Бухгалтерлік баланс және оны талдау тәсілдері

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. Бухгалтерлік баланс және оны талдау тәсілдері
1.1. «Ұлар» ЖШС техника . экономикалық сипаттамасы
1.2. Бухгалтерлік баланстың түсінігі мен түрлері
1.3. Бухгалтерлік баланстың құрылымы мен мазмұны
1.4. Шаруашылық операцияларының бухгалтерлік балансқа тигізетін әсері
1.5. Бухгалтерлік баланстың құрастырылуының шетелдік тәжірибесі
2. Бухгалтерлік баланс және оның талдау тәсілдері мен аудиті
2.1. Қаржылық есептің құрамдас бөлігі бухгалтерлік баланстың көрінісін талдау
2.2. Өтімділік балансының көрсеткішін талдау
2.3. Баланс активтерінің құрастырылу көздерінің құрамы мен құрылымының динамикасын талдау.
2.4. Бухгалтерлік баланстың аудиті
3. Бухгалтерлік баланстың талдау тәсілдері мен аудитін жетілдіру шаралары
3.1 Ақша қаражаттарының қозғалысы жөніндегі қорытынды есепті құру үшін қажетті шараларды енгізуді жақсарту жолдары
3.2 Трансформация жүргізуге қойылатын талаптарды реттеу жолдары

Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. Бухгалтерлік баланс және оны талдау тәсілдері
1. «Ұлар» ЖШС техника – экономикалық ... ... ... ... мен түрлері
3. Бухгалтерлік баланстың құрылымы мен мазмұны
4. Шаруашылық операцияларының бухгалтерлік балансқа тигізетін әсері
5. Бухгалтерлік баланстың құрастырылуының шетелдік тәжірибесі
2. Бухгалтерлік ... және оның ... ... мен ... Қаржылық есептің құрамдас бөлігі бухгалтерлік баланстың көрінісін
талдау
2. ... ... ... талдау
3. Баланс активтерінің құрастырылу көздерінің құрамы мен құрылымының
динамикасын талдау.
4. ... ... ... Бухгалтерлік баланстың талдау тәсілдері мен аудитін жетілдіру шаралары
3.1 Ақша ... ... ... қорытынды есепті құру үшін
қажетті шараларды енгізуді жақсарту жолдары
2. Трансформация жүргізуге қойылатын талаптарды реттеу жолдары
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
КІРСПЕ
Елімізде мемлекеттік ... ... ... жекешелендіру
бағдарламасын жүзеге асырылуы, жаңадан қалыптасқан шаруашылық жүргізуші
субьектілердің табысты қызмет етуі мақсатында ... ... ... ... ... ... кең ... халықаралық
байланыстары, қаржы нарығына шығуы, шетелдік инвестициялардың ... ... есеп ... ... ... етеді.
Қазақстанда қабылданған бухгалтерлік есептің жаңа жүйесі кәсіпорындарды
ішкі және сыртқы ... үшін ... ... ... береді. Бұл
мүмкіндік, жалпы еліміздің ... ... оң ... ... кез – ... кәсіпорынның шаруашылық қызметі бір – бірімен ...... өнім ... ... ... ... сатып
- өткізу сияқты шаруашылық процесстерінен тұрады.
Бүгінгі таңда әлемдік ғаламдану жағдайында ел Президентінің басты ... ... ... ... экономикасының бәсекеге қабілеттілігін
қамтамасыз ету маңызды рол ойнап отыр. Экономиканың бәлекеге қабілеттілігі
мен транспатренттілігінің негізгі ... ... ... есеп пен
қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарға сәйкес болуы керек екенін
ескеру керек.
Қаржылық Есептіліктің Халықаралық ... бұл ... ... Қазақстандық ұйымдардың бәсекеге қабілеттілігі мен
инвестициялық тартымдылығының құрамдас ... ... – ақ ... ... мен ... интеграциялауға қызмет ететін, ... ... және ... түрде түсінуге қажет қазіргі заманғы стиль.
Ал ҚЕХС білу және ... ... ... қазіргі заман талабына сай бухгалтер
мен аудитордың ғана емес, ... да ... ... ... ... болып
табылады.
Субъектінің қарамағындағы қаржылық ресурстары мен өзіне ... ... ... ... ... жөніндегі қорытынды есеп
нысанында пайдаланушыларға ұдайы ... ...... ... ... бірі болып табылады. Ондай қорытынды есеп дәстүрлі түрде
«баланс» деп ... Ол ... ... ... ... ... ақшалай өлшеммен белгілі бір мерзімге көрсетеді.
Сөйтіп, бухгалтерлік баланс дербес есеп ... кез ... ... субъектінің нақты бір уақыт ... ... ... ... ...... есептің құрамдас бөлігі
бухгалтерлік баланстың көрінісі мен тәсілдерін қалыптастыруға негізделген.
Баланс ... ... мен ... қарастыру және шетел тәжірибесін
зерттеу дипломдық жұмыстың ... ... ... мен міндеті.
1. БУХГАЛТЕРЛІК БАЛАНС ЖӘНЕ ОНЫ ТАЛДАУ ТӘСІЛДЕРІ
1.1 «Ұлар» ЖШС техника – экономикалық сипаттамасы
«Ұлар» жауапкершілігі шектеулі ... 2000 жылы ... ... ... № 10135 – 1917 – ЖШС ... жылдан бастап.
Семей қаласында осы кезеңнен бастап тұрақты жұмыс істеп, даму үстінде.
Қазіргі уақытта бұл кәсіпорын қаламыздағы дамыған өндіріс орны деп ... оның ... ... мен ... ... да бар. Осы кәсіпорын
құрылғаннан бастап, өздерінің ... ... ... ... ішкі бақылау жүйесі және де оны әр жыл ... ... ... ... ... ... ... үшін Семей қаласы бойынша сату орындары
орналастырып, қоймалары кәсіпорын ... ... ... серіктестіктің негізгі мақсаты – клиенттердің
тұтыну деңгейін қамтамасыз етуге байланысты қыметтер көрсетіп, оларға
жоғарғы сапалы ... ... ... ... ... ... серіктестігі қазіргі таңда
тағамдардың 300 ден аса ... ... ... ... ... ... өзгеріп тұрады.
Қазіргі таңда «ҰЛАР» ЖШС-нің негізгі бірлесе ... ... ірі ... мен ... ... орындары, сонымен қатар
негізгі тұтынушылардың қажеттіліктерін өтеуде эффектіивті ... ... алға ... ... ... ... сай тексерілген
таза өнімдер.
Негізгі қызмет түрлері мыналар:
• сапалы, куәландырылған өнім ұсыну;
• өнімді жеңілдікпен сату;
• Тапсырыстар ... қала ... ... ... ... ... мен ... орындау;
• Өнімнің әртүрлілігін қамтамасыз ету.
«Ұлар» ЖШС-нің негізгі техника-экономикалық көрсеткіштері төмендегі
кестеде ... 1 - ... ... ... техника-экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |2007 ж |2008 ж ... |
| | | | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... сатудан табыс, мың | | | | |
| ... |200253 |215160 |+14907 |+7 |
|2 ... ... ... ... |178583 |+9384 |+5 |
| |мың ... | | | | |
|3 ... ... мың ... |31054 |36577 |+5523 |+17,7 |
|4 ... ... мың ... |2122 |2854 |+732 |+34,4 |
|5 ... ... ... ... мың |28932 |33723 |+4791 |+16,5 |
| ... | | | | |
|6 ... ... ... |6450 |6780 |+330 |+5,1 |
|7 ... ... мың ... |22482 |26943 |+4461 |+19 |
|8 ... ... 1 ... |84,5 |83 |-1,5 |-2 |
| ... | | | | |
|9 ... ... % |15,5 |17 |+1,5 |+9 ... ... ... орта жылдық |217000 |278300 |+61300 |+28 |
| ... мың ... | | | | ... ... ... орта ... |212150 |+13850 |+7 |
| ... мың теңге | | | | ... |Қор ... ... |1,08 |1,29 |+0,21 |+19,4 ... |Қор сыйымдылығы, теңге |0,92 |0,77 |-0,15 |-16,4 ... ... ... |1,01 |1,02 |+0,01 |+0,9 |
| ... | | | | ... ... дың орта тізімдік |190 |280 |+90 |+15 |
| ... адам | | | | ... ... мың ... |712603 |727913 |+15310 |+2 ... ... ақы ... мың ... |67260 |90780 |23520 |+35 ... |Дебиторлық қарыздар, мың теңге |3125 |4356 |+1231 |+39,3 ... ... ... ЖШС – нің екі ... ...... көрсетілген. Оларға нақты тоқталатын болсақ, кәсіпорын
табысты болғанын байқауға болады. ... ... ... түскен түсім 2008
мен 2007 жылды салыстырғанда 14 907 мың ... ... +7% ... Оған ... ... ... яғни жаңа тұтынушылардың әсері
мол. 2008 жылды 2007 жылмен салыстырсақ, ол +5%- ға, яғни 9384 мың ... ... ... ... ... ... аралығында – +17,7%, яғни 5523
мың теңгеге өскен, ал кезең шығындары 2008 жылы 2007 ... ... яғни 732 мың тг. ... бұған өнім өндірумен байланысты шығындардың
өсуі әсер етті Салық салуға дейінгі ... 2008 жылы 2007 ... ... яғни 4791 мың тг. ... ... табыс
салығы 2008 мен 2007 жылдарды салыстырғанда 5,1%-ға, яғни 330 мың ... Таза ... ... ... ж. салыстырғанда 19%-ға, яғни 4461 мың
тг. өссе, ... ... бір ... ... ... ... ... яғни 1,5-ке азайғанын көруге ... ... ... негізгі құралдардың орта жылдық құны +28 %-ға, яғни
61300 мың тг. өскен, оған комбинаттың жаңа ... ... ... ... еткен. Ағымдағы активтердің айналымдылығын 2008 ж мен 2007 ... ... яғни 13850 мың тг. ... Қор ... 2008 ж ... ж. ... –0,21% -ға, яғни 19,4 тг.өскен. Қор сыйымдылығы 2008
мен 2007 жылдарды салыстырып қарасақ, ... яғни -0,15 мың ... ... Ағымдағы активтердің айналымдылығы 2008 ж. мен 2007
ж. салыстырсақ, +0,9%-ға, яғни 0,01 өскен. Жұмысшылардың орта ... ... ж. мен 2007 ж. ... 15%-ға ... 90 ... ... ... +2% немесе 15310 мың тг. өскен, еңбекақы қоры +35% немесе 23520
мың тг. және дебиторлық қарыздар +39,3%, яғни 1231 мың ... ... ... ... ... түсінігі мен түрлері
Субъектінің қарамағындағы қаржылық ресурстары мен өзіне қабылдаған
міндеттемелері туралы ақпараттарды қаржылық ... ... ... ... ... ... (жүйелі түрде) тапсырып отыру –
бухгалтерлік ... ... ... бірі ... табылады. Ондай
қорытынды есеп дәстүрлі ... ... деп ... Ол ... ... және міндеттемелердің жағдайын ақшалай өлшеммен белгілі
бір мерзімге көрсетеді. Сөйтіп, бухгалтерлік баланс дербес есеп ... ... ... ... субъектінің нақты бір уақыт сәтіндегі
қаржылық жағдайын көрсетеді.
Қаржылық жағдай деп шаруашылық ... ... ... ... бары мен ... ...... қойылған олардың құралу
көздерін (меншікті капитал мен міндеттемелерді) түсіну керек:
Σ Α = Σ MK + ... ... ... қаржылық коэффициенттерді (өтімділік,
қаржылық оралымдылық, орнын ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын өндірісін және оның жаңа өндірістерді игеру
саясатын бағалауға, сондай – ақ активтерін бағалауға мүмкіндік береді.
Бухгалтерлік баланстың ... ... ... ... болады:
Кәсіпорын қызметінің басталуымен ұштастырылатын кіріспе баланс. Осы
кәсіпорында бухгалтерлік ... ... ... ... табылатын
баланстың бұл түрінің өзіне тән ерекшеліктері бар. Көп жағдайда ол өте ... ... ... Ол ... де ... ... ғана ... кезде оның шаруашылық қарым – қатынастары әр
түрлілігімен ерекшелене алмайды. ... ... ақша ... және
ұйымдастыру шығындарынан тұратын активтерімен көрсетілетін болғандықтан, ... ... ... ... ... ... белгілі бір
мерзіммен (айдың 1-ші күні) ұштастыру мүмкін емес. Кәсіпорын ... ... ... балансы оның жарғысы тіркелген ... ... құ- ... ... ... қаражаттары, ... қал- ... ... ... лық ... ... ... ... ... инвес- лар,Дебитор- және бас- ... ... лық ... ... ... ... бас- тар ... және төленбеген
қалар ... ... ... схема. Бухгалтерлік баланс
Жылдық (қорытынды) баланс – есеп беру мерзімінде ... ... ... ... көзі болып табылады. Ол есепті жылдың
аяғында (есепті ... ... ... 1-ші ... ... Есепті жылдың
аяғына ең дұрыс (сенімді) баланс құрудың міндетті постулаты – бухгалтерлік
есепте нәтижесін ... ... ... кәсіпорынның мүліктеріне және
қаржылық міндеттемелеріне ... ... ... жүргізу. Жылдық
бухгалтерлік баланс негізінен есеп регистрлерінің, Бас кітаптың мәліметтері
негізінде құрылады.
Жойылу балансы – шаруашылық ... ... ... ... ... ... құрылатын баланс. Жойылу баланысының ... ... ... оның баптарының бағалануымен айқындалады.
Бағалау сатып - өткізу бағасы ... ... ... көп жағдайда
ол бастапқы баланстық құнынан әлдеқайда ... ... ... ... ... ... баптар, мысалы, бюджеттік бөліп – таратушы «Алдағы
кезеңнің есебіне ... ... ... ... ... ... ... борыштар бойынша резервтер» және «Болашақ төлемдердің
резерві» баптары жойылу балансында ... ... ... ... ... ... балансында бұрын болмаған баптар пайда ... ... ... ... ... ... меншікті капиталдары жойылу
балансында кейде жеке ... ... ... ... кезеңінің
басында кәсіпорынның барлық меншікті капиталы арнайы ашылған ... ... Бұл ... ... ... ... ... сонымен
бірге жоюға байланысты шығыстар ... ... ... сомасы
(сальдосы) жойылу балансының активінде немесе пассивінде көрсетіледі.
Брутто-баланс – ... ... ... ... ... баптарға
негізгі құралдардың тозуы, материалдық емес активтердің амортизациясы және
тағы басқалары жатады.
Нетто-баланс (немесе тазаланған баланс) – ... ... ... ... Оны ... қаржылық жағдайына талдау жасау кезінде
пайдалану ... ... ... ... ... ... қаржыларының нақты сомасын сипаттайды (көрсетеді).
Ішкі баланс (мейлінше егжей-тегжейлі) қаржылық ... ... ... және ... мен оның филиалдарының, құрылымдылық
бөлімдерінің шаруашылық қызметіне бақылау жасау үшін ... ... ... ... үшін ... Сыртқы
падаланушылар үшін ол ең басты ақпарат көзі болып табылады. Ондай баланстың
мазмұны, ... және ... ... ... тәртібі заңмен,
шаруашылық жүргізуші субъектілердің есеп ... ... ... ... ... ... ... қор биржаларына
тапсырылады, бұқаралық ақпарат құралдарында, арнайы анықтамаларда басылады.
1.3. Бухгалтерлік баланстың құрылымы мен мазмұны
Өзінің құрылымы бойынша ... ... ... әр уақытта
өзара тең ьолатын екі қатар сандар болып табылады. Бұл тепе-теңдік жағдай ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланстың сол жақ бөлігінде
субъектінің активтері (экономикалық ресурстары) көрсетіледі. Осы ... ... ... ... ... деп ... ... түрге бөлінеді:
1. міндеттемелер, яғни кредиторлардың талаптары (басқаша айтқанда,
субъектінің ... ... кез ... ... ... иелерінің капиталы, яғни, кәсіпорын иелерінің талаптары.
(Акционерлік кәсіпорын иелерінің капиталы, әдетте, акционерлік капитал деп
аталады).
Егер кәсіпорынның ... ... оның ... ... ... ... етілетін (ізделінетін) болса және де осы
талаптардың жалпы сомасы ... ... ... ... ... болса,
онда ол актив пен пассивтің теңдігін көрсетеді. Бұл бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... негізгі бухгалтерлік
теңдеу:
Активтер = Міндеттемелер + Капитал.
Бухгалтерлік есептің барлық процедуралары осы теңдікпен туындайды.
Төменде екі ... ... ... ... ... ... ... келтірілді (кесте 2.)
|Активтер ... ... ... ... |Есепті |Есепті |
| ... ... ... ... |аяғына | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... | | ... капитал | | ... | | | | | |
| | | | | | ... емес | | ... ... |52 |52 ... | | | | | ... құны |116 |98 ... ... |22 |18 ... | | | | | ... |26 |18 ... таза |180 |126 ... құн |90 |80 ... | | |
| | | | |254 |196 ... ... | | ... | | ... құны |116 |78 | | | ... тозу | | ... ... | | ... |49 |36 ... | | ... құн |67 |42 | | | |
| | | | |108 |98 ... ... | | ... ... | | ... |26 |42 ... | | |
| | | | |9 |7 ... |183 |164 ... ... | | |
| | | ... | | ... ... | | | | |
| | | ... мерзімді |85 |48 ... | | ... |222 |153 ... |367 |244 ... | | |
| | | ... | | ... ... |25 |18 | | | ... ... | | ... | | |
| |49 |44 ... | | ... ағымдағы | | | | | ... | | | |12 |9 |
| |2 |5 ... ... | | ... | | ... |158 |117 |
| |443 |311 ... борыштар|170 |126 |
| | | ... | | ... |626 |475 ... |626 |475 ... ... ... ... ... ресурстары
(активтер) және олардың құралу көздері (меншікті капитал, ... ... ... ... меншікті капиталдың және
міндеттемелердің осындай біртекті көрсеткіштері «баптар» деп ... ... ... ... ... ресурстардың жай-күйлерін
бейнелейді, «Меншікті капитал» және «Міндеттемелер» бөлімдерінің ... ... ... ... ... ... баланстың жоғарыда қарастырылғаннан басқа
құрылымы белгілі, мысалы, АҚШ-та, Англияда және басқа да бір ... ... ... ... ... ... ал ... кейін меншікті
капитал мен міндеттемелер баптары келтіріледі.
Активтер баптары ... ... ... заңдарға және жекелеген
елдердің дәстүріне сәйкес белгілі бір жүйемен орналастырылады. ... ... ... ... жылжу (қозғалу) деңгейіне
байланысты, басқаша айтқанда өтімділік (ликвидтілік) деңгейі ... ... осы ... шаруашылық айналымында қандай жылдамдықпен ... ... ... ... ... ... әдеттегідей өтімділіктің
(ликвидтіліктің) жоғарылау ... ... яғни ... ... ең алдымен өзінің тиімді пайдалану мерзімінің ... ... ... ... ... ... ... мүліктер
көрсетіледі, содан кейін барып ағымдағы активтер көрсетіледі.
Активтер өтімділіктің (ликвидтіліктің) төмендеуі ... ... ... ... ... ақша ... ... өндірістік
босалқылар, аяқталмаған өндіріс, дебиторлық борыштар баптары және ... ... ... ... бұл ... мысалы, АҚШ, Англия
мемлекеттерінде қолданылады).
Баланстың меншікті капитал және міндеттемелер бөлімдерінің баптары да
активтер ... ... бір ... яғни міндеттемелердің қайтарылу (өтелу)
жеделдігінің деңгейі бойынша ... ... ... ... ... өсуі ... топтастырылады. Пассивтік баптарды
қайтарылу жеделдігінің төмендеу тәртібімен орналастырған жағдайда, алдымен
қысқа мерзімді міндеттемелерді ... ... ... ... мерзімді
банк несиесі, кредиторлық борыштар және т.б.) келтіріледі.
Бухгалтерлік баланста активтер мен міндеттемелер «ұзақ ... ... ... ... ... деген екі көзқарас
Бухгалтерлік баланстың активтер ... да ... ... да ... ... болады:
1.Ресуртар және талаптар, яғни жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... бухгалтерлік баланс құрылған күнге
кәсіпорынның экономикалық ресурстарын құрайды. Міндеттемелер мен капитал –
бухгалтерлік ... ... ... ... ... ...... жақтың талаптары, яғни кәсіпорынның банктерге, сатып-
өткізушіліктерге, өздерінің қызметкерлеріне және басқа ... ... ... кәсіпорын иелерінің талаптарын көрсетеді.
Алайда, бухгалтерлік балансқа қатысты бұл көзқарастың ... ... да бар. ... ... ... ... ретінде түсіндіру
өте күрделі.себебі кәсіпорын иелері мен ... оған ... ... ... ... ... ... заңдық мағынасы бар ұғым болып
табылады және оның маңызы тереңірек, егер компания ... ... ... болса, онда ол кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... түсіндірудің
екінші тәсілі тартымдырақ болуы мүмкін.
2.Қорлар көздері және оларды пайдалану бағыттары. Бұл көзқарас бойынша
бухгалтерлік ... сол жағы ... ... ... ... құрылған мерзімге пайдалану ... салу ... Бұл ... ... алдына қойған мақсаттарына жетуіне,
анығырақ айтқанда таза табысқа (пайдаға) қол ... ... ... асырылады. Оң жағында ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырылатындығы көрсетіледі.
Бұл көзқарас бойынша негізгі бухгалтерлік теңдеу –
Активтер = Міндеттемелер + Капитал
бұлайша түсіндіріледі: кәсіпорын активтеріне ... ... ... ... не ... иесі салады және де әрбір берілген теңге активтердің
жекелеген түрлеріне салынады.
Бухгалтерлік ... ... екі ... де ... және ...
бірі толықтырады.
1.4. Шаруашылық операцияларының бухгалтерлік балансқа тигізетін
әсері
Бухгалтерлік есептегі баланстық тәсілдің мәні – қаржылық ресурстардың
(активтердің) ... мен ... ... ... теңестіре салыстырып
отыруда.
Субъектілердің активтері (қаржылық ресурстары) бір ... ... ... ... ... ... мәлім. Сондықтан есепті мерзімнің
басында баланста көрсетілген қаржылардың құрамы едәуір өзгереді, ... мен ... ... көздері арасындағы теңдік бұзылмайды.
Осындай түрлі шаруашылық операцияларының әсерінен болатын баланс
көрсеткіштері өзгерісінің төрт түрі ... ... ... ... ... ... ... баптардың
құрамында болады. Белгілі бір сомаға бір бап көбейіп, екінші бап азаяды.
Баланстық ... ... есеп ... ... ... ... 500 000 ... ақша алынды:
Есеп айырысу шотындағы нақты ақша бабы 500 000 ... ... ... ақша бабы 500 000 ... ... ... баланстық
теңдік бұзылмайды.
Өзгерістердің екінші түрі (типі) баланстың «Меншікті капитал» немесе
«Міндеттемелер» бөлімдерінде болады. ... бір ... ... капитал»
немесе «Міндеттемелер» бөлімінің бір бабы азайып екінші бабы көбейеді. Ол
операциялардың ... ... ... ... ... ... таза ... есебінен резервтік капиталды құруға
250 000 теңге мөлшерінде аударым жасалынды:
Бөлінбеген таза табыс бабы 250 000 ... ... ал ... бабы 250 000 ... ... Баланстық теңдік бұзылмайды.
2-мысал: Қысқа мерзімді банк ... ... ... шоттары бойынша 120 000 теңге мөлшерінде төлем жасалынды.
Қысқа мерзімді банк ... бабы 120 000 ... ... ... ... ... бабы 120 000 ... азаяды. Баланстық жалпы
қорытынды өзгермейді.
Үшінші түрлі өзгерістер баланстың «Активтер» бөлімін де ... ... ... ... де ... Екі бөлім де белгілі бір
сомаға көбейеді. Мұндай операциялардың нәтижесінде баланстың «Активтер»
бөлімінің де ... ... де ... ... ... Жабдықтаушы кәсіпорындардан келіп түскен 90 000 ... ... ... ... құны әлі ... жоқ. Бұл
операцияның нәтижесінде баланстың «Активтер» ... ... бабы 90 000 ... ... ал ... ... тиісті шоттар бабы да 90 000 ... ... ... ... ... ... Нәтижесінде баланс валютасы 90 000
теңгеге өседі.
Төртінші түрлі өзгерістер керісінше баланстың «Активтер» бөлімін де
«Міндеттемелер» немесе ... ... ... де ... ... нәтижесінде баланстың жалпы қорытындысы азаяды.
Мысалы, есеп айырысу шотынан жоғарыда айтылған материалдардың құны
төленді делік. ... ... ... ... есеп ... ... ақша бабы 90 000 теңгеге азаяды, ал «Міндеттемелер» бөлміндегі
төленуге тиісті шоттар бабы да 90 000 ... ... ... ... ... шетелдік тәжірибесі
Қазақстан Республикасының нарықтық ... ... ... ... баланстың ролі артып отыр.
Ірі компаниялар салық төлеуде тиімдірек экономикалық жағдайларға ... үшін ... ... ... еншілес кәсіпорындар құрады.
Инвестор олардың бірінің акцияларын сатып ала отырып, барлық ... ... ... ... ... (консолидацияланған) қаржылық қорытынды есепті
құрудың негізгі мақсаты – бас ... мен ... ... ... ... ұйым ... ... Бухгалтерлік есептің 13
«Шоғырландырылған (консолидацияланған) қаржылық ... есеп және ... ... ... есебі» деп ... ... ... ... (консолидацияланған) қаржылық қорытынды
есеп дегеніміз – бір серіктестіктің ... ... ... ... ... ... серіктестіктің) жекелеген қаржылық қорытынды
есептері.
Шоғырландырылған (консолидацияланған) қаржылық ... ... ... ... ... пен оның ... серіктестіктерінің
қаржылық қорытынды есептері ... ... ... ... және ... ... мәліметтерді қосу арқылы баптар және ... ... ... ... бойынша қайта есептеуді болдырмау
мақсатында алып ... (жою) ... ... ... ... ... есептерді топ жөніндегі ... ... ... ... ... ретінде көрсету үшін одан
төмендегі көрсеткіштер алынып тасталынады:
- ... ... ... ... ... баланстық құны және негізгі серіктестіктің
еншілес серіктестіктердің әрқайсысының меншікті капиталындағы үлесі;
- Негізгі және ... ... ... ... ... шоттардағы сальдо (қалдық);
- табыстар, шығыстар және дивидендтер бойынша ішкі ... ... – ақ осы ... ... ... ... ... (жұмсалынбаған) табыс немесе зиян, орны толтырылмайтын
зияндардан басқа.
Америка ... Б. ... Х. ... ... былай делінген: «Шоғырландырылған (консолидацияланған) балансты
дайындау кезінде еншілес және бас ... ... ... ... ... ... Кейбір баптар негізгі және ... ... ... ... ... сальдоланады.
Мысалы, бір компанияның борышын басқа компанияның жабуы ... ... ... ... ... мен ... кәсіпорындар арасындағы мұндай
операциялар қорытынды ... ... ... ... ... алу – сату ... қарыздың төленуі және олардың алынуы ақша
қаражаттарының ... ... ... ... ... ... ... алып тастау (жою) тек қорытынды есепті дайындау
барысында ... және ... ... да ... ... ... есеп регистрлерінде көрсетілмейді.ешқандай шоғырландырылған
(консолидацияланған) есеп регистрлері жүргізілмейді»
Сонымен, бізде қолданып ... ... ... ... екі ... ... ... болады:
1) шоғырландырылған (консолидацияланған) қорытынды есеп екі
немесе бірнеше өзара ... ... ... ... ... ... ... құрылады;
2) шоғырландыру (консолидация) негізгі және еншілес кәсіпорындар
баланстары ... ... ... емес, қорытынды есеп мәліметтерін
белгілі бір түрде құрамдастыру (қиыстыру) болып табылады.
Субъектілердің бухгалтерлік балансында бартекті қаржы ресурстары (активтер)
және олардың ... ... ... ... ... ... Баланс активтерінің, меншікті капиталдың және міндеттемелердің
осындай біртекті көрсеткіштері «баптар» деп аталады. Баланстың «Активтер»
бөлімінің баптары қаржылық ... ... ... ... және ... бөлімдерінің баптары кәсіпорын активтерінің
құралу көздерін бейнелейді.
Халықаралық тәжірибеде баланстың жоғарыда қарастырылғаннан ... ... ... ... ... және ... да бір қатар елдерде
баланста алдымен активтердің барлық баптары, ал содан ... ... мен ... ... келтіріледі.
Активтер баптары басшылыққа алынып жүрген заңдарға және ... ... ... ... бір жүйемен орналастырылады. Активтердің
жекелеген баптары баланста ... ... ... ... ... айтқанда өтімділік (ликвидтілік) деңгейі бойынша, яғни
мүліктің осы бөлігі ... ... ... ... ... ... байланысты орналастырылады.
Отандық іс-тәжірибеде активтер әдеттегідей өтімділіктің
(ликвидтіліктің) ... ... ... яғни ... ... ең ... өзінің тиімді пайдалану мерзімінің аяғына ... ... ... ... ... (жылжымайтын) мүліктер
көрсетіледі, содан кейін барып ағымдағы активтер көрсетіледі.
Активтер өтімділіктің ... ... ... ... кезде бірінші орында ақша қаражаттары, тауарлар, ... ... ... ... ... ... және ... активтерді орналастырудың бұл схемасы, мысалы, АҚШ, Англия
мемлекеттерінде қолданылады).
Нарықтық экономикасы ... ... ... ... елдерде
мынадай сыныптамалар қолданылады: негізгі активтер- құны бар және компания
жай ... сату үшін ... ... ... ... ... ... мақсатымен
сатып алатын мүлік; ағымдағы активтер- құны бар, ... 12 ай ... ... ... ... ... Ұлттық шоттар жүйесінде
активтерге тек экономикалық ... ... ... ... ... ... табылатын активтер ғана жатады, ал экологиялық активтер,
сондай-ақ тұтыну тауарларының ... ... " адам ... ... ... ... ... ресурстар, т.б.
есептелмейді. Ұлттық активтер метериалдық ... мен ... ... ... ... - ... және зияткерлік меншік
обьектлерінің, нақты жеке ... ... ... оған ... әкелетін меншік
құқығының обьектісі деп танылған өзге де тақылептес мүліктік құқықтардың
шартты құны. Қаржы ... және өзге де ... ... ... ... - ... активтер, бухгалтерлік
баланс активінде есептелген кәсіпорын мүлкінің құрамындағы жаңа ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... МЕН ... .Қаржылық есептің құрамдас бөлігі бухгалтерлік баланстың көрінісін
талдау
Өз ... есеп ... кез – ... ... белгілі бір мезгілдегі қаржылық жағдайы бухгалтерлік баланста
бейнеленеді.
Бухгалтерлік баланс субъектінің активтерін, міндеттемелерін ... ... ... ... және ... ... меншікті капиталдың, ұзақ
мерзімді және ағымдағы міндеттемелердің жиынтық сомасы ... ... ашып ... мерзімді активтер
Негізгі құралдар
Мынадай баптар ашып көрсетілуге тиісті:
1. жер;
2. ғимараттар мен ... ... мен ... ... ... ... құралдардың басқадай түрлері;
5. жинақталған тозу;
6. аяқталмаған күрделі құрылыс.
Түсіндірме хатта олардың ішінен ұзақ ... ... ... және ақшасы кейін төленетін негізгі ... жеке ... ... мерзімді активтердің төмендегі баптары жеке ашып ... ... емес ... амортизациялау кезеңін, әдісін ... ... ... ... көрсете отырып:
- гудвилл;
- патенттер, тауар таңбалары және басқалар;
2. Ұзақ мерзімді инвестициялар:
- тәуелді ... ... ... басқадай инвестициялар, егер олардың ... ... ... ... құнын көрсете отырып;
3. Ұзақ мерзімді дебиторлық борыштар:
- алынуға тиісті шоттар;
- алынған векселдер;
- негізгі шаруашылық серіктестігі мен оның ... ... ішкі ... ... ... болған дебиторлық
борыштар;
- акционерлік қоғамның лауазымды адамдарының дебиторлық борыштары;
- басқадай дебиторлық борыштар;
4. Алдағы ... ... ... ... ... активтер ашып көрсетілуге тиісті төмендегі ... ... ... ... ... ... бір жылдың ішінде есептен шығарылуы мүмкін
алдағы уақыттың есебіне жататын шығыстар;
3. Ақша қаражаттары. ... шек ... ақша ... ... ... егер ... бір жылдың ішінде
алынып тасталынатын ... ... ... қаржылық инвестициялар, егер олардың баланстық
құнынан айырмашылығы бар болса, ағымдағы ... ... ... ... ... кейінгі бір жылдың ішінде алынуға тиісті дебиторлық
борыштар:
- ағымдағы активтерді сатып алу үшін аванстық төлемде;
- ... ... ... алынған векселдер;
- негізгі шаруашылық серіктестігі мен оның еншілес серіктестіктері
арасындағы ішкі операциялардың нәтижесінде пайда болған дебиторлық
борыштар;
- акционерлік ... ... ... ... борыштары;
- басқадай дебиторлық борыштар;
Ағымдағы активтерге дебиторлық борыштар толығымен кіргізіледі,
егер бір жылдың ішінде алынбайтын сома ... ... ... капитал
Түсіндірме хатта заңды тұлғаның жарғылық капиталындағы есепті кезең
ішіндегі өзгерістер ... ... ашып ... ... ... акциялардың әрбір түрі бойынша төмендегі
мәліметтер ашып көрсетілуге тиісті:
- ... ... және ... ... жазылған
және төленген капитал) акциялардың саны және ... ... ... акциялардың номиналдық және ағымдағы құны;
- олардың иелерінің құқықтары, ... ... ... ... бар ... бойынша төленбеген дивидендтер;
- заңды тұлғаның қайтарып ... ... ... (айналымнан
шығарылған);
- алдағы уақытта шығару үшін хабарланған акциялар;
- басқадай капиталдың төмендегі баптары олардың ... ... ... пайдаланылуы бойынша шектеулерді көрсете отырып, ... ... ... ... сый ақы ... төленген капитал);
- негізгі құралдарды, инвестицияларды қайта бағалау сомалары;
- резервтік капитал;
- бөліндеген таза табыс (жабылмаған зиян).
Ұзақ мерзімді ... ... ... ашып ... ... баптары (бір жылдың ішінде жабылатын бөлігін алып тастағанда)
жеке ашып көрсетілуге тиісті:
1. қамтамасыз етілген несиелер;
2. ... ... ... ... ... ... мен оның еншілес серіктестіктерінің
бір – біріне беретін несиелері;
4. кейінге қалдырылған салықтар
Түсіндірме ... ... ... ... ... ... ... және несие келісім – шартынан және қарыз беру шартынан
туындайтын басқадай ерекшеліктер ашып көрсетілуге тиісті.
Ағымдағы ... ... ... (кредиторлардың
талаптары бойынша төленуге ... ... және ... ... бір ... ... жабылуға жататын ұзақ мерзімді міндеттемелердің
белгілі бір бөлігін қоса ... ашып ... ... ... ... ... және ... ұзақ мерзімді несиелердің ағымдағы бөлігі (егер ол 20 ... ... ... болса);
3. кредиторлық борыштар:
- төленуге тиісті шоттар және ... ... ... мен тапсырыс берушілерден алынған аванстар;
- салықтар бойынша қарыз;
- төленуге тиісті дивидендтер;
- негізгі шаруашылық серіктестігі мен оның ... ... ... ... ... ... ... борыштар;
- басқадай кредиторлық борыштар.
4. төленуге тиісті есептелінген шығыстар;
5. алдағы уақыттың есебіне жататын табыстар;
6. төтенше жағдайлар бойынша есептелінген төлемдер.
Егер заңды ... ... ... келісім шартына сәйкес ұзақ
мерзім негізінде қайта қаржыландыруға шешім қабылдаса, ұзақ ... ... ... ... міндеттемелерден алынып
тасталынады. ... ... ... ... және ... ... ашып көрсетілуге тиісті.
Бухгалтерлік есептің 3 «Қаржы – шаруашылық қызметтің ... ... ... деп ... ... сәйкес субъектінің қаржы
– шаруашылық қызметінің нәтижесі жөніндегі ... ... оның ... қалай құралатындығын көрсетеді.
Ол мынадай көрсеткіштерден тұрады:
1. Өнімді (жұмысты, қызметті) сатып өткізуден ... ... ... ... ... өткізуден түскен
табысты
қорытынды ... ... үшін ... ... ... салық, акциздер т.б.
салықтар мен төлемдер, сонымен бірге ... ... ... алынып тасталынады.
Бұл бап бойынша шаруашылық жүргізуші ... ... ... табыс сомасы көрсетіледі.
Негізгі қызметтен түсетін табыс тауарлы – материалдық босалқыларды
сатып - ... ... ... ... ... сонымен бірге негізгі
қызметтің түріне байланысты проценттер, дивидендтер, ... ... ... ... - ... ... ... қызметтің) өзіндік құнына
экономикалық мазмұнына сәйкес материалдық шығындар, еңбек ақы ... ақы ... ... ... ... ... құралдардың
тозуы, басқа да шығындар деп аталатын шығын элементтері бойынша жинақталған
өнімді ... ... ... ... ... ... нақты шығындар енгізіледі.
3. Жалпы табыс.
Жалпы табыс өнімді (жұмысты, қызметті) сатып - өткізуден қаржылық
нәтижесі болып табылады және ол ... ... ... сатып -
өткізуден түскен табыс пен сатып - өткізілген өнімнің (жұмыстың, ... ... ... ... ... анықталады.
4. Кезеңдік шығыстар
Кезеңдік шығыстар – олар өнімдердің ... ... ... ... ... ... Кезеңдік шығыстарға:
а) жалпы және әкімшілік шығыстары;
ә) сатып - өткізу операциялары бойынша шығыстар;
б) проценттерді төлеу бойынша шығыстар.
5. Негізгі қызметтен ... ... ... ... қызметтен ... ... ... ... ... арасындағы айырма ретінде анықталатын сальдолық қаржылық нәтиже
болып табылады.
6.Қосалқы қызметтен түскен табыс. ... ... ... ... ... қызметінен пайда болған табыс
(шеккен зиян) көрсетіледі.
Қосалқы қызметтен түскен табысқа айналымнан тыс активтерді сатып –
өткізуден түскен ... ... ... сатып алудан, сатып алып қайта
сатудан түскен табыс және т.б. табыстар жатады.
7. Салық ... ... ... ... есептеу жолымен 5 және 6 пункт көрсеткіштерінің
қосындысы ретінде анықталады.
8. Табыс ... ... ... ... ... ... салынатын
салық.
9. Салық төленгеннен кейінгі табыс.
Бұл көрсеткіш есептеу жолымен ... ... ... ... мен ... ... арасындағы айырма ретінде анықталады.
10. Төтенше жағдайлардан түскен табыс (шеккен зиян).
Төтенше жағдайлар – субъектінің ... ... ... оқиғалар
мен операциялар. Әрине, ондай оқиғалар мен операциялар жиі қайталанбайды
деп есептеледі.
11. Таза табыс.
Бұл ... ... ... есеп беру ... ... бейнелейді.
Төменде субъектінің бухгалтерлік есептің 3-ші стандартының (БЕС –
3), қаржылық қорытынды есепті құру (жасау) ... ... ... ... қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижесі жөніндегі
қорытынды есебі келтірілді ... ... ... ... ... ... статиялары өтімділік дәрежесіне қарай, яғни ... ... ... ... жылдамдығына қара орналасады. 1 ... ... бұл ... ... ... жыл пайдаланылады,
яғни мерзімді салымдар. 2 және 3 бөлімдерде кәсіпорынның айналым мүліктері,
яғни өндіріске бір рет ... ... ... ... ... ... және заттық қасиетін жоятын мүліктер, немесе ағымдағы активтер
деп аталады.
Балансының ... – бұл, ... ... ... ... мөлшерде құралдар салынғанын ... ... кім ... ... ... жасақтауға қатынасқаннын бейнеледйді. Баланс
пассиві алынған ... үшін ... ... ... кәсіпорынның
ресурстарды алғаны үшін талап ретінде анықталады.
Ескертетін жағдай, міндеттемелерді топтау екіге бөлінеді: бірі ... ... ... ... ... ...... алдында.Бұл бөлінудің маңызы мынада: біріншісі тұрақты оны өтеудің
кергі жоқ, ал қарызға алынған құралдар ... ... ... ... келтірілген мәліметтеріміз кәсіпорынның финанс жағдайын талдау
үшін қолданылады.
Кәсіпорын активтерінің өтімділігі, яғни ... ақша ... ... ... ... анықтадық.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы, өтімділігі мен рентабельділігі ең алды-мен
ағымдағы активтердің ақша қаражаттарына ... ... ... ... туралы мәліметтерге сүйене отырып біз айналым ак-
тивтерінің меншікті ... ... ... ... ... Бұл өз ... кәсіпорын қызметіне кері әсерін тигізуде, яғни қысқа
мерзімді міндеттемелерді өтеу кезінде кәсіпорын проблемаға тап ... ... өз ... мен ... ... қысқа
мерзімді міндеттемелерін уақытында өтеу мүмкіншілігі төмендейді.
М.А.Федотов өзінің “Кәсіпорынның ... ... атты ... өтімді-
лікті арттырудың келесі әдістерін ұсынады:
а)жарғылық капиталды арттыру;
ә)ұзақ ... ... ... ... ... ... несиелер (депозиттер) тарту;
г)ұзақ мерзімді несиелер (депозиттер) тарту;
д)активтерді қайта құрылымдау, сонымен қатар активтердің кейбір ... ... ... ... ... ... ... (жұмысшы-лардың
жалақысын қоса алғанда).
Кәсіпорын активтерінің өтімділігін арттырудың келесі әдістерін ұсынылған:
1) Қысқа мерзімді қарыздарды ұзақ ... ... ... ... ... өз ... банктің өзінің несиелік саясатын қайта қарауына, яғни не-
сие бойынша пайыздық мөлшерлеменің өзгеруіне алып келеді. ... ... ... ... ... өтімділігінің артуына қол жеткізеді.
2) Тауарлы материалдық қорлардың мөлшерін азайта отырып, ақша қаражатта-
рының көлемін арттыру. Сол ... ... ... ... артты-
руға қол жеткізу болады.
Жоғарыдағы айтылған жолдардың бірінші нұсқасы тиімді және іске асуы оңай
болып келеді.
Қысқа мерзімді ... ұзақ ... ... қайта құрылымдау
қосымша ақша қаражаттарын қажет етеді. Ол ақша ... ... ... ... ... ... іске асыру барысында 2008 жылдың аяғына дейін баланс
құрамында өзгерістер күтіледі.
Бірінші әдіс 25 млн. ... ... ... міндеттемелерден ұзақ
мерзімді міндеттемелерге ауыстыруды ... Бұл ... ... ... ... ... 0-ден 25 млн. ... артады, ал
“кредитор-лық борыш” 41835 мың теңгеден 16835 мың ... ... ... ... іс-шараның тиімділігін дәлелдеу үшін баланстың басқа
статьялары өз-геріссіз қалады делік.
Сонда жүргізілген іс-шараның нәтижесін төмендегі ... ... ... 3 - ... ... міндеттемелерді ұзақ мерзімді міндеттемелерге
қайта құрылымдау нәтижесіндегі кәсіпорынның өтіділігі мен төлем
қабілеттілігіндегі өзгерістер.
|Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| ... | | ... ... ... |52 625 |67 625 |+15000 ... ... ... |3,7 |+1,5 ... ... ... |0,98 |1,68 |+0,7 ... ... |0,1 |0,2 |+0,1 ... | | | ... осы ... кейін 25 млн. теңге қысқа мерзімді міндеттеме-
лерді ұзақ мерзімді міндеттемелерге қайта құрылымдау бойынша іс-шаралар
активтердің ... ... яғни ... екеніне көз жеткізуге
болады.
Екінші әдіс тауарлы-материалдық қорлардың көлемін 25 млн. теңгеге ... ... ақша ... аударуды қарастырады. Бұл жағдайда
баланстағы “ақша қаражаттары” статьясы 5470 мың теңгеден 30470 мың ... ... ал ... қорлар” 53600 мың теңгеден 28600 мың
теңгеге дейін азаяды.
Жіргізіліп отырған іс-шаралардың тиімділігі төмендегі кестеден ... ... 4 - ... ... ... ... нәтижесіндегі
кәсіпорынның өтіділігі мен төлем қабілеттілігіндегі өзгерістер.
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... айналым |52 625 |52 625 |0 ... | | | ... ... |2,2 |2,2 |0 ... | | | ... ... |0,98 |1,4 |+0,42 ... | | | ... ... |0,1 |0,5 |+0,4 ... | | | ... ... ... ... ... ... және ... ақша аражаттарына айналдыру тек екі көрсеткіштің, яғни
аралық және абсолюттік өтімділік коэффициенттерінің өсуіне ... бұл ... ... ... ... пайдалану ұсынылады.
Екі әдісті бірге пайдалану кезіндегі кәсіпорын өтімділігінің артуын
төменде-гі кестеден ... ... 5 - Екі ... ... пайдаланудың нәтижесіндегі кәсіпорынның
өтіділігі мен төлем қабілеттілігіндегі өзгерістер.
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ... |52 625 |67 625 |+15000 ... | | | ... ... |2,2 |3,7 |+1,5 ... | | | ... ... |0,98 |2,4 |+1,42 ... | | | ... ... |0,1 |0,9 |+0,8 ... | | | ... мәліметтерін қорытындай келе екі әдісті ... ... ... ... ... ... ... жабу қабілетін
арттырады. Бұл өз алдына кәсіпорынның өтімділігі мен төлем қабілеттігінің
артқанын ... . ... ... ... ... ... мен құрылымының
динамикасын талдау және бақылап, тексеру
Кәсіпорынның баланс жағдайын ... ... ... ... ... бұл ... ... және оның серіптестрімен тығыз
байланысьырады, олар кәсіпорынның финанс жағдайын білу мақсатында бірінші
кезекте бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептер:
- № 1 форма «Кәсіпорынның балансы»
- № 2 форма «Қаржы нәтижесі және оны ... ... № 4 ... ... ... қозғалысы туралы есеп»
Баланс мәліметі бойынша кәсіпорын, акционерлер, инвесторлар, кредит
берушілер, сатып алушылар, сатушылар т.б. ... өз ... ... ... ... ... бар екенін көрсетеді.
Баланс екі жақты кесте сол жағында актив, оң жағында пассив. Актив
пен пассивтің тең ... ... ... ... ... ... тікелей меншіктегі әртүрлі мүліктік құралдар тобы еркімен құрылған
капитал ретінде көрінеді. Баланс шаруашылықтық ... ... ... ... Баланс активтерінің құрамы мен құрылымының динамикасын
талдау – кәсіпорынның ... ... және оның ... түрлерінің
абсалютті және салыстырмалы арту немесе кему мөлшерін белгілеу ... ... ... ... ... ... саналатын активтерді,
талдау барысында, осы активтердің нақты қолда бары, құрамы, құрылымы және
оларды болған ... ... ... жалпы құрылымын және оның
жеке топтарын талдау, олардың рационалды ... ... ... ... өсуі кәсіпорынның болашақтағы дамуын көрсетеін
болғандықтан, ол осы кәсіпорын жұмысының оң ... ... ... ... құнының өсу себептері талдағанда, жоғары деңгейі ... ... ... ... ... ... әкеліп соқтыратын инфляция әсерін ... ... ... ... ... алу тек негізгі құралдардың баланстық құнын
құру ... ... ... ...... ... қорлар, да йын өнім және ... ... ... ... да ... ... өсуі инфляциялық факт әсіріне
болатындығы күмәнсіз.
Баланс мәліметтері бойынша активтердің құрамы мен олардың таратылуына
талдау ... үшін ... ... ... ... ... ... олардың
қалай тартылғанын және есепті жылы неге көбірек көңіл бөлгенін, сондай – ақ
кәсіпорынның өндірістік потенциалы мен оның ... ... ... ... ... ... ... қажет. Ол үшін, ең алдымен
кәсіпорынның өндірістік потенциалының көлемін анықтау қажет, ол ... ... ... ... ... ... ... оның құнына негізгі құралдардың, өндірістік
құралдардың, аяқталмаған өндірістің, өсіміндегі және ... ... ... қосылады.
Екінші әдістемеде кәсіпорынның өндірістік потенциалын анықтайтын
активтер құрамына жоғарыда ... ... ... ... және қондырылатын жабдықтар құны қосылады. Осы көрсеткіштен кейін
баланс валютасындағы ағымдағы активтер үлесін анықтау ... ... ... ... ... ... ... қатынасымен
анықталатын кәсіпорын активтердің іске тартылу коэффициентерінің өсуі. ... ... ... ... ... сипаттайды. Коэффициент мағынасы
атқан сайын кәсіпорынның үздіксіз жұмысты қамту және кредиторлармен есеп
айырысу мүмкіндігі де арта ... ... ... ... оның өсуі ... жағымды өзгеріс болып табылады – яғни мүлік әлде қайда обилди
болады, бұл оның айналымдылығының ... және оны ... ... ... ... ... таратудың
тиімділігін ссипаттайтын келесі көрсеткіш мобильді және ... ... ... Ол ... ... құны ұзақ
мерзімді активтер құнына бөлу арқылы анықталады. Әрі қарай кәсіпорынның
мүліктік жай ... ... ... өзгерістер болғанын зерттеу қажет. Бұл
кәсіпорынның материалды – техникалық базасын ... және ... ... ... оның ... ... маңызды элементінің жағдайын
зерттеу қажет. Кәсіпорын мүліктерінің жалпы құнындағы негізгі құралдардың
нақты ... үлес ... ... ... ... аударады. өйткені бұл
көрсеткіш кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметінің ... ... ... болып табылады. Кәсіпорын мүліктерінің жалпы жиынындағы негізіг
құралдардың нақты құнының коэффициентінің ... ... ... ... 50 пайызынан кем болмауы тиіс. Негізгі ... ... ... ... ... – бұл осы негізіг құралдардың тозу
сомасының оның белгілі бір кезеңіндегі ... ... ... арқылы
анықталатын тозу коэффициенті. Ағымдағы активтердің ең мобильді бөлігінің,
олардың құнына қатыгас арқылы ... ... ... ... ғана ... Бұл ... ... міндеттемелерді өтеуде
бағытталатын қаражаттардың жалпы сомасындағы төлеуге ... ... ... Ең ... ... ... ... және айналым
қаражаттарының мобильдік коэффициентінің жылдам төмендеуі ... ... ... ... деп айтуға да болар еді. Алайда,
нарық жағдайында айналым қаражаттары ... ... ... ... ... жөн. Есеп ... ... қаражаттар
қалдығының аздаған сомасының бар болуын немесе олардың бар болмауы әлі де
болса кәсіпорынның төлем қабілеттілігінің көрсетпейді.
Дебиторлық ... неге ... көп ... және бұл ... не ... ... екендігін зерттеп, қарыздарды өтеудің болашағын бағалау
және егер болған жағдайда ... ... ... ... ... ... қолма – қол ақшалардың кемуі едәуір ... ... ... табылады. Алайда айта кеткен жөн, ақша қаражаттарының бір
бөлігі ... жыл ұзақ ... ... ... ... көлемі
жыл аяғында 504 мың теңгені құрайды, бұл жыл ... яғни 125 ... ... 3,5 ... көп. ... ... өтімділігі төмен
тауарлы материалдық құныдылықтардың бар болуы, дебиторлық борыштың ... ... ... ... ... ... айналым қаражатының
айналымдылығының бәсендеуіне ... ... және ... ... кері ... ... ... және ағымдағы активтердің мобильділігіне өскендігін
қарамастан, кәсіпорын басшалға оның құрамындағы ... ... ... ... қажет, сондай – ақ кәсіпорынның ағымдағы
активтернің жалпы сомасында маңызды ... бірі ... ... оның ... ... ... ... борышты талдауға
басты назар аудару қажет. Айта кеткен жөн, кәсіпорынның ... ... ... ... бар ... ... оның көлемі, қозғалысы және түрі
яғни бұл борыштың пайда болу себебі әсер етеді. Дебиторлық борыштың ... ... ... сияқты ақшаны аудару арқылы есеп айырысу жүйесі
кезеңіндегі шаруашылық қызметтегі ... ... ... табылады.
Дебиторлық борыш барлық уақытта есептеулер тәртібінің бұзылуы нәтижесінде
туындап, барлық уақыттада да қаржылық ... ... ... ... да оның ... қаражатты толығымен айналымыннан шығару деп
есептеуге болмайды, өйткені оның бір бөлігі банктік несиелендірудің нысаны
болып ... да, ... ... ... ... ... ... дебиторлық боршыш қалыпты және өтелмеген болып екіге ... ... ... төлем мерзімі өтіп кеткен есеп айырысу
құжаттары ... ... ... ... үшін қарыздар жатады.
Өтелмеген дебиторлық борыш ... ... ... бұрмалануын және
қаржы тәртібінің бұзылуын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... өтелмеген дебиторлық борышты анықтауы тиіс.
Баланс активтерінің құрылымының динамикасын талдау – ... ... және оның ... түрлерінің  абсолютті және 
салыстырмалы арту немесе кему ... ... ... ... ... келесі әрекеті баланс активінің құрылу көздерін
талдау болады. Бұл кезде кәсіпорын мүлкінің келіп түсуі, оны сатып алу ... ... да, ... өзінің де, қарызға алынған капиталдың да
есебінен жүргізілуі мүмкін екендігін есте сақтау керек. Ал меншікті ... ... ... ... ... оның қаржылық тұрақтылығын
көрсетеді.
Нарық қатынасы жағдайында кәсіпорын қызметі және оның дамуы ... - өзін ... яғни ... ... ... ... Тек ол капитал жетпегенде шектен капитал тартылады. Бұл кезде
қиын ... да ... ... ... қаржылық туелсіздік аса маңызды
орын алады, бірақ онсыз әрине мүмкін емес. ... ... ... ағымдағы активтернің құрастыру көздерін шектеу керек. Оның ең ... ... ... қамтамасыз ету үшін өзінің ... ... ... ... ... яғни ... ... ол банктердің қысқа мерзімді нсиелерімен және
коммерциялық несиелерімен жабылады.
3 ... ... ... ТӘСІЛДЕРІ МЕН АУДИТІН ЖЕТІЛДІРУ ШАРАЛАРЫ
3.1 Ақша қаражаттарының ... ... ... ... құру ... шараларды енгізуді жақсарту жолдары
Субъектінің қаржылық қорытынды есебінің барлық нысандары белгілі
бір мақсатпен құрылады. Баланста субъектінің ... ... ... бір ... ... бары мен оларды қаржыландыру
көздерінің жағдайы көрсетіледі. Субъектінің қаржы – шаруашылық қызметінің
нәтижесі жөніндегі қорытындыесебінде оның есеп беру ... ... ... қаражаттарының қозғалысы жөнінде қорытынды ... ... Есеп беру ... ... ... ... ақша ... келіп
түсуі және шығуы жөнінде ақпараттарды беру;
2. Есепберу ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі ақпараттарды беру.
Операциялық қызмет дегеніміз – заңды тұлғаның табыс табу бойынша
негізгі ... ... ... ... және инвестициялық қызметіне
жатпайтын басқадай қызметі.
Шаруашылық ... ... ... ... ... қаражаттарының қозғалысын тікелей немесе жанама әдістерді ... ашып ... ... әдіс – бұл ақшаның ... ... мен ... ашып ... ... Бұл әдіс ... жүргізілетін әрбір
операцияны зерттеуге және ол ... ... ... қай түріне
жататынын анықтауға негізделген.
Тікелей әдісті қаржы – ... ... ... ... ... әрбір бабына түзету (корректировка) жасау деп түсіну
керек. Мұндай жағдайда ... ... ... - өткізуден түскен ақша
түсімінен бастау керек. Одан тауарды ... алу ... ... ... ... ... ... бойынша жұмсалған ақшаны, несие үшін
проценттер сомасын, ... ... ... алып ... ... операциялық қызметтен алынған ақша қаражаттары ... ... ... ... ... ... қызметтің нәтижесінде
пайда болатын ақша қаражаттарының қозғалысын бейнелейтін ... ... ... ... ... - ... және ... көрсетуден алынған ақша
қаражаттары;
ә) жөнелтілетін тауарлы – материалдық босалқылар, көрсетілетін қызмет
үшін алынған ... ... ... ... ... әртүрлі сипаттағы табыстардың
келіп түсуі.
Ақша қаражаттарының ... ... ... ... және ... қызмет үшін
жабдықтаушыларға және мердігерлерге ақша төлеу;
ә) ... ... ...... ... көрсетілетін
қызметтер, атқарылатын жұмыстар үшін аванс төлеу;
б) еңбек ақы төлеу және басқадай төлемдер;
в) бюджетпен, ... ... және ... ... тыс қорлармен есеп айырысу;
г) проценттерді төлеу;
д) басқадай төлемдер.
Төменде бухгалтерлік есептің 4 «Ақша ... ... ... ... деп ... ... ... (БЕС -4),
қаржылық қорытынды есепті құру бойынша әдістемелік ұсыныстардың негізінде
құрылған субъектінің Ақша ... ... ... ... ... ... 13.3)
Кесте 13.3
Субъектінің ақша қаражаттарының қозғалысы жөніндегі
қорытынды есебі (тікелей әдіс бойынша)
31 желтоқсан 2001 жыл
| | ... |Мың ... ... ... ... ... ақша ... қозғалысы | |
|Ақша қаражаттарының келіп түсуі: |19709.8 ... ... ... ... - ... ... ... (441)|10969 |
|алынған аванстар |3773.8 ... |932 ... |650 ... ... |3385 ... ... шығуы: |23882.9 ... және ... есеп ... |8420.2 ... ақы ... есеп ... |7396 ... сақтандыру және зейнет ақы қорына аударымдар |940 ... |4010.3 ... ... ... |630 ... аванстар |1639.5 ... ... |846.9 ... ... ... таза ақша қаражаттарының | |
|көбеюі (+) азаюы (-) |-4173.1 ... ... ... ... ақша ... ... ... қаражаттарының келіп түсуі: |- ... ... ... - өткізуден алынған табыс |- ... ... ... | ... ... инвестиция | ... ... ... ... |1585 ... емес ... ... алынды |41 ... ... ... ... |55 ... ... нәтижесінде ақша қаражаттарының көбеюі | ... ... (-) |-1681.5 ... ... ... ... ақша ... қозғалысы | |
|Ақша ... ... ... | ... мерзімді несиелер |6520 ... Ақша ... ... |- ... ... ... ақша ... кебеюі (+) | ... (-) |+6520 ... ... ... ақша қаражаттары |1289.2 ... ... ... ақша ... |1954.6 |
2. ... әдіс – бұл таза ... ... ... ... ... табыстар мен зиянның ... ... ... ... ... ... әдіс бухгалтерлік баланс және қаржы – ... ... ... ... есептің ақпараттарына негізделген.
Жанама әдісте қаржы – шаруашылық қызметтің нәтижесі ... ... ... ... ... (корректировкалау) көзделмейді. Бұл
әдіске сәйкес есеп беру ... таза ... ... ... ... ... ... өзгеруі корректировкаланады.
Жанама әдісті пайдаланып таза табысты түзету
(корректировкалау)
|Таза табысты корректировкалаушы | ... | ... тозу ... және ... сайын есептелінген тозу және |
|амортизация (соманың өзгеруі |амортизация ... таза ... |
| ... ... ... ... |
| ... ақша ... ... |
| ... ... ... ... |Ағымдағы активтердің өсуі ақша ... ... ... ... ... ... ... және ақша қаражаттарының |
|босалқылардың, алдағы уақыттың ... ... ... жататын шығыстардың, ... ... ... есеп ... ағымдағы активтердің т.б. |мерзімі ішінде ақша қаражаттары |
| ... ... ... және ақша|
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... өсуі ... ... (қысқа мерзімді |есепті кезең ішінде ақша қаражаттары|
|банк несиесін қоспағанда): ... ... ... және ақша ... ... салық |қаражаттарының келіп түскенін |
|төлемдерінің, ... ... ... ... ... ... ... ақша|
| ... ... ... тудырады |
| ... ақша ... ... |
| ... ... ... ... – ұзақ мерзімді активтерді сатып алу
және сату, өтелетін несиелерді алу және беру.
Инвестициялық қызметтің нәтижесінде пайда болатын ақша ... ... ... Ақшақаражаттарының келіп түсуі:
- материалдық емес активтерді, негізгі құралдарды және басқа ұзақ
мерзімді активтерді сатып - өткізуден;
- ... ... ... - өткізуден;
- басқадай заңды тұлғалардан алынған несиелер;
- басқадай түсімдер.
2. Ақша қаражаттарының ... ... емес ... ... ... және ... ұзақ
мерзімді активтерді сатып алу;
- қаржылық инвестициялар алу;
- басқа заңды тұлғаларға несие беру;
- басқадай төлемдер.
Инвестицтялық қызмет ... ... ұзақ ... ... көрсетіледі. Оған бухгалтерлік баланстың ағымдағы активтер
бөлімінде көрсетілетін қаржылық инвестицияға әсер ... ... ... ... ... акцияларды, негізгі құралдарды және т.б. сатып
- өткізуден болатын табыс немесе зиян (шығыс) көрініс табатын кәсіпорынның
қаржы – ... ... ... жөніндегі қорытынды есепте де
көрсетіледі.
Қаржылық қызмет – заңды тұлғаның (кәсіпорынның) нәтижесі ... және ... ... ... құрамы мен мөлшерінің өзгеруі
болып табылатын ... ... ... болатын ақша қаражаттарының қозғалысын
төмендегі операциялар айқындайды:
1. Ақша қаражаттарының келіп түсуі:
а) ... және ... ... ... шығарып, сатып - өткізуден;
ә) банк несиелерін алу;
б) басқадай түсімдер.
2. Ақша қаражаттарының шығуы:
а) банк несиелерінің қайтарылуы;
ә) меншікті акцияларды қайта сатып алу;
б) ... ... ... ... ... саны көп ... ... ақша
қаражаттарының қозғалысы жөніндегі қорытындыесепті құру үшін ... ... (13.4) ... ... 13.4.
Ақша қаражаттарының қозғалысы жөніндегі қорытынды
есепті құру үшін қажетті жұмысшы кесте
| |2000 ж. |2001 ж. ... ... |
| | | |(+), ... |
| | | |(-) 2000 |ОҚ, ИҚ, |
| | | |ж. |ҚҚ ... | | | | ... емес активтер |1859.5 |1900.5 |41 |ИҚ ... ... |74004.5 |75590.0 |1585.5 |ИҚ ... мерзімді инвестиция |105.5 |160.5 |55 |ИҚ ...... | | | | ... |8305.6 |8404.7 |99.1 |ОҚ ... ... ... ... | | | | ... |- |- |- |ОҚ ... ... ... |- |- |- |ОҚ ... ... |1289.2 |1954.6 |665.4 |АҚ ... ... |26705.7 |36031.5 |9325.8 |ОҚ ... тозу ... | | | | ... |7646.0 |7877.0 |231 |ОҚ ... капитал және | | | | ... | | | | ... ... |- |- |- |ҚҚ ... ... |- |- |- |ҚҚ ... мерзімді несиелер |30980.0 |37500.0 |6520 |ҚҚ ... ... ... |690.5 |960.0 |269.5 |ОҚ ... ... ... борыш| | | | |
| |86989.5 |91640.0 |4650.5 |ОҚ ... ... ақша ... ... ... құру мақсатында бухгалтерлік баланс және ... ... ... ... ... ... есептің баптарындағы
өзгерістерге талдау жасауға мүмкіндік береді. Бұл кесте негізінен ақша
қаражаттарының ... ... ... ... әдіс ... ... жасайды.
Жоғарыда келтірілген кестенің мәліметтері негізінде кәсіпорынның ақша
қаражаттарының қозғалысы жөніндегі қорытынды есебі ... әдіс ... ... ... ... ақша қаражаттарының қозғалысы жөнінлегі
қорытынды есебі (жанама әдіс бойынша)
31 желтоқсан 2001 ж.
| 1. ... ... ... ... ... қаражаттарының қозғалысы | ... ... |100 ... табысты корректировкалаушы | ... ... |+231 ... және амортизация |-9325 ... ... ... ... | ...... босалқылардың|-99.1 ... | ... ... ... |+4650.5 ... ... ... |+269.5 ... | ... ... нәтижесінде | ... ... ... (+) ... ... | |
| |-4173.1 ... ... |Мың ... ... ақша ... ... ... ... ... түсуі: | ... ... ... - ... ... ... | ... ... ... |- ... ... инвестиция | ... ... ... ... |-55 ... емес ... сатылып |-1585.5 ... | ... ... ... |-41 ... ... көбеюі (+) азаюы| ... | |
| |-1681.5 ... ... ... | ... қаражаттарының қозғалысы | ... ... ... ... | ... ... ... |+6520 ... ... ... |- ... ... ... ақша | ... ... (+) ... (-) | |
| |+6520 ... ... көбеюінің (+) | ... (-) ... |+665.4 ... кезеңнің басындағы ақша | ... |1289.2 ... ... ... ақша | ... |1954.6 |
2. ... жүргізуге қойылатын талаптарды реттеу жолдары
2008 жылғы 1 қаңтарға 2-ҰҚЕС – на сәйкес кіру балансына дайындықтың
мысалын қарастыру үшін ... ... ... ЖШС – нің 2007 ... ... балансы алынды, ол төменде келтіріліп отыр.
«ААА» ЖШС – нің 2007 ... 31 ... ... |2007 ... | |2007 ... ... |31 ... |31 |
| ... ... ... | ... ... ... мерзімді | |III. ... ... | ... | ... | ... ... және | ... мерзімді қаржы | ... ... |12 840 500 ... |21 480 000 ... ... қаржылық| ... ... | ... |1 840 600 ... |1 560 400 ... ... | ... ... және | ... ... |870 350 ... төлемдер бойынша |525 000 |
| | ... | ... |14 286 700 ... ... |2 820 000 |
| | ... ... | ... салық |420 000 |Қысқа ... ... | ... | ... |700 000 ... үшін ұзақ ... ... ... ... | ... |800 200 ... |628 000 |
| | ... ... | |
| | ... ... |27 713 400 ... ... ... | |IV. Ұзақ ... | ... |70 000 ... | ... мерзімді активтер| ... ... ... | ... |31 128 350 ... |11 284 300 ... Ұзақ ... | ... ... | ... | ... ... |648 000 |
|Ұзақ мерзімді ... | ... ... ... | ... |1 720 000 |міндеттемелері |2 000 000 ... ... | ... ... | ... ... |845 900 ... ... | ... қатысу әдісімен| |Өзге ұзақ мерзімді | ... ... |2 800 000 ... |2 690 000 ... | | | |
| | ... ... | |
| | ... ... |16 622 300 ... | |V. ... | ... мүлік |15 000 000 | | ... ... – |2 340 200 ... ... |800 000 ... | | | ... активтер |60 000 ... ... | ... және ... | ... ... жекеменшік| ... | ... ... | ... емес | ... |768 500 ... |180 000 | | ... ... | ... табыс (орны | ... ... | ... ... |8 291 050 ... ұзақ ... | ... ... | ... |120 800 | | ... ... активтер | |Капитал мен ... | ... |23 066 900 ... ... ... |54 195 250 ... |54 195 250 ... ... нөмірлерде «Қысқа мерзімді активтер» бөлімінің
барлық баптары бойынша және ... ... ... ... емес ... баптары бойынша трансформация тәртібі
көрсетілген болатын. Ағымдағы нөмірде ... ... ... ... трансформациясын қарастыруды жалғастырамыз.
Қарыздар және дебиторлық борыштар
Қарыздар және ... ... – бұл ... ... ... ... және белгіленетін төлемдер бар ... ... ... Олар ... ... ... берешекті сатуды ниет
етпей, тікелей дебиторға ақшаны, тауарды немесе қызмет көрсетуді ... ... ... ... берушіден алынған қарыз да берілген қарыз
ретінде осы санатқа кіреді. Өзге ... ... және ... ... дейін ұсталатын, саудалық немесе сату үшін ... бар ... Егер ... ұстаушы қаржылық активтен өзінің барлық бастапқы
инвестицияларын ... ... ... ... ... ... ... онда мұндай активті қарыз немесе дебиторлық
берешек ретінде жіктеуге болмайды.
АКТИВТЕРДІҢ ҚАНДАЙ ТҮРЛЕРІН МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС ... ... ... ... 2006 ... ... 47 400 ... ішінде 15% ҚҚС – 6 182,61 теңге, «1С: Бухгалтерия» (8-нұсқасы) сатып
алды. Бухгалтер ... емес ... ... ... ... Д-т 2730 К-т 3310 – ... теңге; Д-т 1420 К-т 3310 – 6 182,61
теңге, ҚҚС бөліп көрсетілді. Ай ... ... ... 2007 ... қараша айында 17 381 теңге сомаға, оның ішінде
ҚҚС 2 134, 54 ... ...... ... ... (12 ... үшін ақы төледі, бірақ қызмет көрсету 2008 ... ... ... ... оны ... емес ... ... ұлғаюуына жатқызды.
• Жағдайды талдау
Неғұрлым анық ... үшін ... бар ... | | | ... |К-т ... ... |Шаруашылық операциялардың мазмұны |
|2006 жылғы маусым ... |3310 ... |2006 ... ... «1С: ... |
| | | ... ... ... алу ... |3310 ... |15% ставкасы бойынша есепке жатқызылатын |
| | | |ҚҚС ... ... ... ... ... ... ... |1030 ... ... ... ақпараттық – |
| | | ... ... ... үшін ақы |
| | | ... ... ... талдау жасауды маныдан бастағым келіп ... емес ... ... алу ... тек ... қана ... ... батыстық есепке алу практикасында да ең күрделі және ... ... ... бірі ... ... ... емес
активтердің құрамын, олардың амортизациясының мерзімін айқындаудың,
шығыстарды танудың немесе шығындарды ... әр ... ... – ын қолданатын кәсіпорындарға арналған материалдық ... ... алу ... 17 – ... қоспағандағы материалдық емес
активтер» бөлімінде айқындалған. Стандартта материалдық емес ... ... ... емес актив – табиғи нысаны жоқ ... емес ... ... ... ... ... бөлек боылп табылса, яғни оны ұйымнан бөліп алуға, сатуға, беруге,
лицензиялауға, жалға беруге ... ... ... ... ... және міндеттемемен бірге не бөлек алмастыруға
болса; немесе
2) ... ... ... да ... ... ... осы ... немесе субъектіден немесе басқа да ... ... ... ... ... ... туындағанда
сәйкестендірілетін болып табылады.
2-ҰҚЕС 1 – параграфы 3 – тармағының 1 – тармақшасына сәйкес актив
- болашақ ... ... ... ... ... ... ... дара кәсіпкер немесе ұйым бақылайтын ресурс.
Осылайша, ұлттық стандарттардың қағидаттарына сәйкес материалдық
емес актив, егер:
1) субъектінің баппен ... кез ... ... ... пайда
алуы ықтимал болса;
2) баптың нақты шығындары немесе құны сенімді түрде өлшенуі ... ... бабы ... танылады.
Халықаралық стандарттарға ... ... ... алу ... ... ... ... алуына;
2) тиісті тәуекелдер көтеруіне қатысты айқындылықты білдіреді.
Біздің мысалымызға көшейік. ... 8. ... ... ... ... ... ... алды. Талдау
жасау үшін аздаған шегініс жасау қажет. Сериялық бағдарламалық қамтамасыз
етуге қатысы барларды үш топқа ... ... ... ... ... меншік иелері – бағдарламаны
әзірлеушілер немесе иелері;
2) бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... ... ... тобы – бағдарламаны пайдаланушылар.
Бірінші топты ... ...... ... өз ... ... және ... оны көбейтуге
және сатуға құқылы. Олар қызмет барысында бағдарламалық өнімді өзгерте және
жетілдіре алады, себебі бастапқы мәтінге құқығы ... біз ... ... ... ... ... алуға айрықша құқығы бар екенін айқындадық. ... ол ... ... емес ... ... ... бағдарламалық қамтамасыз етуді сатушылар үшін тауар ... ... ... тобы – ... ... ... санатқа біз мысал етіп қарастырып отырған компания да жатады.
Бағдарламалық өнімді сатып алған кезде компанияның оны ... ... ... ... басқа ұйымның бағдарламасын сата алмайды, себебі бағдарлама
осы ұйымға тіркелген (кілт осы компанияға тіркелген);
2) ... ... ... бағдарламаға өздігінен өзгеріс
енгізе алмайды, себебі оның бастапқы мәтінге құқықтары жоқ.
Осылайша, 2-ҰҚЕС ережелеріне ... ... ... ... Қазақстанға арналған бухгалтерия» бағдарламасы материалдық емес актив
болып ... және оны ... алу ... не ... ... ... ... не , егер сериялық бағдарламалық өнімнің құны айтарлықтай болса,
болашақ кезеңдердің шығыстарына жатқызылуы тиіс.
2-ҰҚЕС 626- тармағының ережелеріне ... көшу ... ... ... активтер мен міндеттемелерді тануы тиіс және 2-ҰҚЕС
бойынша тануға рұқсат етілмеген активтер мен ... ... ... ... – на көшу күні кіру ... ... ... ол ... таныған материалдық емес актив – 8.0- нұсқадағы «1С:
Бухгалтерия» бағдарламалық ... ... ... есептеп шығаруы
қажет.
Сатып алу кезінде пайдаланудың пайдалы мерзімін комиссия 10 жыл деп
белгіледі. ... ... ... ... 4 122 ... (41 217,
39: 10) құрады. Амортизацияның айлық нормасы тиісінше 343, 5 теңгені
(4 122: 12) ... ... ... ... 2006 жылғы шілде – 2007
жылғы желтоқсан аралығындағы кезеңде – 6 183 теңге болды.
ҰҚЕС ... ... ... ... ... ... ... бөлінбеген кірісі (өтелмеген шығыны)» бабы ... еске ... ... ... ... көрсетілген:
| | | | ... |К-т ... ... ... ... ... көшу ... яғни 2008 жылғы 01.01 |
| | | |«1С: ... ... ... ... |2730 |6 183 ... жинақталған амортизацияны есептеп|
| | | ... |
| | | |«1С: ... ... ... |
| | | ... ... ... ... шығару |
|5520 |2730 ... ... – 6 183). ... көшу |
| | | ... ... «Өткен жылдардың |
| | | ... ... ... ... |
| | | ... ... ... |
|Ақпараттық-технологиялық қызмет көрсету бойынша қызмет ... ... ... яғни 2008 жылғы қаңтарда |
| | | ... ... ... |3310 ... ... көрсету шығындары ағымдағы |
| | | ... ... ... ... |3310 ... |14% ... ... ставкасы бойынша |
| | | ... ... ... ҚҚС ... бөліп|
| | | ... ... |1610 ... ... ... ... үшін ... |
| | | |пен ... ... ... ... ... ... ... атап өту қажет. Кәсіпорын «1С:
Қазақстанға арналған бухгалтерия» бағдарламасын ... ... ... ... ... ... ... жатқызылды.
Бағдарламаны кәсіпорынның балансынан есептеп шығару кезінде ҚҚС – ын
түзету қажет пе ... ... ... ... ... ...... 1 – тармағында тауарларды (жұмыстарды, қызмет
көрсетулерді) алушы осы ... 207 – ... 1 – ... сәйкес
қосылған құн салығын төлеуші болып табылса, қосылған құн салығының сомасын
есепке жатқызуға құқығы бар.
Негізгі құрал – ... ... және ... ... ... тауарлар салық салынатын айналым мақсатында ... ... ... ... ... болып табылады.
«1С: Қазақстанға арналған бухгалтерия» бағдарламасын кәсіпорын салық
салынатын айналым мақсатында пайдаланып отырғанын ... ... ... ... ... жатқызылған қосылған құн салығы бойынша түзету
талап етілмейді.
КРЕДИТОРЛЫҚ БЕРЕШЕКТІ ҚАРЖЫЛАЙ КӨМЕК АРҚЫЛЫ ЖАБУ
1-жағдай.
Тарату сәтінде ЖШС – де ... ... ... ... ... ... үшін төменде аталған іс - әрекеттердің бірін қолдануға ниетті:
1. Жарғылық капиталды ... және ... ... ақша ... ... ... Заем ... бойынша құрылтайшыдан қажетті соманы қабылдау.
3. ЖШС балансына.
а) жеке тұлғадан;
б) заңды тұлғадан қаржылай ... ... ... аталған жағдайларда қандай ... ... ... ... ... ... ақпарат ұсынуы қажет.
Жағдайды талдау.
Осы жағдайды кәсіпорын таратудың қандай сатысында тұрғаны белгісіз.
Екі жағдай болуы мүмкін:
1) тиісті органдардың ... ... ... ... ... ... ... таратылуды шешу туралы өтініш берілді.
Екінші жағдайда ... ... ... ... ... ... да болмасын қаржылық іс - әрекетті жасауға рұқсат
етілмейді.
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта айтқанда практикалық ... ... ... ... ... және ... елімізде кең өріс алуда.
Талдаудың қортындылары, онан туындайтын ... ... ... көзқарас қажет, себебі біздің экономика өтпелі кезеңде өмір
сүруде, бірақ алдыңғы шараларды белгілеуде көп ... және ... ... ... ... ... қажетіне пайдалануда олардың
қолдану дәрежесі шекті екенін ескеру керек.
Біздің экономика өтпелі кезеңде екенін ескеріп оқып ... ... ... ... ... ... жақсы жаманын өзі
ойластыру және тиімді шараларды белгілеу керек.
Активтің айналымдылығына ықпал ... ... ... ... ... ... қаншама жылдам ақшаға айналуы мен
тығыз байланысты.
Қолдағы бар құралдардың айналымда болу мерзімі бірнеше сыртқы және ішкі
факторлармен ... ... ... ... ... - ... ... т.б. қызметтер, қай салада болуы,
кәсіпорынның мөлшері, ... ... ... ... ... ... жағдайын көп қор жинауға мәжбүр етеді, ол
актив айналымын ... ... ... баға ... ... ... ... тауар –материалдық қорларды таңдау әдістері жатады.
Қаражаттарды жұмсаудың осы ... ... ... ... мүмкіндгін негізге ала отырып, осы көзқарастың авторлы кәсіпорынның
қаржылықжағдайын жақсы деп бағалау және оны ... ... ... ... ұсынады.
Кәсіпорынның қысқа мерзімді және ... емес ұзақ ... ... ... ... активтерінің бәрі таза
активтер деп аталады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Дүйсенбаев К.Ш., ... Э.Т., ... Ж.Г. ... ... ... / Оқу ... – Алматы: Экономика. 2001 ж.
2. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа. - М.: ИНФРАМ,
1995.
3. Крейнина М.Н. Анализ финансового состояния и ... ... ... в промышленности, строительстве и
торговле. - М.: АО ... ... ... ... ... ( ... ... Книга
бухгалтера. Книга аудитора ) / Отв.ред. Рубин Ю.Б., Сол-даткин В.И. - М.:
«ОМИНТЭК», ... ... ... ... и ... ... /под. ред. Е.С.
Стояновой. — М.: изд-во «Перспектива», 1996.
6. Чечета А.П. Анализ финансового состояния предприятия. /Бухгалтерский
учет. 1992 г., №5.
7.Трохина С.Д., Ильина В.А., ... Т.Ф. ... ... предприятия».//Финансовый менеджмент. - 2004. - №1.
8.Финансовый менеджмент./ Под. ред. Стояновой Е.С. - М.: ... ... А.Д. ... ... анализа». - Москва, Инфра-М, 2006.
10. Тоқсейітов Р.Қ. «Экономикалық сөздік – ... ... 1999 – ... ... К.Ш., ... Э.Т., ... Ж.Г. ... қаржы
жағдайын талдау». //Оқу құралы.- алматы: Экономика. 2001.- ... ... С.Ж., ... С.Т. ... ... Оқу құралы. –
Семей: 2006. -120 бет
-----------------------
Активтер
Міндеттемелер
Меншікті
капитал
Ұзақ мерзімді активтер
Ағымдағы активтер
Ұзақ мерзімді ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің қызметіндегі табыстар мен шығындардың сипаттамасы20 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет
Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру19 бет
Баланс активінің құрастырылу көздерінің құрамы мен құрылымының динамикасын талдау27 бет
Баланс өтімділігін талдау және оған әсер ететін активтерді қарастыру факторларды талдау54 бет
Баланстық теңдік қалыптастыру және баланс құру негіздері27 бет
Банк балансының активі мен пассивін теңгерімді басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету бағыттары56 бет
Банктік бухгалтерлік баланс9 бет
Бухгалтерлік баланс3 бет
Бухгалтерлік баланс есебі12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь