Пайда түрі мен есептелуі

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 БӨЛІМ. ПАЙДАНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.1 Пайда жәнепайдаға түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

1.2 Пайданы бөлудің принциптері мен қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

2 БӨЛІМ. ҚР ПАЙДАНЫ БӨЛУДІҢ ҚАЗІРГІ ТАҢДАҒЫ ЖАҒДАЙ ... ... ... ... ... ..14

2.1 ҚР Пайданы бөлудің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15

2.2 Пайда нысандары және олардың жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21

3 БӨЛІМ. ПАЙДАНЫҢ КӘСІПОРЫНДАҒЫ ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31

3.1 Ұйымның негізгі қызметінен түскен пайданың есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

3.2 12 IAS Халықаралық қаржы есептілігінің стандартын қолданудың кейбір мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...34

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..........................................................3
1 БӨЛІМ. ПАЙДАНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ…………………………….5
1.1 Пайда жәнепайдаға
түсінік.....................................................................
.......................6
1.2 Пайданы ... ... мен ... БӨЛІМ. ҚР ПАЙДАНЫ БӨЛУДІҢ ҚАЗІРГІ ТАҢДАҒЫ ЖАҒДАЙ......................14
2.1 ҚР Пайданы бөлудің қажеттілігі
............................................................................
...15
2.2 Пайда нысандары және олардың жолдары
...............................................................21
3 БӨЛІМ. ПАЙДАНЫҢ КӘСІПОРЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... ... 12 IAS ... қаржы есептілігінің стандартын қолданудың кейбір
мәселелері..................................................................
.................................................34
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
..............................................36
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ..................................................................38
ҚОСЫМШАЛАР..................................................................
...........................................39
Кіріспе
Бұл курстық ... ...... ... мен ... ... таңдау себебім нарықтық экономикада ... ... ... ... ... ... пайданың мәні өте үлкен. Оны білу әрбір кәсіпкердің міндеті
деп санаймын. Өйткені капиталдың дұрыс жүруіне ықпал ... ... ... ... ... ... кәсіпорын немесе өнеркәсіп, яғни ... ... ... ... ... банкротқа ұшырап, мекеме жабылып
қалады. Осыны біле отырып, кәсіпкер қауіпті іспен ... ... іс деп ... - ... ... ... да ... іс болып
саналады. Өйткені банкротқа ұшыраған кәсіпкердің ұзақ уақыт бойы ... күлі ... ... ... пайда табуды білген кәсіпкер
бұндай қауіпке ұшырамаудың жолдарын зерттеп білгені ... - ... ... ең ... және ... ... ... табылады. “Пайда” сөзі түсіндірме ... ... ... ... ... ... бастапқы капиталға жұмсалған ... ... ... ... экономисттер көп, бірақ олардың арасында
көзге ... Карл ... П. ... Дж.М. ... және тағы ... ... да ұлы экономисттер болып саналады.
Экономикадағы пайданың мәні көбіне артық сөзсіз-ақ түсінікті, бірақ ол
пайданы қалай табуға болатынын, қалай ... ... ... ... ... қазіргі ... ... ... көбі ... ... қойған жоқ. Ал капиталмен айналысу
үшін пайданы таба және қолдана білу - капиталистің басты мәселесі ... Осы ... ... адам ... ... болса,
біраз уақыттан кейін банкротқа ... ... үшін ... Осы
себептен мен экономикадағы пайданың мәнін, қызметін ... ... ... ... ... ... оның ... білген дұрыс. Өйткені пайданың
қайнар көзін, мәнін білмесек, оның теорияларына келгенде тоқтап ... ... ... ... – пайданы қолдану аясын кеңейту, қалай сақтап
пайдалануға болатынын және оны мейлінше арттыру, жетілдіру жолдары өзекті
мәселесі болып ...... ... ... толық зерттеу, пайданы максималды
ету, сонымен қатар оған әсер етуші ... ... ... – пайданы нарықтық экономиканың негізі ретінде қарастыра
отырып, оның ... ... ... және ... ... ... ашу.
Курстық жұмыстың құрылымы:
Кіріспеден, үш бөлімнен, қорытынды және ... ... ...... ... мазмұны және пайда теориясы қарастырылады.
Екінші бөлімде – пайда экономикалық катеория ретінде, пайда нысандары ... ... ... қарастырылады.
Үшінші бөлімде - кәсіпорындарда пайданы есепке алу .
І Бөлім
ПАЙДАНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... және ... жалпы түсінік
Пайда - экономикалық теорияда ең күрделі және қарама-қайшы мәселелердің
бірі болып ... ... ... көзі және оның ... өсуі
туралы сұрақтар пікір таласты тудырады. Орыс сөзі ... В. ... ... ... "көбею", яғни бастапқы жұмсалған капитал
санына "үстеме" деп түсіндіріледі. Бұл үстеме тауар ... ... ... ... да көрінеді. Сондықтан пайданы тікелей коммерциялық
қызметтегі табыспен ... ... ... ... ... ... қандай ортада құрылады? Кім оны өндіреді? ... ... ... түрлі механиктер бұл сұрақтарға түрліше жауап береді:
Меркантелистер пайда ... ... ... және оның ... ... сауда болып табылады деп есептеген. А. Смит және Д.Рикардо ... ... ... ... алып ... тең деп ... ... пайданы тек жалдамалы еңбекпен жасалған екінші, ... ... ... ... құн деп ... ... анықтамасы қазіргі батыс экономистер бойынша түрлі
варианттардың келісімді бірігуі болып табылады. Оның ... ... ... - бұл ... өндіріс факторлардан алынған табыс, яғни рента,
процент, жалақы;
- пайда — бұл ... ... үшін ... және ... енгізуге төлем;
- пайда — бұл тәуекел және белгісіздік үшін төлем.
Қазіргі кездегі пайда туралы түсінік үш ... ... ... институционалды - әлеуметтік және неоклассикалық.
Кейнсиалдықтар пайданың жиынтық тұжырымдамасын макроэкономика деңгейінде
ұсынады.
Институционалды әлеуметік ілімде пайда әлеуметтік, сыртқы ... ... ... ... ... мүшелерінің игілігіне және
тағы басқаларына қамқорлық жасау.
Неоклассикалық ілімде пайданы неғұрлым толық зерттеудің негізгі мақсаты
- ... ... ету және ... және ... ... әрекет ететін жеке фирмалар деңгейінде жүргізіледі.
Фирма жалпы, орташа және шектік табысты есептейді.
Жалпы ... ... ... өнімнің түсіміне тең.
Орташа табыс сатылған өнім бірлігіне есептелінеді.
Шектік табыс қосымша ... ... ... ... ... ... пайда тауарды сатқандағы ... ... пен ... ... ... ... ... бағасы сұраныс пен ұсыныс қисықтарының қиылысу
нүктелерімен анықталынады. Бұл жерде сұраныс қисығының, яғни сатып ... ... ... ... ... ... тоқталамын.
Одан кейін ұсыныс қисығын, яғни сатушының бағасын анықтайтын принциптерді
талдаймын.
Бәрімізге айқын, сатып ... ... өз ... өтеу үшін сатып
алады. Бұл жалпы және ешқандай даусыз ереже. Біріншіден, адамдардың
қажеттіліктерінің ... ... ерте ме, кеш пе ... ... ... ... ... өтеледі. Екіншіден,
қажеттіліктерді жартылай қанағаттандырудан толық қанағаттандыруға өту табан
астында ... ... ... өту ... мүмкін болады. Бірақ,
қажеттіліктерді өтеу дәрежесі барған сайын кемісе, ... ... да сол ... саны ... ... кемиді. Мысалы, адам үшін,
бірінші бөлшек тағам ең үлкен пайдалылық болса, тамағы тойған сайын ... ... ... ... аз пайдалылық болады.
Пайдалылықтың азаю процесін ... дәл ... үшін ... ... пайдалылық ұғымы қолданылады, яғни тауардың соңғы ... ... ... Осы ұғымды пайдаланып, шекті пайдалылықтың
азаю заңын тұжырымдаймыз, яғни тұтынылған тауардың саны өскен ... ... ... ... ... ... ... мен қызметтері.
Шығындар құрамына не енетініне байланысты экономистер бухгалтерлік және
экономикалық пайданы айырады.
Бухгалтерлік пайда - бұл жалпы ... пен ... ... арасындағы айырма.
Экономикалық пайда - бұл жалпы табыс және экономикалық шығындар
арасындағы айырма. Дәл осы ... ... ... пәні ... ... ... табыстары оның шығындарына тең болса онда экономикалық
пайда нөлге тең немесе қалыпты болады.
Қалыпты пайда - бұл ... ... ... ... ... түсінігі.
Қалыпты (Марксте - "орташа") пайда - бұл фирманы істе ұстауы үшін оның
сондай үлкен табысы.
Жетілмеген монополиялық ... ... (газ, ... ... ... онда ол пайдалы табиғи жағдайларда сирек ... ... ... ... ... және тағы басқаларында пайда болатын
монополиялық пайда алады.
Фирма үшін ... ... ... ... ... ашық ... ... сатқаннан алынған ... ... ... капитал арасындағы айырмашылық құрылтайшылар пайда болып ... ... ... ... ... ... ... табыс көлемі қалыпты пайда көзі болып сипатталады.
Пайда нормасы - бұл процентте өрнектелген, ... ... ... ... ... пен ... ... арқылы анықталады.
Банктік пайданың нормасы төмендегі формуламен анықталады:
Банктік жалпы пайдасы - ... істі ... ... шығындар Банктік
меншік капиталы
Банктік пайда - қарыз капиталының меншік иесініц табысы.
Сауда пайдасы нарықтық экономиканың негізгі пайдасы болып ... ... ... жай ғана ... ... бағасын өз құнынан асыра
нақтылап бәстеу десек, ол ... ... ғана ... ... өз пайдасын тек сататын тауарларының бағасынан ғана шығара
алатыны түсінікті, ал енді оның өз тауарларын ... ... ... ... алу ... мен сату бағасының арасындағы айырмашылыққа тең ... ... сату ... алу ... ... мөлшеріне тең болуға тиіс
екені одан бетер түсінікті.
Құрылтай ... ... құны ... мен ... жұмсалған капитал
сомасының айырмасы. Оны компанияны ... ... ... ... екі жолы ... Құрылтайшылар акция шығарып, оны сатады, бұл кезде өндіріске түскен
қаржының жартысын жүмсап, қалғанын ... ... ... ... ... ... Қоғамды ұйымдастырғанда ... бір ... ... Курстың келесі өскенінде қағаздың қалған
бөлігін сатады. Қоғамды ... ... ... ... ... ... ... бағаның айырмасын өздері иемденеді.
2. Пайда алудың бұл жолы капиталдың екіге бөлінуі деп ... ... ... капиталдың кәсіпорындарға қосқаннан элдеқайда
артық бағамен сатады.
Мысалы, инвестор компанияны жарты миллион ... алды ... ... ол бір ... ... ... Бұдан ары олардың бэрін сатып, жарты
миллионын қалтасына салады немесе тек жарты миллионын ғана сатуы ... ... ... ... ... қайтарады жэне жарты ... ... ... соларға дивиденд шығарады.
Батыс елдері соңғы уақытта заң шығару арқылы мұндай ... ... ... ... ... бөлінуі" деген сөздің төркіні ертедегі
малды базарға апарар алдында түз ... ... ... ... ... ... түз ... малға су ішкізіп, сөйтіп оның салмағын қосымша
өсіреді.
Пайда және процент қазіргі экономикалық ... өте бір ... ... ... ... ... Бұл мәселелерді талдау пайда мен
проценттің көзін анықтау ғана емес, оның рыноктық ... ... ... ... пайда теориясы еңбек, құн теориясына негізделген ... құн ... ... ... ... ... ... құн
маркстік пайымдауда пайданың, сауда пайдасының, қарыз процентінің өзгерген
түрі, соңғылардың шыққан тегі.
Өндірілген тауар ... = с + V + т, ... (с + ... орнын толықтыратын эквивалент,
меншік иесінің өндіріс құрал-жабдықтары мен ... ... ... ... ... ... капитал (С) мен өзгермелі капиталға (V) жұмсаған
шығыны.
Тауар құнының өндіріс ... ... ... орнын
толықтыратын бөлігі капиталистік өндіріс шығындарын ... Ол ... ... ... қаншаға түскенін көрсетеді. Өндіріс құрал-жабдықтары
мен жұмыс күшіне жұмсалатын қаражаттың өзгеруі өндіріс ... ... ... ... ... ... және ... капитал
айырмашылығы жойылады.
Осымен байланысты үстірт қарағанда тауар қүнының бір бөлігі (с + ... ... ... ... (К), ал ... бөлігі (m) - пайда
(Р) формасын қабылдайды. Тауар құнының формуласы мынадай ... ... + V)+ Р ... К + Р ... ... экономикалық теориясында қосымша
құн болып табылады, ол бүкіл авансыланған капиталдың туу ... ... ... ... ... ... ... өндіріс шығындарына
шегергенде қалған артық бөлігі. Ал саналық тұрғыдан алғанда пайда қосымша
құнның өзгерген формасы.
Рыноктың пайдаға ... ... ... былайша сипаттауға болады:
егер тауар құнынан жоғары бағамен сатылатын болса (сұраныстың ұсыныстан
арту жағдайында), ... ... ... ... құннан көп болады (Р
> m); егер тауар бағасы құннан ... ... ... ... ... ... өткізілген пайда мөлшері өндірілген қосымша құннан кем ... < m). Ал егер ... ... ... сай ... баға ... ... алатын пайда массасы, өндірілген қосымша құнмен тең
болады. Қосымша құнның пайдаға айналуы, қосымша құн ... ... ... да ... ... нормасы түрлі пайда нормаларының белгілі уақыт дәуіріне,
айталық, бір жылға авансыланған ... әр ... ... ... ... сондықтан түрлі капиталдардың айналым уақытындағы
өзгешеліктен ... ... та ... ... жойылып кетеді. Бірақ бұл
айырмашылықтар түрлі өндіріс салаларындағы әр түрлі пайда ... ... ... ... ... ... ... мөлшері жалпы пайда
нормасын құрастырады.
Егер ... құн ... m = mv * 100% ... капитал дәрежесінің
ұлғаюын көрсетсе, пайда нормасы (р1) бүкіл авансыланған капиталды пайдалану
тиімдігін ... Ол (р) ... ... ... авансыланған капиталға
қатынасын көрсетеді, ... ... ... күші ... ... мен ... нормасы жоғары болады. Пайда нормасы ... ... ... бір ... ... ... мен оның ... өндіріс ресурстарын рационалды пайдалана білуі пайда нормасы, ... ... ... әсер етуі даусыз. Бірдей жағдайда пайда нормасы
қосымша құн нормасының жоғарылауымен ... ... ... ... нормасына капиталдың органикалық құрылымы үлкен ықпал етеді. Бұл
кері тәуелділікті көрсетеді: капиталдың органикалық құрылымы ... ... ... ... ... ал органикалық құрылымының жоғарлауымен
байланысты пайда нормасы өсіп отырады. Мұның мәні, ... құн ... ... ... ... ... болғанда, өзгермелі капитал
үлесі азаяды (Жапониялық құрылымның төмен болғандығымен салыстырғанда).
Сондықтан органикалық құрылымы ... ... ... ... аз ... құн массасын экеледі, осыған орай пайда нормасы да төмен ... ... ... ... жылдамдығына тәуелді. Жыл бойынша
капитал айналымының санының өсуі ... ... ... ... өсуіне
ықпал етеді. Авансыланған капитал жыл бойына көп айналым ... ... ... ... ... ... ... Бұдан шығар қорытынды: пайда
нормасы капиталдың айналым жылдамдығына тіке қатынаста.
Пайда нормасына ықпал ететін ... бірі ... ... ... ... кәсіпкерлік тұрақты капиталдың аз шығынымен бұрынғы
дәрежеде қосымша құн өндіріп, пайда нормасын арттыру мүмкіндігін береді.
Пайда нормасының динамикасы (ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... өсу ... анықтайды. Осы
көрсеткіштің өзгеру тенденциясынан экономиканың әр қилы ... ... ... ... қозғалысымен акция курсының, процент ставкасының, басқа да
экономикалық көрсеткіштердің ... ... ... ... ... ҚАЗІРГІ ТАҢДАҒЫ ЖАҒДАЙЫ
1. ҚР Пайданы бөлудің қажеттілігі.
Нарықтық өндірістің жекелеген салаларына пайда нормасына ықпал ... ... ... ... әр қилы ... әрекет етеді.
Өнеркәсіптердің жаңа салалары ескілерімен салыстырғанда техникалық тұрғыдан
тезірек дамиды. Сондықтан капиталдың органикалық ... әр ... ... қосымша құн нормасымен бірдей мөлшердегі капиталға қосымша ... ... ... әр түрлі саладағы пайда нормасы өзгермелі капиталдың
көлеміне орай бірде жоғары, ... ... ... ... салалары капиталдың
органикалық құрылымы бойынша ғана емес, оның айналым жылдамдығы бойынша да
ажыратылады.
Капитал айналымдылығы салыстырмалы ... ... ... ... ... аз, ал ... айналымдылығы жоғары саламен салыстырғанда пайда
нормасы төмен болады.
Егер тауарлар құнмен ... ... ... ... мөлшерлі
капиталға әр түрлі пайда алар еді, ал ... ... ... және ... ... ... ... саладағы капиталистер
пайданың ең төменгі дәрежесіне ие болар еді. Бірақ ... ... ... ... ... ешкім де кәсіпкерді өз капиталын ең ... ... бар ... ... ... ... ... оның капиталы басқа өндіріс саласына жұмсалған бірдей мөлшерлі
капиталға қарағанда аз пайда әкелетін болса, онда өз ... одан ... ... ... ... ... болар еді. Бірдей көлемді
капитал бірдей дәрежедегі пайда әкелуі ... ... ... сатылмауы
керек.
Салалық пайда нормасының жалпы, орта нормасына айналуы стихиялы, бэсеке
күресінің ... орын ... ... ... ... ... екі
түрі бар: ішкі салалық және салааралық.
Ішкі салалық бәсеке бірыңғай өнім өндіретін ... ... Бұл ... бір ... ... ... ұтымды жағдайы мен қосымша пайда табу мақсатымен ... ... ... ... өндіретін әр түрлі кәсіпорындарда өндіріс жағдайының
айырмашылығы орын алады, осымен байланысты тауарлардың жеке құны ... ... ... мен ... ... ... күресі барысында
(сұраныс пен ұсыныс арақатынасының көрінісіндей) қоғамдық қажетті шығындар
анықталады, яғни тауардың рыноктық құны. Бұл ... ... сол ... ... ... өндірілген және тауарлардың осы түрінің басым
көпшілігін құрайды.
Рыноктық ... ... ... ... баға деп ... ... капиталды тиімді, ұтымды пайдаланумен байланысты әр
қилы саладағы кәсіпкерлердің ... ... яғни ... ... Бұл ... ... ... пайда нормасы төменгі саладан,
пайда нормасы жоғары салаға еркін ауысуы болып табылады.
Капиталдың ауысуы қандай ... ... ... ... ... ... ауысуы өндірісті қысқартады, тауарларға деген ... баға ... ... ... пайда нормасы да өседі. Капиталдың
пайда нормасының жоғары салаға ауысуы ... және ... ... ... бағаны, пайда нормасын төмендетеді.
Капиталдың бір саладан екіншісіне стихиялы ... ... ... ... ... ... де, орта пайда немесе барлық өндіріс
саласында бірдей мөлшерлі капиталға жалпы ... ... ... ... нормасы жиынтық қосымша құнды бөлумен байланысты әр ... ... ... ... ... ... ... қосымша құнның бүкіл қоғамдық ... ... ... ... ... ... бірдей капиталға бірдей пайда
массасы келеді. Орта нормаға сәйкес авансыланған капиталға ... ... ... деп ... орта ... ... ... құнымен емес, өндіріс
бағасымен сатылуына байланысты, яғни ... ... ... ... ... ... ... барлық салада капитал айналымы бірдей бір өлшемге тең ... ... ... ... бүкіл капитал енеді, яғни авансыланған және
тұтынылған капитал бір-біріне тең.
Көріп отырғандай, ... ... ... тауарлар өндіріс бағасы
бойынша сатылады немесе 120-ға тең. Дегенмен, капиталдың ... ... III ... ... құны 130-ға тең. ... тауарларын
өндіріс бағасымен сатқан саланың кәсіпкерлері 10 ... ... ... ... құрылымы жоғары - I саланың кәсіпкерлері керісінше
10 өлшемге ұтады, яғни тауар құны 110-ға ... еді, ал ... ... ... 120 ... Міне ... 10 өлшем табыс алды.
Көрсетілген салалар бойынша тауарлардың өндіріс бағасын тауар ... ... ... өндіріс бағасы құннан ауытқиды. Бірінші
капиталдың органикалық құрылымы орта ... ... ... ... ... ... ал ... -капиталдың органикалық құрылымы қоғамдық
орта дәрежеден төмен, түптеп келгенде, бұл ауытқулар - өзара ... ... ... қосымша құнның барлық массасына ие болады.
Бірақ салааралық бәсеке нәтижесінде бұл қосымша ... ... ... мөлшеріне сай пропорционалды қайта бөлінеді. Сонымен,
ішкі салалық ... ... ... жеке ... ... ... айналатын болса, салааралық бәсеке нәтижесінде рыноктық құн ... ... ... нормасын теңестіруші, өндіріс бағасына айналады.
Өндіріс бағасының құрылуымен рыноктық баға өндіріс бағасының шеңберінде
ауытқып отырады. Рыноктық ... ... ... ... тауарлардың
рыноктық құны атқарады, тек тікелей емес, өндіріс бағасы арқылы атқарады.
Нарықтық экономикада өндіргіш күштердің ... ... ... ... ... ... ... өсуінен байқалады.
Ол жоғары болған сайын пайда нормасы төмен болады. Капиталистік өндірістің
дамуымен, капиталдың органикалық ... ... ... ... ... әкеліп соғады.
Дегенмен капиталдың органикалық құрылымының өсуімен, пайда нормасының
төмендеуі абсолютті, міндетті заң ... тек ... ... ... ... пайда нормасының төмендеуіне қарсы әрекет ететін бірнеше
факторлардың орын ... ең ... ... ... ... ... ... Қосымша
қүнның нормасының артуы оның массасын ұлғайтады, ол кезегінде ... ... ... Екіншіден, жалақының жұмыс күші құннан төмен
ауытқуы, капиталдың органикалық құрылымының өсуі ... ... ... ... ол ... ... жұмыс күшін оның
құнынан төмен сатып ... ... ... ... ... ... ... еңбегінің бір бөлігін иемдену мүмкіндігін береді.
Үшіншіден, тұрақты капитал элементтерін арзандату капиталистерге ... ... көп ... алу ... береді, сол қолдағы тұрақты
капиталмен ірі өндірісті ... ... ... ... ... ... көтеруге болады.
Сонымен капиталистік елдердің экономикалық дамуының басты қозғаушы күші
- пайда нормасы. Ішкі қайшылық капиталдың шексіз өсу тенденциясына ... ... ... тенденциясы қарсы әрекет етеді. Бұл ... ... ... мүддесін қозғайды, яғни қоғамның өндіргіш
күштері тез дамыған сайын, пайда нормасының төмендеу тенденциясы ... ... ... шынайы көзі капиталистік өндіріс ... ... ... ... құн болып табылады. ... ... ... бір ... ... тауар капиталын ақша
капиталына айналдыру қызметі үшін беруге мәжбүр болады.
Сауда пайдасы сауда капиталистерінің иемденетін қосымша ... ... ... ... ... ... өндіруге қатыспай оны бөлуге
қатынасады. Былай деп ұйғарайық, жыл бойғы ... ... ... тең, ол 720 және 180 ... Қосымша құн нормасы 100% болғанда, оның
массасы 180-ге тең ... ал ... өнім құны (W) = 720с + 180v = ... ... 20%, яғни ... сату үшін тағы да ... 100 өлшем
тауар капиталы керек делік. Мұндай ... ... ... 1000 өлшемге
тең болады, ал бүкіл қоғамдық капиталға орта пайда нормасы 18% ... иесі ... 900 ... ... 162 өлшем өнеркәсіп
пайдасын, ал саудагерлер өзінің 100 өлшем капиталына -180 ... ... ие ... ... ... ... құнынан төмен бағамен
сатады: 720с + 180v + 162р = 1062. ... ... ... ... тең ... ... бағасымен сатады.
720с + 180v + 162р + 18Һ = 1080 (р - өнеркәсіп пайдасы, һ - сауда пайдасы).
Бұдан шығар қорытынды, ... ... ... құн өндірмейді, алайда
оны бөлуге және орта ... ... ... ... ... ... 18%-ке кемиді. Алайда бұл өнеркәсіпшілер мүддесіне қайшы
келмейді.
Егер, олар ... ... ... ... ... ... уақыт пен шығын анағұрлым көп кетер еді де, ... ... ... ... еді. Сонымен сауда пайданың табиғаты
өнеркәсіптік пайдасындай болғаны. Олар құнның бөліктері.
Қосымша құнды бөлуде қызмет ... ... және ... ... ... ақша ... иесі ... капиталистері де қатысады. Қарыз
капиталды капиталдың ең бүркемеленген түрі, онда ... құн ... ... жасырын көріністе. Қарыз капиталының А - А1 қозғалысында капиталдың
өгейленуі мен оған құн өсімін алумен ... ... фаза ... ... ... өсу ... шын ... жасырын қалып отыр. Мұнда капитал
аралық қозғалыссыз "ақша түсімін" күтіп отырған ақша ретінде көрініс ... ... құн ... бойынша ақша, шын мәнінде, өздігінен өспейді,
ол қызмет етуші капиталистердің қолында жалдамалы еңбекті ... ... құн ... ... ... ... ... капиталы шаруашылық қызметімен айналыспайды, тек купондарды ... ... ... ... ... ... иесі, өзіндік
қозғалыс формасы бар ерекше ... оның ... ... ... ... ... бір бөлігін процент түрінде иемдену мүмкіндігін береді.
Қарыз берушінің қолында қарызға берген капиталы үшін ... ... ... ... ... - ... құнның ерекше формасы. Өндіріс немесе сауда
қызметін ... ... ... ... ала ... ақша ... соманың белгілі бір бөлігін процент түрінде төлейді.
Қарыз ... ... ... бір ... оны ... ... ... міндетті. Қарыз капиталынан ... ... екі ... ... ... иемденетін проценті мен қарыз алушы иемденетін
кәсіпкерлік табыс. Қарыз процентінің белгілі ... ... ... ... ... ... капиталына алынған жылдық табыс саласының,
қарызға берген капитал саласына қатынасы. Қарыз капиталын пайдаланғаны үшін
төлем ... ... ... ... ... нормасы қарыз капиталынан алынған жылдық табыстың бүкіл қарыз
капиталына қатынасымен өлшенеді. Егер, қарызға берген капиталды 100 ... деп ... ал ... ... ... 6 мың ... ... онда процент
нормасы
процентке тең. Қарыз проценті белгісіз өлшем, оның орта пайда нормасымен
байланысты болатыны, соңғысы ең ... шек, ... ... ... одан
асып кете алмайды. Бұдан ... ... ... ... төмендеу
тенденциясының орын алуымен, процент нормасы да төмендейді.
2.2 Пайда нысандары және олардың жолдары
Шекті ... ... ... саны мен ... ... ... болады. Сонымен бірге адамның әр түрлі қарқындылық
дәрежесімен сипатталатын ... көп ... ... бағалау субъективті болғанмен, объективті түрде бірінші шұғыл
қажеттіліктерді маңыздылығы кем қажеттіліктерден айыруға болады.
Қажеттіліктерін қанағаттандыруды адам ең ... ... да, ... ... аздауға көшеді, осындай қимылдардың
арасында ең соңында тұтынылған игіліктерінің шекті ... ... ... адам ... қажетті игілікті сатып алғанда, әр ... ақша ... ... ... әр ... өз ... ... игіліктің шекті пайдалылығын оның бағасына бөлсек, онда өлшенген
шекті пайдалылық бағаға пропорционалды ... ... ... ... бірдей болғанша кеңітеді. Тұтыну тепе-теңдігінің шартын былай
бейнелеуге ... ... MU - жеке ... ... ал P - ... ... теорияда шекті пайдалылықтың абсолютті мөлшерін сандық
өлшеу мәселесі маңызды орын ... ... ... ... нені ... яғни қандай өлшем бірлігінде ... ... ... және ... керек? Осындай көрсеткішті табуға бола ма? Осы
сұрақтардың жауаптарына байланысты шекті пайдалылық теориясын ... ... ... ... және ... ... ... абсолютті мөлшерін өлшегішті іздеумен
шұғылданады (У. Джевонс, А. Маршалл, Д. Робертсон). Алайда олардың бұл
ізденістері ... ... да, ... ... ... жиі пайдалылықты
ақшалай бағалау қолданды.
ОРДИНАЛИСТЕР жалпы мұндай әмбебап өлшем бірлігін іздеуден бас тартты
да, басқа жол ... (В. ... Дж. ... тағы ... ... В.
Парето шекті пайдалылықтың абсолютті өлшеуішінің орнына ... ... ... болар еді деген идея айтты, яғни сатып алушылардың
(сатушылардың) тауарларды бір қисындасуын ... ... ... ... ... ... талдаудың құралы (тетігі) ... ... ... ... ... кеңінен талғаусыздық қисық
сызығы дегенді қолданады.
Пайданы көбейту жағдайларын талдаудан бұрын алдымен ... ... ... екі ... өкілдерінің тауарларының қисық сызықтарын
салыстырамыз. Бұл ... ... ... ... ... (1, а
- ... ... бағаға әсерін тигізбей қанша сатамын десе, ... ... ... оның ДД ... ... ... жатыр. Рыноктың бағаға әсер
ете алмауы, салаға кіретін фирманың өндірісі көлемінің ... ... ... ... ... ... ... қанша тауарлар шығарса да,
бәрібір ол сол рынокта қалыптасқан бағаға әсер ету үшін мүлде жеткіліксіз.
Жетілмеген бәсекелес фирма ... (1, б - ... ДД ... ... жылжиды, өйткені Q сұранысы көп болған сайын соған сәйкес төмен баға
белгілейді.
Сондықтан монополист фирма рынокқа тауардың үлкен ... ... ... ... Егер ... ... ... ие болмаса, P, яғни
бағаны ... 1, б - ... ... оның ... ДД ... солға Д1Д1 жағдайына жылжытады, ... ... ... баға ... ... енді аз ... тауарларды сатуға болады.
Жоғарыдағы графиктерді салыстырудан ... ... ... ... ... ... ... жетілген бәсеке ретінде сипаттайды.
Егер сұраныс сызығы төмендесе, онда фирма жетілмеген бәсекеде болады.
Сұраныс қисық сызығының өзгерген сипаты жетілмеген ... ... ... (MR) ... әсер ... ... ... n бірлікті сатудан
алынған жалпы табыс пен n-1 бірлікті саудадан алынған табыстың арасындағы
айырмашылығымен ... ... егер ... 100 ... 100 ... сатылса, онда жалпы табыс 10000 доллар. Ал, 101 тауарды сату үшін
бағаны 99,5 доллар ... ... онда ... табыс 99,54 * 101 = 10044,5
доллар аламыз. Осыны шекті табыс деп атайды. Шекті ... ... ... сатудан алынған қосымша табыс. Мына ... ... ... ... саны ... ... табыс |Шекті табыс |
|1 |41 |41 |41 |
|2 |39 |78 |37 |
|3 |37 |111 |33 |
|4 |35 |140 |29 |
|5 |33 |165 |25 |
|6 |31 |186 |21 |
|7 |29 |203 |17 |
|8 |27 |216 |13 |
|9 |25 |225 |9 ... |23 |230 |5 ... мәні ... ... ... ... 2-бағаның мәніне көбейту
арқылы алынады. 4-бағананы 3-бағанадан аламыз, жалпы ... ... ... оның алдындағы мәнді алу арқылы: Мысалы, 78 - 41 = 37; 111 - 78 ... 140 - 111 = 29, тағы ... да еске ... ... ... бәсеке жағдайында жеке кәсіпорын
үшін баға тұрақты әрі белгіленген болады. ... ... ... ... ... Санды мысалмен түсіндірейін. Егер жетілген бәсекелес болса, онда ... ... сол ... ... 100 ... ... сондықтан, шекті
табыс 10100 долл. - 10000 долл. = 100 ... ... ... ... ... ... жетілген бәсеке жағдайында шекті ... ... ... ... ... MR ... болады? Шекті табыс пен сұраныстың
жетілмеген бәсеке кезіндегі өсіңкілігін графикалық ... ... ... - ... ... пен баға, абсцисс тігінде өнімнің саны).
Графиктен MR сызығы ДД сұраныс сызығымен қарағанда тезірек ... ... ... жағдайында шекті табыс бағадан аз.
Қосымша өнімді сату үшін жетілмеген бәсекелес бағаны төмендетеді. ... оған ... ұғыс ... ... ... табыстың ұлғайғаны
көрінеді), бірақ бір мезетте кейбір залал әкеледі. Ол ... ... ... 3 ... 37 ... ... ... өнімнің бағасын
төмендетті (41-ден, 39-дан, 37 долл.). Сондықтан барлық ... ... ... 39 ... ... ... алғандарды қосқанда төмен баға ... ... ... шеккен зиян 4 доллар. Бағадан алынып тасталады,
сонда 33 доллар тең шекті табыс қалады.
Қайтадан фирма шығындарына оралайық. ... орта ... ... ... саны ... ... азаю ... болады. Алайда,
белгілі бір өндіріс көлеміне жеткеннен кейін және одан асқан сайын шығындар
өсе ... Орта ... ... график түрінде бейнеленгенде
жоғарыда көрсетілгендей, И - бейнелі қисық сызық болады. ... ... ... ... ... фирманың орта, жалпы және ... ... ... ... ... ... ... = Q * AC, яғни жалпы шығындар тауарлар санының орта ... ... = TCn - TCn - 1, яғни ... ... n ... тауарлардың жалпы
шығындарымен n-1 санындағы тауарлардың жалпы шығындарының ... ... = Q + P, яғни ... ... ... ... бағасының көбейтіндісіне
тең;
MP = TPn - TPn - 1, яғни ... ... n ... ... ... ... мен n-
1 ... тауардың жалпы табыстың айырмашылығына тең.
2, 3, 4-бағаналар (3-кесте) монополист фирманың ... ... 5, 6, 7 - сату ... сипаттайды.
Фирманың рационалды тәртібі оның ең жоғары пайда алуға ұмтылатынын
көрсетеді. Сондықтан ... ... ... ... ... ... барынша үлкен болатын баға мен өндіріс орнықтырады.
3-кесте
|Өндірілген ... ... ... |Шекті |Баға |Жалпы ... |
| ... ... ... ... ... ... |
Жетілген бәсеке ұғымына және осы жағдайдағы форма тепе-теңдігіне тағы
да оралайық. Бұрын ... ... ... MC = p ... ... яғни баға ... бәсеке жағдайында нақты ... ... ... ... деп ... ... MC = MR = P фирмаға толық ... ... ... атап ... екі шарт орындалуы керек:
шекті табыс шекті шығындарға тең болуы ... орта ... тең ... ... Ал бұның мәні:
MC = MR = P = AC
Монополист ... ... ... ... ... (MR) және ... (MC) ... де анықталады. Неге? Өйткені әрбір қосымша
өнім жалпы табысқа және бір уақытта жалпы ... да ... ... қосады. Фирма барлық уақытта осы екі көлемді салыстырып отыру
керек. MR мен MC ... ... ... ... дейін фирма
өндірісті ұлғайта береді.
Мынадай ұқсастықты байқауға болады: потенциалдардың айырмашылығы электр
тоғының қозғалысын қамтамасыз ... MR мен MC ... ... ... өндірісінің ұлғаюын қамтамасыз етеді. Ал MR = MC
болған жағдайда ... ... ... Бірақ жетілмеген бәсеке кезінде
қандай баға орнығады? Мұндайда орта шығындар (AC) қандай ... MC = MR =
P = AC ... ... ... ... ... ... әрине, өнімдер үшін жоғары баға
белгілеуге ұмтылады. Алайда, егер ол 41 доллар баға қойса, онда ол 1 ... ... және оның ... ... 41 ... ал ... (41 - 24) = ... дегеніміз жалпы табыс пен жалпы шығындардың айырмашылығы. Айталық
монополист бағаны біртіндеп төмендетіп 35 доллар ... Онда ол 1 ... 4 ... ... ... ... бұл да аз ғана сату ... Бұл жағдайда
оның жалпы табысы 140 доллар (35 * 4), ал таза ... (140 - 72) = ... ... ... ... ... монополист бағаны төмендетіп, сату
көлемін ұлғайтуы мүмкін. Мысалы, 33 доллар бағада ол 5 тауар сатуы мүмкін.
Бұл жағдайда бір ... ... таза ... ... пайданың жалпы
көлемі өседі.
Таза пайдасын ұлғайту үшін жетілмеген ... ... ... ... ... алады? Айқыны, шекті табыс (MR) шекті шығындарға (MC) тең
болғанда, бұл 9 ... ... ... Нақ ... таза ... көлемі
ең жоғары болады, яғни (225 - 117) = 108 доллар. Егер ... ... ... (яғни, ең жоғары пайда - 108 ... ... ... ... ... дейін төмендесе, онда мынадай нәтиже болады: 10 тауар ... ... ... табыс ала алатын еді, ал шекті шығындар онда 10,5 доллар болар
еді. Сондықтан 10 тауарды 23 ... ... сату ... таза пайдасын
азайтады: (230 - 125,5) = 104,5 доллар.
Осы кестені қарағаннан қандай қорытынды шығаруға ... ... ... ... ... яғни шекті шығындар мен шекті табыстың
теңдігі ... (MC = MR) орта ... ... ең ... ... жетпейтін
өндірістің көлемі кезінде болады. Баға бұл ... жеке ... ... ... ... ... ... кезінде MC = MR = P = AC
теңдігі сақталады. Жетілмеген ... ... (MC = MR) < AC < P ... ... ... ... тұрғандай, фирма тепе-теңдік жағдайы
E нүктесімен (MC және MR) қиылысу нүктесінде анықталады, одан ДД ... ... ... тік сызық жүргіземіз. Осылайша барынша көп таза пайда
қамтамасыз ... ... ... Бұл баға E1 ... ... тік ... ... пайданы көрсетеді.
Жетілген бәсеке жағдайында фирма сату бағасын төмендетпей өз өндірісін
ұлғайтады. Өндіріс MC мен MR ... ... ... ... ... ... те сол ... басшылыққа алады. Өндірісті ұлғайту,
тоқтату және ... ... ... ... отырып, ол қосымша табысты
салыстырады, яғни өзінің MC және MR салыстырады.
Ол өндіріс көлемі MC және MR ... ... ... ... ... бұл ... жетілген бәсекеге қарағанда аз болады, яғни Q1 < ... ... ... нақ E2 ... ... шығындар (MC), орта
шығындардың ең төменгі мәні (AC) және сату ... ... (P) ... ... Егер (P2) бағасы E2 нүктесі деңгейінде ... ... баға ... ... еді. ... айтқанда жетілмеген бәсеке
жағдайында монопольді пайда “қарапайым” пайданың деңгейінен асып түседі.
Фирманың бағаны E2 ... ... ... ... деп ... Бұл нүктеде MC = AC = P. Бірақ MC = MR. Рационалды ... ... ... қоғамдық мүдделер үшін өндірістің ұлғаюы қосымша табыстарға
қарағанда ол үшін ... ... ... орын ... ... ... ... өндірістің үлкен көлемі мен жеке өнімге аз шығындарға ынталы. Q1
-ден Q2 -ге дейін шығарудың өсуі ... орта ... ... еді, ... ... ... өткізу үшін не бағаны төмендету, не ... ... ... ... жол ... ... үшін жарамайды. Ол өз рыногын бағаны
төмендету арқылы бұзғысы келмейді. Фирма бағаны барынша көбейту үшін ... ... ... ... болатын белгілі бір тапшылық жасайды.
Жетілмеген бәсеке рыногы үлесінде ... ... ... ... ... пайдадан артық пайда ретінде түсініледі. Монопольді
пайда жетілген бәсекені бұзу ретінде, ... ... ... ... ... сұрақ: бұл артық пайда қарапайым пайдадан көп қаншалықты ... Ол осы ... жаңа ... ену ... ... ... ... қосымша пайда салаға (әдеттегіден жоғары) жаңа
фирмалардың көптеп енуіне байланысты тез жоқ ... ... ... ... ену тосқауылдары жеткілікті жоғары болса, онда монопольді пайда
тұрақты сипат алады. Жетілген бәсеке ... ... ... ... ... ... еркін сақталуына жол ашады. Сондықтан жетілген ... ... ... атап ... ... ... деген
тенденция анық көрінеді. Нөлдік, пайданың жоқ болуы емес, тек ... ... ... ... ... Ұйымның негізгі қызметінен түскен пайданың есебі.
«ПАЙДА» дегеніміз – қаржының келуі немесе ... ... ... ... пасситвердің азаюы түріндегі есепті кезеңдегі экономикалық ... ... ... бұл ... салымдарының есебінен өсуден басқа
жағдайдағы ... ... ... ... жүйесі ең алдымен қаржылық ... ... ... ... ... жұмыс, қызметті өткізуден
алынатын табыс, жалпы табыс, негізгі ... ... ... ... ... дейінгі дағдылы қызметтен алынатын табыс, салық
салынғаннан кейінгі ... ... ... ... ... жағдайлардан
алынған табыс, ұйым қызметінің соңғы қаржылық нәтижесі болып табылатын таза
табыс.
Пайда жинақталаған түрде ұйымның қызметін жүргізудің ... ... ... өнімділігін көрсетеді. Шетелдік экономистер
экономикалық тиімділік көрсеткіштері қатарына жатқызады, енді ... ... ... ... ... ... ... бюджет алдындағы, банктер мен басқа ... ... ... міндеттемелері орындалады. ... ... және ... ... ... негізгі
көрсеткіштері болып табылады.
Пайда іскерлік белсенділігі мен қаржылық тұрақтылығын сипаттайды. Табыс
бойынша авансталған қаржылардың ... ... мен осы ... ... ... табыстылығы анықталады. Нарықтық
экономика жағдайында табыстың ролі ол ... ... ... ... ... екі ... ... бюджет табысның көзі
ұйым мен бірлестіктерінің өндірістік және әлеуметтік даму көзі
Нарықтық экономикаға өту кезінде табыстардың ... ... ... ... ... етеді. Осы мақсатта Қазақстан
Республикасының бухгалтерлік есеп теориясының және тәжірибесі үшін ... ... ... ... есепке алудың әртүрлі жүйелерін
қолданады.
АҚШ мемлекеттерінде1953 жылы, сол кездегі бухгалтерлердің ... ... ... ... ... ... бұл
әдіс «маржиналь - кост», ал Францияда – «Маржиналдық бухгалтерия» деп
аталған ... ... ... және ... өзара шарттылығындағы бірлігі, табысы
ұйымның және әр жұмысшының экономикалық мүдделері байланысатын элементі
ретінде ... Бұл ... ... құру және бөлу ... ... оның ... ... тиімділігін алынған және оның
иелігіндегі қалатын табыс көлеміне қажетті тәуелділігін қамтамасыз етеді.
3.2 12 IAS ... ... ... стандартын
қолданудың кейбір мәселелері.
1996 жылы қазанда Кеңес қайта қаралған 12-«Пайдаға ... IAS (1996 ... ... ... стандартын мақұлдады, ол
осыдан кейін 12-«Пайдаға салынатын салықты есепке алу» IAS (1994 ... ... ... ... ... ... стандарт 1998
жылдың 1 қаңтарынан немесе осы ... ... ... ... ... есептілік үшін күшіне енді.
1999 жылы мамырда 10-«Есепті күнінен кейінгі ... IAS (1999 ... ... ... ... енгізілді. Өзгертілген
мәтін 2000 жылдың 1 ... ... осы ... кейін басталатын
кезеңді қамтитын жылдық қаржылық есептілік үшін күшіне енді.
2000 жылы ... ... ... мүлік» IAS
Халықаралық стандартының шығуына байланысты 20, 62(а), 64-параграфтарына
және А қосымшасының А10, А11 және ... ... ... ... ... қарау мақсатында өзгертулер енгізілді.
2000 жылы қазанда ... 12 ... ... ... мақұлдап, нәтижесінде оған 52А, 52В, 65А, 81(і), 82А, ... 87С және ... ... 3 және 50-параграфтары ... аз ғана ... ... ... ... ... нәтижесіне қолданылатын есеп тәртібі белгіленді. Өзгертілген мәтін
2001 жылғы 1 ... және осы ... ... басталатын кезеңді қамтитын
жылдық қаржылық есептілікке қатысты күшіне енді.
SIC мынадай түсініктемелерінің 12 IAS ... ... ... ... ... - қайта бағаланған
амортизацияланбаған активтерді өтеу»; ... ... ... ... - ... ... оның
акционерлерінің салықтық мәртебесін өзгерту».
Бастапқы 12 IAS-мен салыстырғанда негізгі өзгерістер мынадай:
Бастапқы 12 IAS ... ... ... ... ... әдісінің көмегімен кейінге қалдырылған салықты ескеруді талап
етті, міндеттемелер әдісін кейде пайда мен залал туралы есеп ... ... деп ... 12 IAS ... қаралған) мерзімі ұзартылған
әдісті қолдануға тиым салады және кейде баланс бойынша міндеттемелер әдісі
деп аталатын басқа ... ... ... ... мен ... туралы есеп жөніндегі ... ... ... ... баланс бойынша міндеттемелер әдісі
болса, уақытша айырмашылықтарға назар аударады. Уақытша айырмашылықтар ... ... ... мен ... ... ... айырмашылықтар.
Бухгалтерлік пайда бір кезеңде пайда болады және бір ... ... ... кезеңдерде қайырылады. Уақытша айырмашылықтар - активтің
немесе міндеттеменің ... ... мен оның ... құны ... ... міндеттеменің салық базасы - ... ... ... салу мақсатында берілетін өлшем.Барлық мерзімді
айырмашылықтар уақытша айырмашылық болып саналады. ... ... ... ... болады бастапқы
ҚОРТЫНДЫ
Айналыс шығындары өнеркәсіп капиталына өнім бермейтін шығындар
болып көрінеді және ... да ... ... бұл ... ... ... ... ал пайда, - егер жалпы пайда нормасын жорамалдайтын болсақ,
- сол шығындар көлеміне сәйкес ... ... осы ... ... ... ... капиталына өнім беретін шығын болып көрінеді.
Демек, ол сатып алатын сауда еңбегі де ол үшін - ... өнім ... ... қорытындылай келетін болсақ, кәсіпкер үшін пайда ролін
жэне қызметін білген өте қажет. ... ... ... ... ... ... ... үшін экономикалық теорияның негізін,
пайда табудың мәнін білу ең ... ... бірі ... ... Егер
капитал жүрмесе, кәсіпкер банкротқа ұшырайды, бірақ бұл қауіпке қарамастан
бизнеспен айналысады, демек, ол рискке барады.
Пайда ... дами ... ... ... ... ... ... Өйткені кәсіпкер пайда табудың мәнін білмейді. ... ... пен ... қана ... ... теорияда
жалпы экономиканың заңдылықтары зерттеледі.
Демек, пайда - нарықтық экономиканың негізі болып табылады.
Пайданың нарықтық экономиканың негізі ретінде ... ... ... мен ... қызметін және экономикадағы ролін қысқаша айту мүмкін
емес, оған себеп – ... ... ... пайда – ... ... ... деп ... Республикасы бухгалтерлік есебінің №5
«Пайда» - деп аталатын стандартына сәйкес ... ... ... ... ... ... да ... келіп түсуін, кіріске
алынуын) және міндеттемелердің азаюы (өтелінуі) негізінде ... ... ... ... ... ... яғни пайда табуды
айтады.
Қызметтердің және олардың өзара ... ... ... ... әр жұмысшының экономикалық мүдделері байланысатын ... ... Бұл ... ... құру және бөлу ... ... оның ... ұйымның тиімділігін алынған және оның иелігіндегі
қалатын табыс
Кәсіпорындар мен ұйымдардың негізгі емес қызметінен түскен ... ... ... ... ... ... басқа жұмыстарды,
қызметтерді, орындау барысында тапқан табыстарын айтады көлеміне ... ... ... ... ... ... ... етуінің экономикалық
пайдалығының табыс табуымен анықталады. Ұйымның табыстылығы абсолюттік және
салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады.
«Директ - ... ... ... талдау мен табыстарды
үйлестірудің теориялық негізі болып табылады. «Директ - ... ... ... кісіпорын әкімшілігі маржиналды табысты кәсіпорын бойынша
да, жеке өнімдер бойынша да қолдануға ... ... ... ... жоғары өнімдерді жақсы анықтауға мүмкіндік береді
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Мельников В. Д., Ли В. Д. Қаржының жалпы курсы: Оқу құралы.-Алматы: Қазақ
университеті, 2005.- ... К. Б. ... Оқу ... ... ... ... 2006 ... 66.
Кулагин П. «Рынок в социалистической экономике» - Қаржы ... ... К.К. ... ... и рыночные отношения» -
М.,Экономика, 1999 ж. 1346
Современный рынок: природа и развитие ... ... Э.П., ... ... 2001.- 326-32866.
Шеденов Ө.Қ. Жалпы экономикалық теория,-Алматы 2002.- 236-23966.
Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: - Алматы: Қазақ университеті, 2005 ... Әли ... ... ... ... 1998 ... Р.Д. «Нарықтық қатынастарды дамыту»// Қаржы-қаражат, 2005ж.№6. 35-
3766.
Разакулова Л.А. «Қазақстаның қазіргі жағдайы» // ... 2003 жыл.- ... ... С.Ж. Фискальная политика и ее роль ... ... ... ... ... ... 2002.- ... бөліп тарату келісім шартын талдау.
Қатысушылардың пайданы бөліп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... мөлшері |капитал көлемі |
|А кәсіпкерлігі |45000 ... |75000 |
| | ... 15 | |
| | ... үстеме | ... ... |35000 ... |65000 |
| | ... 15 | |
| | ... ... | ... ... ... ... ... ... ... қаржылық нәтижесінде пайда 100000 теңгені құраса,
жалақы мен салынған капиталға ... ... ... ... ... ... ... таратылатын |
| | ... |
| |А ...... | ... ... | | |10000 ... ... | | | ... | | | ... |45000 | | ... | |35000 |80000 ... | | |20000 ... | | | ... ... | | | ... мөлшері | | | ... ... |11250 | | |
|= 11250) | | | ... ... | |9750 |21000 |
|= 9750) | | | ... мөлшерін | | |-1000 ... | | | ... зиян | | | ... ... | | | ... ... | | | ... |-500 | | ... | |-500 |-1000 ... |55750 |44250 |100000 ... ... ... ... есебін талдау
Кәсіпорынның қаржы – шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... ... ... болады:
«Акимеева» жеке кәсіпкерлігінің 31 желтоқсан 2007 ... ...... нәтижесі жөніндегі қорытынды есебі:
|Таза пайда мөлшері | |100000 ... ... ... | | ... ... | | ... |45000 | ... ... үстеме |11250 | ... |56250 | ... ... ... ... |-500 | ... | | ... ... ... | |55750 ... ... | | ... |35000 | ... капиталға үстеме |9750 | ... |44750 | ... ... ... ... |-500 | ... | | ... табысының үлесі | |44250 ... ... таза ... | |100000 ... ... ... үш ... анықталуы тиіс:
1) Орташа капитал;
2) орташа капиталдың үлесі;
3) ... ... ... және ... жабуда
әрқайсысының алатын үлесі.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Ататүрік23 бет
Дүниежүзілік қонақжайлылық және туризм индустриясындағы жаһандандыру процестері81 бет
Мұстафа Кемал Ататүрі10 бет
Сайлау технологиялары4 бет
Тау туризмі77 бет
Туризм – құқықтық реттелу объектісі39 бет
Туризм – құқықтық реттелу объектісі ретінде32 бет
Туризмдегі нарықтық механизм және нарықтағы ұсыныс пен сұранысты зерттеу20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь