Ормажапырақ

Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Белгілеулер мен қысқартулар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1. Аналитикалық бөлім
1.1 Орамжапырақтың азықтық құндылығы және химиялық құрамы ... ... ..8
1.2 Орамжапырақтың ботаникалық және биологиялық ерекшеліктері ... ... 10
2. Негізгі бөлім
2.1 Орамжапырақ дақылын өсіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13.
2.2 Орамжапырақты сақтау технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.3 Орамжапырақты ашыту процесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23.
2.4 Орамжапырақты ашытуға арналған ыдыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
3 Экономикалық тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
        
        Мазмұны
Нормативтік сілтемелер
Анықтамалар
Белгілеулер мен қысқартулар
Кіріспе
………………………...................................................................
.........7
1. Аналитикалық бөлім
1.1 Орамжапырақтың азықтық құндылығы және химиялық құрамы..........8
1.2 Орамжапырақтың ботаникалық және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... …………………………………………………………………….30
Пайдаланылған әдебиеттер…………………………………………………....31
Нормативтік сілтемелер
Осы курстық жұмыста қазіргі ауыл ... ... ... ... және ... стандарттарға сілтеме жасалған:
1.Мемлекетаралық стандарт ГОСТ 7.32-2001. ... ... ... ... ГОСТ 7.1-2003. Рәсімдеу құрамлымы және ережелері.
Библиографиялық жазба. Құжатты библиографиялық талдау. ... ... ... және ережелері;
3. Мемлекеттік ресми ... ... " Ауыл ... ... және ... кешен – азық-түлік ... ... және ... ... ... ... ... тауарларын шығаруға
бағытталған сала.
Аңызақ – далалы-шөлейт аймақтарда жазғытұрым жиі кездесетін және
өсімдік тіршілігіне өте ... ... та ... ... егіс – екпе дақылдар мен жердің ғылыми негізде ... ... ... ... ... ... ... қамтылуы – танаптағы екпе дақылдардың топырақ
ылғалына талабын қамтамасыз ету.
Жалпы өнім – ... бір ... ... ... өнім ...... анықтайтын және топырақтың жоғарғы қабатындағы
қара қоңыр түсті органикалық зат.
Құрғақшылық – ауаның ... тыс ... мен ... ... ... ... ... ылғал қоры – өнімге тікелей әсері бар топырақтағы өсімдіктер
пайдаланатын ылғал мөлшері.
Өскін – себілген тұқымнан белгілі бір ... жер ... өсіп ... ... орта – тірі ... әсер ... ... орта
факторларының жиынтығы.
Өсімдік аурулары – зиянды ... ... ... ... кеселі.
Тыңайтқыштың әсерлі заты – тыңайтқыш ... ... ... ... ...... құрылымының шаруашылықта пайдалы және тиісті
құралдармен өлшенетін немесе көріп бағаланатын нақты сипаты.
Дақыл – белгілі бір мақсатта пайдалану үшін мәдени ... ... ...... бір дақылдың тиісті табиғи және өндірістік жағдайларда
өсіру үшін өнім мөлшері мен сапасын арттыру ... ... ... және ... ... көбейтілген, шығу тегі бойынша туыстас және
морфологиялық белгілері мен шаруашылық-биологиялық ... ... ... ...... ... ... тиімді мөлшерде және
сапалы өнім алу мақсатында ... ... ... ... бір ... ... тәсілдерінің жиынтығы.
Белгілеулер мен қысқартулар
ҚР - ... ... - Ауыл ... ... – зерттеу институты
ҒЗИ ... ... ... ... ... калий
ж.б ... ... - тағы ... -1 ... жерден центнер есебімен алынған өнім мөлшері
см - ... - ... ... -центнер
г/см3 -1куб ... ... ... ... ... ... -1 ... килограмм есебі
с.к. - сулы концентрат
э.к - ... ... ... ... ... ... сол сияқты
э.з ... ... - ... - мүлде құрғақ ... ... ... ... ... ақ ... ... қауданды, гүлді, савой,
брюссель жэне ... ... ... Ақ ... ... ... құндылығы құрамындағы қант, минералды заттар,
витаминдер, белок және т. б. ... ... ... және брюссьль
орамжапырағында азотты заттар (4,8%) көп. ... ... ... ... ... көкөністерінің құрамына күкіртті белоктар
кіреді, бұл одан ... ... ... иісін түсіндіреді.
Орамжапырақ көкөністері Вь В1, В2, РР,Е, фоли ... ... ... ... ... ... ... қан аздық ауруының алдын
алуға ықпал ... ... ... ... ... ... ... және гастрит, асқазан язвасын емдейтін II витамині бар.
Ақ қауданды ... ... ... - ... ішінде кең таралған. Өны балғын түрде, аспаздықта, ашыту және
маринадту үшін қолданады. Ақ қауданды орамжапырақга 1-2,5% белок, ... 0,8% ... ... 70 мг % ... С витамин бар.
Пішіні бойынша олар домалақ, жазық, овал тәрізді және конус ... ... ... ... (0,7 кг), ... және ірі (4-8 кг) болады.
Жетілу мерзімі бойынша ерте, ортапіа және кеш ... ... ... ... ... ... ... борпылдақ, орташа
тығыздықты және орташа өлшемді болады. Оларды балғын ... ... ... ... Колхазница, Золотой гектар, Заря, Казачок сорттары
жатады. ... ... ... ... және ерте ... ... ... сақталады. Оларды балғын күйінде және ашыту, консервілеу
үшін ... ... ... ... Белорусская, Брауншвейдская,
Столичная жатады. Кеш пісетін сорттарының қаудандары ірі, басқа сорттарға
қарағанда құрамында қант ... көп. ... ... үшін және ... ... ... сақтау үшін қолданады. Оларға: Амагер, Зимовка, ... ... ... ... ... ... ақ қауданды
орамжапыраққа қарағанда күлгін-қызыл түсімен ерекшеленеді, оның ... ... ... Құрамында қант -4,7% , С витамині
60 мг %. Бұл орамжапырақ ... ... және ... ... ... ... ... қүйінде салат жасау үшін, сонымен қатар
маринадтау үшін ... Бұл ... ... үшін ... Кең
таралған сорттары: Каменная головка, Гако.
Савой орамжапырағы ақ қауданды орамжапырақтан қатпарлы ашық ... ... ... ... ... Бұл ... ... (3,3%) және минералды тұздар (1,6%) көбірек.
7
Кең тараған ... ... ... ... раняя. Балғын күйінде
қолданылады. Өңдеуге жарамсыз, себебі бұл кезде жағымсыз иісті ... ... ... ... ... және химиялық құрамы.
Орамжапырақтың кез-келген түрінің құрамында витаминдер кездеседі және
олар емдік қасиеттерімен ерекшеленеді. ... ... ... орта ... ... ... отырады. Күндізгі орташа 24 ºС
температурада орамжапырақтың құрғақ заттары құрамында 18% белок болса, ал
10 ºС температурада ... ... 14% ... 1
Орамжапырақтың химиялық құрамы және энергетикалық құндылығы.
|Орамжапырақ |Құрға|Құрамындағы ... ...... % |100г ... мг ... |
| ... | |қ ... |р | | ... ... |% | | |ық ... |
| | | | | ... | | | | |на |
| | ... ... |клетчатка |
| | |N |Р2О5 ... ... ... – жаз |14 – 16 см |КПП – 5 ... | ... ... – 2,2 |
| | ... | |
| | |10 – 12 см | |
| | ... ... | |
| | ... | ... ... ... ... |3 – 4 см |КПШ - 9 ... ... ... ... | ... ... себу ... аяғы |3,5 – 4,5 см |КПП – 9 ... ... басы ... өңдеу |КПГ – 2,2 |
| | | | ... ... себу |48 – 50 мың ... ... |КПШ - 9 ... |дана тонна |тереңдігі – 2,5 см| ... ... |3 рет ... |1 – ... |КПС – 4 ... ... ... кейін |КПІ – 3,8 |
|Тыңайтқыш ... |2 – 10 – 15 күн | ... | ... соң 100 кг | |
| | ... ... | |
| | |ал 3 – ... | |
| | ... 100 кг, | |
| | ... 150 | |
| | |кг, ... – 100 кг| ... ... ... ... аяғы |Өнімді жинау | ... | | | ... ... ... ... ... орамжапырақ – біздің елімізде ең кең тараған ... ол ... ... дақылдарының ішінен 50% көлемін алады. Орамжапырақ
жоғары өнімділігімен ... (70-90т 1га), ... ... қыс
мерзімінде ұзақ сақталып, қайта өңдеуге ... өте ... ... ... ... көп ... есеппен 40-50 мг – 100г) және қышқыл
сақтау кезінде де жойылмайды. Елімізде ... ... ... ... оның ... бөлігі арнаулы көкөніс қоймаларда сақталады.
Сақтау обьектісі ретінде орамжапырақтың ерекшеліктері.
Орамжапырақтың өнімді бөлігі (қауданы) ... ... ... тұрады,
сабақты бүршіктер (төбелігі басым) мен ... ... ... ... процесінің барысында қаудандардың әр бөлігінің
мерзімі бірдей ... өмір сүру ... ... ... басқарады.
Орамжапырақты жиып-теретін уақытта төбелік бүршік вегетациялық ... ... ... ... ... ... күйі болмайды.
өнімді жиып алғанна кейін (теплицада) өсуін тоқтатпайды, ... ... ... ... болу ... Қауданды төменгі температурада сақтау, төбелік
бүршіктің дефференциация процесінің аяқталуына алып келеді. Дефференциация
аяқталмағанша орамжапырақты шығыны көп емес ... ... ... ... процесі аяқталғаннан кейін, төбелік бүршікті репродуктивті
сақтау процесіне дайындау ... ... ... ... ... ... ... болып келеді. Көсеу сабақ ұзындығына қарай
бүршіктің ... ... ... ... ... ... ... сорттарының қазан және наурыз айлары
аралығындаға ішкі көсеу сабақтарының ұзаруы.
|Сорт ... ... ... ... |
| | |см |% ... |өте ... |0,25 |3,5 ... ... |0,40 |6,2 ... ... |0,28 |5,2 ... ... ... |0,85 |12,6 ... ... 0ºС болғанда Зимовка сортының сақталғыштығы
сәуір айының соңына қарай жарылған қаудан саны 1-2%, ... ... ... 4-7%, ал ... ... ... айында 7-9% болады.
Орамжапырақты сақтау кезіндегі жүретін биохимиялық процестер
мынадай: төбелік бүршік ояну процесіне ... ... ... ... ... – көп емес, РНҚ – 3-4 есе), азотты заттар арта түседі.
16
Сақталғыштығы жоғары сорттарда құрғақ зат мөлшері, витамин С, қант ... ... ... ... қатар орамжапырақты сақтағанда қоректік заттарды
пайдалану дәрежесі төмендейді. Қауданды морфологиялық зерттеу нәтижесінде
қоректік заттар ... ... ... одан әрі ... ... ... кезінде қаудандағы өсу нүктесіндегі ... ... ... ... заттардың жылжуы оңтайлы жағдайда пайда
болады. Мысалы, ... ... ... осы ... ... жақсы дамыған өсімдіктерді тамырымен суырып алып ... және ... ... Осы ... ... ... ... төбелігі стандартты көлем мен массаға жетеді.
Сақтаудың бастапқы ... ... Botrytis cinerea сұр ... ... ... зақымдамайды, ал соңына қарай зақымдану жеңіл
жүреді.
Жапырақтың төзімділігі әр ... ... ... жапырақ қанша
жақын орналасқан сайын, оның зақымдану дәрежесі соншалықты аз болады.
Әр түрлі сорттардың сұр күйе ауруымен ... ... ... ... ... болады. Оған жататындар кейбір ... ... ... ... кеш ... ... сорты сыртқы
жапырақтарда хлорофил дәндерінің мөлшері көп болғандықтан, ол сұр күйе
ауруына аз ... ... ... ... дәл осылай.
17
Ауруға аз шалдығу дәрежесі хлорофилл дәндеріне ғана емес, сонымен қатар
каротиноидтар, фенолды заттар, ... ... және тағы ... ... ... ... ... болады.
Орамжапырақты сақтау мерзімі ұзақ болған сайын пигментация саны
азаяды, сол ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы жоғары. Енді өніп
шыққан орамдапырақ 2-3 ºС суыққа төзімді ... ... ... -5ºС ... ... ... орамжапырақ сорты топырақта қыстап, 8-10 ºС суыққа
төзімді.
Салқын ауа-райы қауданда тумактардың пайда ... алып ... ...... ішкі ... ... шіри бастауын айтамыз
(2- сурет). Тумактың пайда ... ... ... әлсіз етіп қояды.
Төбелік бүршік -0,8; -1,5 ºС, ішкі ақ ... -2; -4 ºС, ал ... ... -5:-7 ºС де ... ... 3
Амагер орамжапырақ сортының қауданында тумактың пайда болуы.
Қауданы тығыз орналасқан орам жапырақ сортында тумактың пайда болуы
тез жүреді. Орта ... ... сорт ... - 2 ºС температурада 3,5-4
аптада, -3 ºС температурада 2 аптада, -4 ºС ... 1 ... ... ... -1 ºС ... тумак пайда болмайды, қаудан құрылысына
әсері шамалы болады.
Орамжапырақты сақтағыштығын ... ...... ... ... ... ... Сақтағыш қаудан құрылысы тығыз, тас
сияқты болып келеді. Қызыл қауданды орамжапырақ сортына Каменная головка
жатады. ... ... ... ... ... ... ... есептелінеді. Сонымен қатар қаудан бүрыштық кезектесуімен жуандығына
байланысты болады. Сақталғыш сорттардың қаудан тығыздығ 0,8-0,9 және ... ... емес ... 0,6-0,76 ... ... ... ішінде сақталғыштығы жоғары Зимовка,
Амагер, Подарок, Беларусская сорттары жатады.
Сақтау ... ... ... арналған ең қалайлы
температура -1 ºС, егер -1,5 ºС ... ... ... 0 ºС ... сақтауға болиайды.
Ауа ылғалдылығы орамжапырақ сақтағанда ... ... ... орамжапырақтың ылғал бөлгіштігі жоғары болып келеді. Қаудан
арасындағы ылғалдылық 97-98 % , ал ... ... 93-96% ... ... ... ... булану дәрежесі төмен болады. Сұр ... ... ... мақсатында мамандар ылғалдылық 90-95%
болған дұрыс деп кеңес ... ... ... ауа ... ... қаудан жақсы сақталған жағдайлар мәлім. ... ... ... ... ... құрғап қалады. Бірақ осы
сыртқы жапырақтар ішкі жапырақтарды бұзылудан сақтайды. Осы ... ... ... 1,5 есеге азаяды.
Орамжапырақты газды ортада сақтаудың ең басты ережесі ылғалдылық
орташа болуы тиісті. Полиэтилен қапшықтарда ... ... ... ... ... Сол себепті орамжапырақ ... ... ... ... орта есеппен 2-3% аспауы керек. Температура төмен ... СО2 ... ... ... ... болдырады.
Құрылымы ауыр саз және саздақ топырақтарда СО2 жетіспеуі байқалған.
Орамжапырақ бүршік ату фазасында сақтаудың ең қолайлы ... ºС ... ... ... ... ... ... бүршіктің пайда
болуы 0,5 ºС, ал Слава сортында бұл температура қолайсыз болып ... ... ... ... 1-1,5 ºС ... ... Ерте ... осы температурада сақталса, бүршік мерзімінен ерте ашылып
кетеді. Сол себепті оларды 0 ºС ... жөн, ал ... 1-1,5 ай ... 1-2 ºС көтереді.
Көсеу сабақтың арасын ылғалды құм немесе торфпен шайырып сақтайды.
Көсеу сабақты аналық дәуірінде полиэтиленді қаптағыштары бар ... ... беті ашық ... ең ... ... саналады.
Орамжапырақты аналық дәуіріндегі сақтау дәрежесі, ... ... ... және ... ... өте ... технологиясы. Орамжапырақты жинау кезінде арнаулы ... ... ... ... ... ... ... Қауданды бір біріне
параллель қатар етіп үйіп қояды, мұның себебі оны ... ... ... кезде ыңғайлы болуы үшін.
Қауданды салу және алу жұмыстарын өте ұқыпты жүргізу (қолдан қолға)
керек, қауданның ... ... ... ... ... ... қажет. Мысалы, Зимовка сортының сыртқы жапырақтары зақымданғанын ... ... ... ... қоюдан алдын сыртқы жапырақтарынан тазалап
орналастырады. Қауданды ыдыстарда тасымалдағанда (қорап, контейнерлерде)
жарақаттар аз болады.
19
Бірақ бұл ... ... көп ... жұмсалады.
Жинау кезінде механикалық зақым алған, зиянкестер зақымдаған ... ... ... сақтауға алынбайды. Аурулар түріне – слизистый
және сосудистый бактериоз, ... ... ... ... ...... ... ауруы болғандықтан аз
зерттелген. Көлемі 0,5-1,5 мм болатын ... ... түсі қою ... немесе
майда қара дақтар пайда болады. Ол бөлме ... ... ... ... ... ... және жоғарғы бөліктерінде пайда
болуы мүмкін.
Сурет 4
Орамжапырақтың нүктелік некрозбен зақымдалуы.
Нүктелік некроз топырақта азот мөлшері тым көп ... ... ... ... ... ... әсіресе некроз сақтау (зақымдану дәрежесі
40% жетуі мүмкін) кезінде көп таралады. ... ... ... қолайлы жағдай туады. әсіресе ... ... ... ... ... ... соң жақсы дамиды. ... ... ауру ... ... жүреді.
Ғылыми-зерттеу станциясының мәліметтері бойынша нүктелік ... ... емес ауру ... жатады. Дақтың құрамын зерттеуде ол тірі емес,
тек жапырақтың беткі қабатында (эпидермис және бірнеше қабат паренхимадан)
орналасып тұратындығы анықталды. Олар ... ... ... Ауру
зақымдаған жасушаның ішкі құрылысы өзгереді, ядроның пішіні бұзылады.
20
Ұзақ мерзімді сақтауға бізде негізінен аққаудаңды, ... ... және ... ... салынады.
Аққауданды және қызылқауданды орамжапырақ.
Аналық тұқымдар үшін оңтайлы температура - 0, азық-түліктік үшін -1 +
1, ауаның ылғалдылығы 90-95%.
Сақтауға салу үшін ... ... ... ... бір ... жасыл
жапырақтармен жабылған, механикалық ... ... ... алынады. Бір қоймаға аналық және ... ... ... ... картоп, тамыр жемістер және басқа өнімдерден
бөлек сақталады.
Аналық тұқымдарға ірі, берлік тамыр жүйелі, тығыз қаудандарды ... ... ... ... ... ... және кеш пісетн
сұрыптардың аналық тұқымдарының қаудандарын кесілген ... ... ... ... ... орташа қауданды алған жөн, себебі
қаудан көлемі ұсақ болса оны ... ... ... 5-7% ... ... қаудандар сақтаған кезде тез жарылып кетеді.
Қауданды тазалаған кезде ... ... ... ... 4-6 ... ... ... сақтағанда аралық интервалды ... ... Оның ... да ... (12-15 мм) ... ... ... орамжапырақты асты көтеріңкі
орналасқан бунттарда сақтаған жөн деп есептейді. ... ... ... қатарға көсеу сабағын жоғарыға қаратып ... да ... ... ... ... бұтақтарынан төсеніш
жасайды.
Орамжапырақ сақтайтын бунттарда вентиляция дәрежесі жоғары болуы
тиіс. Орамжапырақ сақталатын ... ... ... ... ... ... ауа ... тұрады. Қойма топырағы
борпылдақ, шамалы ылғалды болуы тиіс. Орамжапырақ 1-3 қабатпен көсеу ... ... ... ... ... қаудандарды траншеяларға
орналастырып, арасын топырақпен толтырады. әсіресе суыққа төзімді сорттарды
дәл ... ... ... Ең ... ереже қаудан жан-жақты қармен
бекітілуі ... Егер ... ... аз ... болса оларды
тазаламайды. Қаудандардың арасындағы қашықтық бірнеше см құрап, үстіне
10см қармен ... ... ... ... ... ... ені 2-4 м, ... 10м, биіктігі 1-1,5м болады. ... ... ... ... құрылымы күшті орамжапырақ сақтағыш қойманың сызба нұсқа
Соңғы уақытқа дейін табиғи желдету жүйесімен көлемі аз ... ... ... ... бұл ... түрі өте көп ... талап етеді.
Орамжапырақтарды ыдыстарда – ящиктерде, контейнерлерде сақтауға
болады. Бұл сақтау тәсілі кең ... ... ірі ... ... бұл жерде барлық процесс механизацияланған. Тағы
бір басқа түрі контейнерлерді мұздатқыштарда ... Бұл ... ... бір ... ... ... ... бірақ мұздатқыш пен ыдыстарға
кеткен ... өте ... ... ең ... ... түрі - ... және активті
желдеткіш жүйесі бар қойма, оның биіктігі 2,5-3м. Тек дуалға жақын ... ... ... ... жоғары сорттарды таңдап, шамалы
салқын және құрғақ ... ... ... ... жаңбырлы ауа-райында жиналған болса, қоймада
штабельдердің арасында орын ... ... екі ... ... штабельдерді екі жаққа бөліп қойған жөн, ұзындығы 4-8 м , көлемі 20-
40тонна болады. Бұл шара егер жеке бір ... ... ... ... шығарып тастауға ыңғайлы болуы үшін. Штабельдерді тығыз орналастырған
жағдайда бұл процесті жүргізу мүлдем мүмкін емес.
Қауданды жоғары ... ... ... ... азайтады және
қойма көлемін мейлінше тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Соңғы жылдары
желдеткіш ... ... ... ... ... ... ... (52 сурет).
Көктемге немесе жазға тұтынуға ... ... ... ... ... ... ... негізін құмды
төсеніш құралды сонымен қатар қауданды ескі ... ... ... болады. Оған қарды ТЗК-30 агрегатымен енгізіледі.
22
Қоймада үнемі ... ... ... ... жағдайын
үнемі бақылап тұру қажет. Сатуға дейін қауданды тазалауға болмайды, себебі
бұл аурудың дамуына жол береді. Ауру ... ... ... ... ... -1 -1,5 ºС ... қажет.
Сақтау кезінде кең тараған саңырауқұлақты (сұр және ақ күйе, фомоз)
және бактериялық (сосуд және ... ... ... ... ... күрес шаралары - ... ... ... ... егіс алқабынан жою). Саңырауқұлақты аурулар қатты
дамыған ... ... ... ... желдету арқылы ауа
ылғалдылығын ... ... ... ... ... ... ... және савой
орамжапырақтары (Вертю ... ақ ... ... ... ... ... ... құрамында құрғақ зат мөлшері жоғары, ал
қаудан тығыздығы төмен болып келеді. Ол суық ... ... ... ... ... -2 -3 ... орамжапырағы (Геркулес, Эрфутская сорты) суыққа төзімді
болып келеді, ақ қаудандарға қарағанда.
Кальраби орамжапырағы, оның ... ... ... ... ... ... жемісі сияқты бунттарда, траншеяларда, онша биік емес
қоймада ... Ең ... ...... арасын ылғалды құммен
толтыру.
Солтүстік аймақтарда орамжапырақтың ... ... бірі ол ... ... ... Оны ... ... (шілде), күзге қарай ірі
көлемді гүлдері пайда болады. Тек қана ... ... ... ... ... ... жерден суырып алады. Орамжапырақты ылғалды ... ... ... үстін сабан, опилка ... ... ... Температураны үстіңгі қабаты жұқалату арқылы басқарып отырады.
4-6 ºС ... ... ... 1,5-2 айда сатуға дайын
болады, ал 1-2 ºС ... 3-4 ... ... ... ... ... тауарлық сапасы төмендейді.
2.3 Орамжапырақты ашыту процесі.
Орамжапырақты ашыту – қайта ... ... бір ... Ұзақ ... пайдалы әрі емдік қасиеттерін жоғалтпай сақтауға мүмкіндік береді.
Ашыту технологиясы қиын емес, ежелгі дәуірден ... ... ... ... көпшілік сорттары жарамды болып
келеді. Бірақ ашытуға құрамында қант мөлшері жоғары және ... ... емес ... ... жөн. Қант ... шикізатта 4-5% төмен
болмағаны жөн.
Ашытуға арналған кеш және ... кеш ... ... поздняя,
Каширка, Белорусская, Слава жатады. Сонымен қатар Подарок, Амагер ... ... ... ... жаңа түрінде сақтаған дұрыс. Қауданы борпылдақ, жапырақтары
жасыл, ерте пісетін сорттарды ... ... ... себебі олардың
сапасы төмен болып шығады.
Аурумен немесе ... ... суық ... тым ... қаудандар ашытуға жарамсыз болып саналады. Орамжапырақты ... ұзақ ... ... ... ... ... температурада.
Себебі жоғары температурада қантың басым бөлігі тыныс алуға ... ... ... ... механизациялау.
Орамжапырақты қолмен үстел үстінде тазалайды. Қолданылатын астыңғы
тасымалдағыштар арқылы бункерге жібереді, одан толған сайын ... ... ... ... орамжапырақты жоғары тасымалдағыш арқылы ұсақтауға
жібереді. Ұсақталған орамжапырақ контейнерге салынып, таразыда өлшенеді .
Ұсақтағыш құрылғының ... ... ... Ол ... ... және тұз екенін есептеп отырады. Контейнер толғаннан соң арнаулы
тасымалдағыш көлікпен ... ... ... әдетте 2 контейнер
орналастырады, біріншісі тасымалданғанша, екіншісі толтырылып тұрады.
Орамжапырақ тазалайтын жұмысшылар санына қарай құрылғы 1 ... ... ... ... ... ал ... шығындары – 2 есеге азаяды.
әдетте кейбір өндіріс орындарында құрылғыны дошникке тікелей жалғап қояды.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... сызба нұсқасы:
1. ұсақтау құралы;
2. тазалау үстелі;
3. тазаланған қауданды тасымалдағыш;
4. қалдық тасымалдағыш;
5. қалдықтың бункері;
24
2.4 Орамжапырақты ашытуға арналған ыдыстар.
Орамжапырақ ағаш ... ... ... ... чан, ... сияқты
ыдыстарда ашытады. Көлемі үлкен ... ... ... ... ... жөн. ... тұрақты болуы ондағы жүріп жатқан
микро биологиалық процестерге тікелей байланысты.( ішкі ортада сүт ... ... ... жай ... ... ыдыс көлемі артқан сайын оны
қолдану экономикалық жағынан тиімді болып келеді.
Көп жылдық тәжірибеің мәліметтері бойынша ең ... ... ... ... тонна, бірақ ол көлем аймақтық ... ... ... ... байланысты өзгертіліп отырады. Ең кең тараған түрі – ағаш
дошниктер. Дошник терең бөшкеге ұқсас болып ... ... және ... 3 м және ... көп, ... ... ... бөлігі үлкейтілген
немесе цилиндр тәріздес. Емен, қайын, аққайын ағаштарынан дошник жасалып,
тереңдігі 0,3-0,5 м етіп ... ... ... ... сырты лакпен
боялып,сыртқы жағынан 30-50см. етіп лаймен ... ... ... ... ... ... бояумен бояиді. Қалған жерді асфальттады.
Заманауи дошниктердің түбін жер төлеге түсіріп ... ол оны ... ... және ... ... шандар көлемі дошникке ұқсас,
бірақ ... тік ... ... ... Ішкі ... оны А және Б ... қаптайды. Бастапқыда чанныңм ішкі бөқлігін құрғатып ... ... ... соң ... парафинді жалпақ бояғышпен ... ... ... ... ... оралған ыстық үтікпен жүргізеді. Сонда
парафин беті тегіс әрі ... ... ... әрі қолданылмаған дошниктің ішіне су толтырып құйып қояды, ол
суды 3-6 күнде бірнеше рет ауыстырады. Ең соңғы су ... ... ... ... тиіс.
1 тәулік бойы SO2 – мен чанды немесе дошникті қыздырады, қатынасы 1т
ыдысқа 50гр ... ... ... ... ... ... 150-200кг бөшкелерді қолданады.
Дайындық кезеңі бөшкені жуудан, (алдын онда балық т.б. ... ... ... және SO2 ... тұрады. Қазігі уақытта парафин орнына
жуандығы 150-200мк полиэтилен ... жүр. ... ... ... орамжапырақ көлемі 1-3л банкілерге салынады немесе көлемі үлкен
емес полиэтилен пакеттерге орналастырылады.
Орамжапырақ ашыту ... ... ... ... ... ... қауданды тазалау;
2) көсеу сабақты қырқып алу немесе ұсақтау;
3) орамжапырақты ұсақтау немесе майдалап турау;
4) сәбізді жуу, тазалау және ... өзге ... ... ... ... ... ... немесе бөшкеге салып тығыздау;
25
7) ашыту және сақтау шарттарын бақылау;
8) тасымалдау ыдыстарға салу.
Тазалауды қолмен жасайды. ... ... ... ... ... ... ... тастайды. Сонымен қатар
суық шалған қатты жапырақтардан арылады. ... ... ... болған сайын,
оны тазалағанда қалдықтар аз шығады. Бірақ тазаланғаннан соң ... ... ... жоғалтады. Ал сонымен қатар қант және С дәрумені
бар аймақтарды алып ... тура ... Сол ... ... ... түбімен
кесіп тастамай, оны 4-8 бөлікке бөледі.
Дайындалған қаудан өнімділігі жоғары ... ... ... ... №657 ... ... ... өнімділігі 8-
10м/сағ. жетеді. Орамжапырақты 11 дискілі 18 бұрышты орналасқан тармақтар
түрінде ұсақтайды.
Сурет 7
Орамжапырақты турағыш немесе ұсақтағыш ... ... ... ені 5мм, ... 3 мм, ұзындығы әр
түрлі, әдетте 12х12мм болады.орамжапырақты ұсақтап ... ... ... ... ... Орамжапырақ сияқты осы құрылғыда сәбізді майдалайды.
Сәбіздің жуандығы 3мм, ұзындығы немесе диаметрі ... лавр ... ... ... ... ... Тұзды елегіштен өткізеді.
Барлық құрамдас бөліктерін салып жақсылап ... ... ... 3% ... 1,8-2% тұз. ... кезінде шамалы қышқылды
орташа көлемді (8%) алма, тмин (ұрықтары) 0,5кг 1т орамжапыраққа оны тұзбен
араластырып ... ең ... ... ... ... жөн. ... ... жуылған
орамжапырақ жапырақтарын төсеп шығады. Дошникті тығыздап толтырады, оны
қатаң түрде жоғарыда аталған ... ... ... ... ... соң арнаулы ағаштан жасалған тұтқасы ... ... ... ... ... ... 1 тонна
орамжапыраққа 70-100 кг таспен бастырып қояды.
Ірі көлемді дошниктерді ... ... соң ... ... ... ... ... матамен жауып, үстінен ... ... ... бұрап қояды. Орамжапырақ суы 1 тәулік ішінде ... Суы ... ... ... ... ... ... қолданылады да вакуум – нығыздағыш арқылы
жасалады.
Орамжапырақ толығымен суы ... соң ашу ... ... суы газьен аралас болады, кейіннен ақшыл ... ... ... байланысты ашу 10-30 күн болады. Өте жылдам ашу (6 ... ºС ... ... ... орамжапырақ ашып кетеді. Баяу жүретін ашу
процесі (30 ... 10 ºС ... ... ... ... Ең ... ... 16-20 ºС, ашу 8-12 күнде аяқталады.
Ашу ... ... ... алып ... керек, себебі ол күйеге айналып
кетуі мүмкін.
Көбінесе сүт қышқылды бактерияларды алдын-ала көбейтеді. Ол үшін 3-
4 кг ... 50л суда ... ... 30-35 ºС ... ... ... суын қосып 3 тәулік 25 ºС температурада ұстайды. Алынған өнімді
10 тонна орамжапырақ үстінен құяды, бұл ... 1% ... ... ... қайта өңдеудің экономикалық тиімділігі
|Орамжапырақ |Шикізат |Кеткен ... ... ... пайда |
|түрлері |мөлшері, |шығындар |түскен жалпы|сатылу ... тг |
| |кг ... ... ... | |
| | |тг | |тг | ... |400 |200000 |500000 |150 |300000 ... ... | | | | ... |250 |150000 |350000 |160 |200000 ... | | | | | ... |350 |170000 |340000 |170 |170000 ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... оны бүтіндей
дошникке салып, арасына ұсақталған орамжапырақпен қабаттап орналастырады.
Басқа да тәсілі бар: ... ... ... ... ... жапырақтарын жауып, қақпаған болтпен бұрап қояды. ... тұз ... ... ... аз ... ... (2 тәулік). Провансаль
орамжапырақтарының арасына
маринад ... ... ... ... ... ... ... көкөністер
мен жидектер қосылады.
Орамжапырақты тазалау кезінде жалпы көлемнен 8%, ал ашу ... ... Ең ... тәсілмен жасалған ашыту технологиясында 1089 кг
орамжапырақ, 30кг сәбіз, 17 кг тұз кетеді екен.
I ... ... ... тұз ... 1,2-2%, ... II ... ... тұз 2,5%, қышқылдылығы 2% болуы тиіс.
Дұрыс ашытылған орамжапырақта С дәрумені сақталып, оның мөлшері 20-35 ... ... соң ... 0 ºС ... төмендетеді. Қазіргі
кезде дошниктерді жертөледе немесе мұздатқыштарда сақтайды.
Сатудан алдын ... ... ... ... ... ... алып тастайды, үстінен суын құйып бөшкенің аузын мықтап
жауып ... ... ... ... 1-3л ... банкілер кеңінен
қолданылып жүр.
Кей ... ... ... ... ... түске боялуы
байқалады. Бұл ашытқыштың құрамында Torula қызыл пигментінің ... ... ... 4 ... ... ... ... сапасына байланысты әр
түрлі деңгейде ... ... ... таза ... да әр ... ... Орамжапырақтың «Зимовка 1474» сортын сақтағанда кететін
шығын 20 000 оның 95 % таза сақталған өнімді 50 ... ... ... ... таза ... 27 500 ... ... 611» кеткен шығын
20 000, қоймада 100%-і сақталды. 50 ... ... таза ... 30 000 тенге
таптым. «Белорусская» сортына кеткен шығын 17 000 98,5 ... ... ... ... болуына байланысты 40 тенгеден сатып, таза ... ... ... ... 1305» ... ... сақтағанда 18 000 тенге
шығын кетті, 96 пайызы жақсы ... таза ... 20 400 ... болды. Маған
«Амагер 611» сортын егіп, қоймада сақтау тиімді болды.
29
Қорытынды
1. Қорыта келгенде, еліміздің көптеген аудандарымен облыстарында ... ... ... ... мол болғандықтан, басқа жыл мерзімінде
көкөністерді қоймаларда сақтап ... ... ... ... ... ... ... сақтау
экономикалық жағынан шығынды азайтады. Табиғи желдету ... ... ... ... кету процесін тудырмайды. Үдемелі желдету ... ... ... ... жүйесі, мұздату және тоңазыту бұл халқымызды жыл бойы
көкөністердің дәмі мен хош иісі ... ... емес сол ... ... етіп ... Орамжапырақтарды көптеген ыдыстарда сақтау арқылы олардың құнды
азықтық, адам ... ... ... ... сақтап қалуымыз керек.
Ондай мүмкіндіктерді біз тек экономикалық жағынан тиімді ... ... ... қол ... ... ... көкөніс және басқа да дақыл өнімдерін тиімді
қалдықсыз ... үшін ... ... ... Ол үшін ... ... да ... сақтау және қайта өңдеу технологиялары мен техникаларын
ойлап табуымыз керек. Өйткені адамның салауатты өмір ... ... үшін ... ... ... ... ... етілуі тиіс.
30
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Г.И. Тараканов,В.Д.Мухин,К.А. Шуин «Овощеводство»
М. «КолосС» 2003 г.
2.Ә.Ә. Әуезов,Т.А. ... ... ... ... ... ... ... В.П., Рубцов М.И. «Овощеводство» М.
Агропромиздат 1985г.
4. Андреев В.М., ... В.М. ... по ... М. ... ... Қ.Ш. ... шаруашылық өнімдерін өндіру технологиясы. Алматы
1994ж
6. Сулейменова Н.Ш., Әуезов Ә.Ә., ... Қ.Н. ... ... 2005ж
7. Научные основы и рекомендации по применению удобрений в Казахстане.
Алматы, 1982г
8. Ерлепесов М.Н., Турешев О.Т. ... ... ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«ормандарға антропогенді әсер»6 бет
Аймақтардың оптимальды ормандылығы10 бет
Ауыл және орман шаруашылықтары үшін машиналар мен жабдықтарды жөндеу және техникалық қызмет көрсету18 бет
Долон филиалындағы орман зиянкестері және ауруларымен белсенді күрес шаралары75 бет
Дүние жүзінің орман ресурстары21 бет
Дүниежүзінің орман өнеркісібі4 бет
Екпе ормандарға топырақ өңдеу5 бет
Жапырақты орман ағаштарының зиянкес жәндіктерінің түрлері және келтіретін зияны66 бет
Нарманбет Орманбетұлы - Арқаның ақиық ақыны18 бет
Нарынқол орман және жануарлар дүниесін қорғау50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь