Екі жылдық және көп жылдық өсімдіктер

Қысқаша тарихы және дақылдардың мағынасы.
Орамжапырақ ежедден келе жатқан дақыл, оны адамдар көптеген мыңжылдықтар бойы өсіріп, қолданып кедеді. Орамжапырақ халық шаруашылығында зор маңызға ие және жаппай барлық жерде егіледі. Өзінің өте бағалы шаруашылық сапасына, көп түрлілігіне және қоршаған ортаға төзімділігі секілді қасиеттеріне байланысты өте кең тараған.
Қазақстанда орамжапырақ барлық жеміс-жидек егелім жерлерінің 30% құрайды
Ол жаңа піскен, қайнатылған, ашытылған, сүрленген, кептірілген күйінде, сондай-ақ тұздық ретінде қолданылады.
Жіктелуі.
Орамжапырақ – Cruciferae тұқымдастығына жатады.Оны бір жылдық, екі жылдық немесе көп жылдық өсімдік ретінде өсіреді.Орамжапырақ қатпарлы және өзінің вегетативті бөлшектерінің көп түрлілігімен ерекшелінеді: сабағы, жапырағы, кауданы және т.б.
Бірнеше ботаникалық жіктеме бар. Лизгунованың ботаникалық жіктемесіне сәйкес орамжапырақ дақылдарының арасында келесідей түрлерге бөлінеді.
Қаудыйған тұтас орамжапырақ – B. capitata Lizg. Екі жылдық өсімдік өмірінің бірінші жылында кауданы және жапырақтары, екінші жылында гүлденгіші мен тұқымдары гүлдейді. Өте кең географиялық таралуына, өсірудің ерекшеліктеріне және адамдардың әсерінен қаудайған тұтас орамжапырақ кқп түрлілігімен ерекшелінеді.
Қаудайған тұтас орамжапырақ үш топшаға бөлінеді.
Шығыстық түрлері – subsp. Oricntalis Lizg. Көлденең орналасқан немесе әлсіз көтерілген,әжімді төменгі жапырақтары бар үлкен көлемді өсімдік. Жапырақтарының түсі көкшіл-жасыл немесе анық күлгін пегментациясы бар көгілдір-жасыл түстес болып келеді.
Орамжапырақ бұл түрінің сорттары Орта Азияда, Ирландияда, Болгарияда кең тараған сорттары Ликуришка,Завадовская,Судья және т.б..
        
        Екі жылдық және көп жылдық өсімдіктер.
Орамжапырақ өсімдіктері.
Қысқаша тарихы және дақылдардың мағынасы.
Орамжапырақ ежедден келе ... ... оны ... ... ... өсіріп, қолданып кедеді. Орамжапырақ халық шаруашылығында зор маңызға
ие және жаппай барлық жерде егіледі. Өзінің өте бағалы шаруашылық ... ... және ... ... ... секілді қасиеттеріне
байланысты өте кең тараған.
Қазақстанда орамжапырақ барлық жеміс-жидек егелім жерлерінің 30% ... жаңа ... ... ... ... ... ... тұздық ретінде қолданылады.
Жіктелуі.
Орамжапырақ – Cruciferae тұқымдастығына жатады.Оны бір жылдық, екі жылдық
немесе көп жылдық өсімдік ... ... ... және ... ... көп ... ерекшелінеді: сабағы, жапырағы,
кауданы және т.б.
Бірнеше ботаникалық жіктеме бар. Лизгунованың ботаникалық ... ... ... ... ... түрлерге бөлінеді.
Қаудыйған тұтас орамжапырақ – B. capitata Lizg. Екі жылдық өсімдік ... ... ... және ... ... ... гүлденгіші мен
тұқымдары гүлдейді. Өте кең географиялық ... ... және ... ... қаудайған тұтас орамжапырақ ... ... ... ... үш ... ... түрлері – subsp. Oricntalis Lizg. Көлденең орналасқан ... ... ... ... бар ... ... өсімдік.
Жапырақтарының түсі көкшіл-жасыл немесе анық ... ... ... ... ... ... бұл ... сорттары Орта Азияда, Ирландияда, Болгарияда
кең тараған сорттары Ликуришка,Завадовская,Судья және ... ... түрі – subsp. ... Lizg. Бұл ... кең етек ... ... ... түрі – subsp. Europaca Lizg. Көп түрлілігімен ... тым ... ... ... әр түрлі пішінді.Отырған тұтас,
лира тәрізді, домалақ, түсі ... ... қою ... ... ... ... ... аралықта. Қауданының пішіні мен көлемі әр түрлі
овал тәрізді, кышкалық немесе жалпақ.
Орамжапырақтың бұл түрі бірнеше ... ... ... ... ... ... мен ... қыс мезгілі жағдайында
жарыққа шығарылған. Аз пісетін немесе кеш пісетін түрлері болады. ... және орта ... ... ... Орталық сорттары Орталық Еуропаның
қоңыр салқын климатында ... ... ... жұмсақ теңіз маңы
климатында, ұзақ ... ... ... ... ... Ол кеш пісетін және орташа пісетін түрлерімен суыққа және
ауруларға төзімділігімен белгілі Сібірлік ... ... ... ... ... – B. sabauda Lizg. Екі жылдық өсімдік; қаудан түзетін
және де ... ... ... Қауданы қаудыйған тұтас орам жапыраққа
қарағанда кішірек, жапырақтары тұтас, әлсіз мера ... ... ... отырған, немесе орташа және қысқа сапты. ... ... овал ... ... ... немесе бүйрек пішінді болып
келеді. Көпіршіктер жапырақтың мезофилдері талшықтарына ... ... ... ... ... талшықтарының арасы бітісіп, талшықтардан
шығыңқырап тұруынан пайда болады. Жапырақтарының түсі сұрғылт-жасылдан қою
жасылға дейін. Өмірінің екінші ... ... ... ... ... ... ... Гүлдері орта мөлшерлі, гүл жапырақтары гофриленген
жіңішке тырнақшасымен.
Брюсельдік орамжапырақ – В. ... ... ... ... ... ... сабағы цилиндр тәрізді, 30-80 см биіктікке жетеді. Жапырақ
кесіндісі ұзын, қайтымдыжұмыртқа тәріздес ... ... ... ... ... ... болып келеді. Өмірінің ... ... ... бұта ... ... ... ... орта мөлшерлі, ... гүл ... ... ... ... немесе орташа
ұзындықта жиі жалпақ немесе ... ... ... – В.caulorapa Pasy.Екі жылдық өсімдік. Өмірінің бірінші жылында
қысқы, өте тығыз, жасыл немесе күлгін, жалпақ, овал ... ... ... ... қалыңдаған жерінде спираль тәріздіорналасқан.
Жапырақтың жоғарғы бөлігі үшбұрыш, овал тәрізді, жұмыртқа ... ... түсі ... ... ... дейін. Өмірінің екінші жылында
гүлденген аласа бойлы ... ... ... ... ...... орамжапырақ – В.cauli Hora Lizg. Бір жылдық ... ... ... ... ... ... жиі орналасқан болып келеді.
Жапырақтың түсі ... ... ... ... ... ... пластинкасының
пішіні ланцент, жұмыртқа және жартылай овал ... ... ... ... ... байланысты тұқымды бұтаға айналады. ... ... сары ... ... орта ... ... ... болып келеді. В.
Caulillora екі топшаға ... subsp. Simplex Lizg және subsh ... subsp simplex – ... ... басы ... ... ... бұта
негізгі және бүйірлік сабақталдан тұрады. Бұл сорт Италияда, Испанияда
өндіріледі. Қазақстанда кездеспейді.
b) Sups abortica – ақ және тығыз басы бар ... ... ... негізгі сабағы және бүйірлік жаңа сабақтары болады. Мугонованың
жіктеуі бойынша ... бұл түрі ... ... ... Француздық, Италиандық, Ағылшындық.
Жапырақты орамжапырақ – В. Subsponfasa Lizg. Екі жылдық өсімдік, ... ... ... ... ... ... келеді.
Қытайлық орамжапырақ – В.pehiriens Bupl. Қытайда және Жапонияда өсіріеледі.
Бір ... ... ... және ... ... бар.
Орамжапырақ өсімдіктерінің құрылымдық және биологиялық ерекшеліктері.
Орамжапырақтың түрлі-түсті және Қытайлық түрлерінен басқасы - екі ... ... жылы ... ... және ... ... ... мүшелері мен тұқымдары дамиды.
Орамжапырақтың түрлері вегетативті мүшелеріне байланысты орай ажыратылады.
Ал, репродуктивті мүшелері мен тұқымдарына қарап ажырату ... ... ... ... ... тамырлы жүйесі шашақталған, көбінесе, ... ... ... ... ... емес орналасқан,
дегенмен тамырларының кейбір бөлімдері150см тереңдікке еніп, еніне 100м
және одан көпке бойлайды.
Сабағы ... жылы ... ... ... жиі ... болып келеді.
Орамжапырақтың сыртқы және ішкі өзегінің қалыңдығы сортқа және ... ... ... ... ... аз және температурасы
жоғары болған жағдайда орамжапырақтың өзегі биіктеу болады. Жапырақтары
ірі, ... ... ... ... ... ... тәрізді немесе
дөңгелек болып келеді.Жапырақ пластинкасының беті ... іші ... ... ... ... ... ... 4-10 см-ден 15 см-ге дейін немесе
одан да ұзын болуы мүмкін. Кейбір сорттарының топырақтары ... ... ... тегіс немесе фестон тәріздіден толқынды болуы мүмкін
болуы мүмкін. Жапырақтарының түсі ... және қою ... ... ... боялады. Жапырақ пластинкасының пішіні сорттардың негізгі ... ... ... олар ... ... ... отырады.
Құрғақшылық және жоғарғы тамператураның әсерінен жапырақтар ұсақтау болады.
Бірақ жапырақтарының ... ... ... ... ... ... сорттарының жапырақтары жоғарғы температураның әсерінен
кішіреюі орталықтағы сорттардың жапырақтарына қарағанда ... ... және ... ... ... ... ... топыраққа да
байланысты. Пластинка бетінің өзгеруі егу ерекшеліктеріне байланысты
болалы. Ылғалды климатқа ... ... ... томпайа түседі.
Қаудан – ол әр түрлі мөлшерлі ... ... ... 10см, ірісінің
диаметрі 35-40см және одан да үлкен. Қауданның пішіні мен мөлшері сорттарды
айыруда маңызды орын ... ... ... егу ... ... ... ұшырап отырады. Ал, қауданның пішіні әлсіз өзгереді.
Тамырлы жемістер.
Халық ... ... ... ... ... зор. ... ... тамақтануында қолданылатын негізгі тағамдардың бірі ... ... ... әр түрлі бөліктерінен дамиды. ... ... үш ... ажыратамыз: басы, мойыны, тамырдың өзін.
Тамырлы жемістердің қалыптасуында өсінділердің қатысуы жеке дақылдар ... ... әр ... болады. Басы сабағынан дамиды. Мойыны басы мен
тамырды жалғастырып тұрады. Мойыны басымен төменгі жапырақтардың бекіншген
жері мен шекараласатын боллса, ... әлде ... ... ... тұқымдастығында көптеген өсімдіктер тамырлы жеміс түзе ... ... ... ... ... ... тұрма, шалқан,тарна және т.б.
Қызылша.
Қысқаша тарихы және дақылдық маңызы.
Қызылшаның дақылды түрлері жабайы түрлерінен шыққын. Жабайы қызылша қазіргі
кезде де ... ... ... ... ... және Швеция аймақтарында
кездеседі. Х – ХI ғасырлардағы тамырлы қызылшаны Византиядан Киев ... ... ... ... ... ХIII – XIV ... ... қызылшаның тамырлы және жапырақты түрлеріне шағылыстырып,
дақылды қызылшаны дүниеге ... ... ... ... ... қызылшадан асханадық түрлеріне өзгерген. Асханадық қызылшаның халық
шаруашылығында маңызы зор.
Асханалық қызылшаның химиялық ... ... ... ... ... ... ... 0,85-1,04 күл, 91,6-83,97 су.
Жіктелуі.
Қызылша – Chenopodiacea тұқымдастығына, Befo туыстастығына және ... h ... ... ... ... В. Vulgaris түрінің 7 топшасы бар, оның
төртеуі жабайы, біреуі дақылды және ... ... ... ... таза
дақылды түрінде кездеседі; жапырақты қызылша - В. Vulgaris subs. Cicla
және тамырлы қызылша – B. vulgaris subsp. Rapacca ... ... ... қызылша негізінде аз өңделген , ... жиі ... Олар ... ... пішіні бойынша әр келкі болып
келеді.
Солтүстік климатип - В. Vulgaris subsp cicla 5 ... ... олар ... боялуы бойынша бір бірінен ажыратылады. Селекция үшін ... түрі ... оған ... мангольд жатады.
Солтүстік климатипке – subsp. Rapacca krass ... ... ... де ... ... және биологиялық ерекшеліктері.
Қызылша – екі жылдық өсімдік, өмірінің бірінші жылы жапырақ розеткасы және
тамырлы жемісі, екінші жылы отырғызылған тамырлы ... ... ... ... ... ... ... қосалқы тамырдан тұрады. ... ... ... ... ал ... тармақтары 200см-ге дейін
байқалады.
Өсімдік розеткасының пішіні сортқа және ... ... ... Оған ауа ... ... қатты әсер етеді. ... ... ұзын ... ... ал ... ... розетка дамиды.
Жапырақтары үшбұрыш немесе сопақтау, жиегі жиі толқын тәрізді, жапырақтың
пішіні ... ... және ... ... ... ... және ... жапырақтар сыртында орналасады. Жапырақтың пішінінен
көлемі өсіру ерекшелігіне байланысты.
Жапырақтың беті ... ... ... толқынды, гофрирленген немесе тым
гофрирленген болуы мүмкін.
Жапырақтарының түсі сорт ... ... ... ... ... Ол ... немесе қанық қызыл аралығында боялады. Жапырақтың түсі өсімдіктің
түсі өсімдіктің ... ... ... ... ... ... ... бояуы қоюланып, өлетін кезінде қоңыр түске боялады. Өсірудің
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... аздаған үсік жапыраққа антоциан пигментациясының күшеюіне алып келеді.
Жоғарғы температурада жапырақтың қызаруына ықпал ... ... ... ... ... жапырақтың түсіне, қызыл
пигментациялы өң береді. Топырақта ... ... ... ... және ... аздығы жапырақ түсінің өзгеруіне алып келеді.
Тамыр жемістілер. Сорт ерекшеліктеріне байланысты тамырлы жемістің пішіні
домалақтау, ... ...... түрге шейін өзгеріп отырады. Бір
сорттың ішінде тамырлы жеміс пішінінің өзгеруі ... ... ... ... ... ... түсі ... белгілердің бірі
болып табылады. Ал, тамырлы ... ... ішкі ... ... ... және ... барысында өзгеріске көп ... ... ... ... оның ... ... ... болады. Топырақта ылғалдылықтың
жеткіліксіздігінен жемістің өткізгіш ... ... аса ... ... ... ... ... алып келеді. Өмірінің екінші
жылы гүлдену уақытында 1м және одан да ... ... ... ұрық
өсінділерін береді.
Гүлдері ұсақ, жасыл түске қызыл пигментациясымен
Жемісі –қорапты. ... ... ... ... қызылдау- қоңыр
қабықшамен қапталған.
Сыртқы ортамен қарым-қатынасы. Қызылша - ұзақ күн ... Күн ... ... және ... ... ... жүреді. Қазіргі кезде
оңтүстіктің қысқы ... ... ұзақ ... ыңғайланған қызылшаның
жаңа сорттары өңделген. Сондай-ақ Қиыр шығыстың тәуліктік жарықтануын жақсы
көтеретін түрлері де бар. ... ... ... ... ... ... ... қарқындылығына көп сұраныс артатын өсімдік. Күн жарығы
өсімдіктің ... ... ... ... ... жасайды.
Өсудің бірнеше кезеңінде, яғни түзілудің алдында ... ... ... өседі. Көктемгі таңғы шық өскіндердің зақымдалып,
өліміне дейін алып ... ... ... ... ... тығыздығына байланысты қызылшаның
ылғалдылыққа деген ... өте ... ... ... ... өніп шығуы
үшін топырақтың ылғалдылығы 60%болуы керек. Өсімдіктің суға ... ... ... ... ... ... ... шегіне
жетеді. Бұл дақыл өсудің әр кезеңінде қажетті ... ... әр ... ... ... ... өсімдікке азот қажет, тамырлы
жемістердің дамуы кезеңінде калий қажет. Ал ... ... ... ... ... ... керек.
Гүлдену биологиясы. Қызылшаның гүлденуі тұқымдықты еккеннен кейін 50-60
күннен кейін басталады. Ұзақтығы сыртқы ортаның әсерінен 30-50 күн ... ... және де ... ауа ... гүлдену өзінің шегіне жылдам
жетеді.
Ең бірінші негізгі ... ... ... соң ... ... және ... ... гүлдейді. Гүлдер таңғы 7-8-дерде ашылады.
Жаппай гүлдену тәуліктің бірінші ... ... ... соңына қарай
біртіндеп баяулап, аяқталады. Гүлдену барысында бал иісі ... ... ... ... гүліне барып, гүлдің тозаңдануына
өз әсерін тигізеді. Қызылша тозаңы 4-7 күн ... өз ... ... ... мен ... бір ... ... тарихы мен дақылдың маңыздылығы.
Сәбіз дақылы ежелден гректер мен римдіктерге мәлім болған. Ол Еуропа ... ... ... ... ... ... ... жеміс тамыры күлгін
және сары түстес түрлері кең ... ... XIX – XX ... тәсілін қолданғаннан кейінсәбіздің каротинді қызыл сорттары
пайда болған.
Қазақстанда сәбізді ... ... Ол ... жақсы дәміне, көптеген
витаминдер мен ... ... ... кең етек ... ... (%) ... су, 6,04-8,15 қант, 1,13-1,18 азотты қосылыстар,
0,81-1,27 клечатка, 0,94-1,21 күл ... ... В1, В2, С және ... өте бай. ... ... ... түрлерінде А
провитаминінің мөлшері өте көп. ... ... ... ... қызыл- қызғылт-сары түрлерінен зауытта каротин өндіруде ... кең ... Ал ... ... ... және ... ... кең
қолданылады.
Жіктелуі.
Сәбіз зонтикалық Umbelliferea тұқымдастығына, Daueus carofa туыстығына
жатады.П.Ф. Загородескийдің жіктемесіне сәйкес – Daucus sanivus Zagor ... ... ... ... ... Бұл түрі 5 ... ... афгандық, жапондық, сириялық және киликиялық. Жерорта таңіздік
түрі – subsp. Mediter aneus Zagor. ... ... маңы ... ... ... және қою ... түстес. Жапырақ пластинкасы 4-
5-ке кесілген. Тамырлы ... етті ... ... ... ... ... ... ақ болуы мүмкін. Тамырлы жемістің қабығы менбалдырының
түсіне байланысты 3 топқа бөлінеді: ... ... ақ. ... ... сары және ақ топтарды ығыстыруда.
Афгандық түрі – subsp. Afganicus Zagor. Оңтүстік ... Азия ... ... ... ені немесе үш рет кесілген. Бұл түрі тағы
екі топшаға бөлінеді; сары және күлгін сәбіз. ... сары түрі Орта ... ... ... ... жапырақ пластинкасы, ені немесе үш рет ... түрі тағы екі ... ... сары және ... ... ... ... Орта Азия елдерінде өндіріледі.
Жапондық түрі – subsp. ... ... ... тараған.
Жапырақтары жасыл, плпатинкасы үш немесе төрт рет кесілген. Тамырлы жемісі
ұзынша келген. Бұл түрі де екі ... ... ... қызыл және ақшыл-
сары.
Дақылдың құрылымдық және биологиялық ... екі ... ... өмірінің бірінші жылы жапырақ розеткасын және
тамырлы жемісін, екінші жылы тұқымдық ... ... ...... ... негізгі және түктермен ... ... ... ... тамырлары топыраққа 2м тереңдікке, еніне 80см кеңістікте
бойлайды.
Жапырақ розеткасы сортқа байланысты көтеріңкі, жартылай ... ... ... ... ... ... ... сортына байланысты әр ... ... ... ... ұсақтау, жайылған болып келеді. Ал,
ылғалдылығы қажетті мөлшерде болғанда ірі, жартылай ... ... ... түсі ... ... ...... қою жасылға дейін;
кейде сұр немесе күлгін тартып тұрады. Сәбіздің тамырлы ... ... ... жері ... ... ... ... пішіні домалақ
біртіндеп коникалық цилиндрлік және ұзарған күйге ауысқан болады. Тамырлы
жеміс сәбіздің сортына және өсіру ... ... ... өзгеріп
отырады. Сәбіз нашар өңделген топырақта өсіргенде, оның тамырлы жемісінің
пішіні жаман ... ... ... Ауа ... төмен болған жағдайда
тамырлы жеміс ұзарады. Сәбіздің онтогенездік даму барысында ... ... ... жіп ... ... ... коникалық болуы мүмкін.
Тамырлы жемісінің түсі бойынша сәбіз қызыл-қызғылт сары, сары және ... ... ... ... ... ... түс,
атохлордың әерінен сарыға боялады. Тамырлы ... беті ... ... бұтақталған болады.
Өмірінің екінші жылы сәбіз гүлдей бастайды. 45-50 күннен кейін сәбіздің
тұқымды бұтасы биіктігінде 1м-ге ... ... Бұта аз, орта және ... ... ... кесіндіде домалақ, қабырғалы және қуысты болып келеді.
Сәбіздің ... ... екі ... ... таза аталық пен таза аналық
күйінде кездесуі мүмкін. ... ... ... ... және тұқымнан
тұрады. Тұқымды тігінен кескеде ұзынша жұмыртқа ... ... овал ... ... ... ортамен байланысы. Сәбіз саластырмалы түрде суыққа төзімді өсімдік
күзді күні сәбіз таңертеңгі 4С үсікке ... ... ұзақ күн ... ол ашық ... кеңістікті қалайды. Көлеңкелі ... ... ... ... ... ... өмір сүруі үшін оны үзбей
әрдайым суғарып тұру қажет. Сәбіз ... ... эфир майы ... ол өте баяу ... ... сәбізді отырғызған күннен оның
алғашқы өскіндері пайда болып,жапырақтары мен жемісі ... ... ... көп ... қажет етеді.
Өсу барысында сәбіз сондай – ақ ... ... ... ... алғашқы кезеңінде азот керек. Калий фосфор және кальций
өсімдіктің барлық өсу ... ... ... ... оларға деген
сұраныс сәбіздің гүлденуі тұқым және ... ... ... ... ... Өсімдіктің қажетті элементтерді сіңіруінде жіне олардың органикалық
заттардытүзуінде магний, марганец, бор және цинк деген заттар өте қажет.
Гүлдену ... ... ... ... ... ... еккеннен кейін 45-65 күнде басталады. Ең алғаш болып
сабақтың ... ... ... ... ... ... гүлдейді.
Әр бір шатырдың гүлдеуі 4-5күнді, ... ... 20-50 ... ... ... және ауа ... төмендеуі гүлденуді тездете
түседі.
Гүлдер таңертеңгі уақытта ашылады. Гүлдену ашылу ... ... ... ... ... ... ... келіп кететін ... ... ... ... Бір гүл ... ... әсерінен түзуге аспайды. Бүкіл өсімдік деңгейінде де тозаңдану
мүмкін емес.
Петрушка.
Петрушка ежелден өсіріліп келе ... ... Оның ... ... ... ... ... қасиеттерімен есептеледі. Петрушка
тамыры, әсіресе жапырақтарыжәне С витаминдеріне өте бай . Петрушка ... мен ... ... ... ... өнеркәсібіндежәне көптеген
жеміс-жидектерді кептіруге кеңінен қолданылады. Тамыры да, жапырақтары да
қолданылады.
Петрушка – ... horfense Hofft ... ... Екі түрі ... - subsp. ... Hark –жемісі домалақ, ұсақ, тамыры етті;
жапырақтық – subsp. maerocarpum Hark – жемісі ірі, овал ... ... ... және ... ... екі жылдық өсімдік. Тамырлы
петрушканың розеткасында 15-40 жапыраққа дейін. ... ... ... бөлікке бөлінген. Жапырақты петрушканың розеткасында 10-100 ... ... Олар ... үш ... бөлінген, жиегі тісшелі немесе
гофрирленген болып келеді. Тамырлы ... ... ... ... ... ... Ол топырақ түрі мен структурасына байланысты айқын өзгеріп
отырады. Тамырлы жемісінің түсі сарғыш, балдырлы, ақшыл, жағымды иісімен.
Өмірінің ... ... ... 1м-ге ... ... ... ... ұсақ сары түстес. Гүлінің құрылымы тура сәбіздікіндей.
Тұқымы ұсақ, сұрғылт-жасыл түстес, пішіні овал тәрізді немесе ... ... ...... ... ... Өсінділері 7С аязға шыдамды. Тамыры
топырақ ... ... ... ... Петрушканы сәбіз секілді қыс алдында
егуге болады.
Ылғалдылықтың жетіспеушілігі немесе көп болуы өсімдіктің өсіп – ... ... ... ... өніп шығуы үшін көп су қажет. Қажетті
мөлшердегі ылғалдылық, жақсы жарықталған жер ... ... ... ... ... ... ... тұқымды отырғызғаннан кейін
65-70 күннен кейін басталады. Петрушканың екі түрі де ... ... ... сельдерей Жерорта теңізі маңында өседі. Дақылды сельдерейді
көбінесе консерві өнеркәсібі дамыған аймақтарда ... ... эфир ... С,А,РР, В1, В2 витаминдеріне өте бай. ... ... ... ... – Apium ... L. тұқымдастығына жатады. Дақылды сельдерей 3
топқа бөлінеді: Var. Dulee D.C. – тамырлы жеміс ... ... ... Var. Rapaceum D. C. ... ... жақсы дамыған тамыр ... Van. Secalium Alef – ... ... ... ... розеткасын
түзеді, тамырлы жемісі болмайды.
Барлық түрлерінде топырақтары төмен түспеген, жылтыр, көлемі ұсақтан іріге
дейін.
Тамырлы сельдерейдің тамырлы ... ... ... ... кқптеген
бүйірлік тамырлары барболып келеді. Тамырлы жемісінің түсі сұрғылт- ақтан,
сұрғылтқа дейін кейде қызыл түстес талшықтарымен, Балдыры борпылдақ.
Брюква.
Тағамдық ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Балдыры мен қабығының түсі ... ... ... ... тікелей байланысты. Кейде басының жасыл түске боялуы
байқалады.Брюкваның көптеген сорттарының ... ... ... ... ... жылы ... ... пайда болады. Тұқымды бұтаның
ұзындығы80-нен 170см-ге дейін , ... ... ... ... ... немесе лимон түстес болады. Брюква- суыққа,
төзімді өсімдік. Өсінділері 2-3С аязға шыдайды, есейген ... ...... ... ... ... ... жемістерді өсіруде
оптимальды температура 15-18С құрайды. Одан ... ... ... ... төмендеп нашарлап кетеді.
Брюква өсімдігінің бірінші және екінші жылында, яғни вегетация үрдісініің
барлық кезеңінде ... пен ... ... қажет етеді.
Брюква айқаса тозаңданатын өсімдік. Тозаңдану ара, шыбын, қоңыз ... ... ... асады. Гүлдену ұрықты топыраққа еккеннен
кейін 38-40 күндері жүзеге асады. Ең ... ... ... осьтегі, гүлдері
гүлдейді, кейіннен жоғарыдан төменгі бағытқа қарай түсіп гүлденеді. Гүлдеу
мен тұқымның пайда болуы ... ... ... ... ... пайда болғанға дейінгі аралық 60-70күнді құрайы. Ыстық кезде тұқымның
түйілуі ... ... ... ... орамжапырақ, шалқанмен айқастырылмайды.
Рапс, суперка ғана ... ... ... ... ... көп ... ие емес.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарлар әлемі5 бет
Жеміс. оларға сипаттама6 бет
Төменгі сатыдағы жануарлар12 бет
Қос жарнақтылар класы20 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет
12 жылдық білім беруге бейімдеудің психологиялық – педагогикалық шарттары64 бет
12 жылдық дамыту күні және білім беру бағдарындағы негізгі оқу бағдарламалары28 бет
12 жылдық жалпы орта мектептің базалық білім мазмұнын анықтау әдістері55 бет
«12 жылдық мектептің бастауыш сыныптарында «Алгоритм» тақырыбын оқытудың әдістемесі»»50 бет
Іле Алатауы өзендерінің қалыпты жылдық ағындысын бағалау25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь