Арал экологиясы

Жоспар:
1.Кіріспе .
Арал экологиясы
2. Негізгі бөлім.
2.1 Арал аймағындағылар араша тілейді.
2.2 Аймақ тұр¬ғын¬да¬рының денсаулығын сақтау мә.селелері
2.3 Ғылыми норма¬тивтер
3. Қорытынды
Арал өңірінің проблемаларын кешенді шешу жолдары
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ
ЖАЛПЫ ГИГИЕНА ЖӘНЕ ЭПИДЕМИОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ПӘНІ: Экология негіздері
Орындаған: Талғатов М.Т.
110 топ ... ... ... 2009 ... ... экологиясы
2. Негізгі бөлім.
2.1 Арал аймағындағылар араша тілейді.
2.2 Аймақ тұрғындарының денсаулығын ... ... ... нормативтер
3. Қорытынды
Арал өңірінің проблемаларын кешенді шешу ... ... ... аудандарда суды көп қажет ететін өндірістегі
орналастырудағы стратегиялық қателіктердің нәтижесінде пайда болған
экологиялық жағдай.1961 ж-ға дейін Арал ... көп ... ... ... ... мың ... км болған. өзендердің теңізге
құйылу мөлшерінің кемуі теңіз деңгейінің төмендеуіне, оның 2-ге бөлуіне
әкеп соқтырды.Енді ол Үлкен Арал және Кіші Арал ... ... (1992 ж). ... ... арасын бөліп тұрған құрғақ жердің ауданы жылдан-жылға ұлғаюда.
Арал т-нің тартылуы және оңт. ендікте суармалы егіндік жерлердің
көбеюі,қуат- жылу- ылғал алмасуының ... сол ... ... ... мен ауа ... ... жылы Арал т –н құйылатын өзен суының
көл.7-11км дейн азайса,ал 1980ж.теңізге құятын өзен сулары мүлдем
сарқылды.Су тазартудың және бірнеше рет ... ... ... ... ... батпақ шалшыққа айналдырды.Ғарыштан түсірілген суреттерді
талдағанда 1985 ж. табиғи көлдің саны 28(ауд.287,48 км),антропогендік
көлдің саны 195 (ауд. 6421,71км),ал ... ... ... және ... су ... ... км ... қ.)болды.Жылдық түсетін ылғал
мөлшеріде өзгерді.Мыс.,1950-59 ж ақпан-науырыз айлары ылғал көп түсетін, ал
қыркүйек ең аз жауатын кезі болса,1970-79 ж. жауынның көп ... ... ... аз ... айы ... ге ... ... тұздың атмосфераға
таралуы 6-7есе өсті.Арал өңіріндегі жаз айларындағы ең жоғары ... ... ... ... жалпы дүние жүзіндегі жылудың көтерілу
тенденциясына байланысты болуы да мүмкін.Сырдария атырауы мен ... ... ... салыстырмалы ылғалды.15-20% -ке, ал 1960 жылдан Арал қ-
нда 25-30%-ке азайды.Бұл жағдай Арал құмды ... ... ... жер қыртысының сулануы және шөл өсімдіктерінің
ылғалдануы едәуір қысқарды ... ... ... көктем және күз
кезінде теңізден келетін бриздер мүлдем жойылды.Өйткені көктемгі соңғы
суықтар ұзаққа созылып ал алғашқы күз суықтары керісінше.10-12күн ертерек
түсетін ... ... ... ... ... ... ... булануы өсті,ал каналдар (жасанды арналар) мен
сүзгілік (фильтрлық )көлдерден шыққан су булары микроклиматты өзгертуге
әсер етті(мыс.,Қара кұм каналы өтетін өңірде ... ... ... ал ... ... ... ... деңгейінің
төмендеуі ауа райының өзгеруіне,сол өңірдің сусысдануына әкелді. Бұл
жерлерде 1950-90ж. арасында шаңды ... ... 60 есе ... кеуіп
кеткен теңіз түбінен жылына 15-75 млн. т-ға көтерілген тұзды- шаң ... ... Жыл ... ... ... 1 га- нан 15т-дан 90т- ға дейін
тұз жиналды. Бірнеше рет пайдаланған сумен суарылғандықтан, ... ... ... том ... ... аудандардағы жер қыртысы
сорттанға (мыс., Қызылорда обл-ның 52 %-і) айналды. Тұзды шаңның көтерілуі
атмосфераның бір тәуліктік радияс.балансын 2 есеге ... ... ... шаң. оның биол.өнімділігін төмендетті ( мыс., сорттаң жерге
егілген мақтаның 1 га- ... 7- 8 ц- ден өнім ... ал ... ... ... ... ... 4 есе аз) . Эколог. жағдайдың
аэротүсірім арқылы алынған суретін талдау нәтижесінде жыл ... 40 км ... ... ... ... ... 2006 ... » бойынша
жүргізілген зерттеу жұмыстарының мәліметтері бойынша өсімдіктердің өсіп
өнуі кезінде пайдаланған судың мөлшері ( брутто) ... ... ... салыстырғанда 1,5 -2 есе көп екені анықталды. Жыл сайын Амудария су
алқабында суарылатын егістік ... 11- 15 км су , ал ... су ... км су ... ... – жылға қоршрған ортаға зиянын тигізуде .
Өсімдіктердің бағалы түрлерін арам ... ... ... кітапқа »
енгізілген 70- тен астам жергілікті өсімдіктер сирек кездесетін
өсімдіктердің қатарына жатады және ... ... ... жойылып кету
қаупі бар . Табиғи ортаның азып- тозыуы жергілікті ... ... ... ... ... Тұрғындар пестициттерден, т.б. химикаттардан
түрлі улы тыңайтқыштармен тұздан тазартылмаған сапасы төмен ... ... ... бұл аймақта рак ауруы , баланың өлі тууы ... ... ... сары ауру және ... қан ... ... Арал т.мен Амудария және Сырдария өздерінде 1963жылға дейін жылына
25 – 45 мың т ... ... 1970 ж. бүл ... 15 мың т. ал 1982 ... ... 12‰ – ден 40 ‰ ге ... өсуіне байланысты балық мүлдем
ауланбады . 1994 ж. Орта Азия мемлекеттері «Аралды құтқару » қорын
ұйымдастырды. ... ... аэро ... эколог. орталығының
басшылығымен бірінші рет «Арал өңірінің экологиялық картасы» жасалды. (1992
жылы).
Экологиялық апат аймағына жататын Шалқар ауданы жұртшылығының
Үкіметке үміт ... ... ... ... Ондағысы қаржы қиындығына
байланысты уақытша тоқтатылған жеңілдіктер қайтадан қалпына келтіреме деген
ой еді.
Бірақ олардың сенімдері ақталмай отыр ... ... ... 2003 ... дейін жыжытып қойды. Аталмыш мәселе аудандық маслихаттың
сессиясында арнайы қаралып халық қалаулысы бұл жағдайдың қалың көпшілікті
елеңдетіп отырғанын тілге тиек ... ... ашық хат ... ... және ... ... байсалды көзқарас қалыптаспаса, онда
Шалқарлықтардың атқарушы органдарға деген сеніміне селкеу түсінетіндігін
мәлімдеді.
«Ақтөбеоблгаз» акционерлік ... ... газ ... ... ... ... ... халқының ауыр жағдайды бастан кешіріп
жатқандығы жөнінде облысытық мәслихат сессиясында сөйлеген сөзінде ашына
айтып, қолұшын беруге шақырды. Шынында да ... ... ... ... ... ... барады. Егер өткен жылы тері ауруларына 1877 адам
қан қысымына, 939 адам шалдықса, үстіміздегі ... 10 ... ... ... ... саны 2148 адамға жетіп отыр. Анемияға
шалдыққандардың санеы 1594 адамды құрап отырғандығы да ойландыруға ... 7 ... ... ... тууы қатты, қынжарлылық-ақ жағдай. Ал, енді
түберкүлездің асқынып тұрғандығын, оба ауруының белгілері байқалатындығын
айтпай-ақ қойсақ та ... ... ... ... әлеуметтік жағынан
қорғаудың сын көтермейтіні қынжылтады.
Қызылорда облысы экологиялық апат аймағы ... ... ... ... ... сақтау мәселелері, әрине, ерекше назар
аударуды қажет етеді.Осы ретте Министрлер Кабинетіне Қызылорда облысының
денсаулық сақтау мекемелерінің штаттық санын 595 бірлікке ... және ... бала ... ... төмендетуге арналған дәрі-дәрмектерді сатып
алуға қосымша қаржы бөлу жөнінде жасаған біздің соңғы бір топ депутаттардың
ұсынысы қолдау тапқанына ... ... ... ... ... шешу үшін ... Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен “Сырдария
өзенінің арнасын реттеу және Арал ... ... ... ... ... жобасы іскеасырылуда.
Бұл жоба халықаралық сарапшылар тарапынан “Ғасыр жобасы” деген атауға ие
болды.Аталған жобаның бірінші бөлігін қаржыландыру үшін $85,79 ... ... оның ... ... ... ... есебінен – $64,5
млн. және республикалық бюджеттен – $21,29 млн. Аталған жобаның ... ... және Кіші ... ... ... ұзындығы 13 шақырымды
құрайтын Көкарал бөгеті салынып, Сырдария өзені арнасының табаны
тазартылды. Сондай-ақ, онда бірнеше жаңа гидротехникалық құрылғылар
орнатылды.САРАТС жобасының жүзеге асырылуы өңірдің ... ... қана ... ... ... дамуына, оның
ішінде балық шаруашылығын дамытуға жаңа леп әкелуде. Қазіргі таңда ... ... ... ету мәселесі маңызды міндеттердің бірі болып
тұрған уақытта балық шаруашылығын дамыту кезек ... ... ... ... қауіпсіздігіне байланысты жағдай көрсетіп отырғандай,
балық өнімдерін өндіру және тұтыну бойынша біз қауіпсіздік шегінен асып
кетіп тұрмыз. Ғылыми нормативтер ... бір адам ... 14 кг ... ... ... ... Ал, ... Қазақстанда әрбір адамға импортты
қоса есептегенде бар болғаны 3-4 кг балық ... ғана ... ... мен ... ... ... тұрып жатқан Қызылорда
облысы тұрғындарының өздері балық өнімдеріне сұранысын қанағаттандыра алмай
отырғанда, ... ... ... не айта ... Бұл орайда САРАТС жобасының
бірінші кезеңін жүзеге асыру барысында балық ... ... ... ететін және шұғыл түрде шешуді қажетсінетін бірқатар айтарлықтай
кемшіліктерге жол берілд Балықтарды ... ... ... олар ... қырылуда САРАТС жобасының бірінші бөлігін жүзеге
асыру барысында ... ... және ... ... ... әсер ... ... қателіктер жіберілді. Жобаның
бірінші бөлігін жүзеге асыру нәтижесінде Кіші Аралдан жылына 11-12 мың
тонна балық ... ... ... ... де, бүгінгі күні тек қана 3
мың тонна балық ауланып отыр. Көкарал бөгетінде балықтардың өтуін бөгейтін
құрылғылардың болмауынан көктемгі су ... ... Кіші Арал ... ... шашатын балықтардың бір бөлігі, оның ішінде Қамшылыбалық
питомнигінде өсірілген бекіре тұқымдас бағалы балық түрлері, олармен бірге
бюджет қаражаты да ... ... ағып ... ... ... ... өтуін бөгейтін уақытша құрылғы жүктемеге шыдамай істен шықты.
Металдан жасалған күрделі құрылғылар орнату шығыс сметасында  қаралмаған.
Оның үстіне, Үлкен ... ... ... ... кері ... ... ... Көкарал бөгетінің сарқырамасы арқылы қайтадан кері
қайта алмайды. Сөйтіп, шағын су айдындарына шашырап, көлшіктердің ... ... ... ... балықтар жаппай қырылады, осылайша
онсыз да қиын экологиялық жағдай күрделене түседі. Құрылысы аяқталмаған
Ақлақ су торабы проблемаларының ... ... ... су ... беру ... бірге аяқталуы тиіс САРАТС жобасының бірінші
бөлігі әлі күнге дейін жүзеге асырылмай ... ... ... аталмыш су торабы
құрылысының аяқталғандығы туралы бірнеше мәрте баяндалған еді.Ақлақ
гидротехникалық су құрылғысының құрылысы екі негізгі функцияны атқарады:
Сырдария өзенінің су өткізу қуатын ... және ... және ... ... ... балық шаруашылығы тұрғысынан аса маңызды 20-дан астам жалпы
көлемі 30,0 мың га құрайтын тұщы өзендер мен 10,0 мың га шабындық жерлерді
суландыру.Келісім-шарт ... ... ... ... 2005 ... тиіс болатын. Сонымен бірге, осы нысан құрылысымен айналысатын
Ресейдің “Зарубежводстрой” компаниясының басшылығы ... ... ... ... ... екі ... ... білдірген. Ең алдымен,
2006 жылдың тамызына дейін, одан кейін 2007 жылдың тамызына дейін. Мемлекет
басшысы осы нысанды ... ... ... өкілдері құрылыстың
белгіленген мерзімде бітетіндігі жайлы бірнеше мәрте сендірген. ... ... су ... құрылысы әлі күнге дейін аяқталған жоқ.Жалпы,
Ақлақ су торабы құрылысын бітіру үшін барлық жағдай жасалды, Сырдария
өзенінің ... ... ... қаражат бөлінді. Ол қаражат бүгінгі күні
игерілмей отыр.Құрылыста ескі техниканың пайдаланылуы себебінен енді ірі
техникалық ресурстарды жұмылдырмайынша және ... ... ... ... ... мен оның ... болуына кепілдік беру мүмкін
еместігі жайлы жергілікті су шаруашылығы ... мен ... ... дер ... ... алынбады. Бас мердігер – ресейлік
“Зарубежводстрой” компаниясы мен қосалқы мердігер арасында ішкі проблемалар
бар. Мысалы, қазіргі таңда Павлодар ... ... ... ... сот дауы ... Айта кету керек, Павлодар
облысының арнайы аймақаралық экономикалық сотының 2007 жылғы 4 қыркүйектегі
сот шешімімен “Ай-Су Мелиорация” ЖШС ... ... 126,1 млн. ... бір ... өтеу үшін ... ... ... аукционда 9 млн. теңгеге сатылды.Осындай маңызды жоба
құрылысын жүргізетін ресейлік компания нәтижесінде ... ... ... ... ... ... әрі ... қалай жүргізбек деген заңды сауал
туындайды. Оның үстіне, бұл жағдай Арал және Қазалы аудандарының 150 мың
тұрғынын арзан қуатпен қамтамасыз ... ... ... ... ... барысында көзделген Ақлақ су торабындағы 23 мВт қуаттылығы бар
гидроэлектростанса құрылысына да кері әсерін тигізуі ықтимал.Дәл қазіргі
жағдай қандай? Ақлақ ... ... ... ... да зәру ... тұщы су Үлкен Аралға кетуде. Су торабы құрылысына дейін
мүмкіндігінше жұмыс істеп келген арнайы бөгет болса, қазір ол да ... ... ... су ... ... беру ... ... алаңдаушылық білдіруде. Өйткені, тұщы көлдер
құрғап, жайылымдар шөлейттеніп барады. Жем-шөптің ... ... ... ... ... жобасының болашағына сеніп, Аралға оралған
балықшылар кеуіп жатқан ... ... ... ... ... ... ... және әлі де айналысып жатқан осы
төңіректегі елді мекендердің 30 мыңнан астам тұрғыны қиын әлеуметтік
жағдайға ұшырап ... ... ... зор ... және
әлеуметтік-экономикалық нұқсан келуде. Бұл жағдай тапсырыс беруші – Ауыл
шаруашылығы министрлігі Су ресурстары комитетінің әлсіз бақылауы салдарынан
болып отыр. САРАТС жобасы екінші ... ... ... ... нұсқалар қарастырылуы қажет Өздеріңізге
белгілі, САРАТС жобасының негізгі құрамдас бөлігі болып табылатын
Сарышығанақ ағысын ... ... оның ... ... ... ... ... негіздемесін жасау жұмыстары жүргізілуде.
Бұл жоба аймақ тұрғындары үшін зор маңызға ие ... ... ... ... ... ... ... тепе-теңдікті сақтап қалу жайы да
басты назарда болуы тиіс.Казгидроводхоз” институтының Сарышығанақ ағысында
бөгет құрылғысын салу жөнінде жасаған негізгі жобасында су деңгейін ... ... ... және ... ... бөлігінен қосымша канал жүргізу
көзделген. Бірақ, аталған жобаның бірқатар кемшіліктері бар.   Біріншіден,
бұл жобаның басты кемшілігі – таяз су ... кеме ... мен ... қамтамасыз етпек түгілі, балықтардың жаппай қырылуына алып келуі
мүмкін. Бүгіннің өзінде Арал балықшылары бұған дейін кездеспеген көк-жасыл
балдырлардың ... ... ... ... ... ... балдырлардың жасушалары ауадағы азотпен қоректенеді, осыдан су азотпен
байытылып, ... ... алып ... ... жағдай Азов
теңізіндегі Цимлян су қоймасында орын алған болатын.Екіншіден, Сарышығанақ
ағысының төменгі бөлігінен қосымша канал ... ... ... тұщы су ... ащы ... ... араласуын қамтамасыз ете алмайды, бұл ондағы
балық шаруашылығын дамытуға мүмкіндік бермейді.Үшіншіден, “Казгипроводхоз”
институты жасаған жобаны жүзеге асыру барысында Сарышығанақ ... ... ... 8 ... ... ... бұрынғы шекарасына оралмайды.
Сондықтан, ағыс пен қаланы байланыстыру үшін тағы қосымша каналдар құрылысы
қажет болары анық.Сонымен қатар, Арал проблемаларын зерттеу ... ... ... ... ... Су ... ... Германияның Карлсруэ университетінің су және су нысандары  институты)
Қызылорда облысындағы су және балық шаруашылығы мамандарының қолдауына ие
болған тағы бір баламалы ... ... жоба ... ағысындағы су
деңгейін 51-52 метрге жеткізуді, Арал теңізінің алғашқы деңгейін қайта
қалпына келтіруді және ... Арал ... ... жоғарғы бөлігінде
қосымша канал жүргізуді көздейді. Бұл Арал ... ... ... және Арал ... портты қала ретінде әлеуметтік-экономикалық
маңыздылығын арттыруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, аталған ... ... су ... ... ... ... құрылысы қажеттілігін жояды.Су
қоймасында қажетті су тереңдігін (8-10 м.) ... ... ... барлық
акваториясындағы белсенді су айналымының болуын қамтамасыз етеді және Арал
теңізінің солтүстік бөлігіндегі экологиялық жүйенің өзін-өзі ... ... ... ... ... ел ... “Сырдария
арнасын реттеу және Арал теңізінің солтүстік бөлігін сақтап қалу” жобасының
Арал өңірі үшін экологиялық, әлеуметтік-экономикалық маңыздылығына орай
Ақлақ гидротехникалық құрылғысы құрылысын салу ... ... ... ... ... қаражаттың тиімді жұмсалуын тексеру жөнінде тиісті
органдарға тапсырма беруі тиіс деп білеміз.Екіншіден, ... ... ... ... ... екінші кезеңінің басталуын күтпей-ақ,
Көкарал бөгетінде балықтардың өтуін бөгейтін және балықтардың өтуіне
мүмкіндік беретін құрылғыларды салуға ... ... ... ... ... кезеңі бойынша шешім қабылдау уақытында
“Казгидроводхоз” институтының жобасымен қатар, Қазақстан-Германия тобының
жобасын объективті түрде қарастырып, қазіргі қалыптасқан ... ... ... су және ... ... ... ... және
тұтас критерийлер кешенін қаперге ала отырып, ең оңтайлы нұсқаны таңдауы
қажет.Төртіншіден, көк-жасыл балдырлардың пайда болуын зерттеу ... ... ... ... ... ... ... қабылдағаны
жөн.Ең соңында айтарымыз – шетел мердігерімен байланысты туындаған
проблемаларды және оған қатысты пәрменді шаралар көру мүмкіндігінің
болмауын ... ... ... ... екінші кезеңін жүзеге асыруда
осындай ірі нысандарды салу бойынша жеткілікті тәжірибесі бар ... ... ... ... ... Арал ... проблемаларын
кешенді шешу жөніндегі 2007-2009 жылдарға арналған жаңа бағдарлама жүзеге
асырылады Алдағы уақытта ауылдық және проблемалы аумақтарды дамытуға баса
назар ... ... ... ... 2007-2009 жылдарға арналған орта мерзімді жоспарында» осы саланы
дамытудың бағыттары көрсетілген.
Ауылдық аумақтарды тиімді дамытуды ... ету үшін ... ... ... ... 2004-2010 жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасын іске асыру жалғастырылады.
Орта мерзімді ... ... ... елді ... экономикалық
әлеуетімен қамтамасыз ететін инфрақұрылымын сақтау және дамыту, ... ... ірі ... ... ... ... ... іске асырылады.
«Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы» Қазақстан
Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу жоспарланып ... ... ... ... ... елді мекендерге олардың
«Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы» Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... түгендеу жүргізетін болады.
Проблемалы аумақтарды дамыту үшін бұрынғы Семей ядролық ... ... ... шешу ... 2005-2007 жылдарға арналған және 2006-
2008 жылдарға арналған Семей қаласын дамыту бағдарламаларын одан әрі іске
асыру ... ... ... ... шешу ... 2007-2009 жылдарға
арналған жаңа бағдарлама жүзеге асырылады.Арал теңізін апаттан сақтау үшін
көптеген жобалардың ұсынылғаны белгілі. ... ... ... ... ... оны тек ... ... ұстап қалуды көздейді. Ол
ұсыныстар мынандай болатын:Сыр және Амудария ... ... ... солтүстікке карай Возрождение аралын пайдаланып дамба
салу. Кіші Аралдан тұз өндіріледі, ал Үлкен Арал Сыр және Амудария есебінен
сақталады;Жел тұрғанда аспаннан тұз ... үшін ... ... т.б.
жасыл желек ағаштарды отырғызу;Арал аймағын Иран еліндегідей жер асты
суларымен камтамасыз ету;Сібір өзендерінің бір ... ... ... теңізді бұрынғы қалпына келтіре алмайтыны анық. Әрине Сібір
өзендерінің бір бөлігін Аралға тартуға болар еді, бірақ ол ... ... ... Ресей оған келісе коймайды.АҚШ, Жапония, Канада
ғалымдарының Арал теңізінің суын ... ... ... үшін 200
миллиард доллар қажет дейтін көрінеді. Аралды бұрынғы қалпына келтіру үшін
іргелі зерттеу жолымен Каспий-Арал каналының ғылыми-техникалық дәлелдемесі
жасалынады. Сол жоба ... Арал ... шешу үшін 300 млн ... ... көз ... теңізінен деңгейі бір кезде
көтеріліп, бір кезде төмендеп кететіні, яғни ғасырлық тербелісі бұрыннан
белгілі құбылыс. Соңғы көтерілуінде ... ... 214 ... ... шекарасы жанасқан мемлекетттердің (Ресей, Казақстан, Иран,
Түрікменстан, Әзірбайжан) біраз жағалық жерлері судың астында қалды.
Кәзірдің өзінде де бұл елдердің мұнай өндіріп тұрған ... кен ... ... орналасқан жерлері су астына кету қаупі бар.Егер жоғарыда
көрсетілген (214 см) судың қабатын Каспий теңізінің акваториясының ауданына
(380 000 км2) көбейтсек, ол 800 км ... ... (800 км3) су ... ... дәл ... су ... кұрып бара жатқаны Аралға жетпей тұр! Каспий
теңізіндегі артық суды шарпып алып ... ... екі ... де ... ... келер еді. Мұны екі теңізді каналмен косу ... ... ... ... Арал ... 74 метр ... орналасқан және
екеуінің арақашықтығы 500 километрді құрайды. Жоба бойынша Каспий-Арал
каналын салуды 2 кезеңге бөліп жүргізу керек. Алдымен ... аса ... ... бөлігін минерал жыныстың ішінен қазып, одан шыққан топырақты
каналды бойлай ... ... ... бетонмен каптап, жылына 25 текше
километр (25 км3) су жүретіндей етіп іске ... ... ... ... ... үйінді топырақты тегістеп жайып, каналдың екі жағынан
бірдей дамба көтереді. Соның нәтижесінде каналдың көлемі кенейіп, 40 текше
километр (40 км3) су ... ... Бұл ... ... кездейсоқ
алынып отырған жоқ. Олар Аралды қалпына келтіру ... ... өте ... ... ... үнемді пайдалануға мүмкіндік беред
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Акрамов З.,Рафиков А. «Прошлое, настоящее и ... ... ... ... ... Қазақ ұлттық энциклопедиясы
4. Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. «Экология», 2002 жыл

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1915-1945 жылдар аралығындағы Корей халқының Жапон отарына қарсы ұлт азаттық қозғалыстары38 бет
1917-1920 жылдар аралығындағы Астрахан қазақтары158 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
1991-2002 жж аралығындағы Қазақстандағы саяси партиялар50 бет
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
XIX ғасырдың 40 - 60 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастар11 бет
Xvii ғасырдың екінші жартысы мен xviii ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал жайлы56 бет
XVII-XIX ғғ. аралығындағы Ресей империясы13 бет
XVІІ ғасырдың екінші жартысы мен XVІІІ ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал16 бет
«Станциялардың түрлері. Аралық станция»7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь