Тəрбие құралы – əлеуметтік орта

Жоспары
1. Отбасы . педагогикалық қатынас субъекті
2. Мектеп ұжымы
3. Балалар жəне жасөспірімдер бірлестіктері
        
        Тəрбие құралы – əлеуметтік орта
Жоспары
1. Отбасы – педагогикалық қатынас ... ... ... Балалар жəне жасөспірімдер бірлестіктері
1. Отбасы – педагогикалық қатынас ... ... пен ... ... тəрбие мекемелері, балалар жəне
жасөспірімдер бірлестіктері, көше, бұқаралық ақпарат құралдары – бұлардың
бəрі де ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Отбасы айтқанына көндіріп тəрбиелейді; мектеп оңтайлы қылық,
дұрыс көзқарас қалыптастыруға ұмтылады; балалар мен жеткіншектер ... ... ... ал көше ... отбасы, мектеп, əрқилы
бірлестік топтар бере алмағандардың орнын толтырады. Бала осы ... өз ... ... ... болса, сонысын таңдайды, соның ықпал
тəуелділігінде болады.
Осыдан тəрбие ... ... ... құрылымдардың өзара қатынастарымен
бірлікте қарастырылады.
Бала үшін отбасы – ең алғашқы да аса белсенді тұлғалық қалыптасу көзі.
Осыдан ... ... ... ... ... ... тұлға микроэлементіне бастау беріп, оның барша
өмірінің негізгі сипатын қалайды.
Отбасы ... ... ... ... өндіру (репродуктивті) –ұрпақ келтіру (тек жалғастыру тума
əрекеті, перзентті болу, оларды ... жəне ... ... ... экономикалық, (ортақ шаруашылық жəне қаржы пайдалану,
еңбекке жарамсыздарға ... жəне ... ... қамсыздандыру);
- тəрбиелеу (отбасы, оның əрбір мүшесінің тұлғалық ... ... ... ... өз ... ... ықпал жасап баруы; өмірлік
тəжірибе, инабаттылық тəртіптері мен адамгершілік құндылықтарға баулу);
- қарым-қатынас құру ...... ... ... ... ... ... жанұялармен, əлеуметтік топтармен байланысын
ұйымдастыру);
- қайта қалыпқа келу ... – бос ... ... ... ... ... ... күш-қуатын, денсаулығын қайта
тіктеу шараларын қамтамасыз ету).
Отбасы тəрбиелік қызметтерінің іске асуы оның ұлттық ерекшеліктеріне,
əлеуметтік –мəдени салт-дəстүрлеріне жəне ол ... ... тəн ... ... ... ... ... маңызға ие жалпыға ... ... ... ... ... ... балаға болатын үздіксіз де
тұрақты ... ... ... ... ... ... жауапкершілік сезімдеріне негізделуі; ұрпақтан-ұрпаққа
тəжірибе өткізуге бағытталған əрқилы деңгейдегі отбасы ... ... жəне ... Өз ... ... қызығулары мен
қажеттерін ескеруде ата-аналар мүмкіндіктері орасан.
Отбасылардың өздеріне тəн ерекшеліктеріне орай топтасуы төмендегідей:
Құрылымы бойынша (мүшелер ... жас ... үш ... ... ... ... ... екі əулетті отбасы- ата-аналар жəне
балалар; бір балалы; көп балалы (үш одан да көп ... ... ... яғни ата-анасының біреуі жоқ; перзентсіз жəне т.б. отбасылар;
отбасы тұрмысы жəне даму ... ... ... жəне ... ... отбасылық тəрбие стиліне орай (əкімшіл, адамгершілікті,
либералды).
Əкімшіл (авторитарлы) отбасы – бала ... не ... ... ... ... ... тыс ... сипатталады.
Сырттай бұл дөрекі қылық пен ... ... ... екіжүзділіктен
көрініп, балада қорқыныш пен қорғансыздық сезімін пайда етеді.
Адамгершілікті қатынас түрі ... ... бала ... ... ... оның ... ой-пікірлерін қабылдауымен,
өзіндік дербестігін шектемейтіндігімен еленеді. Мұндай отбасылар балалар
датына құлақ түре ... өз ... ... тұсауламайды, оның
шығармашыл ынтасының дамуына көмектеседі. Бұл отбасы ... бала ... ... ... ... əрекет қуанышына бөленіп, оны ата-анасымен
бөліседі, олардан қорықпайды, керісінше, ішкі нəзік сырларын ортаға ... ... ... ... ... өз ... ... стильдік қатынас отбасы баласының не істесе де бетін
қайтармауға, оның жауапкерсіздігі мен ... ... ... ... ... сүйіспеншілігін «қорғаныс» етеді немесе олардың
түгелдей елемеу, немқұрайлылығына тап болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... перзентіне шынайы қамқорлық пен сүйіспеншілік шуағын ... ... ... ... (демократтық) стильді қолдана отырып, орынды
жерінде əкімшіл не ... ... ... ... да ... ... ... белгілі ережелері қалыптасқан:
- баланы бар қалпында сүю, құрметтеу қажет;
- ... əсер ... ... сөз ... оның ... айтылғаны, шын көңілден
шыққандығы мəнді;
- баламен қатынас оның жас ерекшелігіне сəйкес болуы шарт, ... ... мен ... ... ... туындамайды да ең қонымды тəрбие
əдісін таңдап, қолдануға болады;
- баланың не ... ... ... алған жөн, асығыс қорытынды
жасаудан ... ... ... ... келеңсіз əрекеті үшін қолдануға үйренген жөн, баланы
намысына тиіп, қорламаңыз (ешуақытта бала жаман емес, оның ... ... бала ... ... ... көршілер) тарапынан айтылған сын
пікірлерден қорытынды ... ... оның ... ... ... ... кейін шешім қабылдаған жөн: жұрт алдында өз беделіңді
жоғалтамын деп ... ... ... өз балаңның сенімінен айырылып
қалмаған дұрыстау;
- балаға үйрететініңді алдымен өзің үйреніп, біліп ал;
- өз ... ... рет ... деп, ... ... мəн ... ... қорытынды шығарыңыз. Бала ата-анасына түгелдей тəуелді;
- бала жасына қарамай, басыбайлы қадағалауды жек көреді. Ата-анасының өз
өміріне шын ықыласпен араласқанын ғана ... Бала ... ... ... ... ... жөнінде жиі сұхбаттасып тұрған жөн, себебі
қателіктен ешбір адам қашып құтыла алмайды;
- баланы ... ... ... ... ... ... ... қолданылатын басты əдістер – бұл өнеге-үлгі,
бірлікті еңбек, іс-əрекет, əңгіме-сұхбат, қолдап-қуаттау, ... ... ... ... ... ... ... отырып, ата-аналар өз
өнегесімен ... ... ... ... үйретіп, сыйластық-
сүйіспеншілік сезімін білдіреді. Отбасыда ешкім «мен енді ... - деп ... жөн, ... ... ... - ... өз ... қосып барады. Балаға болған қатынас, ата-аналар
арасындағы байланыс, басқа адамдармен араласу, отбасы ... ... ... ... ... Сондықтан да тəрбие үшін арнайы шарт,
жағдайлар жасаудың ... де ... жоқ ... қана ... ... əдеп сақтап, өмір сүруді басты ұстаным етіп алу керек.
2. Мектеп ұжымы
Көп авторлардың пікірінше, тұлғаның ... мен ... тек ... ... іске асуы ... Осы ... ғана ұжым ... əрекеттегі
өзіндік басқарым органына, тұлғалық арақатынастағы ұжымшылдыққа жəне өзара
жауапкершілікке ие болады. Бұл өз ... ... ... ... ... ... ... əр тұлғаның мəртебесін көтеруге жол ашады.
Педагогикалық əдебиеттерде келесідей ... ие ... ... ... – ұжым деп ... ... əлеуметтік мəнді мақсатқа ие. Қалаған топтың мақсаты бар: дүкен
кезегінде тұрған не ... ... ... ... да , ... Əңгіме, ол мақсаттың мағынасында, неге бағдарлануында. Ал ұжым мақсаты
əлеуметтік мақсаттармен ұштасады, оны ... да, ... те ... ... – ортақ мақсатты іске асыруға бағытталады.: ол ... ұжым ... ... ... болған ерекше
жауапкершілігін танытады.
- жауапкерлі тəуелділік қатынасында болуы. Ұжым мүшелері ... ... ... бірлігі ғана емес, сонымен бірге оларға байланысты ерекше
бірін-бірі қажетсіну ... ... ... Сайлаумен тағайындалатын ортақ басшы орган. Ұжымдарды басқару органдары
ұжымның аса беделді мүшелерін ... жəне ашық ... ... ... ... ... – бұл əлеуметтік мəнді мақсатпен, іс-əрекетпен,
сол іс-əрекетті ... ... ... ... сайлану органымен,
ынтымағымен, ортақ жауапкершілігімен, теңдей құқық пен міндеттерге ие ... ... ... тани ... ... ... ... əлеуметтенуінде мектеп ұжымының ықпалы өте күшті. Себебі, бұл
ұжым өз ... ... ... ... ұжымды, сыныптар, үйірмелер,
спорттық бөлімдер, уақытша ұжымдық бірлестіктер құрылымдарын ... өз ... ұжым ... оқу, ... ... көркем
өнер – шығармашылық, клубтық, спорттық жəне өзге де ... ... ... ... аса ... ... əлеуметтік-психологиялық
кемелі. Себебі, осындай кемел деңгейі ғана топты түбегейлі жаңа əлеуметтік
құрылым – топ-ұжым дəрежесіне жетілдіреді.
Ұжым қалыптасуының ... ... бұл топ- ... ... ... бұрын бірін-бірі танымаған, бір кеңістікте , бір уақытта қандай да
себептермен кездесіп, топтасып ... ... ... ... лагерлері,
əрқилы денсаулық сақтау жəне т.б. топтар). Бұл ... ... ... ... байланысты. Мұндай топ бірте-бірте өз
атамасына ие болып, ортақ мақсат ... ... ... да ... ... ... ... іс-əрекет белгіленсе, конгломераттар
бір саты көтеріліп – одақтасқан (ассоциативті) топқа айналуы мүмкін. Осы
деңгейде топтың ... ... ... ... өрбіп, ұжым құрылымына
тəн бастау алуы мүмкін.
Рəсми алғашқы топ аймағындағы бірлікті ... ... ... ... ... құрылымға, ең бастысы тұлға аралық
қатынастарға жаңа өң ... ... ... төңірегінде ұжымдасқан топ-
кооперацияларға есік ашады.
Еңбек тобы- кооперация нақты жəне ... ... ... ... жоғары қызметтестік қатынасқа бейім топ ... ... ... қатынастары іскерлік сипатқа ие болып, жоғары нəтижелер көзіне
айналады. Бұл кооперация тобының ... ... ... ...
автономиялы тобына айналуына мүмкіндік береді.
Дербестенген автономиялы топ жоғары ынтымағымен ерекшеленеді. Дəл осы
деңгейде топ балалары өздерінің ұжым ... ... Осы ... ... ... ... ... даралығын сезіне отырып, іштей бірлік жəне
ынтымаққа келіп, аса жоғары деңгейге жетуге ұмтылыс білдіреді.
Дегенмен, кейде ... ие ... топ, ... ... – ұжымнан
бөлініп, өз бетінше кетуге де ынта білдіруі мүмкін. Мұндай жағдай ... ... ... топтардан ажыралып, оларды өзіне қарсы қоюынан да
болуы мүмкін. Осыдан топ жалған ұжым сипатына енуі ... егер ... ... қарым-қатынас пен өзара əрекетке
келетін болса, онда ұжымдасқан бағыт-бағдар қалыптасып, топ кəдімгідей бір
мақсатты, ортақ ... ... ... ... ... ... саяси, мектептік, отбасылық, ... ... ... ... ... ... күрделі сипатқа ие болуымен, өз
ішіне оқушылар ұжымын жəне мұғалімдер ұжымын қамтиды.
Оқушылар ұжымында келесі бірлестіктер болуы мүмкін:
- бастапқы (не ... ... ... ... ... ... ... оқушылар (сынып);
- жалпы мектептік ұжым – ол сынып бірлестіктерінен құралады.
Кейбір ... ... ... үшін ... не ... мерзімді,
уақытша ұжымдар түзіледі: үйірмелер, спорт секциялары жəне т.б.
Соңғы кездері əлеумет танушылар ұжым ... ... ... ... жөн ... Шағын топ қатысушыларының өзара ... ... ... ... олардың арасындағы жеке сыйластық пен
кішігірім топтық қызығуларға негізделеді.
Мектеп ұжымының даму процесі ... ... ол ... ... ... ... ... келесі ережелерді
ескеру қажет:
- педагогикалық басшылық тəрбиеленушілердің өз ... тəн ... ... ... ... ... ... педагогикалық басшылық жүйелі түрде ауысып барғаны дұрыс, себебі, ұжым-
қозғалысты, үздіксіз дамудағы құбылыс;
- ... ... ... ... ... ... сынып мұғалімдері
-өзара сəйкестендіріле, бірлікті іске асырылуы тиіс;
- ұжым мүшелерінің өз ... ... ... ... ... ... басшылық шеңберінде іске асуы міндетті;
- тапсырмалар бөлістіруде олардың ұжымға ғана қажеттігін ескеріп қоймай,
тəрбиеленушілер қызығуларына ... де ... ... ... ... ... ... пайдалану қажет:
- бірлікті іс-əрекет. Оқушылар əрқилы іс-əрекеттермен айналысады: оқу,
қоғамдық пайдалы жұмыс, еңбек, ... ... ... ... спорт,
туризм жəне т.б.
Мектеп субъекттерін алдымен біріктіретін оқу істері, себебі олар бір
бағдарлама негізінде ... ... ... де бір мұғалімдер
тобы, үйренетін əлеуметтік тəжірибелері де, əртүрлі себептермен болатын
толғаныс, ... де ... Ұжым ... ... ... - ... басшылықпен ұйымдастырылған еңбек жəне ойын əрекеттері. Ойын
арқылы тəрбиеленушілер қоршаған ... ... ... ... ... ұжым ... ұжым қызметтерінің мазмұны жəне жүрісі;
- тəрбиеленушілердің ұжымда не болып ... ... ... ... ... ... туындайды;
- салыстыру, жариялылық, жəрдем, ұнамды баға принциптеріне сəйкес
өткізілетін жарыс, ... ұжым ... мен ... ... басқарымның ұйымдастырылуы.
Өзіндік басқарым – бұл ұжым тіршілігінің өкілетті тұлғалар ... ... ... ... жəне ... саны нақты жұмыстарға
байланысты ... Олар ... ... ... ... ... жəне ... (штабтар, комиссиялар, жұмыс бабындағы кеңестер)
болуы ... ... ... ең ... ...... ... ұжымының
не оның өкілдерінің жиналысы. Жиналыс шешімдері өкілетті мүшелерге берілген
құқықтар деңгейінде қабылданады.
Мектептегі өзіндік басқарудың орындалу ... ... ... ... мен ... өкілетті тұлғалардың ретімен ауысып
баруы;
- сатылы жауапкершілік жүйесінің болуы;
- уақытымен ... ... ... істеріне ойын элементтерін қосып бару.
10.3. Балалар жəне жасөспірімдер бірлестіктері
Балалар жəне жасөспірімдер бірлестіктері (БЖӨБ) тəрбиеленушілердің
қызығулары мен ... ... ... олардың мүмкіндіктерін
дамыту мен іске асыруда көмегін тигізеді. Мұндай бірлестіктер əр ... ... ... өз ... ... ... ... жұмыстарына
араласуға мүмкіндік береді. БЖӨБ-де тəрбиеленушілер қоғамдық қатынастар
тəжірибесін игереді, ... ... ... жаңалық болған əлеуметтік
рольдерді атқаруға үйренеді.
Тəрбиеленушілер əрқилы мақсаттар төңірегінде бірігеді. ... ... ... ... ... өз ... ... емес қарым-қатынасқа
түсу; қарым-қатынас ... ... ... өз орны мен ... ... мен ... қорғауда, ересек өмірге дайындалуда
жəрдем алу.
Балалар бірлестіктері жағдайындағы тұлғаның əлеуметтенуіне байланысты
мəселелерді шешуге ... ... ... өз ... ... жəне
құрылымы бойынша сыныптан тыс жұмыстардан көптеген ерекшеліктерімен
ажыралады. Мысалы, БЖӨБ ... бір ...... өз ... ... ретінде қарастырылса, екінші тараптан – бірлестік істеріне
араласқан ересектердің де тəрбие мақсаты ... ... ... ... əлеуметтік маңызы арта
түседі. Бұған себепші ... шарт – ... ... ... ... жасалуы, осының нəтижесінде оқушыда ... ... ... ... ... қалыптасады, сонымен ... ... мен ... ... көздері
ашылып, баланың өзінің де , ол қатысқан ұжымның да іштей мазмұн- сапалық
тұрғыдан ... байи ... жаңа ... ... ... ... тұлғаның əрекет-қылық талаптары ... ... ... бағдарламаларға сəйкес ретке келеді, баланың қорғану қызметтері
орындалып барады.
Балалар мен жасөспірімдер ... ... ... ... мазмұны (еңбектік, бос уақыттарды толтыру, қоғамдық –саяси,
діни, патриоттық, танымдық жəне т.б.)
- мерзімі (тұрақты - мектепте, қосымша ... беру ... ... ... уақытша- балалардың жазғы орталықтары, туристік топтар жəне
т.б.; нақты жағдайларға орай - жəрдем қызметі қатысушылары, əрқилы ... жəне ... ... формасы (ресми емес, үйірмелік, ұжымдасқан мейрам, кештер жəне
т.б.).
БЖӨБ іс-əрекет, қызметтері өз ... ... жəне ... ... жас ... ... ... мен
қажеттеріне сəйкес іске асырылады. Балалар не жас ... ... ... бір ... ... ... құқығы
оқушылардың өз еркінде. Мұндай баламалы бағыт ... ... ... ... соған сəйкес өз ойын, бағдарламасын іске асыру
мақсатында өзіндік жоспар түзуге, ... ... ... жөн-жосығын
айқындауға мүмкіндік алады.
Бүгінгі таңдағы педагогикалық ... ... ... балалар бірлестіктерінің қызмет атқару моделі берілген. Мұнда
балалар бірлестіктеріндегі тəрбиеленушілер тұлғасын ... ... ... ... ... ... ... шарттары көрсетілген. Олар: алғашқы бейімделу, жаңа іс-əрекет
түрлерін меңгеру, жаңа жағдайға орай өз мүмкіндіктерін іске ... ... мен ... ... ... ... жасау.
Бұл бірлестіктердегі іс-əрекеттер тобы үш принципке орай ... ... мен жас ... ... ... ... адамзаттық
құндылықтарды жан-жақты үйлестіру;
- тəрбиеленушілерді адамның өмірлік ұстанымдары мен əлеуметтік ролдерінің
дамуына ... ... ... ... қоғамдық əрі тұлғалық мəнді
қатынастарға араластыру;
- балалар бірлестіктерінде тəрбиеленушілердің ... ... ... ... ... ... асыруына жəрдем беретін ұжымның
өзіндік басқаруы мен педагогикалық жетекшілікті өзара байланыстыра жүргізу.
Ерекше тəрбиелік мүмкіндіктерге ие ... ... де ... жастардың ауыспалы топтары, нұсқау беру жиындары) ... ... ... қысқа мерзімді ұжымдарда бала кең өрісті əрі жедел
қатынастарға түсіп, ... тез тіл ... ... ... іске ... ... мүмкіндіктер алады. Уақытша
бірлестіктерде жасөспірімдер өз тіршілігін өз ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушы тұлға
дəрежесіне көтеріледі.
Бірлестіктегі ересектер мен құрбыларының ықпалынан тəрбиеленуші
бойында ... ... ... ... үлгілері балаға өзін
белсенді субъект ретінде тануға, игерген тұрмыс, ... ... ... жол ... дамуы нəтижесінде тұрақтанған сапалық өзгерістер - өзара нақты
қатынастар барысындағы тəрбиешілер мен ... ... ... жемісі.
Сұрақтар мен тапсырмалар
1. Баланы отбасыда дұрыс тəрбиелеудің шарттары қандай?
2. Отбасыдағы тəрбие ... ... ... ... бірлестіктерінің ерекшеліктері неде?
4. Балалар ұжымына тəн белгілер қандай?
5. Ұжымдық бірлестіктерге сипаттама беріңіз.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тəрбие мəн-мағынасы 9 бет
Білім мазмұны 10 бет
Педагогикадағы тұлғаның дамуына байланысты проблемалар 10 бет
Қоғамдық жəне отбасы тəрбиесi20 бет
Білім мəні мен маңызы10 бет
Жоғары мектепте оқытудың ерекшеліктері8 бет
Мектепішілік басқарудағы тың енгізулер бағдары4 бет
Мектепке дейінгі педагогикалық ғылымдар жүйесі5 бет
Педагогика ғылымы туралы түсінік12 бет
Педагогика ғылымы туралы түсініктеме10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь