Ақша айналысының сипаттамасы және оны арттыру жолы

Жоспар:

Кіріспе:

1.Ақша экономика саласындағы арттырмайтын бөлік.
1.1.Ақшаның металдық және номиналистік теориялары ... ... ... ... ... 3.4
1.2.Ақшаның атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5.7
2. Ақша айналысының сипаттамасы және оны арттыру жолы.
2.1. Қолма.қол ақша айналысы және қолма.қол емес ақша айналысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8.9
2.2. Металл ақша айналысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10.11
2.3. Қағаз ақшалар. Олардың айналыс заңдылықтары ... ... ... ... ..12.13
2.4. Ақша айналыс заңы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14.17
2.5. Ақшаның сандық теориясы және айналыстағы ақша қаражаттарының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18.22
3. Қазақстан Республикасындағы ақша айналысын
жоспарлаудың мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23.24
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26.27
        
        Жоспар:
Кіріспе:
1.Ақша экономика саласындағы арттырмайтын бөлік.
1.1.Ақшаның металдық және ... ... ... Ақша ... ... және оны ... ... Қолма-қол ақша айналысы және қолма-қол емес ақша
айналысы……………………………………………………….................8-9
2.2. Металл ақша айналысы………………………………………......10-11
2.3. Қағаз ақшалар. Олардың ... ... Ақша ... ... ... ... ... және айналыстағы ақша
қаражаттарының
құрылымы.........................................................
.........18-22
3. Қазақстан Республикасындағы ақша айналысын
жоспарлаудың мәселелері………………….…………………...........23-24
Қорытынды……………………………………………………….….…...25
Әдебиеттер тізімі……………………………………………….......…26-27
Кіріспе.
Ақшаның рөлін айқын түсінуден басқа ... ... ... түсіну үшін одан маңызды ештеңе жоқ. Өйткені, ақшаны ... деп ... жәй ... ретінде ақшаның қызметі. Алынған тауарларды төлеу үшін, ақша
қызмет көрсетеді. Тауар сатып алушы және оны ... ... ... ... ақша ... ... көрсетеді. Ақша тауар иеленушілердің қысқа
мерзімдік төлем құралы болып қолданылады. Сол ақша ... әр ... көп ... қолдану және бір келісімге қатысушыдан екінші бір
қатысушыларға орын ауыстыру ... ... Бұл ... қолма-қол
ақша белгілері қолданылады.
Ақша айналымы ақша белгілерінің қолдай және ... ... ... ... көрсетеді.
Ақша айналым құрылым әртүрлі нысандар арқылы ... ... ... ... ету ... ақша ... ... неғұрлым кең тараған
деп саналады. Сондықтан, осы нысан бойынша ақша ... ... ... ақша болып бөлінеді.
Ақша - жалпыға бірдей ... ... ... ... Олар ... ... бір ... өз бетімен бөлініп шықты.
Капиталистік даму сатыларына дейін ақшаның ... ... ... ... мал ... ... ... ол қымбат металдарға
(алтынға, күміске) көшті.
Экономикалық санат ақша ... ... ... үш ақша ... жалпыға бірдей делдалдық айырбас;
- төмегі құнның (меновая) дербес формалары;
- сыртқы заттың еңбек өлшемі;
Ақша бес ... ... құн ... ... ... ... ... құралы және қазынаны құру; әлемдік ақшалар.
Мен осы курстық жұмысымда ақшаның пайда болу теорияларын, атқаратын
негізгі қызметтерін, ақша ... ... ... ... ақша
айналысын кең көлемде қарастыра отырып, қолма-қол және қолма-қол емес ақша
айналыстарын, ... және ... ақша ... ... ... ... ... тырыстым. Ақшаның сандық теориясы және айналыстағы ... ... ... ... ақша ... ... қамтып өттім.
1. АҚША ЭКОНОМИКА САЛАСЫНДАҒЫ АРТТЫРМАЙТЫН БӨЛІК
1.1. АҚШАНЫҢ МЕТАЛДЫҚ ЖӘНЕ НОМИНАЛДЫҚ ТЕОРИЯЛАРЫ.
Американ экономисі Пол Самуэльсонның ... ... — бұл ... Демек, ақша номиналистік теория өкілдерінің ойынша, бұл
зомбылық, бағалылықтағы жасанды төлем ... яғни ... ... жоқ.
Бұрын айтқанымыздай, осындай қорытындының негізіне несие ақшаның пайда
болуын жатқызамыз, себебі несие ... ... ... ... ... ... айырбас құнына ие болады.
Сондықтан да мемлекет ішіндегі түпкі төлемнің сауда-саттығы кезінде
алтын талап ... ... ... ... ... ... онда барлық
төлем есептеулерінің құралы тек алтын ғана болып табылады.
Ең соңында тарихтың пайдалы ... еске ... тура ... ... ... ... ... Римде пайда болған. Сол
кездің өзінде мынадай хабар өмір сүрген: егер король немесе ... ақша деп ... ... ... ... ақшаның түрі, тіпті
алтын монетаның өзі ... ... ... Осы ... ... ... Гай ... (37-41 б.ғ.д.) жүзеге асыруға ... ... ... ... ... ... көрінді. Ол өзінің жылқысын сенат
мәжілісіне алып келді. Ол өзіне шын қызмет ... оның ... ... ... ... оған қарсылық жасай алмады.
Ол кезде Индияда, Цейлонда, Африканың кейбір аудандарында ақша ретінде
«каури» деп ... ... ... ... Олар өте ... кездесетін,
оларды өндіру көптеген еңбекті талап етті, сондықтанда олар өте ... Рим ... ... ... ... күштілігімен танылған Калигулла
жарлық шығарды: «Менің нұсқауыммен теңіз жағалауынан жиналған ұлу қабыршағы
ақша ... ... ... алып күш иесі императордың бұл жарлығының күл-
талқаны шықты: ... де бұл ұлу ... ... ... олар ақша ... әлемде мұндай мысалдар көптеп кездеседі. Кейбір елдерде ақша
белгілері зомбылық, ... ... және олар ... материалдық,
бағалылықтармен қамтамасыз етілмеген. Бірақ бұл жаңа ақша белгілерінің
курсы ... ... ... ... ... ... ... құтылуға тырысады, сөйтіп толыққанды ... ақша ... ... металдық теориясын «меркантилизм» мектебінің өкілі Томас Мэн (1571-
1641 ж.) ... Осы ... сай — ... мен ... ... ... және олардың табиғи қасиетінің күш-қуаты бойынша — ақша болып
табылады. Ақшаның металдық ... ... ... ... ХҮІ-шы және
ХҮІІ-шы ғасырларда болған. Ол Америкадан Еуропа елдеріне алтын мен күмістің
ағылуына байланысты жүзеге асқан. Тауар өндірісі мен құн ... ... ... ... ақша - бұл тауар өндірісі және құн түрі ... ... мен ... өз бетінше ақша емес, олар қай уақытта да тауар
өндірісіндегі ... ... ... ... ... ... бола алады. Алтын мен күмістің ақша болуы олардың ... және ... ... ...... ... еңбектің өнімі болуында. Тауар
құны алтынмен өлшенеді, себебі тауарға да және алтынға да ... ... ... уыс алтында қоғамдық еңбектің көптеген мөлшері баршылық.
Несие ... және ... есеп ... ... ... ... ... ақшаға деген номиналистік көзқарастың кеңірек тарауына алып келеді.
Ақшаның номиналистік теориясының негізгі идеясы мынаған саяды: ақша ... ... олар ... ... ғана ... табылады, бағалылығын мемлекет
бекітеді. Сондықтан ақша белгісінің ... ... ... ... ... ... ағылшын экономисі Дж.Кейнсті және
американ экономисі Пол Самуэльсонды жатқызамыз. Дж. Кейнс ... ... және ... ... теориясы» (1936 ж.) кітабында мемлекеттің заңды
төлем құралы ретінде ... ... ... бағалылығын жасанды
санаған, «алтын құштарлығынан» арылуға шақырған және мемлекет ... ... ... атқаратын қызметтері.
Ақшаның кез келген тауарларға теңгерілуі (эквивалент болуы) ... ... ... ... ... құн ... қызметін атқаруынан. Бұл
ақшаның алғашқы қызметі. Ақша қоғамда ең алдымен ... ... ... ... құрал, яғни ол ... ... ... ... ... ... ақшаның бірінші атқартын қызметі - ол өндірілген өнімнің құнын
өлшеуші құрал. Тауар құнын өлшеу үшін ... ... ... ... кажеті
жоқ. Ақша құн өлшемі қызметін қолдағы ақша емес, қиялдағы, яғни ойдағы ақша
ретінде орындайды. ... ... ... ... оны ... ... ... ал құнның тауарлы формасын ақшалай формасына айналдыру үшін
тауардың бағасын белгілеу жеткілікті. Тауардың бағасын белгілеу үшін ... ... ... қажеті жоқ, себебі еңбек өнімі ойда бағаланады.
Ақшаның тауар айналысында атқаратын екінші кызметі - айналыс ... ... ... ... ... ақша делдалдық
қызмет атқарады Ақша пайда болғаннан кейін ... ... ... ... ... ... (Т-А-Т) формасына айналады. Бұнда екі акт бар: біріншісі
Т-А - ол тауарды сату немесе ... ... ... ал ... А-Т ... ... тауарды сатып алу немесе ақшаны тауарға айырбастауды бейнелейді.
Ақшаның бұл ... ... ... сапалық өзгерістер енгізді. Атап
айтқанда:
Біріншіден, Т-А - процесі өнім ... өнім ... ... ... таныды деген мағынаны білдіреді.
Екіншіден, бір нарықта тауарды сатып, басқа бір нарықта керек тауарды
сатып алуға мүмкіндік ... ... ... ... (Т-А), ... тауарды сатып алуды
кейінге қалдыруға болады.
Ақшаның айналыс құралы қызметінің ерекшеліктері:
а) тауар мен ... ... ... ... бұл қызметті ойдағы ақша емес, қолма-қол ақшаның орындауы;
б) бұл қызметін ақша тауарлар айырбасталғанда оларға ілесе жүріп,
ілезде ... ... ... ... ақша ... емес, оның орнына қолданылатын ақша белгілерінің жүруі.
Демек, ақшаның айналыс құралы қызметін аз ғана уақыт атқаруы және тауар-
ақша айналымының шапшаңдығы ... ... ... ... ... жүретін
кембағалы монеталар, кейін қағаз ақшаларды қолдануға мүмкіндік туғызды. Ол
үшін нақты ақша - ... ... ... кембағалы монеталар мен кағаз,
несие ақшаларының тауар айырбасында қолдануына ... ... ... ... ... айналысы дамыған сайын тауарды сату уақытылы оған ақша ... ... келе ... Төлемді кешіктіре отырып, сатылған
тауарларға ақы төлегенде ақша ... ... ... атқарады. Сатып алушы
тауар үшін ақшаны төлем мерзімі басталған кезде ғана төлейді. Демек, бұл -
тауар ... ... ... ... Тауар несиеге сатылғанда сатушы - несие
беруші (кредитор), ал сатып алушы борышкер (қарыздар) деп аталады. ... ... ... ... ... міндеттемесін жазып береді. Қарыз
өтелгенде ақша төлем құралы қызметін атқарады.
Ақшаның төлем ... ... тек ... ... қамтумен шектеліп
қоймай, сонымен бірге ақша қаржылық және ... ... да ... ... ... ... топтастыруға болады:
а) тауарларға және көрсетілген қызметтерге ақы төлеу;
ә) еңбекақы, зейнетақы, шәкіртақы, жәрдемақы ... ... ... ... ... ... мемлекеттік, тұтыну несиелері бойынша қарызды өтеу;
г) сақтандыру міндеттемелерін төлеу;
д) құқықтық - сот ... ... ... және ... ... ... - қор жинау және байлық құру құралы. Ақшаның
айналыс және төлем құралдары ... ... үшін ... ... - бір уақытқа ақша қорын жинау керек.
Айналым құралдарын және тұтыну заттарын сатып алуға қағаз немесе несие
ақшалары ... Ақша ... ... ... ... және ... жинақтары түрінде болады. Бұлардың біріншісіне: кәсіпорын-дардың,
ұйымдардың ... есеп және ... ... ақша
қаражаттарының қалдығы түріндегі ... ал ... ... мемлекеттік облигациялардағы және т.б. салымдары түріндегі
жинақтары жатады. Несие механизмі арқылы ... мен ... ... ... несие түрінде қайтадан айналымға түседі. Сөйтіп, елдің
ішкі қажеттілігін ... ... құны жоқ ... яғни ... ақша ... ақша ... қызмет көрсетеді.
Қорыта айтқанда, ақшанын қор жинау және байлық кұру құралы ... ... ... қалыптастыру, бөлу және қайта бөлу процестері жүреді.
Халықаралық еңбек ... ... ... ... ... және ақша айналысының ұлттық шеңберден шығып,
әлемдік нарықтың пайда ... әсер ... Бұл ... ... ... ... ... Сондықтан ақша халықаралық
сауда-саттыққа қызмет көрсетеді. Ақшаның бұл кызметі ... ... ... ... ... ... нарық тұсында кең өрістеуде. Бұл
нарықта ақша "өзінен ... ... ... яғни ... құймасы (995
сынама) формасында айналысқа түседі. 1867 ж. Париж келісімі дүниежүзілік
ақша ... тек ... ... ... интенсивтендірілуі және несие катынастарының
дамуы, сонымен бірге ... ... ... жоқтығы халықаралық
айналымға алтыннын орнына кейбір ұлттық валюталарды енгізуге ... ... ж. ... ... ... ... келісімде ағылшынның фунт
стерлингі және АҚШ-тың доллары алтынның эквиваленті деп ... ... ... Екінші келісім 1944 ж. Бреттон-Вудсте
(АҚШ) қабылданып, онда соғыстан кейінгі валюта жүйесінің негізі ... ... ... ... және фунт ... резервтік валюта
статусын берді. Одан кейін дүниежүзілік ақшаның жаңа ... ... ... - Халықаралық валюта қорының арнаулы есеп айырысу (ақша) өлшемі (1970
ж.), ЭКЮ - аймақтық халықаралық есеп ... ... (1979 ж.), оны ... ... ... ... Ал, 1999 жылдың 1 каңтарында
енгізілген жаңа валюта - еуро бірте-бірте ... ... ... ... ... ... экономикасы дамыған және әлемдік нарықтағы
тауарларының үлес ... ... ... ... ... ақша ретінде жүреді. Бұған қоса, белгілі бір ұлттық ... ... ... жүретін есеп айырысудың әр түрлі құралдары пайда болуда.
Қазір дүниежүзілік несие ақшаларының жобасы қарастырылуда деген ... ... ... ... және оның құрылымы.
2.1. Қолма-қол ақша айналысы және ... емес ... тек ... ақша ... оны ақша айналысы деп
атайды. Айналыс және ... ... ... нақты ақша белгілері
(банкноталар, қазыналық билеттер /қағаз ақшалар/ және ұсақ ... ... Бұл кез ... ... ақша ... аз бөлігін
құрағанмен оның маңызы үлкен. Өйткені қолма-қол ақша ... ... ... көп бөлігін алуға және оны жұмсауға қызмет етеді.
Қазақстан Республикасында қолма-қол ақшаны Ұлттық банк ... ... ... ақша ... - ... Екінші деңгейдегі
банктер оның эквивалентін қолма-қол емес формада ... ... ... ... кассасынан қолма-қол ақшаның көп бөлігі клиенттерге
беріледі, яғни клиенттер заңды ... ... ақша ... ... ... түседі де, ал клиент жеке тұлға болса, ақша ... ... ... мен ... ... ... аз ... олардың өзара есептесуіне жұмсалса (өзара есептесу,
негізінен, қолма-қол емес ақша белгілерімен жүргізеді), ал ... көп ... әр ... ... табыс түрінде (яғни жалақы, зейнетақы, жәрдем ақы,
шәкіртақы, сақтандыру қайтарымы, девиденттер төлеу мен ... ... ... ... және с.с. ... ... ақша ... халықтың ақшалы табысынан және оны жұмсаудан
түседі. Бірақ ақшаның көп бөлігін салық, жарна, сақтандыру төлемін, ... мен ... ... ... ... тауар сатып алу мен
көрсетілген қызметке ақы төлеуге, бағалы қағаздар мен лотерея сатып ... ақы, айып пұл жэне ... ... ... ... ақша ... банктердің төлем-кассалық бөлімдерінен
клиенттер арқылы айналысқа түсіп, белгілі бір ... ... ... ... орындары және халыққа қызмет көрсететін орындардың)
кассасы ... ... ... ... қолма-қол ақшаның қайталама
айналысы аяқталады.
Қолма-қол емес ақша айналымы (төлем айналымы) - ол банктегі шот ... ... ... ... ақша ... ... немесе ақшаның
төлем құралы ретіндегі қызметін атқаруы. Ол бүкіл ақша ... ... (90% - ке ... ... ... ... ... мен сатып
алушылардың банктегі шотына немесе жазу түрінде немесе ... ... ... ... ... ... айырысу операиияларын жүргізу үшін әр түрлі шоттар
қолданылады. Олардың арасында кең тарағандары: ағымдағы, есеп ... т.б. ... ... ... төлем айналымы: тауарлы
операциялар бойынша және қаржы міндеттемелері бойынша ... екі ... ... ... ... мен ... үшін ... есеп айырысу, ал екіншіге бюджетке төленетін төлемдер (пайда
салығы, қосымша құн ... жеке ... ... ... ... және ... төлемдер) және бюджеттен тыс қорлар, банктік борышты өтеу, несие
үшін ... ... ... ... ... жатады.
Айналыстағы ақша алма-кезек біресе айналыс құралы, біресе төлем құралы
қызметтерін орындайды. Тауар сатудан түскен ақша қарыз ... ... өз ... ... ... ... ақша тауар сатып алуға жұмсалуы
мүмкін. Қолма-қол ақша және қолма-қол емес ақша ... ... ... және ... ... ... ақша ... бір айналыс аясынан
екіншісіне өтіп, бірақ айналыс аясынан кетпей оған одан әрі ... ... Ал ... ... ... аударылуы - қолма-қол ақшаның берілуінің
кепілі. Сондықтан ... ... ... ... қолма-қол ақша
айналысынан ажырағысыз құрылым және екеуі бірігіп мемлекеттің бірыңғай ақша
айналымын құрайды.
Ақша айналымын реттеудегі маңызды ... - ... ... пайдалану
аясын тарылту. Қазір бұл мәселе біздің елде кәсіпорындар арасындағы өзара
есепке қолма-қол ... тек ... ... төрт ... ... ... және банктегі салым иелерін бөлшек саудамен есеп
айырысу үшін есептесу чектерін енгізумен шектелуде.
Экономикасы ... ... ақша ... ... ... ... процесі кең тараған. Мысалы, АҚШ-та халықтың
барлық төлемдерінің '/4 бөлігі ғана қолма-қол ақша төлеумен ... ... ... несие карточкаларымен және т.с.
жүргізіледі. Қолма-қол ... ... ... қаржының
айналмалылығын жеделдетуге, айналыстағы қолма-қол ақшаны қысқартуға
және айналым шығындарын азайтуға тигізер ... ... ... ... есеп айырысуды ұйымдастыруға әр елдің тарихи және
экономикалық дамуының ерекшеліктері әсер етеді. Мысалы, ең алғаш 1775 ... ... ... ... АҚШ ... қолдана бастаған, ал
Германия -жирошотты, ТМД-ға мүше-мемлекеттер есеп ... ... ... ... ... ... ... қолма-қол
ақшасыз есеп айырысуды ұйымдастыруда ең бір прогрессивтік құрал ... ... ... ... ... ... ішінде, негізінен,
магнитті жолағы бары кең қолданылады. Өркениетті ... ... ... бар ... ... айналымға енгізу үшін
белсенді жұмыс жүргізілуде.
2.2. Металл ақша айналысы
Ақша өзінің материалдық-заттық құрылымы ... ... ... ... ... (қағаз және несие ақшалары) болып екіге бөлінеді. Екінші
ірі қоғамдық еңбек бөлінісінің нәтижесі - егіншіліктен қолөнер ... ... ... тауар өндірісі қалыптасып, айырбас нақтылы
үздіксіз құбылысқа айналғанда ... ... ... ... ... жүре ... ... ақшаның пайда болуына байланысты ақша
белгісінің салмағын өлшеу жүйесі де пайда болды. ... ... ... ... ... жоқ металл сынықтарының орнына әр ... ... ... ... ... ... жаңа дәуірге дейінгі
XIII ғасырда кейбір елдерде массасы көрсетілген металл ... ... ... ... ... ... көптеген ақша
өлшемінің атауы оның ... ... ... ... фунт ... ... - “жарты фунт” деген ұғым. Ал фунт - қадақ - ... ... ... ... тең ... Киев ... ақша ... гривна күмістің
фунты деген мағынаны көрсеткен, ал оның тең жартысы (рубленая пополам)
рубль деп ... ... ... түрі - ... ... оның ... да әр ... (шыбық, сым, табақша және т.б.). Салмақты металл құймалары айырбаста
алып жүруге және сақтауға өте ыңғайсыз болғандықтан, сауданың баяу жүруіне
әкеп соқтырған.
Біртіндеп ... ... түрі де, ... да ... ... ертедегі
Римде ақша орнына белгілі бір салмағы бар формасыз мыс құймасы, одан кейін
жолақша сызығы мен нүктелері бар ... ең ... екі ... ... массасы 1 немесе 2 фунт болатын ... ақша ... ... ... ... ... неше түрлі болып өзгеріп, ақырында
дөңгелек түріне келуі ... ... ... даму жолын көрсетеді.
Қоғамдық еңбек бөлінісі дамуының жоғары сатысында ... ... ақша ... ... ... ... ... байланысты
тауар сатушылардың арасынан көпестер (купцы) бөлініп ... олар ... тек ... ... ... ... монета деген заң
жүзінде кұрамындағы белгілі бір металдың салмағын, сыртқы түрін бекіткен
тағайынды формадағы ақша ... ... ... ... ... ... сап ... салмағы), массасын, типін, ремедиумын (заңды түрде
бекітілген нақты ... ... ... ... ... және ... ... Монетаның бет жағын - аверс, ... ... ... - гурт ... обрез деп атайды.
Металл ақшалар толық құнды және толық құны жоқ (немесе кембағалы) ақша
болып ... ... ... ақша деп ... ... құн ... соғуға жұмсалған металдың құнына тең ақшаны айтады. ... ... ... ... ... ... құн ... болды және ақшаның
барлық қызметін ... ... құны жоқ ақша - ... ... құн ... ... металдың құнынан жоғары болатын ... Ол ... ... ұсақ бөліктері ретінде кішігірім төлемдерді атқару үшін ... ... ... ... Оны билондық монета деп те атайды. Ақша
айналысы шапшаң болғандықтан тез ысылып салмағын, ... ... ... ... ... ... ... стандарт кезінде де кембағалы
металдардан соғылды. Олар ... ... ... келе және ... ... (мыс-никель, мыс-мырыш) және алюминийден соғылады.
Ақша айналысында майда ақшаның үлес салмағы аз. ... ... ... ... ... ... ... монетада көрсетілген құнмен
оның құрамындағы металдың нарықтық бағасының айырмасына тең.
XX ғасырдың 70-жылдары ... ... ... ... Алғашқыда алтын елдің ішкі ақша айналымында айналыс және төлем
құралы ретінде пайдаланылса, ал 1976 ... ... ол ... ақша
қызметін де орындамайды. Алтын мемлекеттің Ішкі айналы - мынан да, ... да ... және ... ... ... ... ақшалар. Олардың айналыс заңдылықтары.
Металл ақша айналысынын объективті заңдылықтары және капитализм ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігін
арттырып, ақшаның дербес құны жоқ ақша таңбаларымен айырбастау мүмкіндігін
ашты. Қағаз акшаның шығу мүмкіндігі мына ... ... ... ... ақша құн ... қызметін қолдағы алтын ақша емес, ойдағы
ақша ретінде атқару ерекшелігіне;
- екіншіден, ақша айналыс құралы ... өз ... ... ... ерекшелігіне, яғни тауар ... ақша ... ... бұл ... ... ... біраз себептерді қамтитын тарихи
ұзақ процесс:
- монетаның табиғи ысылып тозуынан оның толық құны жойылып, құр ... ... ... ... жж. ... ... монетаның тозу
себебінен 19 млн. фунт стерлинг монета айналыстан ... ... және жеке ... - ... ақша жасаушылардың (құл
иелену кұрылысынан бастап) монетаны бұзуы. Мемлекеттің ... ... ... ... - ол ... қосымша табыс түсіру мақсатында
монетаның асыл металл құрамын әдейі төмендетуі. Мысалы, ... ... ... ... ... ... тұсында, яғни 1654-1662 жж. ең
көп мөлшерде мыс тиындар ... ... ... бар ... ... ... 1 фунт ... 10 рубль болатын монеталар соғылды.
Олардың нақты құны номинал құнының 1-2 проценті ғана. ... ... ... ... кері ... ... құнсыздануы шаруаларды,
кәсіпқойларды, ұсақ саудагерлерді көп шығынға душар етті. Олар ... ... ... ... 1662 жылы 25 ... шықты. Тарихта ол "мыс бүлігі" деп аталды. Көтеріліс қатал
жаншылып, мыс монетаны соғу тоқтатылды. Бүлінген 100 мыс копеектің ... ... ... ... ... өз шығындарын өтеу үшін ақшаның қағаз белгілерін ... ... ... ... ... үшін ... қаржыландыру
мақсатында "континенттік" деп аталатын ақша шығарды. Оның мөлшерінің көп
болғандығы соншалық - бір арба ... ... үшін ... ... ақша алмастырылды.
Сөйтіп, К.Маркстің сөзімен айтқанда: ... ... ... алтын әр түрлі өзгерістерге ұшырады. Ол қырқылып, тіпті бір ... ... ... ... ... XII ғ. Қытайда пайда болса, оның кең ... ғ. ... ... ... ... ... бастау алды. 1690
ж. Солтустік Америкада, 1716 ж. ... 1762 ж. ... 1795ж. ... ақша шыға ... ... ... ақша ... (ақша орнына
шығарылатын қағаз) Екатерина II- нің ... ... 1769 жылы ... ... ... өрнектелгендіктен, халық оны “катенька” деп
атады.
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ... ақша ... ... ... ... ақша ("декретные деньги" - өкіметтің ... - ... ... - ол ... ... ... ... айналым және
төлем құралы қызметтерін атқаратын, мемлекет өз ... жабу ... және ... көрсеткен құны бар, әдетте металға
айырбасталмайтын ақша белгісі (немесе құн ... ... ... ... ... мен ... ... ретінде, солардың орнына пайда болды.
Қағаз ақшаның эмитенттері (шығарушылары) - ... ... ... мемлекеттің Орталық банкі. Бірінші жағдайда, мемлекет
өз шығындарын жабу үшін ақша ... ... ... ... Ал ... ... оны ... түрде жүргізеді, яғни орталық
банк мемлекеттік бюджеттің кемшілігін ... оған ... ... ... ақшаның көрсетілген құнымен оны шығаруға кеткен құнының
(қағаз алуға және басуға кеткен шығындар) айырмасы ... ... ... табыстың едәуір бөлігін құрайды.
Өз құны болмағандықтан қағаз ақша ... ол ... ... кұнсыздануына әр түрлі себептер әсер етеді:
- бюджеттің тапшылығын жоюға шығарылған ақша ... ... және ... ... емес ... еңбек өнімділігінің құлдырауы;
- тауар массасының төмендеуі;
- пассивтік төлем балансы;
- ақша шығаратын үкіметке сенімнің төмендеуі ,т.б.
Өмірде қағаз ақшаның ... ... ... болады?
Кенет бүкіл тауарлар бағасы жоғарылайды, әсіресе, ... ... ... ... ... ал ... зейнетақы және жәрдемақының
өсуі керекті заттар бағасының және көрсетілетін ... ... ... кем ... қағаз ақшаның құнсыздануы тұрақсыз экономикаға тән құбылыс.
2.4. Ақша айналысы заңы.
Ақша айналысы заңы - құн ... ... ... ... Ол ... ... ... барлық қоғамдық формацияларға ... ... саны К. ... ... ақша ... заңымен реттеледі.
Тауар айналысына қызмет ету үшін қажетті ақша ...... ... ... бір кезеңде, айталық бір жылда сатылуға тиіс тауарлар
бағасының қосындысына (Стб); ... ақша ... ... ... ... ... Ақша айналысы заңы мына формуламен өрнектеледі:
Стб
А мөлш.= --------------
А жылд.
Ақша айналысы заңының мәні - ақшаның айналыс құралы ... ... ... ақша мөлшері сатылуға тиіс тауарлар бағасының қосындысын бір
аттас ақша ... ... ... ... ... бөлгенге теңесуі
керек.
Айналыстағы ақша мөлшерін анықтаушы заң ... ... ... = ------ + Ақ
А жылд.
Онда:
А ... - ... ... және ... ... ... қажет ақша
мөлшері;
Стб - сатылуға тиіс ... ... ... - несиеге сатылған тауарлар бағасының сомасы;
Ст - ... және ... ... ... төленетін сома;
Сө - ... ... ... мен ... ... - ақша ... жылд. – айналыс құралы және төлем құралы ... ... ... саны ... ... ... ел экономикасында сатылған тауарлар бағасынан
айналыста әлдеқайда кем ақша ... ... ... ... ... Ол ... Ст ... теріс сан болады.
Бірақ бұл Қазақстанда және баска да директивалы экономика ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар
арасындағы төлемеушілік проблемасы жай ақша массасын ұлғайтумен шешіледі
дегенді көрсетпейді. Себебі төлемеушіліктің ... ... бар: ... босаңдығы, ... ... ... ... ... күйреушіліктің тиімді тәжірибиесінің
болмауы, жекеменшіктендіру процесінің аяқталмауы, төлем ... және ... ... ... ақша ... ... даму жағдайларына
әсер ететін көп факторларға ... ... ... ... тауарлар мен қызмет бағасының деңгейіне және т.б. Айналысқа
қажетті ақша мөлшері ақша ... ... кері ... Ал ақша ... әсер ... жағдайлар мыналар:
- несиенің даму денгейі, егер ... көп ... ... ... сонша мөлшерде кем ақша қажет;
- қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуы;
- ақша айналымының санының өсуі.
Өнеркәсібі өркендеген мемлекеттерде ақша ... ... ... ... ақша ... ... жиынтығы пайдаланылады:
- М, - айналыстағы қолма-қол ақша (банкноталар, монеталар, ал кейбір
мемлекеттерде қазыналық ... және ... ... шоттардағы
қаражат (депозиттер) жатады;
- М2 - оған М, ... және ... 4 ... ... коммерциялық
банктердегі мерзімді және жинақ салымдары (вклады) кіреді;
- М3 - оған М2 агрегаты және арнаулы ... ... ... ... М4 - оған М, агрегаты және ірі коммерциялық банктердің депозиттік
сертификаттары қосылады.
Қорыта айтқанда, ... ... ақша ... ... ... ... өзіне біріктіріп үлкен ақша массасын құрайды. Бірақ
оның алдыңғыға қарағанда ... ... ... нақты құрамы әр мемлекеттің тән ақша-несие жүйесімен
анықталады. Мысалы, АҚШ ақша массасын анықтау үшін - ... ... ... - үш, ... - бес, ... - екі ақша ... ... ақша массасының құрылымына келесі ақша
агрегаттары кіреді:
- М0 - айналыстағы қолма-қол ақша;
- М, - өзіне М0 ... және ... ... ... басқа депозиттерінің заңды тұлғалардың күрделі ... ұзақ ... ... және ... ... шотының, чектік
және қоғамдық және басқа үкіметтік емес ұйымдар шот ... ... ... пен ... тұлғалардың талап етіп алатын ... М2 - ... М, ... ... ... жеке және ... ... салымдарын біріктіреді;
- М, - өзіне М2 агрегатын және ... займ ... ... ... ... қалыпта болмайды. Ол ақша нарығы
құралдарының дамуына байланысты өзгерді.
Ақша массасы ... ... өсуі ... банкноталар мен монеталарды эмиссиялау есебінен;
- орталық ... ... ... несие алуымен;
- мемлекеттік бюджеттің кемшілігін жабу үшін орталық банктің үкіметке
несие беруімен;
- орталық банктің асыл ... ... ... және ... ... ... ... чек шығарумен немесе коммерциялық банктердің салым ... ... ... ... ... несие ақшаларын шығару).
Ақша массасы көлемінің өзгеруіне айналыстағы ақша массасының
өзгермелілігімен ... оның ... ... да әсер ... ... ... ... экономикалық факторларға: экономиканың циклмен
өркендеуіне, экономикалық дамудың қарқынына, бағаның өзгеруіне, ... таза ... ... яғни ... ... құрылымына,
несиелік операциялар мен өзара есеп ... ... ақша ... деңгейіне және т.б. байланысты өзгереді.
Ақша массасы айналымының баяулауы - ... ... ... ... төмен екендігінің көрсеткіші. Егер ақша ... ... ол ... ... барлығын және ақша қаражатын
жұмсаудың шапшаңдығын көрсетеді. Ақша ... ... ... санына кері пропорционалды әсер етеді, яғни ақша ... ... ... ... ... ақша эмиссиясының қажеттілігі
азаяды.
Ақша ... ... ... ... ақша қорын
жинауға ұмтылысын және ақша массасының құрылымында ... ... ... ұлғаюын көрсетеді.
Айта кететін жәйт, "ақша айналысының жылдамдығы" және ... ... ... ... ... ... бар. Соңғысы,
сөзсіз, шапшаң болуы қажет. Оны шапшаңдататын факторларға: өзара есеп
айырысу жүйесін дамыту, банк ... ... ... ... ... ақша ... ... жатады.
2.5. АҚШАНЫҢ САНДЫҚ ТЕОРИЯСЫ ЖӘНЕ АЙНАЛЫСТАҒЫ АҚША ҚАРАЖАТТАРЫНЫҢ
ҚҰРЫЛЫМЫ.
Айналыстағы ақшаның саны К. Маркстің ... ақша ... ... ... ... ақша саны - ... ақша саны мен сатуға
арналған тауарлар массасы және ... бір ақша ... ... ... ... бір сәйкестіктің болуын талап етеді.
Айналысқа кажетті ақша санының формуласы төмендегідей:
Монетаристер деп ... ... ... ... мектебінің
ғалымдары, келесідей тепе-тендікті белгіледі:
РҮ=TV + DV1
мұндағы: Р - ... ... ... - өндіріс көлемі;
Т - ақша белгілерінің саны;
D - депозиттер
V және V1 -ақшаның және депозиттің ... ... ж. ұлы ... ... ... сандық теориясы өзінің күшін
жоғалта бастады, себебі кейнсиандық теория ақша массасын емес, ... ... көп ... ... төлем құралы ретінде қызмет етуі айналысқа қажетті ақшаның
жалпы ... ... ... ... даму ... ақша ... ... етеді. Айналыстағы ақша санын анықтайтын заң келесі түрдегі формуламен
беріледі:
Т б.с. – Н ... + Т с – О ... = ... ... - ... құралы және айналыс ... ... ... ... б.с. - ... бағасының сомасы;
Н т.б.с.- несиеге сатылған тауар бағасының сомасы;
Тс - ... және ... ... ... ... сомасы;
О т.м.с. -өзара есептескен талаптар мен міндеттемелер сомасы;
АР - ақша ... - ... ... және ... ... ... ... орташа
саны.
Теңдікте көрсетілгендей экономикадағы ақша массасының айналуы мүмкін
себептердің бірі ... ... ... едәуір аз төленбеген төлемі
болып табылады, Бұл жағдайда Тс шамасы кері ... ие. ... бұны ... ... ... және басқа да елдерде, өнеркәсіптер арасында
орын алған төлемсіздік мәселесін ақша массасын көбейту арқылы шешуге болады
деуге ... ... ... көп: әлсіз төлем тәртібі, төлемсіздік
тізбесінде потенциалды банкроттардың ... ... ... ... жекешелендіру процесінің аяқталмауы, төлем
құралдарының әлсіз дамуы және т.б.
Ақшаның сандық теориясы айналысқа ... ақша ... дәл ... ... ол ... ... мен ... даму
факторларының жалпы жиынтығындағы ақша қаражаттарының орнын анықтайды.
Орталық банк ... ... оның ... ... ... ... қажетті несие ақшаларының массасын беретін, өзнің
эмиссиялық және несиенің қызметін ... Ақша екі ... ... ... (монеталар және банкноталар) және банктік айналымның ақшалары,
яғни банктік шоттардағы қолма-қолсыз ақша ... жазу ... ... Ақшаның бұл екі формасы ... ... ... айналымның ақшалары әрдайым қолма-қол банкноталарға айналуы мүмкін.
Бұл ... ... ... егер ... ... ... қаражаттардың
иесі - банк клиенті бұл қаражаттарды шоттан қолма-қол ақша формасында
алатын болса. Керісінше, ... ... ... ақша ... ... ... болса, онда ол банктік айналымның ақшасына айналады және ... ... ... айналысының екі облысының бірлігі, яғни ... ... ... ... ... және бұған керісініше болуы ақша
массасының өзіне қандай компоненттерді қамтитынын анықтауды талап етеді.
Теориямен ... бұл ... ... те ... бар. Оны ... ақша ... екі облысы үшін қажетті ақша массасын реттеудің
белгілі бір ... ... ... сол ... ... - ақшасымен анықталады.
М1 ақша агрегатына қатысты бірегей көзқарас бар, айналыстағы нақты
ақшалар мен мерзімсіз депозиттерді ... ... ... ... ... ... ... Ұлыбритания - тек олар ... ... ... ғана ... ... да ... - ақ, М1-ге
банктік емес мекемелермен шығарылған аккредитивті, Жапонияда - 7 күн ... ала ... ... ... ... және М3 ... ... барысында елдер арасында мәнді
айырмашылықтар бар. Францияда М2-ге М1-мен қоса, 4 жылға дейінгі мерзімсіз
депозиттерді; ... ... ... ... ақша ... ... ... банктерде және шетелдегі банктердегі АҚШ резиденттерінің
еуродолларларын; Ұлыбританияда - чек ... ... ... бір ... хабарлайтын депозиттерді жатқызады.
М3 агрегаты және М2 ден басқа Францияда резидент ... ... ... ... ... ... және қаржы мекемелерінің
депозиттік сертификаттарын; Германияда - жинақ депозиттерін; Ұлыбританияда
- мерзімді депозиттік ... ... ... ... ... әрбір келесі агрегат өзінен кейінгі элементті қосып ... ... ... ақша ... ... ... ... онда ол төмендегідей:
М0 - айналыстағы қолма-қол ақшалар;
М1 өзіне – М0 - ді қосады, ... ... ... есеп ... ... депозиттік шоттарындағы қаражаттардың қалдықтары, капитал
салымдарын ... ... ... ... шоттарындағы, ұзақ
мерзімді қаржыландыру мен несиелеу қорларының ... ... ... шоттардағы қаражат қалдықтары, халықтың және заңды тұлғалардың
талап еткенге дейінгі салымдары және т.б. жатады;
М2 - өзіне М1-ді ... ... жеке және ... ... ... қамтиды;
М3 – М2 - ге мемлекеттік займ облигацияларын қосу.
Ақша ... ... ақша ... ... ... ... көбеюі бірнеше каналдар бойынша жүреді:
- Банкноттар мен ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің несие алуы жолымен;
- Орталық ... ел ... ... бюджет тапшылығын жабу үшін
несие беруі арқылы;
- Орталық ... ... ... ... ... және ... қағаздарды сатып алу жолымен;
- коммерциялық ... ... ... ... ... шығару немесе займдар беру жолымен ... ... ... ... ... несиелік ақшаларды шығару интенсивтілігі
депозиттерді міндетті түрде резервтер көмегімен реттеп отырады. Қаншалықты
резервтеу нормасы ... ... ... ... ... үшін аз ... ... сәйкес депозиттер негізінде несиелік ақшаларды жасау
интенсивтігі артады және ол ... ... ... ақша ... ... ... банк ... ақша - несие
саясатымен тығыз байланысты, мұндағы ең басты мақсат ақша ... ... ... ... Мақсатты белгілеуде Орталық банк келесі
көрсеткіштерді ... ... ... ... ... ... жоспарлы кезеңдегі ақша айналысының есептелетін (жылдық ... ... ... ... ақша массасына қатынасы, ... Д2 -ге) ... ... ... ... ... ... етілген деңгейі;
Ақша массасы өсуінің ... ... ... ... ... ұлғаюын және оның пайдалану дәрежесін ескере
отырып есептеледі. Бұл көрсеткіштің ... үшін де ... ... ақша ... ... айналса, бұл ұлттық өнімді орналастыру
коэффициентінің өте ... ... ал ақша ... ... ... ... түрде жылдам жұмсауды және жоғары
конъюнктураны білдіреді. Ақша ... ... ақша ... кері
пропорционал, яғни мұндай айналыстың жоғары жылдамдығы ... ... ... ... ... ақша ... ... қозғалысы
шаруашылық субъектілердің жинақтауға ұмтылысын, ақша массасы құрамында ұзақ
мерзімді салымдардың өсуін көрсетеді.
Соңдықтан да ... ... ... массасы) айналыс жылдамдығы ... өту ... ... ... ... өте ... ... Қазақстан Республикасындағы ақша айналымын жоспарлаудың мәселелері.
Банк кассаларына қолма-қол ақша түрлі коммуналды төлемдер, көлік ... ... ... және ойын ... ... ... ... келіп түседі. Банк кассаларынан ақша жалақы төлеуге
кеткеннен басқа ауылшаруашылық өнімдеріне ... ... ... ... ... ... жіберуге, еңбекақы төлеуге,
және шетел валютасын сатып алуға кетеді.
Барлық осы ақша айналысының ағындарына ... ... ... орталықтандырылуы, бұл Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ақша ... негізгі ағындарының
қозғалысы екі салыстырмалы, бір-біріне қарама-қарсы бағыттарда өтеді. ҚРХБ-
нің ... ... осы ... ... сонымен қатар,
қорытындылаушы орталығы болып табылады. Дәл осындай жағдай осы ... ... ... ... ... ... құрылысының өзіндік белгілі заңнамалары
бар: ірі және ... ... ... және де ... ... яғни ақша ... үш ... өзгермейтін және нақты
бекітілген болып табылады. Бұл арақатынас белгілі ... ... ... ... ... ақша ... жеке
түрлерінің арақатынасында бөлек пропорциялар бар. Одан ... ... ... ... ... және ... экономикасындағы қолма-
қол емес төлемдердің даму дәрежесі және де ... ақша саны ... ... жөн, ... ақша массасының құрылысы Қазақстан
Республикасының бүкіл территориясында ешқашанда бірдей болға емес, сонымен
қатар Республиканың ... ақша ... ... ... ... ... ... біздің мемлекетіміздің
территориясын түгелдей алатын болсақ, онда алда айтылғандай кейбір облыстар
мен аудандар үшін ақшаны айналыстан алу ... ... ... эмиссиялау
сипаты тән. Ең біріншіден бұл халықтың қажеттіліктерін ескергендегі тауар
айналым ... ... мен оның ... ... ... ... ҚРХБ-
нің филиалдарының мәліметтері бойынша, Қызылорда облысында 2002 жылдың
бірінші жартысында эмиссиялық нәтиже 2949,7 ... ... ... ... одан да үлкен дәрежеге жетуі жөнінде болжамдар бар. Өйткені дәл ... ... ... ... тұрған кейбір өндіруші кәсіпорындарды ... ... ... ... ... облысындағы айналыстағы
қолма-қол ақша эмиссиясының 1069 миллион теңге көлеміне ... өсуі ... ... порт ... ... экономикалық зонаны енгізгенге
байланысты. Қазақстан Республикасының ірі қалаларында, әсіресе ... ... ... ... ... аса зор әсер ... ... ұзақ мерзімдік пайдаланудағы тауарларға деген сұраныс жақсы
қанағаттандырылады. Сонымен қатар, ... ... алу ... ... ірі ... ... ... әсер етеді,
өйткені дәл сондай аймақтарда еңбекақының көлемі жоғары деңгейде болады, ал
бұл өз ... ... ... ... ... кең ... ... жоғарыда айтылған жеке облыстарда пайда болатын себептер тұтас
Қазақстан ... ... ... ақшаның жалпы
сомасына әсер етпейді, бірақ бұл жағдайлар бүкіл мемлекет ... ... ... кезінде ескерілуі керек. Яғни, ақша қозғалысының
себептерін дәлірек анықтай ... ... ... сұранысын дұрыс
анықтауға болады, соның арқасында ... жеке ... ... ... ... ... және ақша ... мен
тапшылығынның алдын алуға болады. Әрбір ауданның ақша массасын ... ... ... ... көлемін анықтап қана ... ... ақша ... ... оның ... және бөлек экономикалық
аудандар арасында, халықтың жеке әлеуметтік топтары ... бөлу ... ... ... ... атап өткеннен шығатыны: ақша айналысын ... ... ... ... ... анықтау және территориялық дұрыс
орналастырылуы сияқты факторлары өте маңызды орын алады. Қазіргі ... ақша ... ролі ... емес ақша ... ... қарамастан әлі де күрделі болып қалуда.
Қорытынды.
Тауар ... ... даму ... ... ... форма
ретіндегі алуан түрлі тауарлар: мал, тері, қол жуғыштар, металл бұйымдары
және басқалар қабылданды. ... ... өмір ... ... ... өндірісінің және тауар айналымының болу мүмкіндігімен
келісілді.
Ақша - оның болуы ... ... ... ... ... ... жүретін бүкіл басқа тауарлардың құны көрсетілетін жалпы
баламалық, айрықша тауар.
Ақша айналымы - ... және ... ... ... ... ... айналу процесі. Ақша айналымының басым бөлігі ... ... ... аударым арқылы ақша айналымын құрайды.
Бүгінгі таңда, яғни еліміздің нарықтық қатынастарға көшу жағдайында,
экономикамызды дамытудың басты көздерінің бірі осы ақша ... ... ... ... ... барлығы дерлік ақша
қатынастары арқылы жүргізіледі.
Экономиканы түпкілікті реформалауға бағыт ұстап, біз қысқа ... ... ... ... ... ... ... жасауға
қол жеткіздік. Бүгінгі таңда Қазақстанда ... ... ... ... ... бар.
Егер осыдан он жыл бұрын жан басына шаққанда жалпы ішкі өніміміз жеті
жүз доллардан сәл ғана асса, 2004 ... ... ол екі мың жеті ... ... ... биылғы жылы біздің жан басына шаққандағы жалпы ішкі
өніміміз енді үш мың ... ... ... ... ... ашық сауда саясатын дәйекті жүргізіп келеміз. Айталық, 2004 жылы
сыртқы сауда айналымы көлемінің оң ... 7 ... ... ... ... АҚШ ... жетті. Бұл 1994 жылмен салыстырғанда 3 еседен астам
өсті деген сөз.
Осылайша біз ... ... ... бөлінбес бөлігіне
айналып, жаһандық бәсекелестік арнасына еркін енгенімізге анық ... ... ... ... ... Казахстан «О валютном регулировании»от 25.01.1997г.(с
учетом изменений и ... ... ... ... «О ... ... в Республике
Казахстан»от 28.04.1997г.
3. Закон Республики Казахстан «О ... и ... ... ... ... ... и дополнений).
4. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың ... ... ... ... 18 ... Көшенова Б.А. «Ақша, несие, банктер»
6. СейіткасымовГ.С. «Ақша, несие, банктер» Алматы, Экономика, ... ... Ө.К. ... экономикалық теория»
8. Лаврушин О.И. «Деньги, кредит, банки» М: ... и ... ... ... «О ... ... в ... Казахстан»№22 от 15.11.1998г.
10. Правила использования платежных документов и ... ... и ... денег на территории Республики Казахстан,
утвержденные Постановлением Правления ... ... ... от ...... и дополнениями).
11. Абдрамова М.А., Александрова А. ... ... ... ... ... ... права и экономики.
1996г.
12. Антонов Н.Г., Пессель М.А. «Денежное обращение, ... ... ... ... ... С.А. ... система. Валютный рынок и валютные операции»
Учебное пособие. Нуксус: Каракалпак, ... ... М.К. ... ... ... ... ... М: Дис, 1994г.
15. «Проблемы планирования денежного обращения» Вестник КазНУ, серия
экономическая, 2005г., №2 с ... ... ... как ... отражение экономики» Деловая неделя,
2005-16 января.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
Ақша айналысы заңы4 бет
Ақша айналысы, заңы, ақша массасы және ақша жүйесі31 бет
Ақша айналысын басқару және реттеу32 бет
Ақша айналысының эволюциясы37 бет
Ақша қорының есебі және тапсырмалар35 бет
Ақшаның мәні, экономикалық мазмұны мен қызметтері42 бет
Қазақстан Республикасындағы ақша жүйесінің ерекшеліктері мен дамуы29 бет
Қазақстан Республикасындағы ақша реформалары және оның ерекшелiктерi8 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь