Меншікті капиталдың қалыптасуы мен жұмсалуының есебі

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
1. Меншікті капиталдың қалыптасуы мен жұмсалуының есебі
1.1 «Акимеева» жеке кәсіпкерлігінің техникалық . экономикалық сипаттамасы 6
1.2 Меншікті капитал есебін ұйымдастыру 9
1.3 Меншікті капитал есебінің негізгі міндеттері 18
1.4 Меншікті капитал есебінің шетелдік тәжірибесі 22
2. «Акимеева» жеке кәсіпкерлігіндегі меншікті капиталдың қалыптасуын талдауы және аудиті
2.1 Меншікті капиталды талдау 25
2.2 Меншікті капитал аудиті 30
2.3 Ұйымның меншікті капиталының құрылымын талдау 32
3. Меншікті капитал есебін және талдауын жетілдіру шараларын ұйымдастыру
3.1 Жеке кәсіпкерлікте резервтік қор құру 36
3.2. Меншікті капиталдың есептік кезеңдегі есептеу әдісін енгізу 39
ҚОРЫТЫНДЫ 45
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 47
ҚОСЫМШАЛАР 49
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
1. Меншікті капиталдың қалыптасуы мен жұмсалуының есебі
1. «Акимеева» жеке кәсіпкерлігінің техникалық - ... ... ... ... ... ... ... капитал есебінің негізгі міндеттері
18
4. Меншікті капитал есебінің ... ... ... жеке ... ... ... қалыптасуын
талдауы және аудиті
2.1 Меншікті капиталды талдау
25
2.2 Меншікті капитал аудиті
30
2.3 Ұйымның меншікті капиталының құрылымын ... ... ... ... және ... ... ... ұйымдастыру
3.1 Жеке кәсіпкерлікте резервтік қор құру
36
3.2. Меншікті капиталдың есептік кезеңдегі есептеу әдісін енгізу
39
ҚОРЫТЫНДЫ
45
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... ... ... нарықтық қатынастардың талабына сай
жетілдіру процессі үздіксіз қалыптасуда. Нарық ... ... ... субъектілерінде бухгалтерлік есептің маңызы ерекше
зор. Бухгалтерлік ... ... мен ... ... өндірістің
дамуын экономикалық тұрғыдан зерттеуге бірден – бір негіз болып табылады.
Сондықтан да бухгалтерлік есептің негізгі ...... ... ... ... тұжырымды мемлекеттік талапқа сай есептеу жұмысын
жүргізу. Бухгалтерлік есеп және есеп беру ... ... ... және олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін
жедел басқару үшін, экономикалық жоспарлар жасап, оның ... ... ... ... ... ... көшу ... бухгалтерлік
есепке жүктелетін міндеттер қай кездегіден болмасын күрделі, ауқымды болып
отыр. Өйткені қазіргі ... ... жаңа ... өндіріс құрал –
жабдықтарының мемлекеттік меншіктен ұжымдық және жеке меншіктерге ... етек ... ... орай қазіргі кезде мемлекет, субъекті және ... ... ... және ... ...... саясаты
жаңа сипат алып отыр. Бұл бойынша ... ... ... қай
саласындағы субъектілер болмасын олардың өндірістік және қаржылық іс -
әрекеті өз шығындарын өзі ... өзін - өзі ... ... ... ... ... жүзеге асырылып жатқан ... ... ... ... ... ... ... тарапында және
экономика өмірінде атқаратын ролінің ұшан – теңіз екендігі дәлелдеуді ... ... ... ... сай ... ... өркениетті елдердің
қайсысы болмасын кезінде шағын және орта кәсіпкерлікті дамыта отырып,
айтарлықтай ... өсу ... ... ... ... ... ... экономикалық дағдырыстан ... ... ... ... мәселелер бойынша күн ... ... ... отыр. Сондықтан да кәсіпкерлікті еліміздің
шаруашылық қызметін ... күш деп білу ... және ... ... ... мемлекеттік тұрғыдан көп
көңіл бөлуіне байланысты елімізде күннен – күнге ... және ... ... ... ... Әрине, олардың кәсіпкерлік шаруашылығын
дамытуға қосатын үлесі мен ... ... ... де әрі ... ... ... кезде халықаралық стандартқа көшу барысында бухгалтерлік
есеп және ... ... ... ... өте ... Ол ... ... қолдану, бухгалтерлік есепті жаңа талаптарға сай жеделдетіп ... ... ... ... ... ... ... оның ішкі мүмкіндіктерін
айқындап, ... ... ... ... ... береді және
шараушылық-өндірістік қызметті ұйымдастырудың алғы шарттарын ... ... ... жүргізілуіне бақылау жасап, ресурстарды
тиімді пайдалануға,қаржылық есеп ... және ... ... ... нақты жүргізілуіне мүмкіндік береді. Аудит- кәсіпорынның қаржылық
қызметін тәуелсіз тексеру, ... ... ... ... ... ... ... жоспар құруға болады.
Бухгалтерлік есептің маңызды объектілерінің бірі болып табылатын
меншікті ... оның ең ... ... ... ... құрылуынан
басталады. Жалпы меншікті капитал ...... ... ... ... бекітіледі, ол негізгі және айналым қаржысының құралу
көздері болып ... ... ...... ... қалыптасуы мен
жұмсалуының есебі мен аудиті болғандықтан, ... ... ... ... ... ... талданады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – меншікті капитал ... мен ... ... ... ... ... ... талдау болып табылады.
Дипломдық жұмыстың өзектілігі – ... ... ... ... ... ... ... сипатын зерттеу,
аудиті мен талдауын қарастыру ... ... ... ... ... МЕН ЖҰМСАЛУЫНЫҢ ЕСЕБІ
1. «Акимеева» жеке кәсіпкерлігінің техникалық - экономикалық сипаттамасы
«Акимеева» Жеке Кәсіпкерлігі тауар ... ... ... бірнеше
кәсіпорындар мен ұйымдардан көтөрме және бөлшек саудамен тауар алумен,
кәсіпорындар мен ұйымдар қызметін пайдаланумен ... Жеке ... ... дүкен деген атпен қызмет жасап ... ... ... ... ... ... ... сәйкес өз
қызметін заңға сәйкес атқарып келеді. Кәсіпкерлікте өз ... бар, ал ...... дүкенге қажетті бұйымдармен
жабдықталған. «Акимеева» жеке ... ... ... ... Сонымен бірге жеке кәсіпкерлікте өнім сатушы, өнім ... ... және ... ... ... үшін экономист бар. ... ... ... ... ... зор ... қосады.
Сонымен бірге жеке кәсіпкерлік тауар ... ... ... ... ... қарай Семей қаласындағы банктермен,
кәсіпорындармен, шағын және орта ... ... және ... ... басқа да ұйымдармен тығыз байланыста жұмыс істейді.
Кез – келген кәсіпорынның мақсаты пайда табу болғандықтан, ... ... ... ... ... ... сапалы тауар нәтижесінде
ұйым өнімдеріне деген сұранысты арттыру, нәтижесінде пайда табу. ... ... ... ... ... кәсіпорын жиһаз шығарумен
айналысуда. Үстелдер, кеңсе жиһаздары, үйге ... ... ... ... ... ... ... өндіру үшін қажетті техникалық
жабдықтар шетелден ... ... өнім ... ... барлық құрал
жабдықтар бар. Олар өнімнің сапалы шығуына қатынасады.
Жеке кәсіпкерлік көбінесе ...... ... ... Осы бір парақ
қағазда жеке кәсіпкерліктің барлық өнім түрлерін ... ... ... Осы ... ... ... мен кәсіпорындар әр түрлі
көлемде, әр түрлі ... ... ... жасайды. Жиһаздарға да
ұсыныс осы құжат ... ... ... жеке ... тапсырыс
бойынша да жұмыс атқарады.
Жеке кәсіпкерлікте 19 адам жұмыс істейді. ... ... ... ай ... ... алып ... Орташа жалақы мөлшері 19341
теңгені құрайды. Жеке кәсіпкерлікте ай сайын талдау жұмыстары, жылына бір
рет аудиторлық тексеру ... ... ... ... ... тексеру
қорытындысы алынып, жетіспеушіліктерді кеңес бойынша түзетеді.
Бухгалтерлік есеп 1- с бухгалтерия бағдарламасы арқылы жүргізіледі.
Жеке кәсіпкерлікте ... ... ... – шот ... ал негізгі жеткізілетін тауарлардың түрлері ... ... ... ЖШС ... байланыста жұмыс істейді. Негізгі тауар алу
көзі осы ... ... ... болып табылады. Жеке
кәсіпкерлік сонымен қатар қалада орналасқан ... ... ... ... ... ... атқарады. Қала маңындағы
кәсіпорындар да тауарларды бөлшек ... ... ... ... сауда арқылы
сатып өткізумен айналысады.
Жеке кәсіпкер Акеммееваның басшылығымен тауар сату жұмыстары ... ... ... ... ... тауар сату жұмыстарымен қоса
айырбас жұмыстары да ... ... ... жеке ... соңғы 2007-2008 жылдардағы
көрсеткіштеріне ... ... ... көрсетілген.
Кесте 1 - «Акимеева» жеке кәсіпкерлігінің 2007-2008 ... ... ... ... |2006 |2007 ... |
| | |жыл |жыл | |
| | | | ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... ... ... |96627 |+4437 |+6,1 |
| ... | | | | |
|3 ... ... теңге |598 |606 |+8 |+1,3 |
|4 ... орта ... |18 |19 |+1 |+5 |
| ... | | | | |
|5 ... ... ... ... |17020 |19341 |+2321 |+13,6 |
|6 ... ақы ... ... |3063 |3481 |+998 |+17,8 |
|7 ... ... ... құны,| | | | |
| |мың ... |70906 |78560 |7654 |+ 10 |
|8 ... ... мың ... |17284 |18067 |+783 |+4,5 |
|9 ... табыс,мың теңге | | | | |
| | |1054,7 |1146,9 |+92,2 |8,7 ... ... ... ... жеке ... қызмет көлемі 6,1 пайызды құрайды. Сатылған өнімнің өзіндік
құны 10 ... ... ... 4,5, таза ... 8,7 ... ... сатып алушыларды өзіне тартып, өнім түрлерінің көбейгенін ... ... ... көрсетеді. Демек, «Акимеева» жеке
кәсіпкерлігінде тауар сатылымы, ... ... ... ... ... келеді.
2. Меншікті капитал есебін ұйымдастыру
Меншікті ...... ... ... кезеңіне арналып
бекітіледі, ол негізгі және айналым ... ... ... ... капиталға жарғылық капитал, резервтік капитал және бөлінбеген
табыс жатады.
Кәсіпорынның жарғылық капиталы қызметті бастауды қамтамасыз ету үшін
жаңадан ... ... ... ... ... ... саналады.
Жарғылық капитал – кәсіпорынды құру сәтінде оның қалыпты қызметін
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... Оның ... шамасы және баланстың меншікті
капитал және міндеттемелер ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын бейнелейтін маңызды көрсеткіш.
Резервтік капитал – заңдық нормативтік және ... ... ... ... ... барысында жоспарланбаған шығындардың
орнын жабу мақсатында таза ... ... ... кәсіпорынның
қаражаты.
Бөлінбеген табыс – кәсіпорынның таза табысы, кәсіпорынның табысынан
шығысын және заңды ... ... ... ... ... ... сома.
Ол акцияларды орналастырудың немесе сатудың, жеке капиталын салудың,
мемлекеттің қаражаттарының, материалдық емес активтердің және ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қоса,
жарғылық капитал жаңадан құрылған занды тұлғалар ез қызметін бастау үшін
бастапкы ... ... ... та ... ол ... катысушылардың) катысу үлесін және кепілдік сипатын
анықтайды.
Қүрылтайшылардың (қатысушылардың) жарғылық ... ... ... ... ... ... ... келісімі бойынша
немесе барлық кұрылтайшылардың жалпы жиналысының шешімі бойынша мүліктік
құқығы ақшалай нысанда ... ... ... ... ... мың айлық есептік
көрсеткіштен асып ... ... ... сол ... тәуелсіз эксперт
(бағалаушы) қуаттауы керек.
Шаруашылық жүргізуші субъектілер қайта тіркелген кезде ... ... ... ... не ... аудиторлық есеп
берулерімен қуатталып бағалануы мүмкін.
Осындай бағалау кезеңінен бастап, бес жыл бойы шаруашылық ... ... ... ... ... ... артық бағаланған салымдарына субъекті кредиторларының ... ... ... де ... ... ... мүлікті пайдалану құқы берілсе, онда
бұл салым үшін төленетін ... ... ... ... ... ... үшін ... сомадан анықталады.
Мүліктік құқы жоқ және басқа да материалдық емес игіліктерді жеке
салым ... ... ... ... ... ... серіктестікке
бір-бірінің қарызын өзара есептесуге жатқызуына болмайды.
Акционерлік қоғамның жарияланған жарғылық ... ... ... ... барлық шығарылған акцияның номиналды (атаулы) қүнына тең
болады.
Қоғам өзінің шығады деп жариялап қойған ... ... ... бір ... ғана шығаруы және орналастыруы мүмкін.
Ол жағдайда жабық акционерлік қоғамы мемлекеттік тіркеуден өтпес бұрын
жарияланған жарғылык. капиталының толық төленуін қарастырады.
Қоғамның ... ... ... ... деңгейі
шығарылатын акцияның номиналдық(атаулы) құнына тең болады.
Барлық кредиторларға кем ... 30 күн ... ... ... ... капиталын азайтуға рұқсат етіледі.
Бұл жағдайда кредиторлар өзінің алашағын толық деңгейде, әрі тез арада
талап етуге құқылы.
Қоғам акциялары жай және ... ... ... сәйкес акциялар акционерлердің келесі ... ... ... ... ... ... одан қалған мүлікті бөлісуге қатыса алатындығын.
Қоғам тек иесі жазулы (атаулы) ... ... қүқы бар. Иесі ... ... ... яғни акцияның өз ұстаушысын ауыстыру, қатаң
тәртіпте арнайы құжатта — ... ... ... тізімінде
белгіленеді.
Иесі жазулы (атаулы) акцияның құқын, тек тізімге енгендер ғана ... ... ... ... ... шоттар байланысы көрсетілген.
Кесте 2 - Меншікті капитал есебі бойынша шоттар корреспонденциясы
|Операциялар ... ... ... |
|1 |2 |3 ... ... ... |5020 |5010 ... ... ... бойынша қарыздар өтелді |1310,1330, |5020 |
| ... | |
| |1010 | ... ... ... ... ... ... |5010 |5210 |
|азайды | | |
|1 |2 |3 ... ... ... қайта бағалағандағы құнының |2410 |5420 ... | | ... ... құралдарды қайта бағалаудағы құны |5510 |5410 ... ... ... ... ... | | ... Құрылтайшылар бекіткен құжаттар негізінде |5410 |5310 ... ... ... | | ... ... жылдың шығындарын жабу үшін резервтік |5510,5310 |5410,5430 |
|қор пайдаланылды. | | ... ... ... бары және ... "Жарияланған капитал"
шотының кредиті бойынша акционерлік коғамның жарғылық капиталына салынатын
салымдары бойынша ... ... ... ... табады, ал ол 5110-ші
"Төленбеген капитал" шотымен корреспонденцияланады.
Шығарылған акциялардың (салымдардың) немесе ... ... ... онда ол: ... дебеті бойынша және 5020 шоттың
кредиті бойынша көрініс табады.
Егер де шығарылған ... ... құны ... ... құндылықтармен және басқа да активтермен төленсе, онда ... ... ... және 5020 шоты кредиттеледі.
Серіктестіктердің қатысушысы мүшеліктен шығып кетсе, онда оның
үлесін үшінші ... ... алуы ... ол кезде жарғылық капиталдың сомасы
өзгермейді,тек катысушылардың құрамында ғана өзгерістер болады.
Төленбеген капиталдың есебі. Төленбеген капиталдың есебін жүргізу үшін
5110-ші "Төленбеген ... ... ... ... ... және жеке түлғалардың шаруашылық серіктестіктің
жарғылык корына қоскан үлестері бойынша қарыздарының сомасы туралы ақпарат
жинакталады.
5110 ... ... шоты ... ... ... ... ретінде саналса да, яғни баланстың пассивтік шоттарының қатарында
болса да, ол ... шот ... ... ... ... ... ... үшін, не
болмаса оларды қайта ... үшін ... ... ... ... ... ... акциялар номиналдық қүны бойынша да, номиналдык құннан
жоғары немесе төмен қүны бойынша да ... ... ... ... ... ... операциялары. Негізгі құралдарды,
ұзақ мерзімге жалға алатын ... ... ... (аяқталмаған)
күрделі қаржы жұмсалымдары мен жабдықтарды коса алғанда кдйта бағалау заңға
сәйкес негізгі қорларға индексация жасау тәртібі мен ... ... өзі ... құкылы.
Қайта бағаланған сомасы бөлінбеген табыстар шотына ай сайын кешірілуі
кажет және осы ... ... ... үшін ... ... капитал — акционерлерлік коғамның және басқа да тараптардың
таза табысының есебінен қалыптасатын меншік капиталының бір бөлігі.
Резервтік капитал субъектінің негізгі ... ... ... ... және ағымдағы табыс жеткіліксіз болған жағдайда,
дивиденттерді төлеуге пайдаланылады.
Резервтік ... ... және оны ... ... ... қолданыстағы заңдармен анықталады. Резервтік ... ... және ... да ... ... ... ... көрініс табады және ол кәсіпорынның меншік капиталы ... ... ... ... "Резервтер" бөлімшесінің мынадай
пассивті шоттарында жүргізіледі: 5410-ші ... ... ... ... 5420 ... ... ... бағалауға
резерв», 5430 «Материалдық емес активтерді қайта бағалауға резервтер» және
5440 ші "Сатуға ... ... ... ... ... ... 5450 «Шетел валютасымен есептеуге резервтер »
Заңдармен белгіленген резервтік капиталдың есебі. Шаруашылык жүргізуші
серіктестіктің құрылтайшылық құжаттарында(жарғысында) белгіленеді,сондай-ақ
белгіленген ... ... ... ... өтеді.
Жыл сайын түскен таза табыстан аударып отыру акционерлердің ... ... Оның ... жарияланған жарлық капиталдың 15%-нен
кем болмауы керек.
Резервтік капиталдарды калыптастырған ... ... 5410 ... де, 5310 шоты ... капитал қаражаттарын пайдалану 5310ші ... ... ... ... ... ... да ... капитал есебі, 5460-ші "Басқа да резервтер" шотында
жүргізіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... резервтік капиталдар есептелінеді.
Бөлінбеген табыстың (жабылмаған зиян) есебі бухгалтерлік есептің
типтік жоспарындағы 5510 шотында жүргізіледі.
5510-шот ... ... ... ... ... "Есеп саясатының
өзгеруі нәтижесінде пайданы (зиянды) ... ... ... бөлінбеген табыстан аударымдар жасау арқылы жасалады.
Резервтік капиталды ... 5510 ... ... жылдың бөлінбеген табысы
, жабылмаған зиян" шоты ... де 5410 ... ... капитал" шоты кредиттеледі.
Резервтік капитал қаражаттарын пайдалану 5410 шоттың дебеті және
төмендегі шоттардың ... ... ... ... ... бар ... бойынша есеп айырысулар" - артықшылығы бар
акйиялыр бойынша төлем ... ... жоқ ... ... ... ... ... есебінен есептелген
дивиденттер сомасына;
5510 "Есепті жылдың бөлінбеген табысы, жабылмаған зияны" 5430 ... ... ... ... ... - ... ... қаражаттары
есебінен жабылмаған зиян сомасына.
Басқа да резервтік капитал есебі 5460 шотта жүргізіледі.
Бұл шотта заң тәртібімен көзделген ең ... ... тыс ... ... есептеледі. 5440 шоттың кредиті мен дебеті бойынша шоттар
корреспонденциясына ұқсас.
Бөлінбеген табыстың (жабылмаған ... ... Бас ... ... 56-
бөлімшесінің мынадай шоттарында жүргізіледі:
5510-шот "Есепті жылдың ... ... ... ... - шот ... ... ... табысы /жабылмаған зияны/".
Есепті жылдың табысының ... есеп ... ... пайда болғпн
бөлінбеген табыс немесе жабылмаған зиянның сомасының ... ... ... ... жинақтауға арналған 5510 шотта жүргізіледі.
Есеп берілетін жылдың соңында 5510 ... жыл ... ... ... ... ... ... ретте шоттардың мынадай корреспонденциясы жасалады:
Жыл ішінде алынған табыс сомасына:
5510 "Жиынтық табыс/жабылмаған зияны/" шоты дебеттеледі,
5520 ... ... ... ... /жабылмаған зияны/" шоты
кредиттеледі. Жыл ... ... зиян ... -шот ... ... ... (жабылмаған зиян) есебі бухгалтерлік есептің
шоттар жоспарындағы 5510 "Есепті жылдың ... ( ... және ... ... ... (зияны)".
Бөлінбеген пайда көбейгенде 5510 шоты ... Ал, ... ... ... ... осы ... ... зиян 5520шотының
дебетіне жазылады.
Акционерлерге дивидендті төлегеннен қалған есеп беретін ... ... ... 5510 шотының дебетінен 5520 шотының кредитіне
апарылады.
Есепті жылдың ... ... ... ... «табыстар»
және «шығындар» бөлімінің шоттары 5510 шотпен жабылуы тиіс, яғни ... ... ... ... жабу ... бухгалтерлік есепте табыстар шоттары
дебеттеліп, 5510 шоты кредиттеледі. Ал шығындар шоттарын жабу барысында
бухгалтерлік есепте 5520 шоты ... ... ... кредиттеледі.
Осы операциялардың қорытындысы бойынша 5510 ... ... ... сомалар салыстырылып, егер ... сома ... ... ... ... ... жылы зиян ... ал кредиттік
сома артық болған жағдайда шаруашылық ... ... жылы ... ... ... ... ... тапқандығы болып табылады.
Ал акционерлік қоғам капиталының құрылу тәртібі жауапкершілігі шектеулі,
қосымша ... бар, ... және ... ... ... бірқатар өзгешелігі бар, акционерлік қоғам
капиталының құрылымын жалпы ... ... ... ... болады:
Сурет – 1. Акционерлік қоғам капиталының құрылымы
Меншікті капитал
_______________________________________________
Акционерлік капитал
Қосымша капитал
Салынған капитал
негізгі
құралдарды
Артықшылығы қайта
бар акциялар
бағалау
қарапайым Инвестиция
акциялар
қайта
бағалау
қосымша ... ... ... |
|капитал |
3. ... ... ... ... міндеттері
Меншікті капитал есебінің негізгі міндеттері:
Меншікті капиталдың есебін ... мен ... ... ... және ... жөніндегі Қазақстан ... ... ... ... ... капиталдың қозғалысы бойынша бастапқы ... ... ... және ... ... капиталдың пайдаланылуын бақылау.
Жарғылық капиталдың жалпы ... ... ... бойынша
акциялардың сандары, бір акцияның номиналдық құны, акционерлік қоғамның,
серіктестіктердің, өндірістік коперативтердің жалпы жиналысында бекітіледі.
Жарғы ... ... ... ... өткізілуі тиіс. Қоғамның
акцияны сатып алатын мүшесіне ол акцияларды қоғамға ... ... ... ... жасауға құқығы бар.
Акционерлік қоғамдар мен басқа да шаруашылық субъектілері өздерінің ... ... ... ... ... ... қорытынды табысынан бюджетке төленетін
салықтарын және табыстың есебінен өтелінетін басқадай шығындарды төлегеннен
қалған ... ... ... ... ... ... ... есептің халықаралық тәжірибесіне сәйкес серіктестіктің
қаржы – шаруашылық қызметі нәтижесінде алынған табысын негізінен үш ... ... ... капиталына дивидендтер (оны ... ... ... түрінде де қарастыруға болады);
2. Қатысушылардың көрсеткен ... үшін ... ... ... ... ... ... Коммерциялык тәуекелділіктен алынатын табыс (шаруашылық қызметтен
алынатын табыс).
Табыстың ... үшке ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Серіктестің қатысушыларының барлығы жарғылық капиталға теңдей
бөліктермен үлес ... ... ... ... - шаруашылық қызметі
барысында бірдей уақыт жұмыс атқарып, олардың әрқайсысының ... ... ... ... онда табыс пен зиянның әрбір қатысушыға
тең мөлшерде бөліп таратылуы әрине әділ ... ... ... әртүрлі көлемде үлес қосуы және олардың әрқайсысы
кәсіпорынның қаржы - ... ... ... ... ... өздерінің
басқарушылық, іскерлік қабілеттерін сіңірген болса, онда ... ... пен ... ... ... ... таратылуы теңдей бөліктермен
жүзеге асырылмауы тиіс.
Халықаралық бухгалтерлік есеп тәжірибесінде пайданы (таза табысты) ... ... үш ... ... ... ... ... бойынша;
2. салынған капиталының көлемі бойынша;
3. еңбек ақының мөлшері және ... ... ... ... ... ... ... (тіркелген) пропорция бойынша пайданы (таза
табысты)бөліп тарату әдісі. Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... ... құжаттарында алдын – ала белгіленеді.
Мысалы: ЖШС Али мен ЖШС Нұр 2001 ... 3 ... киім ... ... ... ... ... шектеулі серіктестігін
құрды делік.
Кәсіпорынды құру кезінде жасалынған құрылтай құжатында, екі жақтың
келісімімен, алынатын ... ... ... ... таратылды: Али 55
пайыз және Нұр 45 пайыз. 2001 жылдың нәтижесі 100000 теңге таза ... ... ... ... ... ... табысты) бөліп
тарату әдісі.
Егер қатысушылардың салған ... ... ... ... бір бөлігі кәсіпорынға табыс әкелуге үлкен ықпалын ... ... бір ... аз ... ... ... ... капитал бойынша
табысты бөліп тарату әдісі пайдаланылады.
Шаруашылық серіктестік ретінде жарғылық капиталы құрылтайшылардың
үлесіне бөлінген ұйым ... ... ... ... ... ақ ... серіктестіктің қызметі барысында өндіріліп
алынған ... ... ... серіктестікке тиесілі болады.
Серіктестіктің жарғылық капиталы құрылтай келісім шартында белгіленген
мөлшерде,құрылтайшылардың салымдарының негізінде құрылады.
Серіктестік капиталының ... ... ғана ... ... ... жүргізуге өте ұқсас келеді. Бірақ оның басты ерекшелігі
салынған капиталдың, қайтарып ... ... және ... ... ... ... ... серіктестіктің әрбір
құрылтайшысы бойынша жеке шот ашу ... ... ... ... ... ... ... кезде,
құрылтайшылардың салымына тең мөлшердегі оның жарғылық ... ... ... ... ... ... капиталының мөлшері бір акцияның
номиналдық құны, қарапайым және басым ... бар ... ... қоғамның жарғысында жазылады және тиісті мемлекеттік органдарда
тіркеледі.
Акциялардың акционерлік қоғамның жарғылық ... ... ... ... құны ... ... ... өткізілген
акциялардың нақты құнының ... ... ... ... ... есепте жеке көрсетіледі. Акцияларды номиналдық ... ... ... кезде, сатып өткізілген акцияның нақты құны мен номиналдық
құнының арасындағы айырманың орнын толтыру үшін пайдаланылады.
Жарғылық капитал ... ... ... тең ... бір ... ... те ... қоғамның қызметіне байланысты болатын
злалдар шешуге тәуелді ... ... ... ... ... ... құраған болса, онда
құрылтай құжаттарында көрсетілген жарғылық капитал мөлшері бір біріне
сәйкес ... ... ... ... таралуы және зиянының жабылу тәртібі
кәсіпорынның жарғылық құжаттарында түсінікті және міндетті түрде айқындалуы
қажет, ... ... ... бұл ... ... құрылтай құжаттарында алдын ала жасалған шарттар бойынша
шешіледі. Бұл басты міндет деп ... ... ... ... шетелдік тәжірибесі
Меншікті капитал есебін жүргізудің АҚШ тәжірибесінде корпорациялардың
құрылған ... өз ... ... ... ... ... заңды
тұлға ретінде тіркеледі. Оның негізгі қызметінің бағыты анықталып, алғашқы
капиталы құрылады. Директорлар ... ... ... ... ... ... үшін ... комиссия құрылып, кей жағдайда
тәуелсіз аудиторлар шақырылуы мүмкін.
АҚШ корпорациялары өздері ... ... ... дивиденттерді
уақытында төлеп отыруға тырысады. Олардың қызметіне салынған табыстан кейін
қалған қаржы акционерлер арасында олардың ... ... ... Бұл
туралы міндетті түрде қаржылық есеп берушіліктерде жазбалар көрсетіледі.
Халықаралық стандарттар ... ... ... ... ... қалған активтер бөлігі деп түсіндіреді. Капитал баланста
келесі құрамдастарға жіктеледі: акционерлермен салынған ... ... ... ... ... ... ... эмиссиондық табыс;
резервтер; жинақталған бөлінбеген таза пайданы білдіретін ... ... ... білдіретін резервтер; қайта бағалаудан түскен
қосымша капитал; кейбір курстық ... ... ... ... ... ... таза
активін білдіретін терминдермен түсіндіріледі. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... таза пайда.
Бөлінбеген табыстың теріс шамасы зиянды, ал меншікті капитал бөлімінде
минуспен көрсетіледі.
Бухгалтерлік есептің ... ... ... ...... ... нәтижесінде алынған табысын негізінен үш бөлікке
бөлу жоғарыда көрсетілгендей ... ... ... (оны ... ... үшін ... түрінде де қарастыруға
болады); Қатысушылардың көрсеткен қызметі үшін берілетін ... ... ... ... болады); Коммерциялык тәуекелділіктен
алынатын табыс (шаруашылық қызметтен алынатын табыс).
Серіктестің қатысушыларының барлығы ... ... ... үлес ... ... ... ... - шаруашылық қызметі
барысында бірдей уақыт ... ... ... әрқайсысының басқару
қабілеттері бірдей болатын ... онда ... пен ... ... ... ... бөліп таратылуы әрине әділ болып саналады.
Алайда, ... ... ... үлес қосуы және олардың
әрқайсысы кәсіпорынның қаржы - шаруашылық ... ... ... ... басқарушылық, іскерлік қабілеттерін сіңірген болса, онда ... ... пен ... қатысушылар арасында бөліп таратылуы теңдей
бөліктермен жүзеге асырылмауы тиіс.
Халықаралық ... есеп ... ... ... ... ... негізгі үш әдісі де жоғарыда көрсетілген: тағайындалаған
(тіркелген) пропорция бойынша; салынған капиталының көлемі бойынша; ... ... және ... алынатын проценттердің көлеміне байланысты
тағайындалған нормалар бойынша.
Тағайындалаған (тіркелген) ... ... ... ... тарату әдісі. Бұл әдіс бойынша әрбір ... ... ... ... ... ... ... – ала белгіленеді.
Капитал өз функциялану процесінде жекеменшік, кәсіпорын ... ... ... ... ... ... Дәл ... кәсіпорынды қаржылық басқаруының обьектісі ретінде анықтайды, ал
оның тиімді пайдалануы ең ... ... ... капитал құрылтайшы берген мүліктің мөлшерін
сипаттап көрсетеді. Оның қаражаттары есебінен ... ... ... ... ... ... ... жарғылық қоры өндірістік капиталдарды
өндіріс процессінің натуралдық заттай элементтерін ... ... ... ... ... ... байланысты капитал эксплитті
және имплитті капитал ... ... ... яғни ... ... ... және нақты емес (implicite) болып бөлінеді.
2. МЕНШІКТІ КАПИТАЛДЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫНЫҢ ТАЛДАУЫ МЕН ... ... ... ... құрылтай келісім ... ... ... ... негізінде құрылады. ... ... ... капиталының есебі бойынша талдау жүргізетін
болсақ, жалпы салынған капиталының көлемі ... ... ... ... ... әдісі мынадай ережеге сәйкестендіріледі.
Егер қатысушылардың салған ... ... ... ... бір бөлігі кәсіпорынға табыс әкелуге үлкен ықпалын тигізіп, ал
екінші бір бөлігі аз ықпал ... ... ... ... бойынша
табысты бөліп тарату әдісі пайдаланылады.
Талдау ... ... ... 2007 ... ... 100000 ... таза ... аяқталды делік, жеке кәсіпкерліктің
салған капиталы бойынша қозғалыс келесідей ... ... – 3.07. – ... капиталы – 3.07. – 65000; 1.08. – 10000;
қайтарып алынған капиталы – 1.08. – 20000;
Кәсіпкерліктің бастапқы салған ... ... ... – 75000, 2– 65000, ... – 140000, ... ... ... 54%
65000/140000*100═ 46%
Егер құрылтай құжаттарында алынған табысты бастапқы салынған
капиталдың ... ... ... көзделген болса, онда ЖК ... ... таза ... 100000 ... ... ... 100000* 54% ═ 54000;
Б) 100000*46% ═ 46000
Егер есеп беру мерзімінің ішінде қосымша капитал салынған болса ... ... бір ... ... ... ... ... қозғалыстың нәтижесінде, әрбір қатысушының үлесі өзгеріске ұшырайды.
Сондықтан да қатысушылар ... ... ... ... бөліп
тарату әдісін пайдаланған болса, онда капитал үлесін ... ... ... ... ... ма немесе барлық салынған капиталдың орташа
үлесі ... үлес ... ма, осы ... ... ... ... алу
керек.
Қатысушылардың пайданы бөліп таратуда төмендегі кестедегі келісім –
шартқа отырған көрінісі келтірілген.
Кесте 3 - Пайданы бөліп ... ... ... ... ... ... капиталға|Бастапқы салынған |
| | ... ... ... көлемі |
|А кәсіпкерлігі |45000 ... |75000 |
| | ... 15 | |
| | ... ... | ... серіктестігі |35000 ... |65000 |
| | ... 15 | |
| | ... ... | ... ... ... қаржылық нәтижесінде пайда 100000 теңгені құраса,
жалақы мен салынған ... ... ... ... ... ... 4 - Капиталды бөліп таратуды талдау
| ... ... ... |
| | ... |
| |А ...... | ... ... | | |10000 ... мөлшері | | | ... | | | ... |45000 | | ... | |35000 |80000 ... | | |20000 ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... (75000*15пайыз |11250 | | |
|= 11250) | | | ... ... | |9750 |21000 |
|= 9750) | | | ... ... | | |-1000 ... | | | ... зиян | | | ... зиянның | | | ... ... | | | ... |-500 | | ... | |-500 |-1000 ... |55750 |44250 |100000 ... қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижесі жөніндегі
қорытынды есепте пайданың бөліп таратылуы ... ... жеке ... 31 ... 2007 ... ... ... қызметінің нәтижесі жөніндегі қорытынды есебі
Кесте 5 - Қаржы шаруашылық нәтижесінің қорытынды есебін талдау
|Таза пайда мөлшері | |100000 ... ... ... | | ... ... | | ... |45000 | ... ... үстеме |11250 | ... |56250 | ... ... соманың бөліп |-500 | ... | | ... ... ... | |55750 ... ... | | ... |35000 | ... ... ... |9750 | ... |44750 | ... теріс соманың бөліп |-500 | ... | | ... ... ... | |44250 ... ... таза пайда | |100000 ... ... ... үш ... ... ... 1) Орташа капитал;
2) орташа капиталдың үлесі; 3) қатысушылардың пайданы ... және ... ... алатын үлесі. Әрбір қатысушының орташа капиталының
үлесін анықтағанда капиталдағы болған өзгерістердің барлығы ... ... ... ... қатысушының капиталдарының орташа құны қосылып,
кәсіпорынның жалпы орташ капиталының құны ... Ал ... ... ... ... ... үлесі әрбір қатысушының
жылдық орташа капиталының кәсіпорынның жалпы орташа капиталының ... ... ... ... ... ... ... талданады:
Барлық капиталдың орташа құны 119167
Кәсіпкерліктің алатын үлесі 61667тг / 119167 х 100% = ... ... ... ... / 119167х 100% = ... ... бөлір таратылуы бойынша талдасақ,
Кәсіпкерліктің алатын пайдасы 100000 х 51,8 % = 51800;
Серіктестіктің алатын пайдасы 100000 х 48,2 % = ... ... ... таратуда жалақының мөлшерімен ... ... ... ... ... ... алу ... мүмкін.
Кәсіпорын қарыз қаражаттарынан, өзіндік материалдық емес активтерден
және ... ... ... ... Айта кететін жағдай,
кәсіпорын жағдайының ісіне ... ... ... ... ... бермейді. Мысалы үшін активтің өсуі жағдайында оның өсуіне әсер еткен
пассивті талдау керек. Егер активтің өсуі ... көз ... ... жарғылық капитал, резервтер және т.б.) болса, онда бұл оптималды
вариант. Егерде активтің өсуі жылдық ... ... пен ... ... болса және төмен рентабельді болса, сонымен қатар өткен жылдардың
зияны болса, онда қалыптасқан жағдайдағы іске ... ... ... ... ... ... жылдық есептік кезеңдегі зиянды толық ... ... ... ... ... капиталы дегеніміз – кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... капиталын таза
айналым капиталы немесе жұмыс істейтін капитал деп атауға болады. Ол екі
әдіспен анықталады:
М1 = (G + Р) – ... = G – ... М1 - ... ... капиталы;
G – меншікті капитал;
К – ұзақ мерзімді активтер;
Р – Ұзақ мерзімді пассивтер.
Сонымен қатар, меншікті капитал екі дәрежеде талданады:
1. ... ... ... ... ... бойынша.
Заттық формада және бухгалтерлік баланста тіркеу ... ... ... капитал аудиті
Аудит жүргізуде меншікті капиталдың субьект қызметінің бүкіл кезеңіне
арналып бекітілген негізгі және айналым ... ... ... бақылау
керек.
Кәсіпорынның жарғылық капиталы қызметін бастауды қамтамасыз ету ... ... ... жасаған қаражаттарының сомасын анықтау керек.
Кәсіпорынды құру сәтінде жарғылық капиталдың ... ... ету ... ... ақшалай өлшеммен бағаланған
салымдарының жиынтығын, оның абсолюттік ... және ... ... және міндеттемелер бөлімінің жалпы жиынтығындағы алатын үлесі
кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... - нормативтік және құрылтай құжаттарына сәйкес ... ... ... ... ... орнын жабу мақсатында
таза табыстың есебінен құралатын кәсіпорынның қаражатын, яғни ... ... ... ... таза табысы, кәсіпорынның табысынан шығысын және заңды
тұлғалардан ұсталатын ... ... ... ... ... ... бөлінбеген пайданы бақылу керек. Ол акцияларды ... ... жеке ... ... ... ... емес ... және басқа да мүліктердің немесе мүліктік
құкьіктарының есебінен күрылады. Сонымен ... ... ... жаңадан
құрылған занды тұлғалар ез қызметін бастау үшін бастапкы материалдық базасы
болып та табылады, ол құрылтайшылардың қатысу үлесін және ... ... ... ... капитал аудитінің негізгі мақсаты – жарғылық және
резервтік капиталдың ... мен ... ... ... пайдалану дұрыстығын анықтау.
Сонымен бірге аудитордың негізгі тексеретін ... ... бас ... ... сәйкестігін тексеру; жарғылық
капитал ... ... және ... ... ... тексеру; жарғылық капталдың қалыптасуының дұрыстығын тексеру;
құрылтайшылардың жарнасын ... ... ... және ... ... капитал өзгерісінің негізділігін, құрылтайшы құжаттарының
дұрыстығын тексеру; кәсіпорынның жарғылық ... ... ... ... және ... да мүліктік құқықтарды түгендеу; қолданыстағы заңнамамен
салыстырғандағы ... ... ... ... ... жою
жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу мен негіздеуді бақылау.
Қаржылық ... ... ... ұйым ... ... ... ... еткен уақытта жүргізіледі. Ол үшін ... ... ... ... ... ... есеп ... аудиторлық тексеруі кезінде
кәсіпорындағы жеке меншік капиталдың ... мен ... ... ... ... ... ... қаржылық есептілік,
есеп саясаты, бас кітап, бухгалтерлік есеп регистрлері, ... ... ... шарты, мемлекеттік органдарға тіркеу туралы куәлік.
Қаржылық есеп берушіліктің аудиторлық тексеруінің ... ... есеп ... Бұл есептің бірінші бөлімінде
кәсіпорынның құрылтайшылары, ... ... ... үлестері және
құрылтайшылық құжаттар, сонымен бірге меншікті ... ... ... ... тексеру барысында субъектінің қаржылық қорытынды есебі,
қаржылық қорытынды есеп элементтері толығымен ... ... ... ... ... ... байланыстар, есепті кезеңнің
шығыстары болашақ табыстармен бай ланысы жоқ ... ... ... ... ... ... ... процесстері
тексеріледі. Қаржылық қорытынды есепті құру кәсіпорында жүргізілетін есеп
жұмысының соңғы сатысы ... ... ... ... ... ... жүргізілген тексерулер нәтижесі оң баға береді, кәсіпорында
өткен аудиторлық тексеру қорытындысы хаттамада толықтай жақсы ұсыныстармен
тіркелген.
2.3 Ұйымның меншікті капиталының ... ... ... ... ... Жарғылық капитал;
- резервтік капитал;
- бөлінбеген табыс;
Әрқайсысын талдап, анықтама беретін болсақ, жарғылық капитал дегеніміз
– кәсіпорынды құру сәтінде оның қалыпты ... ... ету ... ... ... бағаланған салымдарының жиынтығы.
Жарғылық капиталдың жалпы мөлшері, шығарылған ... ... ... бір ... ... құны, акционерлік қоғамның,
серіктестіктердің, өндірістік коперативтердің жалпы жиналысында бекітіледі.
Жарғы тиісті мемлекеттік органдарда тіркеуден өткізілуі тиіс. Қоғамның
акцияны сатып ... ... ол ... ... немесе үшінші тұлғаға
сатуға ұсыныс жасауға құқығы бар.
Резервтік ...... ... және ... ... ... ... қызметі барысында жоспарланбаған шығындардың
орнын жабу ... таза ... ... ... ... ... – кәсіпорынның таза табысы, кәсіпорынның табысынан
шығысын және заңды тұлғалардан ұсталатын табыс салығын шегергеннен ... ... ...... ... бір ... аса пайдаланылып өз
құнын дайын өнімге бөлшектеп аударатын қаржылық құны болып табылады.
Төменде Акимеева жеке кәсіпкерлігінің ... ... ... ... 6 - ... капитал құрылымын талдау
|Капитал қайнар көздері|Негізгі қаржылар,мың.т |Құрылымы, % |
| |2007 |2008 ... |2007 |2008 ... қор |19800 |19800 | - |78,5 |79,9 |+1,4 ... ... |4400 |3800 | - 600|14,1 |12,6 |- 1,5 ... ... |1760 |1760 | - |7,4 |7,5 |+0,1 ... | | | | | | ... |25960 |25360 | - 600 |100 |100 | - ... ... ... кәсіпорынның меншікті капиталының
құрылымын талдау бойынша, жарғылық қордың өзгермегенін көреміз. ... ... ... ... ... қосымша төленбеген капитал негізгі құралдарды қайта бағалаудан
болып отыр.
Кесте 7 - Жеке ... ... ... ... ... | | | | | | ... ... |% |n+1 ... %|N+2 ... % |
| ... | | | | | ... | | | | | | ... |160361 |100 |259307 |+ 61,7 |329949 |+ 105,7 ... | | | | | | ... |103206 |100 |139944 |+ 35,6 |187311 |+ 81,5 ... | | | | | | ... |64,4 | |54,0 |- 10,4 |56,8 |- 7,6 ... ... ... оның ... капиталына байланысты.
Меншікті капитал мөлшері неғұрлым көп ... ... ... арта ... ... ... ... мөлшері меншікті
капиталдан көп болса, қаржылық тәуекелдік пайда болады.
Жарғылық капиталдың мөлшері шаруашылық қызмет ... ... ... ... ... ... таза ... есебінен
болатын айналым капиталдың өсімі, ... ... ... ... және ... ... ... нәтижесінде көбейеді.
Негізгі құралдарды шығару немесе беру, оның тозығын есептеу, зияндарды
шығару, тауарлы материалдық игіліктердің бағасын түсіру есебінен кемиді.
Қосымша капиталды талдасақ, олар ... ... ... ... ... сомасын;
Фирмаға қайтарусыз берілген құндылықтар;
Орналасқан акциялардың номинал құнына қосымша алынған сома.
Қосымша капитал кәсіпорынға жыл ... ... ... ... түсетін ақша қаражаттарын басқарады. Бұнда негізгі канал – негізгі
қорларды жоғары бағалау болып табылады.
3. МЕНШІКТІ КАПИТАЛ ЕСЕБІН ЖӘНЕ ... ... ... Жеке ... ... қор ... капитал — акционерлерлік коғамның және басқа да тараптардың
таза табысының есебінен қалыптасатын меншік капиталының бір ... ... ... ... (оперативтік) кызметінен алынған
зияндарын жабуға және ... ... ... ... ... ... ... капиталды құру және оны пайдалану құрылтайлық құжаттармен
және қолданыстағы заңдармен анықталады. ... ... ... және ... да ... ... бухгалтерлік баланстың
пассивінде көрініс табады және ол кәсіпорынның меншік ... ... ... ... ...... ... олардан
міндеттемелерді шегеріп тастағаннан кейінгі қалған бөлігі. Яғни, ... ...... ... ... иелік ету үлесі.
Кәсіпорын активтерінен міндеттемелер шегеріп тастағаннан ... сома ... ол ... үлес ... ... ... бола тұрса
да, меншікті капитал баланста жіктеліп көрсетіле алады.
Мысалы, корпоративтік кәсіпорында құрылтайшылар салған ... ... ... таза табысты, таза табыстан бөлінетін
резервтерді (резервтік ... ... ... қамтамасыз етуші
түзетулер (корректировкалар) және бөлек көрсетуге болады.
Мұндай ... ... ... ... ... ... ... қабылдау кезеңінде, яғни, олар меншікті
капиталды бөліп ... ... ... ... ... кәсіпорын
қабілетіне заңдық немесе ... ... ... кезде
қанағаттандыру үшін орынды болуы мүмкін.
Мұндай жіктеулер сонымен бірге құрылтайшылар (қатысушылар) жағының
кәсіпорынға қатысу үлесі ... ... алу ... ... ... қатысты әр түрлі құқытарға ие болу фактілерін көрсете алады.
Резервтерді құру ... және оның ... ... қорғанудың қосымша шараларын белгілеп беру үшін кейде заңда
немесе басқадай нормативтік – құқықтық актілерде қарастырылады.
Қайта бағалау немесе ... ... ... мен ... көрсету меншікті капиталдың азаюына немесе кобеюіне алып келеді.
Бұл көбеюлер мен ... ... мен ... ... ... да олар ... өолдау көрсетуші белгілі бір концепцияларға ...... ... ... ... қорытынды есепке
енгізілмейді.
Оның орнына бұл баптар капиталға қолдау көрсетуді ... ... ... ... ... ... резерві ретінде меншікті
капиталға кіреді.
Резервтік капиталдың есебі "Резервтік капитал" бөлімшесінің ... ... ... ... ... ... ... "Басқа да резервтік капитал".
Жеке кәсіпкерлікте резервтік капитал құрылмаған. Кәсіпкерліктің
қаржылық ... ... ... ... ... Резервтік
капитал қаржылары ағымдағы операциялық қызметтен болған жоғалтуларды жабуға
және банктік пайыздарды төлеуге жұмсалады.
Резервтік ... құру ... ... ... ... ... болады, сондықтан кәсіпкерліктің қызметінің ауқымы кең
болғандықтан, резервтік қор құруы керек.
Шоттар байланысы бойынша мысалдарды қарастыратын болсақ,
- резервтік ... ... ... ... сома ... ... капитал құрылтайшылық құжаттарда көрсетілген ... ... ... Резервтік капитал есептегі және алдыңға жылдардағы зиянды жабуға
жұмсалды:
- Резервтік ... ... ... ... ... ... бағалау нәтижесінде негізгі құралдардың баланстық құны көбейді:
- Негізгі құралдарды бағалау нәтижесінде жинақталған тозуға ... ... және ұзақ ... ... ... ... капитал – заңдық нормативтік және құрылтай құжаттарына
сәйкес кәсіпорынның жарғылық қызметі барысында ... ... жабу ... таза ... ... құралатын кәсіпорынның
қаражаты.
Заңдармен белгіленген резервтік капиталдың есебі. Шаруашылык жүргізуші
серіктестіктің құрылтайшылық құжаттарында (жарғысында) белгіленеді,сондай-
ақ ... ... ... ... тіркеуден өтеді. Негізінде
алғанда жыл ... ... таза ... ... отыру акционерлердің жалпы
жиналысында белгіленеді. Оның мелшері жарияланған жарлық капиталдың 15%-нен
кем болмауы керек.
Резервтік капиталдарды калыптастырған ... ... 5410 ... де, 5310 шоты ... да резервтік капитал есебі, 5460-ші "Баска да резервтер" шотында
жүргізіледі. Бұл шотта заң тәртібімен көзделген ең ... ... ... резервтік капиталдар есептелінеді.
Резервтік капиталды құрау және оны пайдалану құрылтайлық ... ... ... ... ... ... жарлық
капиталымен және басқа да қаражатгармен ... ... ... ... табады және ол кәсіпорынның меншік капиталы болып
табылады.
3.2. Меншікті капиталдың есептік кезеңінің ... ... ... ... кәсіпорындар үшін өз қызметін қаржыландыру көздерін
таңдау мәселесі өзекті болып отыр. ... да бір ... ... ... үшін күрделі шығындарды қажет етеді. Қаржы көздерін тартумен
байланысты көлемге қатысты алғанда пайызбен ... ... ... ... ... ... мен қаржы тәжірибесінде кәсіпорынның меншікті
капиталының бағасын анықтау ... ... ... ... ... ... әртүрлі нұсқасын ұсынады. ... ... ... әртүрлі есептеп аталған ... ... өз ... капиталдың бағасын дәстүрлі түрде акционерлерге төленген
таза пайда сомасының есептік кезеңдегі меншікті ... ... ... ... * ... = ... Цск - ... кезеңдегі меншікті капитал бағасы;
ЧПак - акционерлерге төленген таза пайда сомасы;
СКср - ... ... ... ... ... ... шектеулі екені белгілі, өйткені ... ... ол ... тең ... Егер ... ... ... ол дивиденттер төлемесе, немесе акцияға сұраныс болмаса, онда
меншікті капиталды ... үшін бұл ... ... ал ... да ... емес болады. Дивиденттердің, қор биржасында болмауы
капитал бағасын түсіндірмейді, олар оның ... ... ... ... ... ... табыстық құралы ретінде
мүмкіндігін көрсетіп, фирманың акция табыстылығына және ... ... ... жүретін стратегиясын айқындайды. Алайда олар нақты
басқарушылық ... ... үшін тек бір ғана ... ... қалмайды.
Сондықтан да ең алдымен кәсіпорын өз шығындарына көңіл бөлуі керек.
Капиталды пайда әкелетін спецификалық фактор ... ... оны ... ... баланысты шығындардың әртүрлі болатынын байқау қиын емес.
Оларға байлансты капитал эксплитті және ... ... ... ... яғни ... ... нақты (explicite) және ... ... ... ... ... ... ... ретінде несие және займдар бойынша
пайыз шығындары, облигациялар бойынша купондық ... ... Ал ... ... ... үшін тура және ... төлемдер
жүргізіледі.
Қорлардың екінші типіне кәсіпорынның жарғылық қоры, таратылмаған
табысы, қор және ... ... ... ... меншікті
капиталдының бағасын нақты көлемдегі қаржы ресурстарын пайдаланғаны үшін
төлемді өзі ... ... ... ... бөлу арқылы анықтайды.
Мысалы, меншікті капитал бағасын есептеуді пайдалануда бөлім табыстыңда,
шығыстыңда ролін орындайды.
Меншікті капиталдың ... ... ... ... қор
нарығынды капиталды тартудың трансакционды шығындары болып табылады. Біздің
бизнесті бағалаудағы тәжірибеміз көрсетіп отырғандай, ... ... салу ... ... ... ... кеткен
трансакционды шығындар шамасы, ал дивиденттер олардың ... ... ... ... ... тарту мен байланысты шығындар
анықталып, меншікті ... ... ... мынадай формуласын көруге
болады:
Цċĸ =ТИск / СК ср
Цċĸ - есептік кезеңдегі меншікті капитал бағасы = СК ср - ... ... ... ... шамасының, ТИск - ... ... ... ... ... ... ... есептеу әдісімен салыстырғанда оның артықшылығы ... ... ... ... болып жай акциялар мен тарталымаған пайдаға
бөлудің қажеттілігінің болмауы; ... ... ... ... ... жоқ;
- Дивиденттер болмаған жағдайда капитал бағасы нолге тең болады.
Біз ... ... ... ... ... ... ... тәуекелін бағалап, ал бұл қазіргі инвесторлар үшін өте маңызды болып
отыр.
Меншікті капиталдың бағасын есептеудің тәжірибесінде оның ... ... тағы бір ... алға ... Аталған категорияның екі
жақтылығына қарамастан кез келген кәсіпорын ... ... ... ... ... ақ капитал табысын төмендетуге тырысатыны анық.
Алайда капитал бағасын төмендетуді оның капитал ... мен ... ... ... ... ... Меншікті
капиталдың бағасын кәсіпорынның трасакционды шығындарының меншікті
капиталдың ... ... ... ... ... ... оның бағасы мен
айналым саны және кезең санымен арасындағы байланысты анықтауға болады.
Кай = В / СК;
СК – меншікті ...... ... ... меншікті капитал айналымының саны.
Бұл формуладан ... ... ... ... ... мен күндегі кезең азайғанда капитал бағасы жоғарылап, ал ол
тек трансакционды шығындар төмендегенде ғана мүмкін.
Көрсетілген заңдылықтар меншікті капитал ... ... ... ... ... бұдан шығатын негізгі қортынды капитал бағасының төмендеуі өте
күрделі әрі ... ... ... Бір ... ... ... айналымының
жылдамдығының өсуі еңбек өнімділігінің өсуімен ... ... ... ... ... өткізуді басқару жүйесін
жетілдірумен тығыз байланысты.
Ал басқа жағынан алғанда бұл процесстердің барлығы да ... ... ... ... ... ... ... тиімді басқару үшін
келесідей екі міндет ... ... ... капитал бағасын минимизациялау, екіншісі өткізілген
өнімнің бірлігіне кеткен трансакционды шығындарды төмендету.
Аталған міндеттерді шешу кез - ... ... ... ... үшін ... ... ... табуға мүмкіндік береді.
Негізінде құрылтайшылардың серіктестіктің жарғылық капиталына қосқан
үлесі ретінде ақша қаражаттары, материалдық емес ... ... мен ... пайдалану құқығы және басқа активтер қабылдануы мүмкін.
Салым ... ... ... ... ... ... сол күнгі
әділетті нарықтық бағасымен бағалануы тиіс.
Қаржы шаруашылық ... ... ... ... қызметтен
және қосалқы қызметтен табыс алады. Есепті мерзім ішінде ... ... ... ... және осы ... табу ... жұмсалған
шығындарды жеке жинақтап, есепті мерзім ... таза ... ... ... жүрген заңдық нормативтік актілер бойынша кәсіпорынның
таза табысын немесе шеккен ... ... ... ... ... ... әртүрлі болып,
капиталдың бір бөлігі кәсіпорынға табыс әкелуге үлкен ықпалын тигізсе, ... бір ... аз ... ... ... ... капитал бойынша
табысты бөліп тарату әдісі пайдаланылады.
Қатысушының жалақысын, салынған капиталға пайыздар және тіркелген
ставка бойынша ... ... ... ... әдетте қатысушылар түрлі көлемде
капитал салады, сондықтан ... ... ... ... ... ... капиталға пайыздар есептеу арқылы пайданы бөлуді
жүзеге асырады.
Мұнда ... мен ... ... ... барысында шегеріске
жатқызылмайды.
Сонымен қатар, қатысушылар ... ... ... жалақының
мөлшерімен қатар бастапқы салынған капиталдан белгіленген ... ... ... құрылтай құжатында пайданы бөліп таратуда жалақы немесе салынған
капиталға үстеме алу шарттары ... ... ... ал ... ... ... оны бөліп таратуға жеткіліксіз болған жағдайда ... ... ... тиіс.
Серіктестің қатысушыларының барлығы ... ... ... үлес қосқан болса, серіктестіктің қаржы - ... ... ... ... жұмыс атқарып, олардың ... ... ... ... болса, онда табыс пен зиянның ... ... ... ... ... ... әділ болып саналады.
Алайда, қатысушылардың әртүрлі көлемде үлес ... және ... ... қаржы - шаруашылық қызметі барысына түрлі ... ... ... ... ... болса, онда әрине
сәйкесінше табыс пен зиянның қатысушылар ... ... ... ... жүзеге асырылмауы тиіс.
Қорыта келгенде, жоғарыда көрсетілген заңдылықтар мен ... ... ... жылдамдылығының оның бағасына ... ... ... ... ... ... жағынан алғанда капитал айналымының ... өсуі ... ... өнімнің еңбек сыйымдылығының, төмендеуімен өндірісті,
жабдықтау, өткізуді басқару жүйесін жетілдірумен тығыз байланысты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасы өз ... ... ... болғалы нарықтық
қатынастардың талабына сай екендігін және оның еліміздегі бухгалтерлік есеп
жүйесін халықаралық ... ... ... халықаралық
бухгалтерлік есеп бағдарламасына сәйкес даму үстінде. Бұл жетістік әсіресе
бухгалтерлік және экономикалық ... ... ... ... ... ЖК ... есеп ... тәртібі және шаруашылық
қаржыларына түгендеу жүргізу, сапалы өнімдер дайындау, қызметтерге талдау
жасау, жарғылық қорын ұлғайту.
«Акимеева» ЖК ... есеп ... ... ішкі ... ... Есеп жүргізу елімізде қалыптасқан стандарттарға сай болуы
тиіс. Кәсіпкерлікте аудит жүргізу ішкі тәртіпте әр жыл ... ... ... ... ... көп ... бөлуіне
байланысты елімізде күннен – күнге халықаралық стандарттармен толық
маманданған ... және ... ... ... ... ... Әрине,
олардың кәсіпкерлік шаруашылығын дамытуға қосатын үлесі мен ... ... де әрі ... ... ... ... ... халықаралық
стандартқа көшу барысында бухгалтерлік есеп және аудит ... ... өте ... Ол ... ... ... қолдану, бухгалтерлік
есепті жаңа талаптарға сай жеделдетіп бір жүйеге келтіру ... ... ... ... ... бірі ... ... капитал, оның ең басты бөлігі жарғылық капиталдың ... ... ... қалыптасуы мен жұмсалуының есебі мен аудиті
болғандықтан, зерттеуге алынып ... жеке ... ... ... ... ұсыныстар келтірілген.
Ұсыныстарды кәсіпорында қолдану, яғни іске асыру меншікті капиталдың
есебінің жоғары нәтижелер көрсетуіне бірден – бір ... ...... Ал ... есеп ел экономикасының дамуының алғы шарттарын
қалыптастырады. Бухгалтерлік есепсіз ешбір қаржылық операцияны жүзеге асыру
мүмкін ... ... ... ... ... Республикасының азаматы
өзінің шаруашылық қызметін тиімді ұйымдастырып, еліміздің заң талаптарына
сай жүргізілуін қатаң қадағалауы қажет.
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... учет на предприятии. Учебник. Р.М.Рахимбекова. 2003г.
2. «Бухгалтерлік есеп және ... ... ... ҚР ... ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да алымдар мен төлемдер» ҚР
заңы. Астана. 2004 жыл.
4. Шағын кәсіпкерлік субьектілеріндегі ... ... ... Н.Ә. ... Ә.Қ. Алматы 1999 жыл. ... ... ... ... ... Учебное пособие Сейдахметова .Ф. С. –
Алматы Экономика 2000 г.
6. ҚР «Аудиторлық қызмет туралы» ... ... 1998 ... ... и ... ... ... Дюсембаев К.Ш. Егембердиева С.К.
Дюсембаева З.К. Алматы 1998 г.
8. Бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс жоспары. Астана. 2006 ... ... есеп ... ... 2006 ... Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттары. Астана. 2006 жыл.
11. Радостовец В.В. и ... ... и ... ... ... ... 2000 ... Аудит негіздері. Абленов Д.О. Алматы. 2005 жыл.
13. ... Н.П. ... ... ... ... М.ИНФРА.
Москва,1998.
14. Бухгалтерский учет. Учебник под ред. А,Д. Ларионова . Москва Проспект
2000.
15. Социально- экономическое ... ... ... ... РК по ... ... ... менеджмент: Учебник для Вузов/ Г.Б. Полях, И.А. Акодиа,
Т.А. Краева и др. Москва: Финансы, Юнити,1997год.
17. Аудит 1. ... М.С. ... 2004 ... ... Г.В. ... ... ... предприятия. Минск,
2002 год.
19. Журнал «Бюллетень бухгалтера» № 51(453) ... ... №50 ... ... №18 (420) ... ... г. ... Изд.дом «БИКО»
20. Ефимово О.В. «Бухгалтерский учёт» – 2-е ... М., 1999 ... ... учет под ... ... И.Е. ... А.И. Прищепы 3-е
издание переработанное и дополненное, Минск., Высшая школа, 1999 ... ... ... З.Н. Алматы. 2004 жыл.
23. Бизнестегі есеп пен талдау. Тасмағанбетов. Т.А. Әбленов. Д.О. Алматы.
2001 жыл.
Қосымша 1
«Акимеева» жеке кәсіпкерлігінің ... ... ... техника-
экономикалық көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |2006 |2007 ... |
| | |жыл |жыл | |
| | | | ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... ... мың|88190 |96627 |+4437 |+6,1 |
| ... | | | | |
|3 ... ... ... |598 |606 |+8 |+1,3 |
|4 ... орта тізімдік |18 |19 |+1 |+5 |
| ... | | | | |
|5 ... ... еңбек ақы,теңге |17020 |19341 |+2321 |+13,6 |
|6 ... ақы ... ... |3063 |3481 |+998 |+17,8 |
|7 ... өнімнің өзіндік құны,| | | | |
| |мың ... |70906 |78560 |7654 |+ 10 |
|8 ... ... мың ... |17284 |18067 |+783 |+4,5 |
|9 ... табыс,мың теңге | | | | |
| | |1054,7 |1146,9 |+92,2 |8,7 ... ... ... ... бойынша шоттар корреспонденциясы
|Операциялар мазмұны ... ... ... ... ... |5020 |5010 ... Әртүрлі активтер бойынша қарыздар өтелді |1310,1330, |5020 |
| ... | |
| |1010 | ... ... ... ... жарғылық капитал |5010 |5210 |
|азайды | | ... ... ... ... бағалағандағы құнының |2410 |5420 ... | | ... ... құралдарды қайта бағалаудағы құны |5510 |5410 ... ... ... табысына көшірілді. | | ... ... ... ... ... |5410 |5310 ... ... ... | | ... ... ... ... жабу үшін резервтік |5510,5310 |5410,5430 |
|қор пайдаланылды. | | ... ... ... тарату келісім шартын талдау
|Атауы ... ... ... ... |
| | ... мөлшері |капитал көлемі |
|А кәсіпкерлігі |45000 ... |75000 |
| | ... 15 | |
| | ... ... | ... серіктестігі |35000 |Бастапқы |65000 |
| | ... 15 | |
| | ... ... | ... ... бөліп таратуды талдау
| ... ... ... |
| | ... |
| |А ...... | ... ... | | |10000 ... ... | | | ... | | | ... |45000 | | ... | |35000 |80000 ... | | |20000 ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... =|11250 | | ... | | | ... =| |9750 |21000 ... | | | ... ... | | |-1000 ... | | | ... зиян | | | ... ... | | | ... ... | | | ... |-500 | | ... | |-500 |-1000 ... |55750 |44250 |100000 ... ... ... нәтижесінің қорытынды есебін талдау
|Таза пайда мөлшері | |100000 ... ... ... | | ... кәсіпкерлігі | | ... |45000 | ... ... ... |11250 | ... |56250 | ... ... ... ... |-500 | ... | | ... ... үлесі | |55750 ... ... | | ... |35000 | ... капиталға үстеме |9750 | ... |44750 | ... ... соманың бөліп |-500 | ... | | ... ... ... | |44250 ... ... таза ... | |100000 ... ... ... ... талдау
|Капитал қайнар көздері|Негізгі қаржылар,мын.т |Құрылымы, % |
| |2007 |2008 ... |2007 |2008 ... қор |19800 |19800 | - |78,5 |79,9 |+1,4 ... ... |4400 |3800 | - 600|14,1 |12,6 |- 1,5 ... ... |1760 |1760 | - |7,4 |7,5 |+0,1 ... | | | | | | ... |25960 |25360 | - 600 |100 |100 | - ... ... меншікті капиталының динамикасын талдау
| | | | | | | ... ... |% |n+1 ... %|n+2 ... % |
| ... | | | | | ... | | | | | | ... |160361 |100 |259307 |+ 61,7 |329949 |+ 105,7 ... | | | | | | ... |103206 |100 |139944 |+ 35,6 |187311 |+ 81,5 ... | | | | | | ... |64,4 | |54,0 |- 10,4 |56,8 |- 7,6 ... ... ... есебін және талдауын жетілдіру шаралары
| |Ұсынылған шаралар ... |
|1 ... ... ... қор құру ... капитал қаржылары |
| | ... ... |
| | ... ... ... | ... және ... |
| | ... ... ... ... ... ... кезеңінің |Акцияның табыстық құралы |
| |есептеу әдістерін ... ... ... көрсетіп,|
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... байланысты жүретін |
| | ... ... |
| | ... капитал бағасын |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«РПК Бектау» ЖШС-нің шаруашылық - қаржылық қызметі65 бет
Корпорация қаржыларын ұйымдастыру98 бет
Мемлекеттік бағалы қағаздардың экономикалық мазмұны21 бет
Қаржылық есептеме аудитінің процесі7 бет
Ұлттық есеп жүйесiндегi негiзгi ұғымдар мен категориялар16 бет
«компания капиталының құрылымын оңтайландыру»140 бет
Банктің жеке капиталын қалыптастыру және оның қаржылық тұрақтылығын қамтамсыз ету туралы97 бет
Банктің меншікті капиталы28 бет
Банктің меншікті капиталы,оның құрылымы және қалыптасуы34 бет
Банктің меншікті капиталының қаражаттар есебі30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь