіреді.
Қарыз алушылардың несиелік қабілетінің ең негізгі критерийлерінің бірі-
оның қарыз өтеу үшін ағымдағы қызметінің жүргізілуі барысында қаражат
табу қабілеті болып табылады.
Қарыз алушылардың ... оның ... алу ... ... ... болып табылады. Оны бағалауда мынадай екі шарттың
маңызы зор:
1.Оның жеткіліктігі, яғни Орталық банктің тарапынан жарғылық қордың ең
төменгі мөлшеріне қойылатын талабы бар.
2. ... ... ... ... ... ... яғни ... пен қарыз алушылардың арасында тәуекелдің бөлінуін куәландырады.
Қаншалықты меншікті капитал жұмсалуы көп ... ... ... ... ... ... ету факторларын қадағалап отыруға
мүмкіндік туады.
Несиенің қамтамасыз етілуі-қарыз алушылардың активтерінің құны және
несиелік ... ... ... ... екі қосымша көздің
болуы. Бұндағы қосымша көздер қарыз алушылардың басына қаржылық
қиындықтар тууы барысында олардың банк ... ... ... ... ... Бұл мынадай сұрақтарды ескереді:
Қарыз алушылардың қызмет етуі және несиелік шаралардың жүзеге
асырылуы үшін заңды жіне нармативтік пе? ... ... ... ... қызметінің нәтижесіне қалай әсер етеді? Несиелік
өтініште көрсетілетін қарыз ... және ... ... ... ... ... туралы құжаттар белгіленген банк нысандарына, сол
сияқты несиенің сапалылығын бақылап отырып, ... ... ... ... ... ... өткен банк клиенттерінің несие қабілетін бағалау критерийлері
несиелік қабілетті бағалау тәсілдерінің мазмұнын анықтайды. ... ... ... бағалау;
-менеджментті бағалау;
-қарыз алушылардың қаржылық тұрақтылығын бағалау;
-қаржылық коэфициенттерді бағалау;
-ақша тасқынын талдау;
-қарыз алушы ... ... ... ... ... бару ... ... алушының жұмысын қадағалау.
Отандық банктік тәжірибеде қарыз алушылардың несиелік қабілетін
бағалаудағы басты факторлар-оның қаржылық жағдайы. Ол қарыз
алушылардың қызметін көрсететін көрсеткіш ретінде қызмет ете ... және ... ... орналастыру және пайдалану.
2.3 Әлемдегі несие жүйесі дамуының қазіргі тенденциясы
Бүгінгі таңдағы несие жүйесі соңғы жылдары ... ... ... жүйесінің барлық компонеттері жалпы әлемдік экономикадағы
құрылымдық қайта құруда жүріп жатқан өзгерістерге байланысты
жаңғыртылуда. Ғылыми-техникалық революцияның дамуы себепші болған
өндірістің шоғырлануы ... ... ... ... талап етті, соған сәйкес банктер өз
операцияларын несиелік ресурстарды ірілендіру жағына ... ... яғни ... несие жүйесінің экономика дамуының өзгермелі
жағдайларына бейімделу қатар жүреді; банк жүйнсінің құрылымдық қайта
құрылуы көз ... ... бір ... ... қатар, банк
қызметінің шоғырлануы мен әмбебаптануы орын алады; ... ... ... ... ... Банктердің жеке типтерінің
арасында банктер мен банктік емес мекемелер арасындағы өзгешеліктердің
немесе бөгеулердің жедел жойылуы-соңғы жылдары несие ... ... ... ... ... ... әмбебап банк өз клиенттері үшін депозиттік шоттарды жүргізу, қолма-
қолсыз есеп айырысу, жинақтарды қабылдау, әр ... ... ... бағалы
қағаздар сатып алу, мүлікті сенімхат бойынша басқару және басқа да
көптеген банк және банк төңірегінде ... ... ... ... түрлерін жүзеге асырады.Несиелік мекемелер
қызметінің осындай көп мақсатты сипаты қазіргі қаржылық капитал
талаптарында мейлінше толық сай ... ... ... екі ... ... көрінеді. Біріншісі-
дәстүрлі емес банктік операциялардың кеңеюі арқылы. ... ... ... ... ақпаратты кеңес беру бизнеске
және басқаларға кірісуге тырысады.Олар қаржылық қызмет көрсетудің
бұрын тіпті қатыспаған және өте сирек қатысқан сферасында-қозғалмайтын
мүліктік мәмілелерге, бухгалтерлік және ... ... ... ... ... ... ... мекемелердің басқа да топтарымен
тікелей конфронтацияға баруда.
Екіншісі-банктік нарықтарда банктік емес мекемелердің енуі арқылы.
Соңғылары бүгінгі ... ... ... қызметте, ақпараттық-
кеңестік қызмет көрсетуде, сонымен қатар,таза банктік сфера-депозиттік
қарыз ... ... ... ... ... ... ... жинақтарын тартудағы депозиттер
бойынша мөлшерлемелерді өсіру сияқты тиімді қаруды еркін қолдана
алмады. Оларға мерзімді және жинақ салымдары иелеріне төлеуге ... ... ... ... шегі белгіленген еді, ал
басқа арнайы несиелік мекемелерде мұндай шектеулер болмады. Әрине,
соңғылары бәсекелестік күресте артықшылыққа ие ... ... ... ... ... ... белгіленетін ақша нарығының
сертификаттарын шығару рұқсатына қол жеткізді.
Ірі ... ... ... әмбебаптану тенденциясы олардың
мамандануын сақтап қалуымен үйлесім жасайды. Әмбебаптанудың өзі
мекемелердің жеке түрлеріне қатысты ... ... ... емес дамуда. Мұнда әмбебап типті мекемелердің мамандануының
жойылуы туралы сөз қозғалып отыр.Сонымен бірге бұл ... ... ... ... ... ... бірінші кезекте нарықтық
аялардың, яғни әмбебап немесе ірі банктер назарын аудармаған қызмет
түрлерін табуға ұмтылатын шағын және орта банктерге әсер ... ... ... ... ... ... қолдап отыр.
Банктік қызметті бейреттеу активтік те, пассивтік те операцияларға ықпалын
тигізеді. Коммерциялық банктердің активтік ... ... ... ... таңда олар жанама несиелеуден фирмалар мен
кәсіпорындарды тікелей несиелеуге көшті. Мұнда бағалы қағаздарды
пайдалану арқылы рәсімделенетін несиелік мәмілелер кең тараған, осының
арқасында несиелік ... ... ... мүмкін, ал несиелік
мекемелер тәуекелдерді белсендірек бөлшектеу мүмкіндігіне ие болды. ... ... өз ... ... бағалы қағаздарға
конвертациялау талпынысында нақтылай көрініс табуда.
Несиелеу объектілерін ірілендіру жүзеге асады. Коммерциялық банктер өз
активтерінің сапасына мұқият ... ... ... ... ... ... ... бағалау-банктер сенімділігініқ кепілі.
Банктер басшылығы өз активтерінің сапасына, жаңа несиелерді беруге,
несиелеу технологиясына, заем алушының несие шарттарын сақтауына және
басқаларды ... ... ... мерзімді несиелеу даму үстінде. Коммерциялық банктердің
қаражаттарды тарту бойынша пассивтік операциялары да өзгеріске
ұшырайды. Оларды үкімет белсенді ... Мұны 1933 жылы ... әр ... ... ... ... үшін ... шекткрді
алып тастау бойынша 80- жылдары АҚШ-ғы бейреттеу процесінен көруге
болады. Бұл банктердің депозиттік базасының нығайтылуына мүмкіндік
берді, себебі олар ... ... ... салымдар бойынша да пайыздарды
белгілей алатын болды, ал бұл жаңа клиенттерді тартуға жағдай жасады.
Нәтижесінде тартылған ... ... күрт ... егер ... ... ... балансының пассивтік құрылымында банктік
шоттардағы қалдықтар 70% артық болып, мерзімді және жинақ салымдары
тек 24-26% құраса,80 жылдары соңғылары 60% ... ... ... ... ... ... ... бірге
қосымша ақша қаражаттарын тартудың жаңа құрылымдарын жасауда көрініс
тапты. Пайызы бойынша нарық пайызына жуықтайтын салымдардың жаңа
типтері ашылды. Мұндай шоттарға ақша ... ... ... ... ... ... ақша нарығында еркін айналыста
болатын депозиттік сертификаттар шығара бастады.
Банктік операциялардың дамуында ерекше рольді ақпаратпен
коммуникацияның қазіргі техникалық құралдары атқарады. Қаржылық-
нарықтық қатысушылары өз ... ... үшін ... көп ... ... Сондықтан банк ісіне ғылыми-техникалық революцияның ... ... ... техниканы игерусіз банктік қызметі
тиісінше модернизациялау мүмкін емес.
Банк жүйесі дамуындағы маңызды құбылыс ... ... ... ... ... ... ... атап көрсетуге болады,
бұл олардың клиенттері шеңберінің кеңеюіне алып келеді. Екінші
дүниежүзілік соғысқа дейін банктер ... ... тек ... ... клиенттерге ғана қызмет көрсететін, ал қазір ірі банктер өз
стратегиясын өзгертті. Олар кәсіпкерліктің барлық сферасына белсенді түрде
араласуымен қатар, шағын ... де ... ... ... клиентураға,
соның ішінде тұрғындардың тұрмысы төмен топтарына да бағдарлануда. Бұл
қазіргі ірі банктің келбетін, оның саясатын өзгертеді.
Сондықтан кейінгі кезең ... ... ... ... өндірістің шоғырлануының жоғары деңгейімен
сипатталады, бұл, өз кезегіне банктік капиталдың шоғырлануы мен
орталықтануына, аталған процестің жаңа формаларының пайда болуына, ... және ... ... ... да ... позицияларға ие- банк
алпауыттар тобының жедел өсуіне әкеліп соқтырады. Мұндай банк-
алпауыттар ең алдымен Жапония, Германия, Канада, АҚШ пен араб ... ... ... ... ... 100 млрд АҚШ долларынан көп
соманы құрайды.
Өз экономикасын нарықтық жолға қайта құрушы ... үшін ... ... ... мұндай тенденциялары ерекше қызығушылық
тудырады, себебі нарықтық экономикаға өту өзіндік нарықтық несие жүйесі.
Қорытынды
Несиелік қатынастар қайтарымдылық, ... және ... ... бос ... жинақтау мен қайта бөлу бойынша
несиелік мекемелер мен әр түрлі субъектлер ... ... ... ... кең ... ... қатынастар, несие формалары мен
несиелік мекемелер жиынтығы, ал тар мағынада-елдегі несиелік есеп
айырысу қатынастарын ұйымдастырушы, ақша айналысын реттеуші және
басқа ... ... ... ... мекемелер торабы.
Несиелік жүйенің маңызды элементтері-Орталық банк, коммерциялық
банктер және маманданған несиелік мекемелер болып табылады.
Банктік қызмет-бұл Қазақстан ... ... ... ... банктік операцияларды жүзеге асыру.
Банк-Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің лицензиясы бойынша
банктік қызметті жүзеге асыратын коммерциялық ұйым болып табылатын
заңды тұлға. ... ... ... ... ... жинақ және басқалары жатады.
Несие жүйесін құрудың негізгі принциптері: елдегі банк ісін ұйымдастыруға
мемлекеттік монополия, елдегі ... ... ... ... ... барынша дамыту, оларды қызмет көрсету орындарына
жақындату, мемлекеттік валюталық монополия, Қазақстан Республикасы
Ұлттық банкінің автономиясы болып табылады.
Қазіргі әлемдік несие жүйесі біршама ... ... олар әр ... ... ... мен ... емес ... арасындағы
өзгерістердің жойылуы, несиелік институттардың әмбебаптануы, банктік
қызметті бейреттеу, банк ісіне жаңа ақпараттық техниканы енгізу, алып
банктердің тез өсуі.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Ақша, несие, банктер. Ғ. С. ... ... ... және ... ... С.Б., Алматы,2004.
3.Коммерциялық банктердің операциялары. Мақыш С.Б., Алматы, 2002.
4.Қаржы. Ілиясов Қ.Қ., ҚұлпыбаевС. ... ... ... ... ... Ө.Қ., ... ... несие, банктер. Көшенова Б., Алматы, 2000.
7.Сыртқы экономикалық саясат және экономикалық қатынас.
Мадиярова Д.М.
8. Ақша, несие, банктер.Саниев М.С., ... ... ... ... ... Н.Қ., ... Д.М.
Алматы, 1998.
10.Халықаралық экономикалық қатынастар. Елемесов М.Д. Алматы, 2002.
11.Деньги, Кредит, Банки. Жуков Е.Ф. Москва, 2003.
12.Международные валютно-кредитные и ... ... О.И., ... ... ... Мельников В.Д., Ілиясов К.К. Алматы, 1997.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шымкент май» ақ-дағы басқа да дебиторлық қарыздарды аудиторлық тексерудің қажеттілігі69 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Агробизнесті мемлекеттік реттеудің қажеттілігі11 бет
Адамның қажеттілігі мен мұқтаждығын және іс - әреет түрлері8 бет
Архивтеу программалары. файлдарды архивтеудің қажеттілігі10 бет
Ақпараттар оқығандағы артикуляцияның және дикцияның қажеттілігі8 бет
Ақуыздың дәстүрлі емес өнімдерге қажеттілігі5 бет
Ақуыздың дәстүрлі емес өнімдерге қажеттілігі. Сүт және сүт өнімдерінің оргонолептикалық көрсеткіштері4 бет
Ақша ағымдарын жоспарлаудың қажеттілігі және оны іске асыру27 бет
Ақша оның қажеттілігі және функциялары127 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь