Постдағдарыстан кейінгі Қазақстан Республикасында франчайзингті жетілдіру жолдары

Франчайзинг – ұзақ мерзімді іскерлік қатынастардың нысаны, ол тәуекел дәрежесі төмен және тұрақты пайдалылық деңгейі бар кәсіпкерлікті ұйымдастырудың тиімділігі жоғары жолы. Франчайзинг жүйесін пайдалану тұтынушылардың сұранысын толығымен қанағаттандыруға және оның өзгерісіне жедел жауап қайтаруға мүмкіндік береді. Франчайзингтік қатынастар желі қатысушыларына бірқатар артықшылықтар ұсынуымен тартымды: біріншіден, жаңа кәсіпкерлерге – табысы тұрақты бизнестің көмегімен өзіндік кәсібіні ұйымдастыруға мүмкіндік береді, екіншіден, танымал компаниялардың нарықтағы қызметін кеңейту және нығайту жолы, үшіншіден, мемлекеттің кәсіпкерлікті қолдаудағы тиімді тетігі болып табылады.
Дамыған елдерде франчайзинг тұтынушылардың әр түрлі қызметтерге деген қажеттіліктерін қанағаттандырудың құралы ретінде жарты ғасырдан астам уақыт пайдаланылып келеді. Соңғы жылдардағы мәлімет бойынша франчайзингтің әлемдік жылдық тауар айналымы 2 триллион АҚШ долларынан астам соманы құрайды, оның әлемдегі франчайзингтік 20 мың желілерінде 30 миллионнан астам адам қызмет етеді. Шетелдердегі франчайзингті қолданудың көпжылдық тәжірибесі оның іскерлік тиімділігін дәлелді түрде көрсетеді. Бүгінгі таңда франчайзингтік желілердің саны бойынша әлемдегі көсбасшысы – Қытай, оның 3000-нан астам франчайзингтік желілері бар, екінші орында АҚШ, үшіншіде Жапония тұр.
Қаржы дағдарысынан шығу процесін жеделдетуші бизнес түрінің бірі –франчайзинг. Мұны әлемдік тәжірибе әлдеқашан дәлелдепті. Алайда еліміздегі осы сала дамуы жағынан басқа мемлекеттердегімен салыстырғанда, 35 жылға қалыс келеді екен.
Франчайзинг кәсіпорынның өз өнімін сату нарығын шұғыл кеңейтуге кәсіпорында жоқ елеулі қаржылық салымдарсыз мүмкіндік береді. Франчайзинг франчайзердің саудалық белгісімен жұмыс істей отырып, пайда өсімін, оның өзін және өнімін жарнамалануын қамтамасыз етеді. Қазақстанның және өзге де ТМД елдерінің нарықтық экономика жолына түскеніне кқп уақыт болған жоқ. Керісінше, Еуропа мемлекеттері мұндай заманның сабына ертерек қол жеткізіп, оны бабын да әлдеқашан байқап үлгергені белгілі. Ян Беземер өз елінде франчайзинг мәселесін 35 жыл бұрын қаузай бастаған болатын. Оның піукірінше, қазіргі Қазақстандағы жағдай сол кездегі голландық франчайзинг күйін кешіп отыр. Алайда бұл біздің Еуропаны 35 жылдан кейін барып басып озамыз деген сөз емес. Қазақстан экономикасы, бизнесі және франчайзингті жедел дамып келеді, жақын болашақта аталған елдерді қуып жетері анық.
Қазақстанда франчайзингтік қатынастардың орын алғанына 10 жылдан асты, алайда отандық экономикаүшін осы бизнестің кең дамыған ұйымдық нысаны әлі де жаңа құбылыс болып таблады. Қазақстанда 2007 жылы франчайзинг айналымы 500 млн. АҚШ долларын құрады. Қазақстан Франчайзинг қауымдастығының мәліметтері бойынша, елімізде 120 франчайзингтік жүйе және 1000 франчайзи кәсіпорындар бар. Экономиканың қарқынды дамуы, шағын және орта бизнестің ЖІӨ-гі үлесінің өсуі, алдыңғы қатарлы бизнес технологияларына сұраныстыңартуы, салыстырмалы түрде
Әдебиеттер:
1. Кулбаева М.А. «Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің иннвоациялық түрлерін жетілдірдің нарықтық механизмдері».
2. Франчайзингтің әлемдік тәжірибесін Қазақстанда қолдану мүмкіндіктері «Қазақстанның БСҰ-ға кіруі, жүйелік жағдайларын талдау, оң бағыты, теріс салдары» атты Халықаралық ғылыми-тәжірибелік коонференция материалдары жинағы. Алматы: Экономика.
3. Манап А.С. «Қызмет көрсету саласындағы франчайзингтің қалыптасуы және даму бағыттары (Алматы қаласындағы франчайзингтік фирмалардың материалдары
        
        ПОСТДАҒДАРЫСТАН КЕЙІНГІ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ФРАНЧАЙЗИНГТІ ЖЕТІЛДІРУ
ЖОЛДАРЫ
Франчайзинг – ұзақ мерзімді іскерлік қатынастардың нысаны, ол ... ... және ... ... ... бар ... тиімділігі жоғары жолы. Франчайзинг ... ... ... ... қанағаттандыруға және оның өзгерісіне
жедел жауап ... ... ... ... қатынастар желі
қатысушыларына бірқатар артықшылықтар ұсынуымен тартымды: біріншіден, жаңа
кәсіпкерлерге – табысы ... ... ... ... ... ... ... екіншіден, танымал компаниялардың нарықтағы
қызметін кеңейту және нығайту ... ... ... ... тиімді тетігі болып табылады.
Дамыған елдерде франчайзинг тұтынушылардың әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... астам уақыт
пайдаланылып келеді. Соңғы жылдардағы мәлімет бойынша франчайзингтің
әлемдік ... ... ... 2 ... АҚШ долларынан астам соманы
құрайды, оның әлемдегі франчайзингтік 20 мың ... 30 ... адам ... ... ... ... ... көпжылдық
тәжірибесі оның іскерлік тиімділігін дәлелді түрде көрсетеді. Бүгінгі таңда
франчайзингтік желілердің саны бойынша әлемдегі көсбасшысы – ... ... ... ... желілері бар, екінші орында АҚШ, үшіншіде
Жапония тұр.
Қаржы дағдарысынан шығу процесін ... ... ... ... Мұны әлемдік тәжірибе әлдеқашан дәлелдепті. Алайда еліміздегі
осы сала дамуы жағынан басқа мемлекеттердегімен ... 35 ... ... ... ... өз өнімін сату нарығын ... ... жоқ ... ... ... мүмкіндік береді. Франчайзинг
франчайзердің саудалық белгісімен жұмыс істей отырып, пайда ... ... және ... ... ... ... ... және өзге де
ТМД елдерінің нарықтық экономика жолына ... кқп ... ... жоқ.
Керісінше, Еуропа мемлекеттері мұндай заманның сабына ертерек қол жеткізіп,
оны бабын да әлдеқашан байқап үлгергені ... Ян ... өз ... ... 35 жыл ... қаузай бастаған болатын. Оның
піукірінше, қазіргі Қазақстандағы жағдай сол кездегі голландық ... ... ... ... бұл ... ... 35 жылдан кейін барып басып
озамыз деген сөз емес. Қазақстан экономикасы, бизнесі және ... ... ... ... болашақта аталған елдерді қуып жетері анық.
Қазақстанда франчайзингтік қатынастардың орын ... 10 ... ... ... ... осы ... кең дамыған ұйымдық нысаны әлі
де жаңа құбылыс болып таблады. Қазақстанда 2007 жылы франчайзинг ... млн. АҚШ ... ... Қазақстан Франчайзинг қауымдастығының
мәліметтері бойынша, ... 120 ... жүйе және 1000 ... бар. ... ... дамуы, шағын және орта бизнестің
ЖІӨ-гі ... ... ... ... ... технологияларына
сұраныстыңартуы, салыстырмалы түрде франчайзинг тауашасының қанықпағандығы
және тағы басқа бірқатар факторлар жуық ... бұл ... ... ... ұлғаяды деген болжам жасауға мүмкіндік береді.
ҚР «Франчайзинг туралы заң» (2002 ж.) ... ... ... ... ... ... ... актілерге
қоса, нарқы субъектілерінің іс-әрекетін қорғайтын халықаралық деңгейдегі
санаткерлік меншікке, кәсіпкерлікке ... ... ... құжаттарды
атап өтуімізге болады, олар: Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ... ... ... қызмет туралы заңы», «ҚР патент туралы заңы», «ҚР Инвестиция
туралы заңы», «ҚР Лицензиялау туралы заңы».
Қазақстан ... ... ... ... ... деңгейде қолдау тауып отыр. Соның арқасында 2003-2007 ж.ж.
франчайзинг жүйесі ... 3 ... өсіп ... ... ... жұмыс
істейтіндер саны 14000 адамды құрайды. Қазақстан ... ... 2009 ... басынан бастап отандық және шетелдік франчайзерлер
арасында 40 келісімшарт және 300-ден астам келісімшарт алдындағы келісімдер
жасалыпты.
Қазақстанда франчайзингті ... ... ... ... ... ... емес институттар бар. Олар:
- Интелелктуалдық меншік ... ... ... ... – тауар белгілерінің айналымынреттеу және
франчайзингтік келісімшарттарды ... Орта ... ... ... ... ... негізгі миссиясы – кәсіпкерлерге франчайзинг пен
лицензиялау жөнінде тегін консультациялар беру;
- Шағын ... ... қоры ... ... ... ... ... несиелер беру;
- Кәсіпкерлердің тәуелсіз ассоциациясы (HAП). Негізгі бағыты –
Қазақстандағы франчайзингті дамыту, көрмелер ... ... ... ... ... және жеке ... ... франчайзингті дамытуда көмектерін көрсетеді;
- Қазақстанда франчайзинг пайда болуы түрік ... ... ... ... ... ... 1994 жылы ... Сол жылы Қазақстан мен Орта Азиядағы
бірінші 5 жұлдызды ... ... Бұл ... ... ... қонақ үйі болды. Сонымен қатар, 90-жылдарда
«Adidas» дүкендері, «Сеймар» компанияларын атап кетуге болады.
(кесте 1)
Еліміздегі франчайзингтің дамуына ... ... ... мәселелр
бар. Оларға тоқталсақ:
- Франчайзинг секторына мемлекет тарапынан жеңілдіктер ... ... ... ... ... ... Отандық кәсіпкерліктің анықсыздығы;
- Франчайзингтің кәсіпкерлік ... ... табу ... ... ... ... 2000-2007 жылдардағы жылжымайтын мүлікке деген гиперинфляция
нәтижесіндегі ақша массасының өсуі.
Қазір еліміздегі франчайзингтің 80 пайызын ... ... ... ... ... ... Франчайзингтте сауда саласының үлесі 50-60
пайыздан артық болмауы керек. Бізге тек тауарғана емес, жаңа ... ... ірі ... ... ... шыққан кезде филиал ашпай,
сауда белгісін ... ... ... ... ... ... ... ешкіммен бөліскісі келмейді. Егер олар бір-біріне
көмектесетін болса, бұл экономикалық жағынан да ... ... ... ... Өйткені олардың мақсат-мүдделері ұқсас.
Кесте -1. Қазақстандағы франчайзингтік қатынастардың даму кезеңдері.
|Кезең-д| | | ... ... ... ... ... сипаттамалары |
| | ... | ... Cola» |1994 ... реттеуші ... | | ... ... ... | ... ... ж.ж.| | ... ... ... қасы |
| | | ... шетелдік компаниялар |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... және ... |
| | | ... ... ... |
| |«Рахат Палас» | | |
| ... |1995 | |
| ... |1996 | |
| ... |1997 | |
| ... | | |
| | |1999 | |
| ... | | |
| ... | | ... |«1С» |2000 ... ... Заң қабылданды. |
|кезеңі | | ... ірі ... ... | ... нарыққа шығуына |
|04 ж.ж.| | ... ... ... | | | |
| | | ... ... ... |
| | | ... |
| | | |USAID ... ... және |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... |
| ... | | |
| ... ... | |
| ... | | |
| | | | |
| | | | |
| | |2002 | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | |
| ... ... | |
| ... | | |
| |«II Patio», ... | | |
| ... | | |
| |«World Class» | | |
| | |2003 | |
| ... ... | | |
| |«Scot Holland | | |
| ... | | |
| ... | | |
| | |2004 | |
| ... «Sela» | | |
| ... толстяка» | | ... ... First» | ... ... ... |2005 ... ... белсенді |
| | | ... ... | | ... ... ... | | ... кәсіпкерлікті дамыту қоры |
|басталы| | ... ... ... осы | | ... ... ... | | ... ... ... ... |
|дейін | | ... және ... ... |
| | | ... ... |
| ... - TV» | | |
| ... Marble» | | |
| ... | | |
| | |2006 | |
| |«Umex Realty» | | |
| ... | | |
| |«Finn Flare» |2007 | |
| ... of Luxury |2008 | |
| |Life» | | |
Е с к е р т у - ҚФҚ ... ... ... ... ғана ... ал шет елде керісінше, кәсіпкерлік франчайзингінің үлесі ... ... Бұл ... ... алу үшін ірі мемлекеттік
компаниялар аймақтық даму ... ... және орта ... ... ... ... ... жүргізудің технологиясы
мен әдістерін ұсынуды қарастыру ... қол ... ... ... осы бағдарлама аясында ұлттық байланыс операторы «Қазақтелеком»
компаниясы ... ... ... ... беру ... мері ... ... негізінде темір жолдарды жөндеу
шеберханаларын жеке меншікке ... ірі ... ... ... ... шағын және орта бизнес субъектілеріне франчайзинг жүйесі
арқылы қызметті жүргізудің технологиясы мен әдістерін ... ... қол ... ... ... салалар бйоынша соңғы жылдардағы даму
белсенділігін мына ... ... ... - 2. ... ... ... саласындағы франчайзингтік
кәсіпорындардың үлесі (сәйкес салалар бойынша)
| | |2007 ... |
| ... ... ету салалары|алдыңғы |
|Сала ... ... ... |
| ... ... % ... |
| | ... есе |
| |2001 |2004 |2007 |2001 |2004 ... ... |1,1 |2,3 |4,3 |3,9 |1,9 ... | | | | | ... |0,31 |1,2 |2,8 |9,0 |2,3 ... ... ... |0,95 |2,7 |8,2 |8,6 |3,0 ... ... бөлшек |- |1,6 |3,8 |- |2,4 ... | | | | | ... ... және ... |1,0 |1,4 |3,3 |3,3 |2,4 ... және ... |0,87 |1,8 |3,2 |3,7 |1,8 ... | | | | | ... және |0,35 |0,3 |1,01 |2,09 |3,3 ... ... | | | | | |
Е с к е р т у – ҚФҚ ... кестеден еліміздегі франчайзингтің болашақта даму бағыттарын
айқындауға болады:
1. ... ... ... шаруашылығы;
3. бизнесті ұйымдастыру мсен жүргізуге қатысты кеңес беру;
4. бөлшек сауда;
5. автокөлік және оны жөндеу;
6. құрылыс-жөндеу қызметтері;
Иннвоациялық кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... одан ары ... мемлекет тарапынан келесі шараларды
қолдану ... ... ... ... жеңілдіктер қарастыру;
- Қазақстан аумағында санаткерлік меншіктің қорғалуын толық
қамтамасыз ету;
- Иннвоациялық қызмет ... ... ... ... яғни жеткілікті ақпараттарменқамтамасыз
ету.
Франчайзингті жүргізудегі жеңілдіктер мен оң ... ... ... ... ... ... өз франшизасын нарыққа
ұсынар алдында өзінің бизнесінің өтімділігін ... ... ... франчайзердің фрачайзингтік желісі дұрыс дамуы үшін ... ... ... оның ... ... ... ... Соның негізінде кәсіпкер өзінің ... ... ... ... ... ашу ... яғни ... бақылауына
қарамастан белгілі бір мәселелер туындағанда франчайзи ... ... ... ... ... қатар, туындаған мәселелерді
шешуде және кәсіпорынның дамуына өз үлесін қоса алады.
3. Саланы таңдау мүмкіндігі. Белгілі бір салаға ... ... ... ... ... ... ... бар.
Франчайзердің ұсынысы алдында бизнес туралы ашық ақпарат алуға құқығы
болады.
4. Тәуекелділікті төмендету мүмкіндігі. Серіктестік ... ... ... ұйымдастырылған франчайзингтік ... ... ... ... ... Жаңа ... ... серіктесіне туындаған проблемалар мен
тәуекелділіктерді шешуге көмектеседі.
5. Нарыққа сәтті шығу ... ... аты ... ... ... мен
қызмет көрсетулерді ұсынып, шығаратын болса, франчайзи кәсіпорын ... бір топ ... ... ... ... пен жарнамаға минималды шығындар. Франчайзи нарыққа шығу
қарсаңында жаңа ... ... ... ... ... мен ... ... қояды. Ал франчайзи тек өзі жұмыс
істейтін аймақта ғана ... ... мен ... ... ... ... мүмкіндік алу. Бизнесті ... ... ... ... ... тек ... қызметін атқарады.
8. Жеткізу жүйесінің кепілдігі. Франчайзер өз қызметін дұрыс жүргізуде
франчайзиді ресурстармен оқтын-оқтын ... етіп ... және ... жеткізіліуін өз мойнына алады.
Франчайизинг жүйесін әзірлеу үрдісі келесідей бес кезеңнен тұрады:
1. Франчайзинг ... ... ... ... ... анықтау және олардың міндеттерін тағайындау;
2. Франчайзингтік келісімді әзірлеу кезеңінде жүйеге қатысушы тұлғаларды
белгілеп, ережелер мен шарттар жасау;
3. Франчайзинг жөнінде әдістемелік нұсқаулықты ... ... ... ... ... ... кеңейту жоспарын
жасау;
5. Бағдарламаны жүзеге аыру және бақылау.
Жалпы, франчайзинг – ... шығу ... ... бірі. Бұл – бір жағынан, кәсіпкерлердің жан-жақтылығыны, сан-
салалығын қайрай түсетін бизнес формасы. Яғни франчайзинг – нарықтың бабын
таба ... ... тек бір ... шектемей, өзге де ... ... ... ... ... ... ... нәрсе. Дегенмен Қазақстан
кәсіпкерлері осындай мүмкіндікті пайдалана бермейді.
Әдебиеттер:
1. Кулбаева М.А. «Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің
иннвоациялық түрлерін жетілдірдің нарықтық механизмдері».
2. Франчайзингтің ... ... ... ... ... ... кіруі, жүйелік
жағдайларын талдау, оң бағыты, теріс салдары» ... ... ... ... ... ... Манап А.С. «Қызмет көрсету саласындағы франчайзингтің
қалыптасуы және даму бағыттары (Алматы қаласындағы
франчайзингтік ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Индустриалды - инновциялық қызметтің басымдықтары28 бет
Кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) туралы ақпарат25 бет
Кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) шарты96 бет
Кәсіпкерлік қызметті басқару31 бет
Кәсіпкерліктің мәні, экономикалық негізі34 бет
Лизинг, факторинг, франчайзинг негiзiнде шарттарды жасау және бұзу26 бет
Франчайзинг14 бет
Франчайзингтік қатынастар жүйесі талдау24 бет
Франчайзингтің мәні және құқықтық аспектілері31 бет
Франчайзингтың теориялық аспектілері83 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь