Стратегиялық жоспарлау: жалпы сипаттама және оның маңызы


М а з м ұ н ы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3бет

І ТАРАУ. Стратегияның мәні мен мағынасы.
1.1. Стратегия түсінігі мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4.5бет
1.2. Қазақстанның стратегиялық жоспары және экономикалық өсу мүкіндігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.8бет

ІІ ТАРАУ. Экономиканы тиімді басқару және дамыту.
2.1. Қазақстан экономикасын көтерудегі энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9.11бет
2.2. Ирфрақұрылым, көлік және байланыс ... ... ... ... ... ... ... 12.13бет

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14бет

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15бет
Кіріспе

Әрбір мемлекет өзінің дамуы және әлемдік аренада өзінің орныны қалыптастыруы алдына қойған мақсатына байланысты. Мемлекеттің мақсаты ретінде бүгінгі таңда ұзақ, орта, қысқа мерзімді даму жоспарлары арқасында жүзеге асырылып отырылады. Сондай ұзақ жылдық даму жоспары ретінде стратагиялық жоспарды атауға болады.
Біздің мемлекетімізде Президенттің бастамасымен 1997 жылы «ҚАЗАҚСТАН 2030» даму стратегиясы қабылданды. Бұл ұзақ жылдық бағдарламада Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстанды 2030 жылы дамыған өркениетті мемлекеттердің арасандаға басты мемлекет ретінде көргісі келетінін атап көрсетті.
Жалпы Қазақстанның бұл даму стратегиясы негізігі жеті басымдық арқылы жүзеге асырылады. Оларға:
1. Ұлттық қауіпсіздік;
2. Ішкі саяси тұрақтылық пен қоғамның топтасуы;
3. экономикалық өсу;
4. Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты;
5. Энергетика ресурстары;
6. Инфрақұрылым, әсіресе, көлік және байланыс;
7. Кәсіпқой мемлекет құру.
Сондай-ақ даму стратегиясын жүзеге асыру негізгі қабылданған үш жылдық, бес жылдық, он жылдық даму бағдарламалары арқылы жүзеге асырылып отырылады.
Тақырыптың қызықтылығы, Қазақстанның дамуы үшін маңызды саналатын 2030 жылға дейін даму сратегиясын талдау арқылы оның негізгі экономикалық мақсаттарын ашу және танып білу.
Тақырыптың актуалдығы. Қазақстанның қазіргі күнде атқарып жатқан қызметтері осы даму стратегиясына негізделіп жүргізіледі. Мемлекеттің
Пайдаланылған әдебиеттер


1. Н.Ә. Назарбаев. Қазақстан 2030. Білім баспасы 1998 жыл.

2. Назарбаев Н.А. Стратегия ресурсосбережения и переход к рынку. — М., 1993.

3. Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы. Алматы 2000.

4. Назарбаев Н.А. Стратегия становления и развития Казахстана как суверенного государства. Алматы 1998.

5. Ашимбаев Т.А. Экономика Казахстана. Алматы 1997.

6. Қазақстан Республикасының Президентінің 2004 жылғы 19 наурыздағы халыққа жолдау.

7. Есимов А.С. Стратегическое развитие экономики Казахстана // Саясат-Политика, 1998, №3

8. Байкенова С.М. Сратегия как объект управления // Саясат-Политика, 2001, №5.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




Стратегиялық жоспарлау: жалпы сипаттама және оның маңызы

М а з м ұ н ы

Кіріспе---------------------------- ----------------------------------- ------
-------------3бет

І ТАРАУ. Стратегияның мәні мен мағынасы.
1.1. Стратегия түсінігі мен мәні------------------------------- ------------
-4-5бет
1.2. Қазақстанның стратегиялық жоспары және экономикалық өсу мүкіндігі---
----------------------------------- ------------------------------6-8бе т

ІІ ТАРАУ. Экономиканы тиімді басқару және дамыту.
2.1. Қазақстан экономикасын көтерудегі энергетикалық ресурстарды тиімді
пайдалану-------------------------- ------------------------------9-11б ет
2.2. Ирфрақұрылым, көлік және байланыс--------------------------- -12-13бет

Қорытынды ----------------------------------- -------------------------------
------14бет

Пайдаланылған әдебиеттер------------------------- ---------------------------
-15бет

Кіріспе

Әрбір мемлекет өзінің дамуы және әлемдік аренада өзінің орныны
қалыптастыруы алдына қойған мақсатына байланысты. Мемлекеттің мақсаты
ретінде бүгінгі таңда ұзақ, орта, қысқа мерзімді даму жоспарлары арқасында
жүзеге асырылып отырылады. Сондай ұзақ жылдық даму жоспары ретінде
стратагиялық жоспарды атауға болады.
Біздің мемлекетімізде Президенттің бастамасымен 1997 жылы ҚАЗАҚСТАН 2030
даму стратегиясы қабылданды. Бұл ұзақ жылдық бағдарламада Қазақстан
Республикасының Президенті Қазақстанды 2030 жылы дамыған өркениетті
мемлекеттердің арасандаға басты мемлекет ретінде көргісі келетінін атап
көрсетті.
Жалпы Қазақстанның бұл даму стратегиясы негізігі жеті басымдық арқылы
жүзеге асырылады. Оларға:
1. Ұлттық қауіпсіздік;
2. Ішкі саяси тұрақтылық пен қоғамның топтасуы;
3. экономикалық өсу;
4. Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты;
5. Энергетика ресурстары;
6. Инфрақұрылым, әсіресе, көлік және байланыс;
7. Кәсіпқой мемлекет құру.
Сондай-ақ даму стратегиясын жүзеге асыру негізгі қабылданған үш жылдық, бес
жылдық, он жылдық даму бағдарламалары арқылы жүзеге асырылып отырылады.
Тақырыптың қызықтылығы, Қазақстанның дамуы үшін маңызды саналатын 2030
жылға дейін даму сратегиясын талдау арқылы оның негізгі экономикалық
мақсаттарын ашу және танып білу.
Тақырыптың актуалдығы. Қазақстанның қазіргі күнде атқарып жатқан қызметтері
осы даму стратегиясына негізделіп жүргізіледі. Мемлекеттің дамуындағы бұл
стратегияның орны ерекше және маңызды болып саналуы тақырыптың бүгінгі
таңдағы маңыздылығын арттыры түседі.
Қзақстанның дамуы үшін бұл қабылданған стартегияның менің ойымша маңызы
зор. Себебі біздің әсем мемлекетіміздің дамуына және мақсаттарын
айқындауына ең қажетті осы стратегия болып табылады. Себебі бұл стартегияда
қарастырылған әрбір басымдылыққа ие бағыттар экономиканың өсуіне, халықты
өркениеттілікке жеткізуге, жалпы Қазақстанды алдыңғы қатарлы елдердің
қатарынан көруімізге зор ықпалын тигізеді.

І ТАРАУ. Стратегияның мәні мен мағынасы.
1. Стратегия түсінігі мен мәні.
Көп жылдардан бері әскери басшылар стратегия терминін қолданып келеді.
Стратегия гректің — генерал өнері деген сөзінен шыққан. Стратегия
термині осы уақытқа дейін жарыс, бәсеке мағынасында қолданылып келгенімен,
қазіргі кезде бұл атау кәсіпорын қызметінің жалпы концепциясын білдіреді.
Стратегия дегеніміз — мемлекеттің міндетті ісін орындауды және мақсатына
жетуді қамтамасыз ететін жан-жақты жоспарлар жиынтығы болып саналады.
Стратегиялық жоспарлау дегеніміз — басшы қабылдаған шешімдер мен әрекеттер
жиынтығы, сол арқылы мемлекетті (ұйымды) өз мақсатына жету үшін басшы
арнайы стратегияны іздейді.
Стратегиялық жоспарлау мемлекеттің дамуы үшін шешім қабылдауға қажетті
құрал болып саналады. Оның басты міндеті — мемлекетте жаңадан енгізілген
жоспарларды жеткілікті дәрежеде қамтамасыз ету.
Стратегиялық жоспарлаудың өзіндік белгілері төмендегідей:
1) стратегияны көпшілік жағдайда жоғарғы басшылар тұжырымдайды,
және жасайды, алайда оны жүзеге асыруға басқарудың барлық
деңгейлерінің қатысуы көзделеді;
2) стратегиялық жоспар жеке бір ұйымға ғана емес, бүкіл бір
мемлекеттің даму болашағы үшін де жасалады;
3) стратегиялық жоспар көлемді зерттеулермен және нақты деректермен
негізделуі тиіс;
4) стартегиялық жоспар мемлекеттің айқындылығын, дербестілігін
білдіреді;
5) стратегиялық жоспарды жасағанда, ұзақ уақыт бойы тұтастығын
сақтаумен қоса, қажет болған жағдайда жетілдіруді және қайта
бағыттауды жүзеге асыратындай икемді болуы керек.
Жалпы стратегиялық жоспарды бағдарлама ретінде қарстыру қажет, сонда
ғанаұзақ уақыт бойы мемлекеттің қызметін бағыттауға, әрі қажет болған
жағдайда өзгертуге болады.

Стратегия уақыт мерзімі бойынша ұзақ, орта, қысқа мерзімді болып бөлінеді.
Қысқа мерзімді стратегия немесе оперативті стратегия бір жылға дейінгі
мерзімге жасалады. Бұл стратегия мемлекеттің бюджетін белгілеуде маңызды
орынға ие. Өйткені әрбір жылда мемлекет өзінің бюджетін белгілеп отырады,
яғни бұл жерде бюджетке түскен қаржыны нақтылы мақсаттарға тиімді жұмсалуын
көздеп және оны бақылау арқылы жүргізіліп отырады.
Орта мерзімді стратегия бір жылдан үш жылғадейінгі мерзімге құрылыды.
Бұндай стратегияның құрылу мақсаты тұралап қалған салаларды дамытуға және
ұзақ мерзімді стратегияға жету жолдарын анықтауға мүмкіндік береді.
Мысалыға, Қазақстанның 2003 жылдан 2005 жылға дейінгі ауылды дамыту
бағдарламасын айтуға болады.
Ұзақ мерзімді стратегия ретінде бес жылдан жоғары мерзімге жасалған
стратегияны айтады. Бұндай стратегия жалпы мемлекеттің дамуы үшін жасалады,
және белгілі бір бағдарламалар құру аорқылы жүзеге асырылады. Мысалы,
Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын жатқызуға болады.
Енді, Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясына тоқталамыз.
Осыдан 40 жыл бұрын Сингапур өз тәуелсіздігін алған кезде, жан басына
шаққанда 200 долларға жетпес табысы бар әлемдегі ең кедей елдердің бірі
еді. Бүгінгі таңда сингапурлықтардың жан басына шаққанда 20 мың доллардан
асатын табысы бар мемлекет болып табылады.
Өзінің халқы этникалық құрамы жөнінен және басқа да көптеген параметрлері
бойынша бізге ұқсас ел, Малайзия да 20 жылға жетпейтін уақыт ішінде өз
азаматтарының өмір сүру деңгейін 10 есеге арттыруға қол жеткізген. Осындай
табыстарының нәтижесінде бұл елдер әлемде Азия Жолбпрыстары ретінде танылып
отыр.
Осы елдердің тәжірбиесі көре отырып Қазақстанның да осындай ұқсастықтары
мен көптеген артықшылықтарының арқасында 2030 жылға дейін даму стратегиясын
жасады. 2030 жылға қарай Қазақстан Орталақ Азияның Барысына айналады және
өзге дамушы елдер үшін үлгі болады деп Қазақстан Республикасының Президенті
атап көрсетті.
Дегенмен, 2030 жылғы Қазақстан өзінен-өзі пайда болмайды. Оны біз өз
қалауымызбен және табысқа жетуге талпынған ерік-жігеріміз арқылы
тұрғызамыз.
Егер біз осы мүмкіндікті сәтімен пайдалана алмасақ, егер біз болашағымызға
жоспар құрмай және бүгінгі күні нақты іс-қимылдарды іске асырмай, күндер
мен апталарды уысымыздан шығарып алсақ, егер сәтсіздікке ұшырасақ, онда
өзімізден басқа ешкімге кінә арат алмаймыз — деген ел Президентінің сөзі
әрбір қазақстандықты ос даму стратегиясына жетпей қоймаймыз және дами
үстіне дами түсеміз деген түсінік қалыптастырады.

2.2. Қазақстанның стратегиялық жоспары және экономикалық өсу мүкіндігі.
Қазақстан экономикасының өсуі үшін негізгі басымдықтың бірі болып
саналатын экономикалық өсу маңызды орын алып даму стратегиясының негізгі
жеті басымдығының ішіндегі бүгін де ертең де өз мәнін жоймайтын
бағдарламалардың бірі болып саналады.
Экономикалық өсу шетел инвестицияларының деңгейі жоғары және шағын, орта
бизнестің барлық жерде қолдау негізінде отандық жеке меншік секторын дамыту
мен бірге дамыған нарықтық экономикаға негізделінеді.
Қазақстанның ұзақ мерзімді болжауында пайда болатын жағдайларға тез
қалыптасуға қабілеті бар шағын және орта кәсіпорындарында ЖІӨ-нің (жалпы
ішкі өнім) 40-50 пайызын өндірілуі қажет.
Экономикалық өсуге қол жеткізу үшін экономикалық саясаттың келесідей он
негізгі қағидаларын сақтау керек:
1. Мемлекеттің экономикаға араласуының шектеулі болуы. Мемлекеттің
міндетті шағын және орта бизнесті белсенді қолдай отырып,нарықтық
ережелерді құру оларды сақтауды қамтамасыз ету. Бірақ та, өтпелі
кезеңде, нарық әлі дами қоймағандықтанмемлекеттің экономикаға
араласуының рөлі қажетті деңгейде болған жөн. Сондықтан жақын
келешекте мемлекет нарықтық қатынастардың құқықтық және нормативтік
базасын құруға, монополияға қарсы күресуде сенімді шаралар жүргізуге,
инфроқұрылымды дамытуды қамтамасыз етуге белсенді қатысқаны тиімді
саналады.
2. Инфляцияны, бюджет тапшылығын төмендету жолымен, Ұлттық валюта
жағдайын және қорланудың жоғарғы нормасы негізінде макроэкономиканы
тұрақтандыру.
3. Бағаны нарықтандыру, бұл Қазақстанда қазіргі күнде аяқталған процестер
қатарына жатқызылады.
4. Жеке меншік институттарын жерге деген құқықтың, сондай-ақ меншік
құқықтарын және келісім-шарттардың орындалуын қорғайтын заң жүйесін
құрудың есебінен нығайту.
5. Кәсіпорынды жекешелендіру. Бұл процесте қазіргі күнде негізінен
аяқталған болып есептеледі. Бірақ та, енді акциялардың айналымы
процесін дәл реттеу және стратегиялық сипаттағы кәсіпорындарда
акциялардың мемлекеттік пакеттерін орынды және тиімді пайдалану қажет.
6. Ашық экономика және еркін сауда құру. Бұл жағдайда, біздің ұлттық
қарызымызды қамтамасыз ету жас әрі әлсіз екендігін ескеруіміз қажет,
сондықтан оны қорғау және нығайту мемлекеттің негізгі әрі басты
міндеттерінің бірі болып табылады.
7. Өзіміздің энергетикалық және өзге де табиғи ресурстарымызды игеруді
жалғастыру. Оның мақсаты — экспорттан экономиканың өрлеуімен қатар
елдің саяси тұрақтылығына, сондай-ақ оның ұлттық қауіпсіздігін
қамтамасыз етуге жәрдесдесетін жоғары деңгейде табыс алу.
8. Шетел инвестицияларын тиісінше қорғау. Қазақстанға тартылған шетел
инвестицияларының көлемі мен сапасы бойынша басты орынға шығуы үшін
нақты іс-қимыл мен тиімді шаралар қажет. Шетел инвестициялары
негізінентабиғи ресурстарды игеруге, инфрақұрылымды дамытуға,
аймақаралық ірі көлік және информациялық орталықтар салуға жұмсалады.
Бұл болса өз кезегінде экономикалық өсуді, әлеуметтік өрісті дамытуды,
және Қазақстанның халықаралық қоғамдарға интеграциялануын қамтамасыз
етеді.
9. Дүниежүзілік тәжірбиеден туындап отырған Қазақстан үшін технологиялық
стратегияны қалыптастыру. Бұл қағида еңбекті қажет ететін өндірістен
капиталды, технология мен ғылымды қажет ететін өндірістерге бет бұруды
көздейді.
Бірақ та, жақын арада Қазақстанда мұнай-газ көлемі едәуір өсе түсуде
және қазбалар шығаратын өнеркәсіптің көлемі де арта түсуде. Сондықтан тек
шикізетқа бағдарланған ел болып қалмауымыз үшін жеңіл және тамақ
өнеркәсібін, инфрақұрылымды, өңдеу салаларын, машина жасаудың жекелеген
шағын салаларын, қызмет көрсету саласын, туризімді дамытуды қолға алу
қажет.
10. Өндірісті диверсификациялау. Қазіргі кезде Қазақстандық шикі заттардан
басқа өнімдер әлем нарығында бәсекелестікке қабілеттілігі жоқ, осының
нәтижесінде республиканың шикізат құрылымды өндіріске құлдырауда. Сондықтан
мемлекет диверсификацияның пәрменді индустриялдық саясатына кірісіп,
назарды макро- деңгейге аударуға тиіс.
Бастапқы нөлдік кезеңде (1998-2000 ж.ж.) экономикалық өсу келесі
бағыттарда жүргізілді:
• Қатаң монетарлық саясатты үздіксіз жүргізу. Инфляция деңгейін 1998
жылғы 10 пайыздан, 2000 жылы 5 пайыздан асырмау шаралары көзделді;
• Еліміздің жаппай инвестициялық жағдайын жақсарту үшін заң шығару
жетілдірілді;
• Шетел инвестицияларын белсенді тарту, оларды көлемді және нәтижелілігі
туралы халыққа баяндап отыру көзделді.
Ал қазіргі күнде Қазақстан стратегиялық бағдарламаның бірінші кезеңінде
(2001-2010 ж.ж.) тұр. Бұл кезеңде келесідей мақсаттарды жүзеге асыру
көзделген:
• Бес жылдық ауылды дамыту жоспарын белгілеу және ауыл тұрғындарының
әлеуметтік жағдайын көтеру;
• Жеке меншіктің, яғни жерге деген жеке меншік проблемасын шешу;
• Тұрғын мәселесін шешу мен кедейлікпен күрес шараларын бекіту;
• Қазақстанда әлеуметтік жағынан жоғары орта топ деңгейін қалыптастыру;
• Зенетақ, жалақы мөлшерін үнемі мемлекеттік бюджетті көтеру арқылы
өсіріп отыру;
• Шетел инвестицияларын тиімді пайдалану және өндірістік орындарды
көбейту мен қатар экспортқа бәсекелік қабілеттілігі жоғары өнім
шығару;
• Дүниежүзілік сауда ұйымына мүшелікке ену.
Соңғы жылдары Қазақстанда мароэкономикалық тұрақтануы байқалуда. Бұл
мемлекеттің бюджетнің тапшылығын қысқарту мен қатал монетарлық саясатты
дәйекті жүргізудің арқасында қол жеткізілді.
Егер инфляция шектен тыс асып кетсе, ұлттық валютаның бағамы экономиканың
жалпы жағдайы мен көзделіп отырған стратегиялық ұмтылыстарға сай келмесе,
ал өсім қойылымдары нақты сектор үшін жоғары болып, оған қол жеткізу мүмкін
болмай қалса немесе нақты сипатында теріс болып отырса, алға қойған
мақсаттардың іке асу мүмкіндігі тарылады.
Қазіргі таңда Қазақстанда инфляция тұрақты деңгейге түсіп, елдің
стратегиялық күшті экономикалық ілгерілеуге бағыттауына септігін тигізуде.
Бұл орайда Қазақстан үшін экономиканың нақты секторына, оны сауықтыруға,
фискальды және монетарлық қатң шектеулер жағдайындағы өсу мен күшті
әлеуметтік саясатқа басты назар аудару қажет.
Жеке меншік тнституттары жерге деген құқықтың, сондай-ақ меншік
құқықтарын және келісім-шарттардың орындалуын қорғайтын заң жүйесін құрудың
есебінен нығайту көзделген.
2010 жылға дейінгі бірінші кезеңде өз мүмкіндіктері мен бәсекелестік
қабілеті тұрғысынан келешегі бар еңбекті қажет ететін салаларға көңіл
бөлуді қажет етеді.
Бұл басымдық тәртібімен айтар болсақ — ауыл шаруашылығы, орман және ағаш
өңдеу өнеркәсібі, жеңіл және тамақ өнеркәсібі, туризм, тұрғын үй құрылысы
және инфрақұрылымды жақсарту көзделген. Осы салаларды дамыту арқылы
қазақстан экономикасының құрылымдық мәселелері ғана емес, жұмыспен қамту
және кедейлікпен күрес мәселелерін де шешуге мүмкіндік береді. Бұлар
қазіргі таңдағы ерекше маңызды проблемалардың бірі.
Экономикалық өсудің Қазақстан экономикасы үшін маңызды екені баршамызға
аян. Қарқында экономика болмайынша халықтың әлеуметтік мәселелерін
қаржыландыру, қоғамды жемқорлық пен қымыскерліктен қорғау мүмкін емес.
Сондықтан да бұл басымдық бүгін де, ертең де өз құнын жоймайтын маңызды
басымдықтардың бірі болып қала береді.

ІІ ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Стратегиялық жоспарлау
Стратегиялық жоспарлаудың талдау сатысы және оның маңызы
Стратегиялық жоспарлау бойынша дәрістер
Адам ресурсындағы стратегиялық жоспарлау
Стратегиялық жоспарлау мәні
Стратегиялық жоспарлау үдерісі
Стратегиялық жоспарлау негізі
Маркетингтегі стратегиялық жоспарлау
Әлеуметтік - экономикалық стратегиялық жоспарлау
Стратегиялық жоспарлау туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь