Мінезі қиын бала

Жоспар:

І. Кіріспе. 2.3
ІІ. Негізгі бөлім.
2.1. Мінез және мінез бітістері. 5.8
2.2. Қиын бала және оның болу себептері. 9.10
2.3. Баланың мінез . құлқындағы қиындықтардың пайда
болу себебі. 11.13
2.4. Мектепке бармай қалу. 14.17
2.5. «Қиын» оқушылармен жұмыс ерекшелігі. 18.22
ІІІ. Іс.тәжірибелік бөлім. 23.25
ІV. Қорытынды. 26
V. Пайдаланған әдебиеттер тізімі. 27.28
        
        Жоспар:
І. Кіріспе. ... ... ... ... және ... ... ... Қиын бала және оның болу себептері. ... ... ...... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... бөлім. ... ... ... ... ... ... ... Кіріспе.
Адам мінезінің қалыптасуы қоғамдық ... ... ... ... ... оқу, ... ұжымы, қоғамдық ұйымдар, т.б.)
тызыз байланысты. Бұлар мінездің дамуы үшін шешуші роль ... ... тума ... ... ол ... жүре ... ... ешбір
бала туысынан еңбек сүйгіш, не жалқау, тәртіпті, не ұстамсыз болып ... ... ұзақ ... өмір сүру ... ... сан алуан ағымына қарай
тәрбие процесінің ықпалымен ... ... ... ... ... ... белсенді қарым-қатынас. «Сөз жүзінде емес, мінез-
құлықты іс жүзінде жүзеге асыруға болады» (Әл ... ... да ... ... ғана ... өзі де шама – ... сол ... тиісті
өзгерістер енгізеді. Адамнаң нақтылы іс-әрекеті де ... ... ... роль ... ... ... ... тап-таза мөлдір, сол айнадан баланы көру үшін оның
жүрегіне үңіліп қарауды қажет ... ... ... ... ... ... беру үшін оның мінез-құлқындағы әрбір ұсақ-түйектерді байқап
білуге қабілетті ... ... ... ... кез ... ... ... такт қажет.
Ал О.Кунц «Жақсы адам тек оны дұрыс тәрбиеленгенде ғана қалыптасады» -
деп дұрыс тәрбиелеу үшін ... ... ... ескеру
керектігін айтады:
1) білім;
2) отбасы ауаны, ахуалы;
3) педагогикалық такт және талап қоюшылық;
4) ата-аналар мен балалардың ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... Олар ұнамды қасиеттердің
барлығының қалыптасуы отбасында қаланатындығын дәлелдеп, қиын ... ... ... ... ... ... ... ерекше атап көрсетеді. Ал В.Лысенко бала дұрыс тәрбие алып дамуы
үшін, ең алдымен, ата-аналар, ... ... ... ... ... ... Ол үшін ... педагогикалық білімін көтеріп отыруы қажет.
Л.Керімов қиын балалар тәрбиесі мәселесіне ... ... ... ... ең ... отбасындағы тәрбие жағдайын білуден
бастауды ұсынады. Баланың жетіліп, қалыптасуында отбасының орны ... ... ... ... қиын бала ... алып келетін ата-аналардың
балалармен, мұғалімнің оқушылармен ... ... ... ... Бұл ... шешудің негізгі бірден-бір
жолы – отбасындағы ізгілікті қарым-қатынастарды орнату.
Баланы дұрыс тәрбиелеу үшін ... ... ... байланыста болуы
керек. Ғалым-педагог И. Гребенников отбасы қызметін 5-топқа бөледі: ұрпақ
жалғастырушы, экономикалық, тәрбиелік, қарым-қатынастық және бос ... ... ... отбасында ата-ана осы қасиеттерді барынша
бірігіп, жақсы ... ... және ... ... ... ... хабардар болса, онда отбасындағы ахуал ерекше
болмақ.
2.1 Мінез және ... ...... негізгі өмірлік бет алысын және оның ... ... ... ... ... Ол – көп ... ... өзгешеліктердің қосындысы, сонымен қатар, адамды әр қырынан
көрсететін ... ... ... көп. ... бәрі де жеке адамның
қасиеттері болып табылғанымен, ... ... ... бітістері болып
саналмайды.
Мінезді даралық өзгешеліктің өзегі, ... ... ... ... деуге болады. Мінезде адамның сыртқы ортамен ... ... ... – кең мағыналы ұғым. Онда ... ... ... ... ... ... ... бір қалпылылығы, толықтылығы, күші
мен айқындығы, салмақтылығы оның ... ... ... есептелінеді.
Моральдық жағынан тәрбиеленген мінез адамды мінез-құлық тұрғысынан
да, оның ... ... ... да ... ... гуманизм, адамдарға қамқорлық, жолдастықты қадір тұту,
жұртшылық пікірмен санаса білушілік, өз міндетін орындаудағы ... ...... осы ... ... ... ... бай қажеттері мен қызығулары, талғамы мен ой-өрісі кең
адамдарды толық мінезді адам ... ... ... ... ... тұрақты
болуы жақсы мінез-құлыққа байланысты» (Әл-Фараби).
Мінез сапаларының бірі – оның бірқалыптылығы. ... адам ... ... оның ... ылғи да сөзбен істің бірлігі. Кімнің
мінезі толық болса, соның мінезі бірқалыпты да ... Бұл ... ... ... ... ... ешқандай ажырамайтын бітістері. Мінездің
тұрақтылығы адамның саяси моральдық ұғымынан, түсініктерінен туындайды. Бұл
қасиеттер ... өмір ... ... ... ... ... ... тұрақты мінезі бар адам басқалардың ... ... ... ... ... принципі, өзіндік мінез-құлқы болады, ол
қауіп-қатерден бой тасаламайды, керек жерінде ... ... ... мен ... ... пен ... адалдық пен шыншылдық
осындай мінезді адамға тән қасиеттер. Соңғы сапа болмаса да ... ... ... ... ойда көз, болмаған соң айтпа сөз» деп Абай ... ... ... ... тән ... ... оның ... Мінез адамның дүниеге көзқарасы мен сеніміне байланысып жатса ... ... қоры ... Тек ... ... бар адам ғана ... ... қоя алады.
Қабілетсіз адам болмайтыны сияқты, мінезсіз де адам болмайды. Жаман
болсын, жақсы болсын, әйтеуір, адамда бір мінез ... ... Адам ... ... ... ... ... көрсетуі мүмкін. Осыған қарап оның мінезі
тұрақсыз екен деп бағалай ... ... ... ол ... ... ... бірде осындай қасиеттерімен көзге түсуі мүмкін. Мінез
үшін тұрақты қасиеттердің мәні өте зор. ... ... ... де ... ... алатын болса, тек сонда ғана тәртіптілікті сол кісінің мінез
бітісі деп санауға болады.
Мінез адамның ... да ... ... атап ... ... ... байланысты. Адамда қабілеттіліктің дамуы
кейбір тиісті мінез бітістерінің болуын қажет етеді.
Мәселен, табандылық, уақытша ... ... ... ... ... мінез бітістерінің қабілеттер үшін ерекше маңызды екендігі
түсінікті. Ал темперамент болса, ... ... ... ... ... ... ... ерік-жігердің қосар үлесі зор. Ерікті күшті
адамның мінезі де берік. Жігерсіз ... ... де бос, ... келеді.
И.П. Павлов адамның мінез бітістерін жоғары жүйке қызметінің тума
типтері мен өмір сүру ... ... ... ... байланыстарының
өзіндік «құйындысы» деп түсіндірді. Бұл жөнінде ол ... деп ... « ... ... ... ... ... туа біткен қасиеттеріне ғана
байланысты болып ... ... ... ... жеке өмір сүру
барысында болатын ықпалдарға да байланысты, демек, кең ... ... ... немесе үйрету жұмыстарына да байланысты болады».
Адамдардың өмір жолы мен әрекетінің сипаты ... ... ... ... ... біреуде қайталанбайтын жеке ерекшелік ... ... ... ... адамдарда өзі өмір сүріп отырған ... ... ... ... ортақ мінездері де
болады. Сондықтан бір адамның мінезі жөнінде сөз ... ... ... ... ... қоса еске алып ... ... Типтік мінездер –
белгілі тарихи-қоғамдық жағдайлардың нәтижесі. Типтік мінезден әр адамның
ұлттық, кәсіптік және жас ... ... ... де ... алып ... адамның мінез-құлқын жағдайлар тудыратын болса, онда сол
жағдайларды адамға тиімді етіп құру ... - деп ... ... пен ... ... ... бітістерінің кейбірін белгілі топтарға
жинақтауға болады. Олар ... ... ... яғни ... ... ... мінез
бітістері әр түрлі жағдайда көрініп ... ... ... ... ... ... ... бітістері кіреді. Бұларға:
гуманизм, қайырымдылық, үйірсектік, адалдық және осыларға ... ... ... ... т.б. ... ... жатады.
Осы топқа сондай-ақ адамның өз ісіне, еңбегіне қатынасын білдіретін ... де ... ... еңбек сүйгіштік, құнттылық, инициативалық,
салақтық, тиянақсыздық, артартпалық тағы басқа бітістері жатады.
Адамның ... ... ... ... сипаттары да осы топтың
негізгі бір жағы. Бұларға кішіпейілділік, ... ... ... ... қоя ... және ... ... өр көкіректік,
мақтаншақтық, жасқаншақтық тағы басқа ... ... ... өзі ... және ... яғни нашар мінез
болып екіге бөлінеді. Күшті мінезге - мақсатқа талпынғыштық, тәртіптілік,
тоқтамға келгіштік, ... ... ... ... ... басқа жатса, әлсіз мінезге – иланғыштық, қыңырлық, ... тағы ... ... ...... ... ... сотқар,
тентек, итмінез, бейбастақ тағы басқа түрлерге бөлінеді.
Белгілі қоғам мүшелердің ортақ мінездердің қатарына: ... ... ... ... және ... түсіну,
қарапайымдылық, сергектік, жолдастық, тағы басқаны жатқызуға болады.
2.2. Қиын бала және оның болу ... ... ... тіркесті қазіргі кезде жиі қолданамыз. Сонда бала
дүниеге келгенде «қиын бала» болып туа ма? Әрине жоқ. Бәрі де ... ... ... ... ... ... не ... ұшқанда
соны ілесің» деген бір сөйлемнің ішіне сыйдыра біліп, аз сөзге көп мағына
берген ғой. Отбасында ... ... бере ... соңы ... ... ... ... өкініп жататын кездеріміз жиі кездеседі.
Балаларының оғаш қылықтарына ұсақ-түйек деп қарап, «кейін ержеткесін
«өзі қояды» деп кейбір ата-аналардың өз ... ... ... ... мән ... оның ... ... демеске лаж
жоқ.
Соңғы кездері жастар арасындағы тәртіп бұзушылықтар мен қылмыстық кең
етек ... ... ... деп ... ... ... Мұны бала тәрбиесіндегі
жіберген бәріміздің ортақ кемшілігіміз деп білген жөн.
Қазір «қиын баласы» жоқ ... ... ... күн ... саны
артып бара жатқан осы ... ... ... ... ... Бұл ... сұрақ.
Дүние есігін жаңа ашқан нәрестелердің о ... ... ... ... деп ... ... Сонда қалай? Бұған жауапты әр ата-ананың
өзінен іздегені дұрыс ... ... ... ... көбеюі әлгіндей
«қиын» балалар санының, артуының бірден бір ... ... ... ... ... ... кей ата-ананың баласына жеткілікті түрде ... ... жоқ ... қайсібір ата-аналар тапшылық, жұмыссыздық сияқты
қиыншылықтарды «жеңілдету», ұмыту үшін ащы судан көмек іздеймін деп ... ... сол ... ... ... да білмей қалуда. Олар
үшін бас ... ... ... ... ... болашағы емес,
күнделікті бір бөтелке арақ тауып ішу ... де ... ... және ... алу ... комитетінің мәліметіне
қарағанда жасөспірімдер арасындағы қылмыс жөнінен Шығыс ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Мектеп тәжірибесіндегі де көбіне қоғамдық жұмыстарға оқу озаттары,
тәртібі жақсы оқушылар ғана тартылып, «қиындар» мен ... ... ... ... тыс ... жатады. Мұғалімнің өзін ... ... бала ... ... ... ... бірте-бірте
мектеп ол үшін зеріктіріп, іш пыстырар орынға айналмақ. ... ... ... оқиғаларды еліктегіш бала көңілі басқа жақтан іздемегенде қайтпек?
Көпшілік ата-аналар өз ... ... тек ... ... ... тәрбие жағына мектеп жауапты деген пікірде болатын сияқты. Мектеппен
байланыс жасап, баласының хал-жағдайын білуді ... деп ... ... да ... бала ... үлкендер өзіміз қызықпаған соң баланы қалай
кінәлаймыз. Түні бойы көше ... ... ... ілік ... жүрген немесе
компьютерлік салондарды босатпайтын, тіпті жер төлелерде ... ... ... ... ... ... ... түн қатушыларға мектеп болып,
ата-ана болып әлі тойтарыс бере алмаудамсыз. Осы тойтарыс бере ...... ... жыл ... «жасарып» келе жатқандығы деуге
болады. Бесіктен белі шықпай жатып есірткіге әуес ... ... ... ... күй» үшін ... ... болсын барудан тайынбайды.
2.3. Баланың мінез-құлқындағы қиындықтардың пайда болу себебі.
Бастауыш сынып оқушыларының арасында ... ... ... көптеп кездесіп жүр. Мектеп тәжірибесінде мұндай оқушыларды «Мінез-
құлқында ауытқулары бар оқушылар», ... ... деп ... ... ... ... жатқызамыз?» деген ... ... ... ... ... ... сабақтан көп қалатын,
мұғалім талабын орындамайтын, адамгершілік деңгейі төмен, құрбыларымен тіл
табыса ... ... ... ... ал ... ... ... қабілеті кейін қалған, ашуланшақ (әр түрлі жүйке ауруларына
шалдыққан, тәрбиеге әрең ... ... қиын ... ... ... ... (нервоз) отбасындағы және басқа да әр ... ... ... ... ... ... кей ... ата – ана
тарапынан ешқандай жүрек жылуын көрмей өсіп, ... ... ... ... ... кері ... ... ұзаққа
созылған қайғыру, ренжулер болса, осындай жағдайлар ... ... ... ... қалыпқа түсіреді. Ата – ана ... ... ... сезінбеген оқушы өмірде өзін ешкімге қажетсізбін деп
есептеп, уайымға шалдығады, кей оқушылардың ... ... ... ... ... иммунитеті төмендейді.
Мінез – құлқында қиыншылығы бар оқушыларды әдетте екі ... ... ... – тән ... және жан ... бар ... – отбасында, мектепте тәрбиеленуден шет қалған, жеке ... ... кері ... ... ... ... ... өтпелі кезеңнің күрделігінен мінезі дұрыс қалыптаспаған оқушылар.
Қиын оқушылардың ... ... яғни ... жай – ... талдағанда,
кейде отбасының өзі бала тәрбиесіне кері әсер беретіні ... ... ... бір ... ... бала ... ата – ... әр түрлі көзқарасы
немесе біреуінің бала тәрбиесінен шет ... яғни ... ... ... ...... ... көрмеген бала көбінесе мейірімсіз, ... тыс ... ... – анасының шектен тыс мейірімінде өскен бала өзімшіл, нәзік, екі
жүзді болуы мүмкін, яғни ... ... адам ... өте ... мен ... тыс мәпелеуде өскен бала ешқандай күш жұмсамай
көзге түскісі келіп тұрады. Олар өздігінен еш ... қол ... ... еркесі). Адамгершілік, жауапкершілік шектен тыс ... ... ... ... ... бойында уайымшылдықтың тууына әкеледі.
Балалардың ... ... ... болу ... отбасы тәрбиесі десек, екіншіден, мектептегі оқу ... ... ... мен бала арасындағы қарым-қатынас баланың ата-анасына ... ... ... ... ... ... И. В. Славина бұны эксперимент-тік түрде зерттеп көрсеткен.
Регельдің айтуынша, мектептерге келген кезден бастап ... ... ... ... ... бастайды. Бұндай
қарым - қатынасты орындау оқушыға бастапқыда қиынға соғады.
Мектептегі ... ... ... ... мен ... арасындағы қарым–қаты-наста
оқушылар өте байқампаз болып келетінін айтады. Егер бала сыныпта ... ... ... ... ... ... бар ... байқаса, онда
мұғалімнің оқушы алдында беделі жоғалады. Алғашқы ... ... ... ... яғни ... ... олар үшін – Заң.
Егерде мұғалім оқушылардың бәріне бірдей ... ... ... ... оң ... іштей бұзыла бастайды. Мұғалімнің өзіне жақын
тартатын оқушысы өзін ... ... ... да, ... ... ... балалар пайда болады. Бала мектепте өзін жақсы сезінсе, онда ... ... ...... ... ... Баланың дамуы кезінде
оқу процесінің алатын орны ерекше.
Бала бойындағы қиындықтарды дер кезінде ... ... ... мұғалімнің ғана міндетімен шектелмейді, ата – аналардың да ... ... өте зор. ... ... мен ата – ... арасында тығыз
байланыс пен қарым – қатынас болуы қажет.
2.4. Мектепке бармай қалу.
Баланың ... ... ... ... ... кетуі оны
психиатрға қаратуға себеп болады. Кездейсоқ себептерден ... ... ... ... мүлде әр түрлі көріністе болып келуі мүмкін: ата
– анасының шешімімен кішкентай ... ... ... ... ... үйде қалдырылуы, баланың өз бетімен лағып кетуге бейімділігі немесе
мектепке ... ... бас ... сияқты келтірілген сылтаулардың
барлығы оның эмоциональды ... ... ... мектепке
бармай қалуына осы кінәраты себеп болуы мүмкін. Мектепке ... бас ... оның ... қатысқысы келмегендігінен,өз кезегіне әр ... ... ... ... да ... Бұл ... бір – ... айырма-шылықтары бар екенін көрейік. Ең алдымен сабаққа қатыспай
лағып жүрген баланың немен ... ... ... Егер үйден шығып
мектепке кеткен бала сабаққа қатыспаған болып шықса, онда ол кино ... ... ... ... ... ... ... бір жерлерде тағы
бірдеңелермен айналысып жүруі ... ... ... ... да ... Егер бұл шындығында осылай болған ... онда ата – ... ... ... өз бетімен лағып жүретінінен мүлде хабарсыз екені
әбден мүмкін. Ол мектепке бармай өз бетімен бос жүрген уақыттарда ... ... ... ... ... ... ... жағымсыз әрекеттерге
ұрынуы ықтимал. Егер баланың психикалық күйзелісі ... да бар ... оның ... ... ... ... болуы мүмкін.
Егер баланың мектепке бармай үйде қалғаны ата – анасына мәлім болса,
онда олардың өздері ... ... ... өзі ... ... ... Бірінші жағдайда баланың мектепке баруына
ата – анасының мүмкіндік ... ал ... ... өзі ... ... мағлұматтарды ескерген дұрыс.
Егер баланың мектептен бас тартқаны туралы сөз ... онда ... ... ата – ... ... ... деп ... әлеуметтік
фобия, көліктік фобия немесе әлеуметтік байланыстан қашқақтауы ... ... ... ... ... ... күйзелістермен
істес боламыз. Әрбір жағдайда бір–екі мәселенің жәрдемінен ықпалы жасайтын
бұзылу механизмдерінің сипатын анықтауға болады.
Біріншіден, бала үйде ... ... ... өзін ... ... ... Егер оның денсаулығы бірқалыпты ... ... ... ... ... онда біз оның ... барудан бас
тартуының негізгі әлеуметтік байланыстан ... ... ... толық құқұғымыз бар. Егер ол ... ... ... ... өзін ... ... ешкіммен араласпай жалғызсыраған байғұс болып
көрінсе, жолдастарымен ... ... ... және көңіл тоқтатып
тереңірек ойлайтын қабілеті төмен болса, онда оның ... ... ... ... түріндегі немесе өте серек кездесетін шизофрения түріндегі
айтарлықтай жиі таралған жартылай эмоциональды күйзелістің негізінен ... ... ... ... ... барғысы келмеуден садақ кестесіне байланысының бар
– жоғын білу қажет. Егер баланың ... ... бас ... ... ... француз тілі сабағы болатындықтан немесе өзінің жалығып ұзақ
отырып қалуына тура келетін қосымша сабақтың күндеріне ылғи да ... ... ... оның бас ... мен мектептегі белгілі бір жағдайдың
арасында берік байланыстың бар екенін көрсетеді.
Одан кейін қаралатын үшінші мәселе: ... ... қалу үй ... ... ма? Бұл симптом шешесінің депрессиясының ... ... ... оның бір ... ... ма? Симптомның үй
ішіндегі оқиғаға тәуелділігінің ашылуы оның үй ішіндегі немесе ... ... ... ... ... мазасызданып алаңдаушылық
туғызуы маңызды рөл ... ... ... ... Осыған
ұқсаған мінез-құлықтың өте кең таралған механизмдері баланың ата – анасынан
айырылып қалу қорқынышынан ... ... ... ... ... ... ... оған тигізетін әсердің өзіне тән бейнесін
анықтау қажет.
Әлдекімдердің ортасы мен мектептің ... ... тура ... егер ... ... бір ... айтпағанда, айырылысудың
әсері қоздыратын алаңдаушылықты көрсетудің орны әр түрлі болу ... ... ... ... ... өзін үйге қалдырып дүкенге немесе
көршілеріне кеткен кезде, ол ... ... Ол өзін ... ... барғысы келмей, ылаждың жоғынан ықылассыз кетеді немесе
ата – ... ... ... ... барғанда еркін жүріп ойнауды
ұнатпайды. ... бас ... ... ... айырылып қалу қауіпінен
алаңдауы, біршама саябырсуы мүмкін, егер бала ата – ... ... ... ... оңай айырылысқан жағдайда.
Мектепке барудан бас тартуына әлеуметтік фобия ... ... ... болса да жиі себеп болады. ... ... ... ... ... ... ал екіншісінде автобус, пойыз және
тағы басқа ... ... ... туралы сөз болып отыр. Екі
жағдайда да мектепке баратын жолда адамдармен кездесіп қалу және ... ... ... үшін ... сырын сыртқа шығармаудың ең оңай әдісі –
мектепке барудан бас тарту болды.
Бұл сияқты күйзелістер кейде жасөспірімдердің де ... ... ... болуы мүмкін, алайда мұндай күйзелістер төменгі жастағы
балаларда мүлде ... ... ... ... ... ... алу үшін ата – анасымен бірге автобуспен келе жатқанда
немесе адамдармен ... ... ... ... ... немесе сақталмайтынын, адамдармен кездесетінін де, көлікпен
жүретінін де ойламаған ... ... ... ... ... ... қажет.
Бұзылуларға мүмкін болатын жалпы себептерді алын ала ... ... ... де, енді ол ... (?) және ... ... (?)
пайда болды деген мәселелердің басын ашып анықтауға тура келеді. Айырылысу
қорқынышы қалай және мектепке барудан бас ... не ... осы ... ... Ол үшін ... мектептің және үй іші жағдайының
ерекшеліктерін анықтайтын факторларды мұқият зерттеуді ... ... ... ... ... ... оның ... тән
темпераменттік қасиеті, оның ата – ... ... және ... ... ... ... анықтайды. Ол әрқашанда
соншалықты ... ... және ... тәуелді болды ма? Баланың
мектептегі жағдайының қиын болуының ... ... оқу ... ба, физикалық дайындықтың нашар болуының нәтижесінен бе ... ... кете ... ба? Бұл өмірі таусылмайтын шексіз
әбігершілік те, мағынасыз оңды – солды сүртпектеу де, дәрі де ... ... ... ... ... де, ... да миллиондаған
ықтималды ықпалды болуы мүмкін. Мүмкін, баланың үйінде таяу ... ... ... да? ... бару ... ... ... жалпы сұрақ барлық осы өзгерістердің төңірегінде болады.
2.5. «Қиын» оқушылармен жұмыс ерекшелігі.
Қазіргі уақытта дәрігер – психологтердің бақылауындағы қиын ... ... ... ... бойындағы жағымды қасиеттерді дамытуда әлеуметтік –
педагогикалық, психологиялық ... ... ... ... зорлықсыз
түрде іске асыру керек. Ата – аналар бала тәрбиесінде қолданатын әдістерді
таңдауда жиі қателеседі. Мәселен, кей отбасы өктемдік ... ... жеке ... ... адам ... ... қаталдық
(деспотизм), негізсіз жазалау, көп сөз, ... ұру – ... ... ... ашық ... ... орындамай, өз білгенін істеуге
бейім болып өсіуне әкеліп соқтырады.
Ымырашылдық ... жол – бұл ... ... ... талабын
ойланбай орындау, жазаламау. Мұнда қолданылатын әдіс негізінен, әңгіме, сөз
арқылы баланың барлық іс-әрекеттерін жақтау, балаға жалыну, өтіну ... ... ... өзімшілдік (эгоизм), дарашылдық
(эпоцентризм), жеке ... ... ... ... гөрі өз басының мүддесін
бірінші орынға қою, өзгелердің ойымен санаспау, өз ісін ... ... қою ... тұрады.
Мектеп пен отбасы бала тәрбиелеудегі негізгі мақсатты, қолданылатын
әдіс-тәсілдерді бірге ойлап іске ... ... ... әр түрлі
талаптардан оқушы отбасының, ... ... ... ... тура ... ... ... арқылы жетуді көздейді. Бұндай балалар,
көбінесе, өз ісін өз күшімен емес, амалдау, алдау – арбау ... ... ... ... ... әрқайсысына әр түрлі қарау ... жеке ... ... қалыптасуына теріс әсерін тигізеді. Үнемі
ескерту естіп, үлкендер тарапынан кеміту мен ... ... бала ... ... ... көңілі толмайтын, көнгіш, келеңсіз болып
қалыптасады.
Отбасында бала тәрбиесіне әкесі мен шешесінің әр ... әдіс ... өте ... екіншісі өте жұмсақ, әкесі бір талап, анасы қарама-қарсы
талап қоюы) немесе жасөспірімнің көзінше өз балаларының ... ... ... ... ... ал ... осы жағдайды өз
түсінігінше пайдаланып, қоғам талабына керісінше істерді ... ... ... ... ... ... оңай ... өзімшілдік, араққұмарлық, зұлымдық, тағы басқа жат ... ... ...... да, ... да, ... да зиянды.
Мектеп пен отбасының дінге көзқарастарының әр түрлі болуы да, жас
баланы аянышты ... ... ... Діни ... ... ... мектепте, достарының арасында айтылатын қарсы
пікірлер баланы ... өз ... ... ... жүріуне алып келуі
әбден мүмкін, осыны әр түрлі діни ағымдар (секталар) оңай пайдаланып, өз
қатарларына ... ... ... ... ... ... сынып жетекшісі мен оқу шебері оны
жеке тұлға ретінде тани біліп қана қоймай, мынадай үш кезеңді ескеруе, оның
дамуын көре ... ... ... ... ... жеке көтермелеу әдістерін қатар қолдану – педагогтің ... ... ... ... алынған әдіс-тәсілдер баланы өз қылығына
басқаша қаратып, мінезін жақсы жаққа өзгертуі тиіс. Орынды қолданылған
әдіс-тәсілдер оқу-тәрбие жүйесінің деңгейін ... қиын ... ... ...... жақсар-татыны сөзсіз.
Тағы бір бағыт – ата-анамен істелетін жұмыстың сапалы-лығы. ... ... әр ... ... ... топтарға бөліп алу қажет.
1. Балалары үлгілі отбасылар тобы;
2. Балалары нашар оқитын отбасылар тобы;
3. Тұрмыс ... ... бала ... әсер ... ... ... Материалдық жағдайы өте жақса отбасылар тобы;
5. Балаға тәрбие ... ... ... ... сай отбасылар;
6. Бала тәрбиесіне көңіл бөлмейтін, селқос қарайтын, ішімдікке әуес
отбасылар;
7. ... ... ... ... бірақ отбасының материалдық
тапшылығы бала психологиясына кері әсер ететін отбасылар тобы;
8. Барлық мүмкіндігі бар, тек бала ... кері (әр ... ... әсер ... ... тобы.
Қиын оқушының ата-анасын «балаң неге қиын» деп мұқтаудың қажеті жоқ,
оларды, керісінше, жасөспірімді дұрыс жолға ... ... ... Бірге істелетін шаралар қиын балаға емес, қателік
барысында пайда ... ... ... ... ... ... ... бала тәрбиесіне белсенді көмектесуі керек.
«Қиын» бала мәселесі Г. А. Ушанов, Жұмабаев, В. В. ... Л. ... ... ... ... ... да ... зерттеулерінің
тақырыбына айналады. Аталған ғалымдар осы топтағы балалардың мінез-құлық
ерекшеліктерін, жүріс-тұрысындағы жат ... ... ... ... ... ... Мәселен, Ә. Жұмабаевтың мектептің «қиын»
оқушыларымен жұмыс жүргізу жүйесін жасады, В. Трифонов ... ... ... ... ... ... ... мәселесін көтерді, ал Л. К.
Керімов «қиын» балаларды жеке және топтап қайта тәрбиелеуді ұсынды.
«Қиын» балалар мәселесін ... ... ... қойылатын
шарттарды басшылыққа ала отырып, ұтттық тәрбие негізінде шешудің жолдарын
қарастырып көрейік.
«Қайта тәрбиелеу» ... бірі ... ... ... мақсаты қиын оқушыларды қоғамдық ... ... ... түрлі іс-әрекеттерге, жағдайларға өзін ... ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл
орайға Асан қайғы, ... ... ... ... ... ... тарихта аты қалған жыраулар мен қара қылды қақ жарған Төле,
Әйтеке, Қазыбек сияқты би ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелік құны қымбат. Мысалы, Қазыбек бидің: «Өркенім
өссін десең кекшіл болма, ... ... жоқ ... ... бол асыға» деп
айтқан толғаулары баланы ізгелікке, бауырмалдыққа, ... ... ... ... ... Төле ... ... беруге барған тоғыз жасар Жетес
деген балаға ... «Бір ... ... ... көп ... санасы бол ...,
ақты ақ деп бағала, қараны қара деп қарала, өзіңе-өзің кәміл бол, ... бол» ... ... арқылы ненің жаман, ненің жақсы екенін ажырата
білуге тәрбиелейді.
Адамгершілік адамның рухани ... ... оны ... ... ... халқының ауыз әдебиетінің, оның ішінде эпостық жырлар
мен фольклорлық ... орны ... ... ... «Ер Тарғын», тағы басқа сынды ... ... ... жырларының тәрбиелік мәні жоғары.
Жалпы қазақ халқының ұлттық ... мен ... ... ... ... еткені тарихи жазбалардан белгілі. А. И.
Левшин: «қайырымдылық, адамдарды аяу, қарттарға құрмет ... ... ... ... - ... В. Радлов қазақтың шілдехана, қыз ұзату, ... ... ... бала ... ... орнын ерекше
бағалаған.
Қиын оқушылармен әңгіме жүргізу барысында, міндетті түрде олардың жас
және дербес ерекшеліктері ескерілуі тиіс.
Жалпы халық педагогикасының ... ... оқу – ... ... арқылы қиын балаларды адамгершілікке баулудың мүмкіндіктері мол деп
айтуға болады.
Іс тәжірибе бөлімі.
Сонымен ... ... ... ... ... ескере отырып жаңа
өмір салтына икемдеуге талпындыру ... да ... Бос ... ... ... толықтыру, тиімді ... ... ерік ... және ... ... ... ... ықпал етеді. Баланың бос ... ... ... зор. ... бала ... ... тәрбиедегі тірегі. Мен
оқушылардың мінез құлқындағы қиындықтардың ... болу ... ... мына әдісті қолдандым.
Оқушы «Отбасы суреті» 4-сыныптың
Қияқпаев Бекжан
Қанапин Айбек
Алдымен балаларға ... ... үйде ... ...... ... ... талдау барысында баланың отбасы мүшелерінің
қалай суреттегеніне көңіл ... Бұл ... ... ... орны ... ... ... Әсіресе баланың орны. Айбектің
үйінде екі бала және ... . ... бұл ... өзін ... , ... ... ... салыпты. Яғни бұл баланың
ата-анасының ... де ... ... ... Ал Бекжан үйінде
жалғыз бала екен, өзін әкесінің қасында тұрғанын ... Ол ... ... ... ... ... бала өзін ... салған болса,
онда ол ... ... ... көңіл бөлінбегендігін білдіреді.
Соған байланысты бала мінезінде қиындықтар болуы мүмкін.
Осы аталған екі ... ... ... :
Сен өзіңді қандай оқушымын деп санайсың. Орта, нашар ... ... ... ... да ... ... деп жауап берді.
Сені қандай бағалар қуантады. Қандай бағалар ренжітеді?
Әрине «5» деп жауап берді.
Сенің ... ... «3» ... ал ... ... «5» қойды. Сен оған
қуанасың ба ?
Айбек ия деп жауап берді. Ал ... егер ... ... ... ... онда «5» ... жоқ деп ... берді. оқушылардың өзіндік
бағалауы қандай деңгейде екенін көре ... Мен осы екі ... ... ... Яғни ... ... адамдардың балалары
болғандықтан өздерін өте жоғары ұстайды. Өздерінікі қате ... ... ... ... ... ... ықтимал.
Бала тәрбиесі баршаға ортақ ой екені ол қоғамның ... ... ... баса ... аудару болашаққа, қоғамға қызмет көрсету
екенін естен шығармайық.
деп санайсың. Орта, ... ... ... ... ... да ... үздік деп жауап берді.
Сені қандай ... ... ... ... ренжітеді?
Әрине «5» деп жауап берді.
Сенің жазған жұмысың «3» бағаланды, ал мұғалім соған «5» қойды. Сен ... ба ... ия деп ... ... Ал ... егер ... жұмысым «3»-ке
татитын болса, онда «5» керек жоқ деп ... ... ... ... ... қандай деңгейде екенін көре аламыз. Мен осы ... ... ... ... Яғни ... ... ... болғандықтан өздерін өте жоғары ұстайды. Өздерінікі ... да, ... ... ... ... ІІІ. ... ... сіз ең басты: бала киінген, аш ... ... ... ... ... Мен орта ... ... іс-тәжірибеден
өттім. Іс-тәжірибе кезінде оқушылардың ата-аналарымен көптеген ... ... ... ашып ... бала ... атты
баяндама оқып, «Сіз қандай ата-анасыз?» атты тест жүргіздім.
Сіз қандай ... Сіз ... ... өз қателігіңізді айтып, мойындайсыз ба?
А) Иә, (4 балл).
Ә) Жағдайға қарай айтамын (2 ... Жоқ (1 ... ... ... ... ... ... Иә (1 балл).
Ә) Кей-кейде (2 балл).
Б) Жоқ (4 балл).
3. Егер балаңызға орынсыз ұрыссаңыз, одан ... ... ... ... Жоқ (1 балл).
Ә) Бар кезде емес (2 балл).
Б) Иә (4 балл).
4. Егер балаңыз шыдам-төзіміңізді тауысып жіберсе де, ... ... ... Иә (4 ... ... не бүлдіріп қойғанына қарай (2 балл).
Б) Жоқ (1 балл).
5. Сіз балаңызға жиі-жиі дауыс көтересіз бе?
А) Ешқашан (4 балл).
Ә) Егер ол ... ... ... ғана (2 балл).
Б) Иә (1 балл).
6. Сіз кез-келген сәтте шаруаңызды тастап, балаңыздың ... ... ... Иә (4 ... ... ... емес (2 балл).
Б) Қолым тимейді (1 балл).
7. Сіз өз балаңызды қатты ашуландыруға мәжбүр еткен ... ... ... Иә (1 ... ... бірақ болып тұрады (2 балл).
Б) Ешқашан (4 балл).
8. Сіз ... ... бір уәде ... кейіннен орындамай қоятын
жағдайыңыз болып тұра ма?
А) Иә (4 балл).
Ә) Кей-кейде (2 балл).
Б) Жоқ (1балл)
9.Сіз барлық кезде ... ... ... ... мен ... тырысасыз ба?
А) Жоқ (1 балл).
Ә) Мейлі, үйрене берсін (2 балл).
Б) Иә (4 балл).
10.Сіз өзіңізді баланың орнына ... оның өзін ... ... ... ... ... ба?
А) Иә (4 балл).
Ә) Кей-кейде (2 балл).
Б) Жоқ (1 балл).
11. Баланың көзінше темекі шегу, арақ ішу ... ... ... ... ... ... Жоқ (1 балл).
Ә) Тырысамын (2 балл).
Б) Иә (4 балл).
12. Егер сіз балаңыз ... ... ... ... ... елжіреп
кетпей, төзіп тұра аласыз ба?
А) Иә (4 балл).
Ә) Бар кезде емес (2 балл).
Б) Жоқ (1 ... Сіз ... ... ... ... ... ... бе?
А) Жоқ (1 балл).
Ә) Бұл жайында ойланып көрмеппін (2 балл).
Б) Иә (4 балл).
14. Егер балаңызды ересек адам әлдене жайлы ... ... ... ... кезде балаңызды қорғауға ұмтыласыз (4 балл).
Ә) Балаңыз бен ересек адам арасында төреші болуға ұмтыламын (2 ... ... ... ... (1 ... Сіз ... қай ... болсын, оның қылығына ұялатынын айтып көрдіңіз
бе?
А) Иә (1 ... ... ... (2 ... ... (4 ... балды есептеу.
Егер сіз 48-60 жинаған болсаңыз: Онда сіз бала тәрбиесіне ойлы ... ... ... ... ... өз ... ... жақсы нәтиже беретініне үміт артады екенсіз. Балаңыз
тәрбиелі, көргенді болып өсетіні байқалады.
30-47 ... ... ... қиын кезең екні түсінікті, сондықтан да балаға
көңіл ... да күш пен ... ... етеді. Солай болса да, балаңызды
түсініп,оның жай ғана ата-ана ... ... дос ... ... ... жақсы, тәрбиелі болып шықпақ.
15-29 балл. Сіздің ... беру ... оның аса ... ... мұны жалпы тәрбие беру деп есептеуге жарамайды. Балаңызға
осы бастан назар ... ... ... ... ... ... ... балл жинады. Сонымен қатар ата-аналар арасына сауалнама
сұрақтарын бердім.
Тестің ... ... ... ... ... ... айтқанда , қысқасы бала тәрбиесі ... ... ой ... ол
қоғамның болашағы. Ендеше бала тәрбиесіне баса ... ... ... ... ... екенін естен шығармайық.
Қорытынды.
Бала мінезін тәрбиелеу ... ... мен ... ... ... бұл ... ылғи да жалықпай, қажымай, әрекет етпейінше,
тиісті нәтиже ... өте ... ... ... табылады. Мінезді
шынықтырып, тезге ... амал – ... де аз ... ... ... ... жеке дара өзгешеліктері мен нақтылы өмір сүру ... ... ... ... әдіс – тәсілдердің қатарына ата – ана
мен ұстаздың жеке өнегесі, кісінің ұстаған бағыты, сөзі мен ... ... ... ... жас өркеннің өзін-өзі тәрбиелеуі, әр түрлі мінез,
міндетін (жалқаулық, жасықтық, осалдық, жасқаншақтық, тағы ... ...... ... ... ... ... бір тобы.
Біздің болашағымыз – тәуелсіз еліміздің тірегі ... жас ... егер де ... бала ... ... келе ... бұл ... кеміп
түсіп жатқандығы екені анық. Ендеше, бала тәрбиесіне баса назар аудару
бәріміздің ... ... ... Мағжан Жұмабаевтың «Педагогика» ғылыми еңбегінде «Жас
бала – жас бір шыбық, жас ... қай ... иіп ... ... ... ... қатып қалмақ» деп түйін жасайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Алдамұратов Ә., т. б. «Жалпы психология». Оқулық – Алматы, 1998.
2. Балақойшиева Э. ... ... ... // Қазақстан мек-
тебі. – 2006. – № 12 – 10 - 13 ... ... М. ... ... оқушылармен жұмыс ерек-
шелігі». //Тәрбие құралы. – 2004. № 1.
4. ... ... ... 2005 № 12 – 41 ... Ерлеуханбетқызы Д. «Бастауыш сынып оқушыларының мінез-
құлқындағы қиындықтардың пайда болу себептері». // Ұлағат – 2004
№3 44-46 бет.
6. Жарықбаев Қ. «Жантану ... ...... ... ... елі» ... – 2004 № 44. 13 ... 4 бет.
8. Люблинская А.А. «Бастауыш мектеп оқушысының психологиясы
жөнінде». – ...... ... В.С. ... ... дейінгі балалар психологиясы». –
Алматы, мектеп – 1989.
10.«Мектеп жасына ... ... ... ...... ... Р.С. ... 3 том
12.Оразбаев Е. «Қиын оқушылармен педагогикалық қарым-қатынастағы
белсенді спортың ... // ... ... – 2006. № 11, 12. ... ... ... бала мәселесін зерттеуде этнопедагогиканың алатын
орны». // Бастауыш мектеп. – 2005 – № 12 – 41-42 ... ... және жас ... ...... ... К. ... бала қайдан шығады?» // Ертіс өңірі. – 2005. 14 сәуір.
17-18 беттер.
16. Серкебаев Қ. ... ... ... // ... – 2005 № 6 65-84 беттер.
17. Серкебеав Қ. «Мектепке бармай қалу». // Ұлағат. – 2006 № 12 ... ... А.С. ... ...... 1998.
19. «Тәрбие құралы» 2004. – № 4 – 14 бет
20. «Ұстаз және қиын бала» – 2004 № 3. 58 ... ... И.М. ... ...... ... | | | | | ... | | | | | |2 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |4 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |5 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |6 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |7 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |8 ... докум |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |9 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |10 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |11 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |12 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |13 ... докум |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |14 ... докум |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |15 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |16 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |17 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |18 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |19 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |20 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |21 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |22 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |26 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |27 ... докум |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |28 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |2 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |2 ... ... |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |2 ... докум |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |2 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |2 ... ... ... | ... | |ь |а | | |
| | | | | | ... | | | | | |2 ... докум |Подпис|Дат| | ... | |ь |а | | |

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау жайлы4 бет
Ақан Қорамсаұлы (1843-1913)9 бет
Елдік өркендеу және инновациялық даму9 бет
Елдің технологиялық және инновациялық алмасуы13 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстарының криминалогиялық жағдайы5 бет
Мектепте оқушы мінезінің қалыптасу ерекшеліктері28 бет
Нашақорлық – тұңғиық түбі13 бет
Отбасы мен бала бақша арасындағы өзара әрекеттестік4 бет
Отбасы тәрбиесі мүмкіндіктерінің диагностикасы5 бет
Психологиядағы дивианттықтың философиялық – гуманистік пікірі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь