Қазақстана шағын және орта бизнесті несиелендіруді талдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 тарау. Ел экономикасындағы шағын және орта бизнесті несиелендірудің мәні мен маңызы.
1.1. Шағын және орта бизнестің экономикалық мазмұны мен даму
тенденциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2. Шағын және орта бизнесті несиелендіру барысындағы шетелдік тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.3. Қазақстан Республикасының шағын және орта бизнесті несиелендіру түрлері және оның келешекте дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2 тарау. Қазақстан Республикасында шағын және орта бизнесті несиелендіруді талдау.
2.1. «Цесна банк» АҚ жалпы экономикалық көрсеткіштерін талдау ... ... ... ...28
2.2. Ауылшаруашылық саласы бойынша лизингтік несиелендіруді талдау ... 35
2.3. Шағын және орта бизнесті несиелендіру Ақмола облысы бойынша ... ... 46
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
        
        Мазмұны
Кіріспе…………………...……………………………………....................................3
1 тарау. Ел экономикасындағы шағын және орта бизнесті несиелендірудің ... ... ... және орта ... экономикалық мазмұны мен даму
тенденциялары..........................................................
.........................................6
1.2. Шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнесті несиелендіру
түрлері және ... ... ... ... ... шағын және орта бизнесті несиелендіруді
талдау.
1. «Цесна банк» АҚ ... ... ... ... саласы бойынша лизингтік несиелендіруді талдау....35
3. Шағын және орта ... ... ... ... ... ұзақ ... ... және ел
басшылығы Қазақстанды ең жақсы дамыған әлемнің 50 ... ... ... аса ... ... ... ... Осы міндетті жүзеге асыру үшін
отандық кәсіпкерлік қуатты экономикалық ... ... ... ... ол ... ... алда тұрған міндетке сәйкес сапалық тұрғыда
түбегейлі өзгертуді талап ... ... іске ... ... ... және орта ... дамыту деңгейіне байланысты. Артықшылықтар кешені, атап
айтқанда, нарық конъюктурасының өзгеруін тез ... ... ... ... ... қаржы ресурстарын шоғырландыру, мөлшері
жағынан аз ғана алғашқы капиталды ... ... ... құру,
тұтынушыларға жақын орналасу, инновациялардың жартысынан ... құру ... ... және орта ... ... арқылы көптеген өнеркәсібі
дамыған елдер жалпы ішкі өнімнің негізгі бөлігін өндіруге, жұмыспен ... ... ... ... ... ... техникалық
прогрестің дамуына ықпал етуге, өнімді өндіруді және ... ... ... ... ... деп ... Сонымен қоса, шағын және
орта бизнесті ... - ... ... ... тұрақтылығының негізі-
орташа топтың пайда болуына әлеуметтік-экономикалық алғы шарттарды құрады.
Дегенмен, ... және орта ... ... ... деңгейі
олардың қоғам өмірінде әлі де ... ... орын алып ... ... ... басты-басты себептер бар секілді. Біздің ойымызша,
шағын және орта бизнесті несиелендіру тәуекелділігінің жоғары болуына және
қаржы жағдайының ... ... ... алу ... ... ... ... төмендігінде болып отыр. Бүгінгі ... және орта ... ... ... гөрі ... ... басым.
Сондықтан, шағын және орта бизнесті несиелендіруді дамытудың бірден-бір
амалы мемлекет тарапынан төмен пайызбен несие беру және ... ... және ... ... ... түрлерін тиімді қолдану болмақ.
Жоғарыда айтылған шағын және орта ... ... және ... ... кәсіпкерлікті несиелендіруді дамытудың қанағатсыз
болуы алынған ... ... деп ... ... ... ...... шағын және орта
бизнесті несиелендіруді зерттеу және оның ... ... ... шешу жолдарын табу.
Дипломдық жұмыстың өзектiлiгi. Қазақстанда ... ... ... орта ... ... ... экономикалық реформалардың
басталғанына бірнеше жылдан аса уақыт өтсе де, ... бiр ... жол ... ... ... ... әлi де ... табуда. Ендiгi басты
мақсат - ... және орта ... ... ... жетiлдiре отырып,
оларды кешендi түрде түбегейлi жаңғыртуды жалғастыру ... ... Ал ... ... ... ең ... шағын және орта бизнеске негізделген
шаруашылық қатынастарды дәрiптеу және ... ... ... ... ... маңызы. Жұмыстың негізгі бағыты республикамызда,
региондарда шағын және орта бизнесті несиелендіруді дамыту мен ... ... ... ... ... ... ... Қаржы
министрлiгi, Кеден комитетi; Шағын және орта бизнесті қолдау ... және т.с.с ... ... ... осы ... еңбектiң
қажеттi нәтижелерiн өз қызметiнде тиiсiнше пайдалана алады деп есептеймiз.
Дипломдық жұмыстың әдістемелік негізі болып, ... ... және ... ... ... ... ... және шетелдік экономистердің еңбектері, АҚ “Цеснабанк”
мағлұматтары баспасөз баптары, ... ... ... ... осы ... ... жатқан зерттеулерді оқып, ... ... Ел ... ... және орта ... ... мәне
мен маңызы
1.1 Шағын және орта бизнестің экономикалық мазмұны мен даму
тенденциялары.
Қазақстан Республикасының қазіргі ... даму ... ... бірі ... ... әлеуметтік-экономикалық даму ... ... ... сапасының артуын қамтамасыз ету болып табылады.
«Қазақстан – 2030» стратегиясы, 2015 ... ... ... даму стратегиясы мен Елбасының Қазақстан халқына арналған
Жолдауында кәсіпкерлік ортаны одан әрі ... ... оның ... ... ... ... негізінде диверсификациялауды
жүзеге асыруда шағын және орта бизнеске жетекші орын ... ... ... ... ... мәселелердің бірі – осы аталмыш саланы одан
әрі жетілдіріп, өркендету [3.2-бет].
Шағын және орта ...... ... саны бар, ... ... іс ... мемлекет, аймақ бойынша аз ғана тиесі бар
кез-келген жеке меншік формасындағы фирма. Оның ... ... ... ... асырылатын өнімінің бағасымен анықталады. Ірі ... және орта ... саны ... ... мың боп ... ... ... кәсіпорынға жалпы өндіріс көлемінің аз ғана бөлігі тиеді,
бірақ олар ... ... ... өнімінің жартысын шығаруға қабілетті
болар еді.
Көлеміне қарай фирмаларды жіктеуде жұмыскерлер ... ... ... ... бір ... ... ... бірақ басқа бір
кәсіпорынның бөлігі ... ... Тағы бір ... ... – бұл ... кәсіпорын болуы. Капиталға келер болсақ, шағын кәсіпорындағы еңбек
пен капитал арасындағы ... ... өте ... ... ... ... ... өлшеміне жетпейтін болғандықтан капитализмді
дамытуда шағын және орта кәсіпорындар бірте-бірте жойылады деп ... ... мен ... ірі ... ... қояды деп саналады.
Дегенмен бүгінгі күнде шағын және орта ... ... ... ... тараған.
Шағын және орта бизнесті жүргізу дарынды, адал, жоғары дәрежелі кәсіпкер
тұлғаларға қолайлы. Оның ... ... ... жеке ... ... ... және тәуелсіз болуына мүмкіндік береді.
Кәсіпкерлер ондай бизнесті табысты жұмыс ... ... кез ... ... жағдайда пайда түсіруге, ... ... ... аталған кәсіпкерлер өздерінің мойнына шығындар мен
тәуекелді ала отырып жаңа технологиялар енгізе ... жаңа өнім ... жаңа ... ... ... ал ірі монополиялы өндірушілер
болса өз компаниясының ... және ... ... ... аз ... ие ... шағын және орта бизнесті дамыту үшін аз жұмыс жасалған ... олар ... ... ... ... және орта ... субъектілерінің
өлшемдерін анықтап алу қажет.
Бүгінгі күнде елімізде шағын және орта топтарға жататын кәсіпорындарға
қатысты ... ... ... ... бар. ... ... оларды
төмендегідей бөлуге болады :
а) Сапалық өлшемдер (басқару ... ... ... ... менеджер қызметін бір адамның атқаруы, нарықтың аздаған бөлігіне ... және ... ... ... сферасы, қызметтің қысқа да нұсқа
мақсаты және т.б.)
б) Сандық өлшемдер (кәсіпорындағы ... ... ... ... құны, сатылған өнім көлемі және т.б.)
Қазіргі кезде шағын және орта бизнеске жатқызатын ... ... ... елге ... ... капиталдың бір сферадан басқа сфераға
ауысуына байланысты өзгеріп отырады.
Дегенмен де, көптеген елдердің тәжірибесінде көбінесе ... ... ... ... ұсақ ... басты өлшемдерін анықтау
капитал көлемі, жұмыскерлер саны болып табылады.
Германияда кәсіпорынды ұсақ кәсіпкерлік секторға ... ... ... ... жеке меншік пен басқарудың бірлігі ;
б) қызмет етушілердің еңбектік мотивациясын жоғары дәрежеге жеткізуге
мүмкіндік ... ... көзі ... ... ... ... маңызды ролі(өндіріс үрдісіне тікелей
араласушы болып табылатын басшы);
г) істі біріктіріп ... ... ... ... ... ... ... несие беру есебіне
тән).
Ұлыбританияда айналым көлемінің ... ... ... ... саны ... ... Ресейден де кәсіпорындарды жіктеу ... ... ... шағын және орта ... ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлік
субъектілеріне Ресей Федерациясының субъектілерінде, ... және ... ... және басқа да қорлардағы еншісі 2,5% -дан
аспайтын, бір немесе бірнеше ... ... ... ... және орта
кәсіпкерліктің субъектісі болып табылмайтын, шектеулі деңгейдегі кейбір
заңдардан 25 % -ы ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар сандық өлшемдер негізінде
жіктеледі, яғни, жұмыскерлердің саны, негізгі капиталдың құны, қызмет түрі,
салық ... ... ... ... Республикасы жеке құрылғаннан бері шағын және орта
кәсіпкерлікті реттейтін заңдардың даму эволюциясына тоқталайық.
Қазақстандық кәсіпкерліктің алғашқы ... ... ... ... ... және кәсіпкерлікті дамыту туралы» Заңмен
қаланды. Кейіннен, мемлекеттік егемендік ... ... 1992 ... «Шағын кәсіпкерлікті қорғау туралы» Заң қабылданды. Ол 1991 жылы
маусымда қабылданған «Шаруашылық серіктестіктер ... ... қоса ... ... ұзақ ... құқықтық негізіне айналды. [1.43б]
Бұл заңда жеке кәсіпкерлік азаматтардың тауарға (жұмыстар мен
қызметтер) деген ... ... ету ... түскен пайда немесе жеке
түсімге бағытталған іс-әрекеті ретінде, азаматтың жеке ... және оның өз ... ... ... ... мүліктік
жауапкершілігіне және тәуекеліне негізделген немесе ұжымдық ... ... ... атынан жүзеге асырылатын, оның ... ... ... ... ... ... ... аталған Заңды қабылдағаннан бері экономикада да,
заңдылықтарға да көптеген ... ... ... ... ... кодексі күшіне енді. 1995 жылғы
30 тамызда қабылданған ... ... 25 ... 4 ... ... ... ол әрбір азаматтың кәсіпкерлік қызмет жасауына еркіндік берді.
ҚР Министрлер Кабинетінің ... № 912 ... ... ... ж.ж. кәсіпкерлікті дамыту және мемлекеттік
қолдауды жүзеге асыру жөніндегі тапсырмалар мен шаралар ... ... ж. ... ... ... ... ... тереңдету
туралы жұмыс бағдарламасы қабылданды, онда жұмыс бағдарламасын тереңдету
туралы, кәсіпкерлікті мемлекеттік тарапынан қолдауды ... ең ... және орта ... ... ... ... бірі ретінде аталған.
Артынан ҚР ... ... ... : ... ... кепілдігін іс жүзіне асыру жөніндегі қосымша шаралар туралы»
және ... ... ... ... белсендендірудің және
мемлекеттік қолдауды күшейту шаралары ... ... ... Осы
тізімге тағы да Үкіметтің 14.03.1997ж. «Шағын кәсіпкерліктің Республикалық
ақпараттық-көрмелік орталығын жасау туралы» №325 Қаулысын және 08.04.1997ж.
«Шағын кәсіпкерлер ... ... № 499 ... ... болады.
1997 ж. жазында ҚР «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы»
және «Жеке кәсіпкерлік туралы» заңдары шықты. Сол ... ... ... өз
қызметтерін төмендегідей ұйымдық-құқықтық формаларда жүзеге асыра алады,
олар толық серіктестік, ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Біздің Республикамыздың Президенті мен Үкімет шетелдік үлгіні бетке
ала отырып, шағын және орта ... ... ... үнемі айтып келеді.
Бірақ сөйте тұра олар біздің шағын және орта ... ... ... атап ...... ... кәсіпорын
жұмыскерлерінің санына байланысты ұсақ, орташа және ірі ... ... ... ... ... айналысатын кәсіпорындар мен жеке кәсіпкерлер санына
біздің елімізде жолданған адам саны 50-ге жетпейтін жеке ... ... ... жұмыскер саны 50 ден асатын, ... 250 ... ... ... ал адам саны ... асқан кәсіпорындар ірі
деп аталады. [18.ҚР Заңы].
Қазіргі уақытта шетелдік ... ... ... және ірі боп
бөлінуі мынандай. Ұсақ кәсіпорынға 500 адамы бар кәсіпорын, орташаға 500-
ден ... ... ... бар кәсіпорындар, ал жұмыскер саны ... ... олар ірі ... ... ... ұсақ ... ... Европаға қарағанда өте аз. Онда
мұндай бөлініс неге байланысты? Мүмкін біздің ... ұсақ ... ... ... ... ұсақ ... ... келетіндей дамытуға
мүмкіндік бермей отыр ма, әлде басқаша ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерлікке деген
бірегей анықтама жоқ екендігін айтып кеткен жөн.
Мысалы, Англияда ... ... ... ... ... және ... ... жоқ бір немесе бірнеше ... ... ... ... ... адам саны ... ... Жапонияда статистикасы шағын кәсіпорындар дәрежесіне құрамында 100
адамға дейін қамтылған фирмаларды жатқызады.
Францияда нақты дифференциясы жоқ : бір ... бұл 6-дан ... ... ... ... кейбірі 100-ге дейін, үшінші біреулері –
500 ... асуы тиіс ... ... шағын және орта бизнес кәсіпорындарының өлшемдері
ретінде капиталдың жылдық айналымының ... ... ... ... – 15 млн. ... ... ; ... – 3 млрд. лир ;
Голландияда – 7.5 млн. ... ... – 100 млн ... ... әр елде ... және орта кәсіпорындарға әр түрлі
кәсіпорындарды ... ұсақ қол ... ... соңғы техникамен
жабдықталған кәсіпорындарға дейін.[33.19б]
Шағын және орта кәсіпкерліктің ерекшелігі капитал салымының тез ... ... ... ... нарыққа бағытталуы, сұраныстың
өзгеруіне қолайлы бейімдеу және т.б.
Бүгінгі күнде шағын және орта ... ... ... экономикасының
ажырамас бөлігі.
Шағын және орта бизнестің дамуы көптеген маңызды ерекшеліктер әкеледі:
а)жеке меншік иелерінің ... ... ... және әр ... әлеуметтік
топтардың арасында диспропорцияны жоюға мүмкіндік беретін экономикалық
белсенді тұрғындардың санының өсуі;
в)аз капитал шығынымен жаңа ... ... ... әсіресе қызмет
көрсету сферасында;
г)өндірушілер монополиясын жою, бәсекелестікті орта ... көп ... ... ... ... ... аз ... пайдалану;
е)экономиканың әр түрлі секторының арасындағы өзара ... ... ... нарықтық экономиканың құрылуы кезінде
мемлекеттік меншіктің көптеген ... жеке ... ... қоғам
түрінде, ұжымдық меншік түрінде, ұжымдық меншікке, серіктестіктер мен басқа
да шаруашылық ... ... ... және ... асырылатын
өнімдер түрі өте көп және тұтыну нарығының сұранысына сай.
Нарықтық ... ... және ... ... кең жол ... қызмет көптеген мекемелермен, ұйымдармен жүзеге асырылды.
Көрсетілетін қызмет түрлері ... ... ... ... ... мен ...... өнімдерден кем болған жоқ.
2005 ж. Шағын және орта кәсіпорындар қызметінің көлемі ... ... ... тенденция байқалады : 2005 ж. қарағандағы 2006ж.өнім ... оның ... ... ... ... өнеркәсіпте артты.
Жыл сайын шағын кәсіпорындар саны алдағы жылдарға қарағанда 40 % ... ... ал ... ... ... екі есе ... Қазақстанда шағын және орта ... ... ... санына келетін ... ... ... ... ... ... көп болды. Тәжірибе көрсеткендей, жаңадан
ашылған ... ... 60 %-ы өз ... ... шағын және орта кәсіпорындардың барлығы бірдей іс әрекетте
болмайды, соған байланысты онда ... ... да ... ... ... және орта бизнес кәсіпорындарының біразы кейбір себептермен
жұмыс істемейтін кәсіпорындар санына қосылады да, олардың жалпы ... әсер ... ... мүлдем болмауы мүмкін емес, өйткені кейбір жаңа
істей бастаған кәсіпкерлер өз істерін бар ... ... ... ... және орта ... ... ... аталған сферасының өсу жолы мен қызмет етудегі ... ... ... ... ... және орта ... ... барысындағы шетелдік тәжірибе
Кейінгі онжылдықтарда экономикасы дамыған Батыс елдерінде бәсекенің
дамуы әсерінен шағын және орта бизнесті ... рөлі арта ... ... ... ... кәсіпорындарына тән
артықшылықтар.
Тұрақты экономикалық жүйеде шағын және орта бизнесті несиелендіру ... ... ... ... ... мүмкін;
2. кәсіпкерлердің сұранысының өзгеруіне төзе бейімделе алады;
3. бәсекелес ... ... ... етеді;
4. экономиканың құрылымдық қайта құрылуына әсер етеді;
5. жаңа шағын және орта кәсіпорындар ашылып жұмыс орындарын ашады;
6. жаңа кәсіпкерлік топ пен ... ... ... ... жасайды;
7. елдің жалпы ұлттық өнімінде үлкен үлеске ие бола ... ... ... үлкен қаржы сомаларын береді.
Дамыған елдерде шағын және орта ... ... ... ... несиелендіреді: сауда, автосервис, құрылыс, қызмет көрсету салалары
т.б. Қазір ... және орта ... ... ... ... ... ... энергетика, электротехника, химиялық
өнеркәсіп, ... ... ... ... ... ... жатыр.
Шағын және орта кәсіпорындардың ірі кәсіпорындармен қатар қызмет етуі
дамыған елдер экономикасына тән ... ... өз ... айналысушы
азаматтар, яғни кәсіпкерлер үлкен құрметке ие. Нарықтық экономикаға ... ... үшін ... ... ... ... ... тәжірибесі
үлкен маңызы бар.
Экономикалық өсу және құлдырау кезінде, жаңа жұмыс орындарын ашу ... ... ... және орта ... ... жұмыссыздық
проблемасын бәсеңдетеді.
АҚШ-та шағын және орта бизнесті несиелендіру ... ... ... ие. Әр ... ... реттеулер мен қолдау шаралары
құқықтық базаға ... ... бірі ... және орта бизнесті
несиелендіру туралы» заң. АҚШ конгрессінде ... және орта ... ... екі ... ... Федералдық деңгейде
шағын және орта бизнесті ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты қолдау. Сондықтан да
АҚШ конгресі шағын және орта бизнеске тікелей ... ... ... ... ... ... және дамыту мақсатында бірнеше
программа жасады. [1.43б]
АҚШ шағын және орта бизнесті несиелендіруді ... ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнеске несие беру кезінде мемлекеттік ... ... және орта ... ... ... ... ... төмен
пайдамен несиелендіру;
← мемлекет тарапынан және екінші ... ... ... ... ... және орта ... несиелендіруде салықтық жеңілдіктер беру.
Сондықтан да АҚШ шағын және орта бизнесті несиелендіруді дамытуға
үлкен мән ... ... оның ... барлық жағдай жасалған ... ... және орта ... ... ... ... ... де
үлкен тәжірибеге ие болып отыр.
Жапонияда шағын және орта бизнесті ... ... ... Себебі, шағын және орта бизнесті несиелендіру арқылы Жапония
соғыстан қираған ... ... ... ... елге ... ... шаруашылығында шағын және орта ... ... ... ... тауар айналымы басқа секторлармен салыстырғанда
алдыңғы қатарда тұр. Дәстүр бойынша әрбір ірі ... өз ... ... ... ... Бұл ... бас ... тәуелсіз болады
және өздерінің ұйымдық құрылымын жасайды, жаңа өнімдерді шығара бастайды.
Жапонияда шағын ... ... ... өнімнің 55%-ы,
көтерме сауданың 60%-ы, бөлшек сауданың 80%-ы тиеді. Еркін нарықтық ... ... ... ... ... ... Мұндай
жағдайда мемлекеттік органдар шағын ... ... ... ... өнімге деген сұранысты ұлғайтуға көмек
береді. Жапонияның шағын бизнесті мемлекеттік қолдауының басты ерекшелігі-
басымды бағыттарды дамытудағы уақыт ... ... ... бір немесе
одан да көп жылдарға бекітіліп, кейіннен ... ... ... ... ... мемлекеттік тапсырыстарды алуда да көмектеседі.
Жапонияда шағын ... ... ... ... қаржыландырады. Әрбір
министрлік, әр ведомство өз шығындар ... ... ... ... ... ... және орта кәсіпорындарға жеңілдетілген салық
мөлшерлемесі қолданылады. ... ... және орта ... ... ... ... ие болып отыр.
Экономиканы құрылымдық қайта құру үшін шағын ... ... ... ... ... ... ... бұл секторын
дамыту мақсатында бірқатар экономикалық шаралар жасалынып, жүзеге асырылды.
1995 жылы Ресей Федерациясында ... ... ... ... туралы» заң қабылданды. Бұл заң ... ... ... 2 ... ... ... ... төлеуден босатылады.
Шағын және орта бизнесті несиелендіруді ... ... Қоры ... ... ... ... Бұл қорға ... ... ... ... ... 5%-ы ... түседі.
Федералдық Қор арқылы шағын және орта кәсіпкерлікті қаржыландыру жүйесі екі
қағидаға ... ... ... ... ... ... аймақтардан да бір рубль
жұмсалуы керек;
← Қаржыландыру ... ... ... ... ... Қор ... ... қаржысын салады, ал банк өз ... ... ... және орта ... несиелендіруді қолдаудың аймақтық қорлары мен
орталықтары барлық аймақтарда құрылған. Шағын кәсіпкерлік федералдық ... ... ... ... ... ... салықтар бойынша
әр түрлі жеңілдіктерге ие. Сонымен бірге жергілікті бюджеттерден шағын
бизнестің инфрақұрылымын құру ... да ... ... ... ... ең кең ... банкілік несие беру
түрін қарастырамыз.
Ағылшын бланкілері коммерциялық ... ... ... ... овердрафт түрін пайдаланады . Овердрафт күнделікті есеп шотпен
байланысты келісім бойынша банк есеп ... ... ... чек ... рұқсат береді, бұл сома лимит түрінде белгіленген несие қалдығынан
жоғары асуы мүмкін.
Ұлыбританиядағы овердрафт мерзімдері – ... ... ... ... ... банк ... жылына бір рет толық төлеуін талап етеді және
әр жыл сайын клиенттің жағдайын ... Егер ... өтеу ... болса, келісім шарты бұзылады. Овердрафт бойынша пайыздар ... ... ... ... бұл түрі ең ... себебі клиент пайдаланған
қаражат үшін төлейді.
Екінші дәстүрлі несие берудің ағылшын ... ... түрі ... есебімен берілетін несие. Овердрайфтан айырмашылығын айтсақ, клиентке
арнайы ... ... оның ... ... сомасы жазылады. Бір уақытта
клиенттің күнделікті есеп-шот несиелерін, ... чек ... алып не ... ... алуы ... Бұл ... арқылы берілген несие капиталдық
шығындар мен әр ... ... ... ... үшін істелінеді.
Мұндай несиенің мерзімдері әр түрлі. Олар ... ... ... ... ... Бұл ... орта және ... Пайыздар үш айлықта бір жиналып, клиенттің күнделікті есеп -
шотынан алынып отырылады.
Пайыз ... ... ... ... ставкасына қосылма
қосылуымен анықталып, не болмаса нарық ... ... ... ... ... кең ... 70 жылдар басында
қымбат және ірі жабдықтарды жалға алуды қаржы үйлері ... ... ... ... ... ... ... толық төлеп, не болмаса
сатып, жалға беру шарттары қарастырылады. Бұл ... ... өз ... компанияға сатып, соң жалға қайта алады.
Шетелдік тәжірибеге қарап, Республикамызда атқарылатын несиелендіру
іс-шараның әлі көп ... ... ... ... және орта бизнесті
несиелендіру туралы» заң атқарылатын іс-шаралардың бастамасы ... бұл ... ... үшін ... ... ... атқарылуы керек.
Республикамызда шағын және орта бизнеске ... ... ... ... елдегі сияқты нақты көмек қажет, яғни қаржылай төмен пайызбен ... алу ... ... ... ... ... қаржыландыру,
лизингтік несиелеу бойынша көмек жасау керек.
1.3. Қазақстан Республикасының шағын және орта бизнесті несиелендіру
түрлері және оның ... ... және орта ... ... ... ... ... нарық кезеңінде келешек көкжиегіне жетелер үміт ұшқыны.
Кәсiпкерлiк саланы несиелендіруді дамыту – экономиканы жандандырудың
бірден бір жолы ... бұл ... ... ... түсiнедi. Көптеген
экономикалық, әлеуметтік және саяси ... ... ... ... және орта ... нарықтық экономикада маңызы
зор. Бүгiнгi таңда мемлекеттік мекемелер мен екінші деңгейлі ... ... орта ... ... ... ... араласады. Шағын
экономика аудан экономикасында құрылым ретінде өз ... ... ... және орта ... ... ...... көздерін ұлғайту
арқылы пайдаға қол жеткізу. Жалпы коммерциялық ... өзі ... ... ... ... ... да көңіл бөлетін
мерзім туды. Қалай десек те кәсiпкерлiк, шағын және орта ... ... ... ... ... осы ... өзі ауданда шағын
және орта кәсiпкерлiктi несиелендіруді дамыту керектiгiне айғақ болар еді.
Ол үшін ұйымдастыру жұмыстарына жете мән ... ... - ... еңбек адамдарының қорғалуын қамтамасыз ету керек.
Қазақстан Республикасында шағын және орта бизнесті несиелендірудің
бірнеше түрлерін қарастыруға болады. ... ... ... ... ... және орта ... ... несиелерін айтуымызға болады.
Мысалға, «Цеснабанк» АҚ ... және орта ... ... ... көрсетуімізге болады:
ЭКСПРЕСС несиелеу түрі
ЭКСПРЕСС несиелеу түрі банк филиалдары арқылы іске асырылып басты
банктің несиелеу ... ... Бұл ... іске ... ... банктің несиелеу комитетін шағын және орта бизнес ... ... ... ... ... несиелеу түрі несиені
әдейі дайындалған несиелендіру мамандары көмегімен іске асырады. ... ... ... ... ... ... яғни өз ... адамдарды несиелендіреді.
1. ЭКСПРЕСС несие берудің шарты:[ ... ... ... құқықтық статусы – заңды тұлға, жеке ... ... ... ... мен жеке ... ... қарыздары коммерциялық
мақсатқа байланысты беріледі;
← ЭКСПРЕСС ... ... және орта ... ... жеке тұлғаларды несиелендіру барысында қаржы тек
тұтынушылық мақсатқа ғана ... ... ... ... ... яғни ... ... арызды жазудан
бұрын 3 айдан жоғары мерзімде ... ... ... ... ... АҚШ доллары немесе теңгеде берілуі мүмкін;
← Қарыз мөлшері 500 АҚШ долларынан 5 000 АҚШ ... ... ... ... ... 4 200 ... ... мерзімі: 12 айға дейін;
← ЭКСПРЕСС несиесін төлеу ай сайын бірдей мөлшерде (аннуитеттік);
← Арызды жазғаннан ... 2 ... ... аспайтын мерзімде қарыз
алушыға несие беріледі.
СПРИНТ несиелендіру түсінігі
СПРИНТ несиесі жеке кәсіпкерлерге (өз ... ... ... декларация түрінде іске асыратын) беріледі және заңды
тұлғаларға өз ... ... ... да ... ... ... шарты №2 кестеде несиенің мерзімдері мен
ставкалары көрсетілген:
← Қарыз алушының құқықтық статусы – заңды ... жеке ... ... Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерге несие ... ... ... ... СПРИНТ несиесінің шағын және орта ... ... жеке ... ... ... ... ... мақсатқа ғана беріледі;
← Қарыз алушының тұрақты ... яғни ... ... ... ... 3 ... жоғары мерзімде тоқтаусыз жұмыс істеп тұрған;
← Қарыз АҚШ доллары немесе теңгеде берілуі мүмкін;
← Қарыз мөлшері 30 000 АҚШ ... ... ... 3 900 000 ... 25 000 ... ... ... теңгеде – 20%, АҚШ доллары бойынша – 19%;
← Несие мерзімі: 36 айға дейін;
... ... ... ... ... ... ... кезінде айып
төленбейді;
← СПРИНТ несиесін төлеу ай сайын бірдей мөлшерде (аннуитеттік);
← Арызды жазғаннан кейін 2 ... ... ... ... ... несие беріледі. [WWW.tsb.kz]
1. кесте Спринт несиелендіру бағдарламасы бойынша несие беру шарты.
|СПРИНТ ... |% ... |Ай ... ... ... | ... ... |н жалпы |төленетін |
| | | | | ... ... ... |3 900 000 |20 |3 жыл |144 938 |5 217 767 |1 317 767 ... | | | | | | ... |30 000 |19 |3 жыл |1 100 |39 589 |9 589 ... | | | | | | ... |25 000 |19 |3 жыл |916 |32 990 |7 990 ... ... ... ... ... қарыз немесе несие линиясы болып табылады. 2
кесте оның мөлшері 50 000 АҚШ ... ... ... ... теңгеде
немесе 42 000 евро бір қарыз алушыға беріледі.
АКЦЕНТ ... ... ... ... ... ... статусы – заңды тұлға, жеке кәсіпкер, ... ... ... мен жеке ... ... қарыздары коммерциялық
мақсатқа байланысты беріледі;
← АКЦЕНТ несиесінің шағын және орта ... ... жеке ... ... ... қары ... ... ғана беріледі
← Қарыз алушының тұрақты бизнесі, яғни қарыз алуға арызды ... 3 ... ... ... ... ... ... тұрған немесе 6
айдан шамасында өндіріс саласында ... ... ... ... несиесі АҚШ доллары немесе теңгеде берілуі мүмкін;
← Негізгі ... ... ... ... – 60 айға дейін;
← Құрылысқа және коммерциялық мүлікті алу мерзімі – 84 айға дейін;
← Пайыз сомасы ... – 18%, АҚШ ... ...... АКЦЕНТ несиесін төлеу ай сайын бірдей мөлшерде (аннуитеттік);
← Арыз түскен уақыттан ... ... ... 5 ... күнінен аспайтын
уақытта несиелеу комиссиясы несиені беру жайлы шешім қабылдайды.
← АКЦЕНТ ... ... ... ... ... алушының төлем
қаблеттілігі тексерілмейді: егер «Цеснабанк»АҚ-ның депозитінде қарыз
алушының кепіл ретінде ... ... ... ... ... мерзімі несие алу мерзімінен кем болмауы керек, ... ... ... ... не ... ... мерзімі ұзақ болуы
қажет. АКЦЕНТ несиесі кезінде сыйақы мөлшері ... ... ... ... ставка сомасы 3-4 пайыз несие бойынша бір
реттік комиссия – ай ... ... ... төлем (аннуитет). Арыз
түскен уақыттан бастап АКЦЕНТ несиесін беру уақыты 8 жұмыс сағатынан
аспауы қажет. [WWW.tsb.kz]
1. кесте ... ... ... несие беру шарты.
|АКЦЕНТ |Несие |% ставкасы|Несие |Ай сайынғы|Қайтарылаты|Артық ... ... | ... ... |н жалпы |төленетін |
| | | | | ... ... ... |6 500 000 |18 |5 жыл |165 057 |9 903 437 |3 403 437 ... | | | | | | ... |50 000 |17 |5 жыл |1 243 |74 558 |24 558 ... | | | | | | ... |42 000 |17 |5 жыл |1 044 |62 628 |20 628 ... ... ... ... ... қарыз немесе несие линиясы болып табылады. ... 50 000 АҚШ ... 200 000 АҚШ ... ... ... ... 26 000 000 қазақстандық теңгемен немесе 42 000 евродан 167 500
евроға дейін бір қарыз алушыға беріледі.
СТИМУЛ ... ... ... ... ... ... ... – заңды тұлға, жеке кәсіпкер, жеке
тұлға;
← Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерге несие ... ... ... ... ... несиесінің шағын және орта ... ... жеке ... ... ... қары ... ... ғана беріледі;
← Қарыз алушының тұрақты бизнесі, яғни қарыз ... ... ... 3 ... жоғары мерзімде тоқтаусыз жұмыс істеп тұрған;
← Қарыз АҚШ доллары ... ... ... ... Пайыз сомасы теңгеде – 17%, АҚШ доллары бойынша – 16%;
← Негізгі қорларды алуды қаржыландыру мерзімі – 60 айға дейін;
← Құрылысқа және ... ... алу ... – 120 айға ... Толық немесе жартылай қарызды уақытына ... ... ... ... ... ... төлеу ай сайын бірдей мөлшерде (аннуитеттік);
← Арызды ... ... 7 ... ... ... ... қарыз
алушыға несие беріледі.
← СТИМУЛ несиесі кезінде ... ... ... ... ... тексерілмейді: егер «Цеснабанк»АҚ-ның депозитінде қарыз
алушының кепіл ретінде ақшалай қаражаты болса.Бұл жағдайда салынған
депозиттің мерзімі несие алу ... кем ... ... ... ... бірдей мөлшерде не болмаса депозит мерзімі ұзақ болуы
қажет. СТИМУЛ несиесі кезінде сыйақы мөлшері ... ... ... ... ... ... 3-4 пайыз несие бойынша бір
реттік ... – ай ... ... ... ... ... ... уақыттан бастап СТИМУЛ несиесін беру уақыты 8 ... ... ... ... кесте Стимул бағдарламасы бойынша несие беру шарты.
|СТИМУЛ ... |% ... |Ай ... ... |сомасы |ставкасы |мерзімі |жарна |н ... ... |
| | | | | ... ... ... |26 ... |7 жыл |531 331 |44 631 798 |18 631 798 ... | | | | | | ... ... 000 |16 |7 жыл |3 972 |333 683 |133 683 ... |167 500 |16 |7 жыл |3 327 |279 459 |111 959 ... ... ... несиесі банктік қарыз немесе несие линиясы болып ... ... 200 000 АҚШ ... 400 000 АҚШ ... ... ... теңгеден 52 000 000 қазақстандық теңгемен немесе 167 500 евродан
335 000 евроға дейін бір қарыз алушыға беріледі.
ПРЕСТИЖ несиесін ... ... ... ... ... статусы – заңды тұлға, жеке кәсіпкер, жеке
тұлға;
← Заңды тұлғалар мен жеке ... ... ... ... ... ... ... несиесінің шағын және орта бизнесті субьектісін
несиелендіруде жеке ... ... ... қары ... ... ғана беріледі;
← Қарыз алушының тұрақты бизнесі, яғни қарыз ... ... ... 3 ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған;
← Қарыз АҚШ доллары немесе ... ... ... Қарыз мөлшері 400 000 АҚШ долларына дейін немесе 52 000 000 теңге
немесе 335 000 ... ... ... ... – 16%, АҚШ ... бойынша – 15%;
← Айналым капиталын қаржыландыру мерзімі – 36 айға дейін;
← Негізгі қорларды алуды қаржыландыру ... – 60 айға ... ... және ... ... алу ... – 120 айға дейін;
← Толық немесе жартылай қарызды ... ... ... ... ... ... несиесін төлеу ай сайын бірдей мөлшерде (аннуитеттік);
← Арызды жазғаннан кейін 7 жұмыс ... ... ... қарыз
алушыға несие беріледі.
← ПРЕСТИЖ несиесі кезінде мынадай жағдайда қарыз алушының ... ... егер ... ... ... ... ретінде ақшалай қаражаты болса. Бұл жағдайда салынған
депозиттің мерзімі несие алу мерзімінен кем болмауы ... ... ... ... ... не ... депозит мерзімі ұзақ болуы
қажет. ПРЕСТИЖ несиесі кезінде сыйақы мөлшері былайша есептелінеді
депозит бойынша пайыздық ставка сомасы 3-4 ... ... ... ... ... – ай сайынғы бірдей мөлшердегі төлем (аннуитет). ... ... ... ПРЕСТИЖ несиесін беру уақыты 8 жұмыс сағатынан
аспауы қажет. [WWW.tsb.kz]
4. кесте ... ... ... несие беру шарты.
|ПРЕСТИЖ |Несие |% ... |Ай ... ... ... ... |мерзімі |жарна |н жалпы |төленетін |
| | | | | ... ... ... |52 000 000|16 |10 жыл |871 068 ... ... ... | | | | | | ... ... 000 |15 |10 жыл |6 453 |774 408 |374 408 ... |335 000 |15 |10 жыл |5 405 |648 567 |313 567 ... қатар «Цеснабанк»АҚ-да қаржылық лизинг бағдарламасы да шағын
және орта бизнесті несиелендіруге көп ... ... ... кесте
бойынша «Цеснабанк»АҚ-ның алғашқы жарнаға байланысты лизингтің жылдық пайыз
ставкаларын № 5 ... ... ... кесте Алғашқы жарна сомасына байланысты лизингтің жылдық
ставкасы
|Лизинг сомасы, |Алғашқы жарна 20% ... ... 35% ... жарна 51% |
|теңге |- 35% |- 50% ... ... 000 |18% |17,5% |17% ... 000 |17,5% |17% |16,5% ... 000 |17% |16,5% |16% ... 000 |16,5% |16% |15,5% ... 000 |16% |15,5% |15% ... ... ... бойынша «Цеснабанк»АҚ-ның шағын және орта
бизнес ... ... ... пен ... ... ... алу ... көрсетілген.(а)
«Қазақстан Халық Банкі» АҚ «Шағын кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... жаңа ... беру ... ұсынады.
Кредит алу үшін қарыз сомасының 20 %-ы ... ... ... мүлік түріндегі өтімді қамтамасыз ету кепілдігі болса
жеткілікті.
Кредит ... ... ... ... ... ... ... жаңартуға ;
← Негізгі құралдарды кеңейтуге.
Бағдарламаның талаптары:
← Кредит 8 000 000 ... ... ... ... ... Кредит берілетін мерзім - 5 жылға дейін
← Кредит берілетін валюта - теңге
← Сыйақы ставкасы - теңгемен, жылына 14,5 %-дан ... ... ... ... кезеңі: - жұмыс істеп тұрған бизнес
үшін - 3 айға ... жаңа ... ... үшін - 6 айға дейін
← Негізгі борыш төлемі бойынша жеңілдетілген ... - ... ... бизнес үшін - 6 айға дейін
- жаңа басталған бизнес үшін - 12 айға ... ету ... ... ... ... жылжымайтын мүлік - қарыз сомасының 20
%-ы
← сатып алынатын негізгі құралдар - қарыз сомасының 80 %-на ... ... ... ... беру ... ... дамуы үшін ыңғайлы
бағдарлама»
Кредит не үшін керек:
- тауар айналымды ... ... ... ... ... ... ... сатып алу; коммерциялық мақсаттағы ғимараттар мен орындарды
жөндеу; жер телімдері мен жылжымайтын мүлікті сатып алу; коммерциялық
мақсаттағы құрылыс
Бағдарламаның шарттары
Несиенің сомасы 7 500 000 ... ... ... ең ұзақ ... – 7 жыл
- Кредиттің валютасы – теңге/ АҚШ доллары
- Кредитті өтеу бойынша жеңілдікті кезең – 12 айға дейін
- Бизнес-жоспар қажет ... ... алу ...... ... 3 күнге дейін + кепілдікті тіркеу
- Айтылмыш бизнеспен айналысу мерзімі – 6 айдан кем емес
Кепілдікке алынатын мүлік:
Жылжымайтын дүниемүлік, автокөлік, жабдықтар ... ... ... бас мүлкі, айналымдағы тауарлар.
7 жылға берілетін кредит бойынша: [WWW.halykbank.kz]
|Несие ... KZT |Ай ... ... KZT |
| | | |
|7 500 000 ... бастап | |
|5 000 000 ... ... | |
|2 000 000 ... ... | |
|1 000 000 ... бастап | ... 000 ... ... | |
2 ... ... ... шағын және орта бизнесті несиелендіруді
талдау
2.1. «Цеснабанк» АҚ жалпы экономикалық көрсеткіштерін талдау
1992 жылы 17 ... ... ... банкі Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкінде тіркелді. Басты (головной) кеңсесі Астана
қаласында ... ... ... ... ... ... орталықтарымен тұрғындардың саны 100000 адамға ... 50 – ден ... сату ... құрайды. Банктің тұрақты
көрсеткіші айтарлықтай орнықты, оның қабілеті жоғары ... ... 2006 ... 1 ... ... жеке капиталы 1,5 млрд. теңгені
құраса, оның ішінде Банктің несие қоржыны 21,6 млрд.теңгені ... ... ... активтердің сапасына да маңызды назар аударылды. ... ... және ... ... ... ... мен
пайдалылық дәрежесі негізінде несиелік шешім қабылдау және басқа да актив
операцияларын жүргізу саясаты іске асырылды. Қорыта келгенде Банк ... ... 1 ... 33,7 ... ... Ал «Цеснабанк» АҚ жалпы
активін талдайтын болсақ кестеден келесі ... ... ... ... ... АҚ 2004- 2006 жылдарындағы бухгалтерлік балансы
мың. теңге
|Активтер ... мың. тг ... ... |
| | |мың. тг ... ... ... |1,053,639 |628596 |
|Қазақстан Республикасының ҰБ-гі |4,677,124 ... |680,320 ... және ... | | | ... және басқа да |8,312,214 ... ... ... шоттар және | | | ... | | | ... кері шоты ... дебиторлық|4,964,360 |1,053,246 ... ... | | | ... ... ... ... ... |12,022,151 |
|Инвестициялық бағалы қағаздар ... ... |913,678 ... ... |
|РЕПО мәмілесі бойынша қамтамасыз | |99,905 |275,280 ... | | | ... бар ... ... сату ... ... |845,621 ... |640,290 ... ... бойынша енгізуді | |263,183 |794,048 ... ету | | | ... ... |25,996 |15,000 |- ... | | | ... ... ... |556,294 |135,989 ... ... ... |810,239 |686,748 ... емес ... |110,863 |127,464 |129,894 ... ... ... |33,672,697 |20,285,191 |
Кестеден көріп тұрғанымыздай «Цеснабанк» АҚ өзіндік активтері орасан
зор. Жалпы активтер ... 2004 жылы ... ... ... ... ... мың ... құрады, яғни 43%-ға көтерілді, ал 2006 жылы бұл
көрсеткіш 85,816,148мың теңгеге көтерілді 2005 ... ... ... ... ... ... ... жылдардағы көрсеткіштерге қарағанда
активтердің соммасы жылдан жылға ... келе ... ... ... мен ... талдауға салу барысында келесі
мәселелердің басын ашамыз.
7. кесте Банктің міндеттемелері мен капиталы
|Міндеттемелер және меншік ... |2006 мың. |2005 мың. |2004 мың. |
| |тг |тг |тг ... ... Үкіметінің |175,813 |143,742 |13,480 ... | | | ... және ... да ... ... |660,010 |808,243 ... ... және депозиттер | | | ... ... ... ... қарыз |340,001 |340,001 ... ... ... ... және ... ... ... |
|депозиттері | | | ... ... ... ... |9,517,466 |4,377,530 |1,467,258 |
|Бағынышты борыш ... |396,660 |523,022 ... ... өтелетін шоғырланым | |748,124 |246,324 ... тыс ... ... ... |5,332 |57,776 ... | | | ... да ... |547,483 |292,776 |87,643 ... ... ... | |47,032 |7,944 ... | | | ... ... ... |29,714,306 |18,566,287 |
|Меншік капитал ... ... ... ... |531,570 ... ... ... акциялары | |(3,390) |(500) ... ... ... |1770 |219 |19 ... |150,000 |150,000 |150,000 ... банк ... жабу |166,933 |166,933 |- ... | | | ... үшін ... бар ... |(43,885) |26,496 |(10,650) ... ... ... ... ... | | ... ... |415,385 ... ... ... ... ... ... ... ... ... мен меншік капитал жиыны |85,816,148 |33,672,697 |20,285,191 |
Кесте көрінісі бойынша міндеттемелердің жалпы ... 2006 ... ... ... 2004 жыл мен ... 3,5-есе көбейген,
2005 жылы міндеттемелердің жалпы соммасы 29,714,306 мың теңгені құрады ... ... 65% ... ... ... ... ... жоғарғы табысының кепілі бола алады. Ал банктің жалпы меншік
капитал жиыны 2006 жылы ... мың ... ... осы ... ... ... теңгені құрады, ал 2005 жылы жалпы банктің ... ... ... ... ... яғни өсім 5,6% ... Көріп
тұрғанымыздай банктік активтер жылдан жылға артып келе жатыр.
Себебі қазіргі таңда банк көптеген қазақстандықтардың ... ... ... ... өз ... ... ... - корпоративті және жеке тұлғаларға
қызметтерінің кең ... ... ... ... ... Банк
Европалық қайта құру және Даму банкі , ... Даму ... ... құру және даму ... ... ... және орта ... қаржыландырады, шағын
кәсіпкерлікті Қолдау Қорына қатысу үшін ... ... ... ... ... ... болашақ өсімін
есепке ала отырып, ... жеке ... үшін ... арқылы табыс алатын ... ... ... ... ... ... ету туралы ... ... ... ... ... Директорлар кеңесімен бекітілген
2006 – 2008 ж жылдарындағы ... ... ... ... ... ... ... үрдісі жүріп жатыр.
2006- жылғы банк өнімдерін сату ... жеке ... ... ... ... автонесиелеу және тұтыну немесе
бизнес ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы тұрғындарының ... ... ... үшін ... ... қол жетерлік
жағдай жасауға дайын.
Банктің несие қоржыны бір жылдың ... ... ... ... ... ... ... Банктің несие портфелі құрылымына
2006 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша стандарттын несиенің үлесі ... 39,5%, ... 2,3% ... 2005 ... 1 қаңтарындағы
жағдай бойынша стандартты несиенің ... 56,3%, ... ... 2,9% құрайды. Банкпен заңды және жеке ... ... ... ... 2523,0 ... құрады.
Сондай-ақ, заңды тұлғалардан салым сомалары 33,2% –ға ... ... ... ... ... ... табыс сомаларының
жиынтығы 2006 жылдың 1 қаңтарына былтырғы ... ... 53,7 ... 494,6 ... ... Шығынның сомасы былтырғы жылмен
салыстырғанда 45,1%-ға өсіп 421,3 ... ... ... бөлінбеген
таза табысы есеп жылына 41,8 млрд.теңгеге өсіп , осы ... ... ... ... 73,3 ... ... «Цеснабанк» корпоратив және жеке клиенттерге үлкен секторда қызмет
көрсетеді. Банктің активтері 30.09.2006ж. ... 1.099 ... ... ... ол жеке ... капиталдың көлемі 178,8 млн. АҚШ долларын
құрады. 2006 жылы 3 тоқсанында ... таза ... 15,2 млн. АҚШ ... Ал ... ... ... саны 1400 адамға жетті.
Цеснабанктің лизингтік операциясы АҚ Цеснабанк арқылы жүзеге асады.
Қазіргі кезде ... ... ... 50-ге ... жалпы олар
барлық облыстық орталықтарда Қазақстан бойынша ... ... ... ... орталықтарын төмендегі суреттен көруімізге болады.
1сурет. АҚ Цеснабанктің филиалдар жұйесі
Банк өнімдерін сату биылғы жылы жеке ... үшін ... ... ... ... және шағын бизнесті несиелендіру
-ААҚ «Цеснабанк лизинг» арқылы технология түрінде инвестиция тарту
-Т.б. кезек күттірмес несиелер
2005 жылы Цеснабанктің валюталық ... 1,8 ... ... ... ... ... 2 ... жеке тұлғалардың ссудалық қоржыны
2.4 есеге ұлғайды. Ал 2005 жылы банк пен ... ... ... 30 млд. ... ... ... ... банк облигацияның 3
шығарылымы жалпы соммасы 12 млд. ... ... ... ... бір ... ... шығарылған (ипотекалық
облигациялар).
ҚР АФН коммерциялық банкінің тұрақтылығылымен сенімділігін арттырумен
байланысты талаптарына сай 2005 жылы ... ... ... ... 3,7 ... 10,363 млд. теңгеге дейін, ал банктің
өзіндік капиталы 1 жыл ішінде 5390 млн.теңгеден 14242 млн. ... ... ... - ... ... ... оның айқындылығын
көтеруге бағытталған тиімді менеджмент жұмысының нәтижесі т.б.
Банк саяси партиялар мен ... ... ... ... ... ... ұстана отырып ... ... ... негізінде қызметін
жүзеге асырады. Банк экологиялық зиянымен ... ... ... ... ... ... ... АҚ негізгі міндеті: Қазақстан ... ... ... ... және ... банк ... деген
қажеттіліктерін қамтамасыз ету, Қазақстан ... ... ... ... ететін банктік жүйенің қызметін жақсарту.
Біздің банк - біздің клиенттерімізге өмір ... ... қою және ... ... ... ... беретін құрал.
Банкіміздің төрт шегі төмендегідей:
Цеснабанк - жеке ... ... ... үшін өз ... - бұл корпоративті клиент үшін тірек.
Цеснабанк - бұл ... үшін ... және ... - бұл инвесторлар үшін сенімді серіктес. ... АҚ ... ... ... жылдың ортасында банк құрылтайшылары бөлшек бағытын
дамыту ... ... ... қабылдады. Осыған байланысты
банктің топ-менеджментіне ... ... ... ... тұратын жаңа ұйым тартылды.
Банктың мақсаты жеке тұлғаларды ... ... ... қызмет көрсету кезінде сервис ... ... ... және орта ... үшін ... кең спектрімен
белсенді маркетингтік шараларды өткізуге ниеттеніп отыр.
2008 жылға ... ... даму ... ... осы жылы 2, ал ... бөлек ұстанымдарынан 3 есе
өсімді жүзеге асыруды ... ... ... қол ... басты құралдары болып
табылады;
Жеке ... ... және орта ... үшін ... ... ... ... жаңарту және кеңейту;
← Сұранысқа ие ... ... ... сатудың оңтайлы
технологияларын ... ... ... ... етілуі мен ақиқаттық
технологияларын ... Банк ... ... деңгейін көтеру;
← Банк бөлімшелерінің жауапкершілігін, өкілеттілігін бөлумен
реттеу ... ... ... одан әрі оңтайландыру
(оптимизация).
Сонымен АҚ «Цеснабанк» өз жұмысын Қазақстанның тәуелсіздігі мен бірге
жүзеге асыруда. Қазіргі ... банк ... ... ... ... ... ... «Цеснабанк»АҚ болашақтағы негізгі ... банк ... ... Мемлекетімізге адал қызмет ету.[WWW.tsb.kz]
2. . Ауылшаруашылық саласы бойынша ... ... ... терминінің қазақ тілінде нақты баламасы жоқ, бірақ ол ... сөз ... ... ... ... оның кез-келген анықтамасы
қате деп саналмайды және осы икемді несиелік құралдың барлық ... ... ... Кең ... алып ... ... деп ... алу
негізінде уақытша пайдалануға берумен байланысты мүліктік қатынастардың
барлық ... ... ... жеке және ... ... белгілі бip мерзімге келісім-шарт
бойынша берілетін мүліктерге ... бос ақша ... ... ... ... бip түpi ретінде анықталады.
Біздің елімізде 2000 жылдың шілде айында қабылданған «Қаржылық лизинг
туралы» ... ... ... ... ... тұлғаларға анықтамалар
берілген.
Яғни, лизингтік келісімге қатысушылар ретінде лизингке беруші,
лизингке ... және ... ... ... ... ... көрінетін
жеке кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке және ... ... ... ... — бұл ... және ... ... қаражаттар
есебінен лизингке берілетін мүлікті өз меншігіне сатып алатын және ... ... ... ... ... ... ... қатысушысы. Лизингке беруші бip мезгілде басқа лизинтік
келісімге қатысушы ретінде көрінуге ... ... ...... келісім-шарт негізінде кәсіпкерлік мақсат
үшін лизингке берілетін мүлікті қабылдайтын лизинтік ... ... ... ... ... негізгi капитал элементтерін келісім-
шартта көрсетілген мерзімге және белгілі бip төлем ақымен бере ... ... ... ... тән ... ... ... icкe асырады. Бipaқ, басқа жағынан алып қарағанда лизингке
беруші де және лизингке алушы да ... ... яғни ... ... ... ... Бұл жағдай лизингті инвестиция түсінігімен
жақындастырады және лизингтің ... ... ... ... ... ... еркін айналуға тиым салынған негiзгi
құралдардың ... ... ... ... және ... ... ... лизинг» туралы Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес
бағалы қағаздар және табиғи ресурстардан ... ... ... үшін
пайдаланылатын кез-келген тұтынылмайтын заттар ... ... ... санала алады.
Кез-келген лизингтік келісімнің негізгі қаржылық нақты ... ... ... ... ... иeci ... ... оны
пайдаланушыға (лизинг алушы) қаржылық қызмет көрсетеді. Ол мүлікті толық
құнына сатып алады және ... ... ... есебінен ол соманың
орнын толықтырады. Осы тұрғыдан алып қарағанда, лизингтің экономикалық мәні
— ол ... ... ... беру ... ... ... ... берген несиeci. Сонымен, лизинг сыртқы тұрғысынан коммерциялық
несиемен өте ұқсас, бipaқ екеуінің ... ... бар. Бұл ... алдымен меншік қатынастарынан ... ... ... ... ... меншік құқығы бірден беріледі. Тауарға төлем жүргізу уақыты
кейінше шегіндіріледі.
Сонымен, қаржылық лизинг банктік несиелеудің альтернативі
болып табылатын ... ... ... ... формасы. Осы
формалардың бipi лизингтік қатынастарды банктік ... ... ... табылады. Бұндай жағдайда лизингтік қатынастар ... ... ... ... ... ... арқылы
ұйымдастырылады.
Жалпы банктік тәжірибеде ... ... мен ... ... ... қатынастар әртүрлі формаларда құрылуы
мүмкін:
1. Банктер ... ... ... ... ... ... клиенттің төлем және несиелік қабілеттігіне толық
талдау ... ... ... ... ... және ... мepзiмi әдетте лизингтік келісім-шарттың мерзімімен толық сәйкес
келеді.
2. ... ... ... ... ... ... сияқты кепілдендірілмеген қарапайым банктік несиелер береді.
Көптеген лизингтік компаниялар өз қызметтерін icкe ... ... ақша ... ... ... ... ... ішінде
әcipece банктік несиеге көп мөлшерде тәуелді болады. Бұндай жағдай бүгінгі
таңда шетелдік тәжірибеде толық түрде ... ... ... ... жалпы ресурстарының iшіндегi банктік несиенің
үлeci 75%- ке ... ... бipгe ... ... ... ... көп мөлшерде
пайдалануы сол фирманы қаржыландырудың осы түріне неғұрлым көп ... ... ... мен ... фирмалардың қызметтері бip-бipiнe
байланысты болады. Miнe, осындай жағдайларда лизингтік ... ... ... ... алу ... қарыздық өсімақының өзгеру
деңгейіне және банктік саясаттың анықтаған тағы басқа жалпы белгілеріне
тәуелді ... ... ... ... ... ... ... тарту мүмкіндігі жылдан-жылға ұлғайып келеді деуге ... ... ... ... ... ... ... несиелер
көлемін көруге болады.
8.кесте Коммерциялық банктердің ... ... ... ... |
| |2002ж |2003ж |2004ж |2005ж |2006ж ... |672 407 |978 128 |1 484 010 |2 592 090 |2 982 403 ... ... ... ... |869 136 |848 913 ... және ... ... |975 414 |1 722 953 |2 133 491 ... | | | | | ... ... N 2 (147) ... 2007 46 ... ... көріп отырғанымыздай, 2002 жылғы мәліметтер
бойынша еліміздің ... ... ... ... ... ғана орта және ұзақ мерзімді сипатта болса, бұл ... ... ... сәйкесінше 2002 ж. - 49,3%, 2003ж. - 48,1%, 2004 ж. ... 2005 ж. - 57%, 2006 ... ... ... 62,4% ... ... уақытта экономика салаларына банктік сектордан бөлініп отырған
орта және ұзақ ... ... ... мерзімді несиелермен
салыстырғанда үлес ... ... ... ... әсер ... деген қорытынды шығаруға болады.
Коммерциялық банктердің берген несиелерін 1-графикте көрсетейік.
1-график. Коммерциялық банктердің берілген несиелері
1-график бойынша коммерциялық банктердің қысқа ... және ... ... ... жылдар аралығында көрсетілген.
Сонымен бipгe, лизингтік операциялардың ұзақ мерзімді ... ... онда ... ... лизингтік компаниялардың
коммерциялық қызметінде және отандық лизингтік нарықтың ... ... ... ... ... ... ... Бұндай
жағдай лизингтік компанияның банк ... ... ... ... орындауын және өтімділік ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыра
отырып коммерциялық банктер лизингтік операциялардың көлеміне, ... оның ... ... ... әсер ... ... ... экономист Х.Хеймел лизинг туралы өз еңбектерінде:
«лизингтік компания лизингтік ... ... ... ... ол ... қолы ретінде қызмет етуді қалайды" - дейді[ii]. ... ... өзін ... ... ... тәуелділігінің
нәтижесінде банктік капиталдың лизингтік бизнеске қатысуының ... ... ... ... өндірістi компанияларға көп шығын жұмсамай-ақ қажетті тауарларды
алуға және ... ... ... ... сақтауға мүмкіндіктер береді. Яғни, лизинг — уақытша
пайдалануға негізделген мүліктік ... ... Бұл ... ... беру ... ... қоса, мүлікті сатып алу-caтy туралы
келісім-шарттардың лизинг үшін осы ... ... ... ... әдебиеттерде лизингтің келесідей
артықшылықтары айтылады:
- лизинг берушілердің тәуекелдтіктері ... ... ... ... ... ... Яғни, лизинг беруші лизингке берілген
мүлікке меншік құқығын сақтайды;
- ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарын тарту;
- көрсеткен қызметтері үшін белгілі бip мөлшерде пайда ... ... ... ... тағы бip тобы — ... болып табылады. Олар үшін тиімділік неғұрлым сезімтал болуы
қажет, ... ... ... ... npoцeci ... тартымдылығын
жоғалтады. Ондай тиімдіктерге мыналарды жатқызуға болады:
- ... ... ... ... ... ... алушы
мүлікке салынатын ... ... ... ... ... ... оған өндірістi жедел
түрде жаңартуға, қайта ... ... ... ... көздер есебінен капиталдар тарту лизинг ipі қаржылық
ресурстарды жинақтамай-ақ жаңа ... ... ... бipгe, ... төлемдер лизинг объектісі пайдаланудан түскен
табыстар есебінен төленетіндігін ескеру қажет және лизингке ... ... ... тауарлар іске асыру мүмкіндіктеpi бар;
- маусымдық және күтпеген өндірістік мәселелерді ... ... ... ... тиімділігi. Ceбeбi, лизингтік мүлік
кепіл ретінде ... ... ... ... гөpi, ... бойынша
мүліктерді алу ыңғайлы;
- шағын және орта ... үшін ... ... ... ... ... лизинг алушы үшін мүліктердің табиғи және ... ... ... ... ... ... ... алынатын болғандықтан лизинг берушіге өтеді.
Әрине, қаржылық лизинтік ... ... тән ... де ... ... ... бepyшi үшін ... моральдық жағынан тез
тозу және лизинтік төлемдерді уақытында алмау тәуелділіктері бар. ... ... үшін ... құны сол ... сатып алу бағасынан жоғары болуы
мүмкін. Бipaқ, барлық елдерде салықтық және амортизациялық жеңілдіктердің
енгізілуі, лизингтік ... тез ... ... ... Miнe ... ... ... қатынастардың кемшілік жақтарын жауып кетеді.
Қазіргі таңда Қазақстан кәсіпорындары жақын және алыс шетелден ... ... ... ... ... ... ... бірақ осы техниканың толық құнын қаражат жоқтығының
салдарынан төлей ... және ... алу ... ... бір қиындықтарға
шалдығады. Қорытындысында экономиканың барлық салаларында ... ... ... ... және ... түрде тозды. Мысалы, Солтүстік
Қазақстан өңірінің экспортқа ... ... ... ... 50 және одан да ... ... ... Барлық салалардағы физикалық
тозған және моральдік ескірген негізгі қорларды тез және түбегейлі ... ... және орта ... ... және оның ... ... мен ... тездету қажеттігі «лизинг» деген ... ... және ... ... ... алғы ... ... лизингтік компаниялардың дамуына байланысты лизинг
алушылар негізінен өндірістік жабдықтар мен ... ... ... компаниялары осы бағытта қызмет етеді, ... ... ... ... ... ... ... әлі де болса дамымаған. Сонымен
бipгe, қазіргi кезде көптеген өнеркәсіптік, транспорттық және әcipece ауыл
шаруашылық ... ... ... ... құрылғылар мен
машиналар пapкін дамытудың қажеттілігі кезек ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген техникалық
құралдардың көмегімен мынадай кестені қарастырайық (ә). ... ... ... ... ... алу мерзімі, % ставкасы, алғашқы 20 %
жарна ... 1 айда ... ... ... ... ішінде төленетін жалпы
сома, үстеме пайыз сомасы ... ... ... ... ... ... қолданылатын техникалар, жол жөндеу
техникалары және жер ... ... мен жүк ... ... төлемдер деп лизингтік келісім-шарт бойынша ... ... ... ... ... ... ... беруші
төлейтін жалпы сомасы.
Сонымен бipгe, ... ... ... ... ... салықты ескеру қажет. Ceбебi, мүлік лизинтік келісім-шарттың
барлық мepзімi ішіндe ... ... ... ... ... анықтау негізінде төлеу мерзіміне тәуелді лизингтік төлемдердің
жалпы сомасы және амортизациялық аударымдарды есептеу әдістepi жатыр.
Сөйтіп, лизингтік төлемдердің ... ... ... ... болып
саналмайды, ол лизингтік мүліктің құнын қайтару жылдамдығына тәуелді.
Қаржылық лизинтік қызметтерді тұтынушылардың iшінен экономиканың нақты
секторларын, ... ... ... және орта кәсіпорындарды ерекше бөліп
қарастырудың маңыздылығы зор. ... ... ... және ... ... қаражаттары өндіріскe қажетті мүліктерді сатып алу
үшін жеткіліксіз. Ал, ... ... ... және ... ... банктік несиелерді алуда кедершілер ... ... ... ... ... ... ... үшін
лизинг - құтқарушы құрал ретінде көрінеді. Еліміздегі кәсіпкерліктің шағын
және орта бизнес ... ... ... қызығушылықтары бар
лизингтік компаниялар құрылғыларды сатып алуга кететін алғашқы шығындарды
өздеріне алады. Kiшi кәсіпкерлікті жүргізу үшін ... ... ... ет ... ауыл ... ... ... өңдейтін, өciмдік майларын,
сусындарды дайындайтын кішi зауыттар, асхана және ... ... ... ... ... ... ету үшін ... болып табылады.
Лизингтік компаниялардың, кішi және орта бизнес кәсіпкерлікке көп көңіл
бөлу қажеттілігінің тағы бip ... кішi ... ... ... ... болған жағдайда оларды басқа қымбат емес келісімдер
арасында ... ... бар. Kiшi және орта ... ... ... жолымен бағытталған инвестициялық қызмет ақша
қаражаттарын пайдаланудың неғұрлым ceнімдi механизмі ... ... ... және орта ... ... ... құрал техникаларын қандай
жолмен алу тиімділігін қарастырайық.
1. лизингтік компаниялардан лизингке алу жолы;
2. кәсіпкер өз ақшасына ... алу ... ... ... ... алып өзіне керекті құрал-жабдықты сатып
алу.
Мысал үшін 50 000$ ... ... ... мен жабдықты 5жылға
алайық (Цеснабанк лизинг мысалында).
9. кесте Лизинг ... ... ... мен жабдықты алу
артықшылығының салыстырмалы ... ... ... ... ... |Өз ... ... |алу, $ ... алу, $ ... алу, $ ... Жабдықтың таза құны |50 000 |50 000 | 50 000 ... ... ... |10000 |0 |0 ... (% ... | | | ... ... ... | | |
| |5 жыл |5жыл |5жыл ... ... ... мен |625 |0, ... ... |
| ... - ... ... ... ... қауіпі|
| ... ... ... |бар |
| ... ... | ... ... үшін % сомасы |16 % ставкасы |16 % ставкасы |0 ... және ... ... 18363 ... 22954 | ... | | | ... % | | | ... | | | ... ... қарызды өтеу| | | ... |40 000 |50000 |0 ... ... төлемдер |58363 |73579 |50000 ... ... ... ... ... алу ... етуі көп ... шығару |
|капиталға әсері |10000, негізгі ... |50000. ... ... көп ... |капиталға әсері |
| ... | |көп және ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... талап етуі|
| | | ... ... ... беру ... ... емес ... |Несие сомасына |Негізгі қорларды |
| ... 20% ... ... ... үшін |
| ... ... ... алу ... |
| | ... % ... ... және |
| | ... кепіл |% кепіл қажет |
Кестеде көрсетілгендей техниканың импортының қаржылық ... ... құны 50 000 АҚШ ... ... ... сіз оны ... ... несие алумен салыстырғанда 15216 АҚШ долларын үнемдейсіз.
Лизингке жабдықты не болмаса техниканы алатын ... 20% ... ... ... яғни 10 000 АҚШ ... ... ... төлемеген жағдайда
техника мен жабдыққа кепіл ... ... ... ... ... ... несие алу және өз қаржысына сатып алу ... ... ... ... жоқ. ... кезінде лизингке алған затымыз лизинг заты ретінде
қарастырылып оған ... ... ... ал банк ... ... ... 5 жылға 625 АҚШ доллары есептеледі. 16 % ставкасы кезінде 40 000
АҚШ долларына (20% алдын ала ... ... ... лизингке жабдық пен
техниканы алуда 5 жылға үстеме пайыз сомасы 18363 АҚШ ... ... ... ... алуда 5 жылға үстеме пайыз 22 954 АҚШ долларын құрайды
, бірақ ол 50 000 АҚШ долларына есептелінеді. Бұл екі ... ... АҚШ ... ... Егер ... құны одан ... ... сомасы да көбірек болады. Ал сіз Лизинг қызмет банк қызметіне
альтернатива ... ... ... ... Лизинг қызметі екінші
деңгейдегі банктер үшін қосымша табыс алудың ... ... көзі ... Лизингті инвестициялау ретінде де (лизинг беруші мен лизинг алушы
арасындағы қатынастар), несиелеу ретінде де (екінші ... ... ... ... ... ... беруші мен басқа қаржы институттары
арасындағы қатынастар) ... ... ... ... ... ... орта және
ұзақ мерзімдi қаржыландырудың инвестициялық жобаларының болуы экономиканың
нақты секторларын несиелеуге ақша қаражаттарының ... ... ... көрсетеді. Сонымен бipгe, коммерциялық банктер
несиелердің қайтарылмай қалу ... ... ... ... ... ... ... осындай мәселелерге байланысты бүгінгi таңда Қазақстанда
қаржылық ... ... ... ... үшін ... ... ... көрсетілген мәселелерді, оның iшінде ... ... ... ... аз ... аралығында тек қана лизинг арқылы
шешуге болады. Ceбeбi, қaзipгi кезде елімізде жұмыс icтеп тұрған қаржылық
институттардың ... бipeyi ... ... ... ... ... бip айта кететін жағдай экономиканың нақты секторларын дамыту
шеңберінде ... ... кең ... ... ... жағдайларға
мүмкіндіктер береді.
1. Өнеркәсіптік өнімдер өндірісінің көлемін ... ... ... ... үшін ... ... ... ету.
2. Экономиканың нақты секторларына, яғни, өндіріске жаңа техникалар мен
технологияларды енгізуді жеделдету. Елде бәсекелестік ... ... ... ... ... ... Өнеркәсіптік өндіріске дұрыс
көңіл бөлген жағдайда елдегі шикізат, қаржылық ресурстарды тиімді
пайдалануға ... ... ... ... ... ... қызметін атқара отырып
коммерциялық банктер лизингтік қатынастардың дамуының ... ... ... Осы ... ... ... бүгінгі күнi, олар ең
алдымен халыққа қызмет көрсету сапасын дамытуға және сапасы өте ... ... ... ... ұйымдастыруға арналған лизинг
объектілеріне көп көңіл бөлулepi қажет деп ойлаймын.
Сонымен, қаржылық лизинг банктік ... ... ... болып табылатын күрделі қаржыны қаржыландырудың ерекше
формасы. Ол ... ... көп ... ... ... ... және өндірістік құрал-жабдықтардың ескіруімен байланысты
тәуекелдіктерден сақтауға мүмкіндіктер береді. ... ... - ... ... мүліктік қатынастар кешенi. Бұл кешеннің құрамына
жалға беру туралы келісім-шартпен қоса, мүлікті ... ... ... ... үшін осы ... күрделілігі тән.
2.3. Шағын және орта бизнесті несиелендіру Ақмола облысы бойынша
Нарық жағдайында шағын кәсіпкерліктің ... ... ... өсе түспек. Шағын және орта бизнес – бұл ... ... ғана ... ... ... ... ... ел экономикасы мен
саяси тұрақтылығын қамтамасыз ететін орта. Сондықтан, ... ... ... ... Іс ... ... отыруға ынталы. Кәсіпкерлікті дамытудағы
мемлекеттің рөлі оның ... ... ... ... белгілеу және
өсіп-өркендеуі үшін қолайлы жағдай ... ... ... алып ... ... ... да ... және орта
бизнесті дамыту бағытында ... ... ... жатыр. Бұған
дәлел, соңғы жылдардағы шағын кәсіпкерліктің облысымызда қарыштап дамуы,
оның өндірістегі алатын үлес салмағының ... ... ... ... ... 2006 ... 1 ... шағын кәсіпкерлік субъектілерінің саны
32,3 мың болды, ол 2005 жылға қарағанда 14% ... ... ... 64,7%
немесе 20,9 мың жеке кәсіпкерлер, 6,3 мың-шағын кәсіпорындар (19,6%) және
5,1 мың-шаруа қожалықтары (15,7%) тіркелген. Аймақтық көрсеткіш ... ... ... саны ... (33,7%), ... ... ... (10,5%) аудандарында орналасқан.
Көпшілік белсенді заңды тұлғалар-шағын кәсіпкерлік нысандары саудада-
54,8%, ауыл шаруашылығына-17,3%, өнеркәсіпке-2,7%, құрылысқа-1,5% және т.б
салаға-23,7% маманданған. 2005 жылы ... ... ... ... ... ... 31 ... 128,9 млн. теңгенің
несиесі берілді (64,45 ... ... ... ... ... ... 261 жаңа ... орындары ашылады.
Салалық талдау көрсеткендей, өнеркәсіп саласына бөлінген ... ... 102,1 ... және 79,2% бағытталған. Мал шаруашылығын
дамытуға 20,6 млн.теңге (16%), қызмет саласына-6,2 ... ... 10 ... ... банктердің шағын кәсіпкерлерге берген
кредиттері жайлы қарастыруға болады.
10. ... ... ... ... ... ... экономика салалары бойынша
млн. теңге кезеңнің соңына
|Экономикалық |2003жыл |2004жыл ... ... ... | | | | ... | | | | ... |196 212 |288 367 |470 168 |566 361 ... |28 708 |41 108 |46 727 |57 689 ... % |14,6 |14,3 |9,9 |10,2 ... |29 636 |29 862 |50 096 |55 212 ... | | | | ... |15,1 |10,3 |10,7 |9,8 ... |20 171 |39 806 |83 450 |97 004 ... |10,3 |13,8 |17,7 |17,1 ... |2 141 |5 125 |13 754 |18 172 ... |1,1 |1,8 |2,9 |3,2 ... |530 ... |758 |1 634 ... |0,3 |0,5 |0,2 |0,3 ... |93 037 ... ... |224 344 ... |47,4 |41,6 |40,4 |39,6 ... |21 990 |51 032 |85 559 |112 308 ... |11,2 |17,7 |18,2 |19,8 ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай банктердің берген несиелерінің сомасы
2003 ... 2006 ... ... ... есе ... ... қандай саланы болмасын қаржыландыруда. Өнеркәсіп саласында
банктерден бөлінген ... 2 ... ... ... ... ... да ... қаржыландыру болған. Ал құрылыс саласы бойынша банктер
бірнеше есеге дейін қаржыландыру көлемін жоғарлатқанын кесте бойынша ... ... 2005 ... ... және ... ... ... субъектілерін несиелендіру үшін 40,6 млн. теңге қарастырылған, оның
ішінде 39,1 млн.теңге жұсалды, нәтижесінде 383 жаңа ... ... ... ... банктермен 4181,6 млн.теңге сомасының несиелері
берілді, оның ішінде Көкшетау-2613,5 млн.теңге (62,5%), ... ... ... ... ... ... салалары бойынша саудаға 1441 млн.теңге (34,5%), ауыл
шаруашылығына-1157,2 млн. ... (27,8%), ... 258 млн. ... (6,2%),
басқа қызмет түрлеріне 1325,4 млн. теңге (31,5%) ... ... ... ... ... ... Зеренді ауданындағы
“Шағын несие” Қоғамдық қор өкілдері, “Шағын ... ... ... ... ... ... ... аймақтық филиалы, ауылдық
несиелік серіктестіктер көрсетті. 2005ж. ... ... ... ... 7,5 млн. ... 105 проект несиелендірілді, ол 2004ж.
деңгейімен салыстырғанда 38 ... ... ... ... 162 ... 30 проектісі несиелендірілді, ол 2004ж. қарағанда 5 есе артық.
Шағын бизнестің қалыптасуының негізгі ... ... бірі ... және орта ... ... ... жасау мен дамыту
болып табылады.
Облыс бойынша 3 бизнес – инкубатор және 8 ...... ...... ... ... тұлғалармен ұсынылды:
“Инвест Консалтинг – Көкшетау” ЖШС (Көкшетау), “Феникс ... ... ... ... – инкубаторы” ЖШС (Атбасар).
Көкшетау қаласында бизнес – инкубаторын құру үшін “Евразия” қорынан
19,5 мың АҚШ ... ... ... және ... ... ... Ұйым 4 жыл қызмет істеп келеді, ол кәсіпкерлерге ... ... ...... ... және орта ... “Агробизнес кәсіпорындары үшін халықаралық ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
тақырыптарында оқыту, семинарлары жүргізіледі.
“Атбасар ...... ЖШС ... ЖШС ... ... ... оған ... кәсіпкерлеріне консалтингтік қызмет көрсету
үшін офистік тұрақжай және ... ... ... Мұнда бизнес –
жоспарлар жасау, заңды тұлғаларды тіркеу және ... ... ... ... компьютерлік техникамен мамандар дайындау және қайта
даярлау, ақыл-кеңестер ұсыну жөнінде жұмыстар жүргізілуде.
Степногорск қаласында ... ... ... ЖШС ... ... 10 мың
шаршы метрді құрайтын 2 екіқабатты ғимараты бар болса, оның бүгінде ... ... Бұл ... ... ... ... ... фабрикаттар,
биотехнологияларға сіңгіш өнімдер және т.б. шығаратын шағын кәсіпорын
орналасқан. Қаржылай ... ... ... ... ... толық көлемде қамтылуына мүмкіндік берілмейді.[18.7]
2006 жылдың 1 қаңтарына дейін облыста аудандық, қалалық ... ... ... кәсіпкерліктің 36,9 мың субъектісі тіркелген. Бұл
2004ж. деңгеймен салыстырғанда 14,1% көп. ... ... ... 6,8 мыңы ... ... (18,5%), 24,6 мыңы – жеке ... 5,5 мыңы – ... қожалықтары (15%).
Аймақтық көрсеткіш бойынша ең белсенді кәсіпорындар саны Көкшетау –
33,7%, Степногорск – 9,5% ... ... ... -11,3% ... ... ... ... көпшілігі – 53,7% сауда саттықпен,
16,7% ауыл ... ... ... өндірісте – 2,6%,
құрылыста – 2,1% және басқа да іс ... - 24,9% ... ... ... ең ... ... бірі ... кәсіпкерлерге несие берудің көздерін молайтуды талап ... ... ... қолдау мақсатында 2005ж. әртүрлі көздерден
жалпы сомасы 8,8 ... ... ... ... ... бюджеттің
қаржысынан 170 млн. теңге бөлініп, іске асырылды.
2007 жылдың 1 қаңтарында дейін облыста статистика ... ... ... ... мәліметі бойынша шағын кәсіпкерліктің 36,3
мың субъектісі тіркелген. Бұл ана ... ... 13,9% көп. ... ... ... 25,5 мыңы немесе 70,2% жеке кәсіпкерлер, 5,2
мыңы – ... ... (14,4%) және 5,6 мыңы ... ... ... Қазақстан Республикасында халықтың әл-ауқаттылығын
түбегейлi жақсарту мен экономиканы дамыту үшін шағын және орта ... ... ... алып ... әрi ... ... саласын
несиелендіру iсiнiң мақсаты да жүйелі түрде ... ... атап ... ... санау қажет.
Республика Президенті Н.Ә.Назарбаев шағын және орта бизнеске барынша
қолдау көрсету ... ... ... бөлуде. Оның “Шағын және орта
кәсiпкерлiктi дамытуға мемлекеттік қолдауды күшейту және оны ... ... ... ... осы мәселеге арналған. Мемлекет басшысы
құқықтық және қаржы-материалдық базаны одан әрi ... ... ... және орта ... тарту үшiн қолайлы жағдай жасалуына
жоғары талап қойып, бұл ... ... ... ... ... ... ретiнде қарастырды. Алайда, қабылданған ... ... ... ... асуы ... ... ... Шағын және орта бизнесті
несиелендіруге қолдау ... ... ... ... ... ықтимал көздерiн iздестiру жұмысының ... ... ... Ал, ... ... төмен iрi кәсiпорындарға ғана несие
бергендi жөн ... ... ... ... ... ... ... Iрi компаниялар мемлекет қолдауына мұқтаж емес, ал шағын және орта
кәсiпорындарды мемлекет мiндеттi түрде қолдауы ... Тез ... ... ... ... ... қаржылық қолдайтын арнайы инвестициялық шараларын
жүргiзген дұрыс. Шағын кәсiпорындар жеңiлдетiлген несиелердi алып қана
гүлдене ... және ... ... ... ... салымдары
есебiнен, зейнетақылық жинақ қорлары мен бюджеттен тыс ... ... ... ... , ... ... оған ... деңгей жеткілікті.
Шағын және орта бизнестi қолдаудың негiзгi мақсаты-олардың ... ... ... ... мүмкiндiктер жасап, өмiр сүру
мерзiмiнiң неғұрлым ұзаруына ... ету. ... ... мемлекеттiк
қолдаудың бағыттары бойынша бiрнеше нақты шараларды iске асыру қажет.
Бiрiншi шара - шағын және орта ... ... ... ... ... керек, атап айтқанда, бiрiншiден, ... ... ... ... таза ... ... ... екiншiден,
тиiмдi инвестициялар тарту үшін салық жеңiлдiктерiн енгізу.
Кәсiпкерлердiң тауар өткізу нарығын кеңейту үшін ... ... ... ... ... ... шығаруға шағын және орта бизнес
нысандары үшiн мiндеттi түрдегі кiшi квота енгiзу, тауар өткізу нарығындағы
шағын кәсіпорындардың тұрақтылығын ... ... ... ойға ... мен ... ... ... де шағын фирманың “тынысын кеңейте
түспек”.
Екiншi шара - шағын және орта кәсiпкерлiкке қаржылық жәрдем ... ... ... ... Бұл ... ... және ... қаржылық қауқары мен “ірге тасына” ... ... ... ... бере алатындығы мақұл.
Үшiншi шара - монополияға қарсы күрес, әдiлеттi бәсекелестік ... ... ... ... іс ... ... үшін республика
бойынша шағын және орта бизнесті қолдаудың жүйесін жасау.
Расында да, шағын және орта бизнесті ... ... ... үшін оның ... ... ауадай қажет.
Өтпелі экономикада шағын және орта ... ... ... ... ... тарапынан жiберiлген кемшiлiктер мен қателiктердi
уақыттың өзі түзеп отыратыны да ... Дей ... ... және ... дамытудың, мемлекеттік қолдаудың жоғарыда ұсынылған үш деңгейлі
жүйесі бүгiнгi күні ... ... ... ... ... ... ... қолдау механизмдері нарық экономикасының
ең белсендi бөлiгiнiң – шағын және орта бизнестің дамуына даңғыл жол ашады.
Жұмыстың барысында ... ... ... шағын және орта бизнесті несиелендіруді қолдау мен басқарудың әдістері
мен озық үлгілері ұсынылды;
2. еліміздің экономикасына тән ... ... ... шағын және
орта бизнесті несиелендіруді қолдау мен дамытудың тұжырымдамасы дайындалды;
3. зерттеу объектісін басқарудың қағидаларына ... оны ... ... ... (несие беру, инвестиция тарту, салық салу, ... ... ... ... ... және т.б.) ... ... негізгі салалары мен инфроқұрылым сферасында әрекет етуші
кәсіпкерліктің шаруашылық ... ... ... ... ... кәсіпкерлік пен бизнесті несиелендіруді дамыту мен қолдаудың
аймақтық астарлары мен жолдары көрсетілді;
6. шағын ... пен ... ... ... ... және ... ... одан әрі жетілдірудің жолдары жөнінде ұсыныстар енгізілді.
Мен өзiмнiң дипломдық жұмысымда қазақстандық ... және ... тууы мен ... жiтi шолу ... отырып, ең бастысы шағын
және орта кәсіпорындарды ... мен ... ... ... ... ... нәтижесінде шағын және орта ... ... ... мен ... қажеттiлiгiне толық
мүмкіндік бар.
Сондай-ақ шағын және орта ... ... ... жұмыскерлердің
әлеуметтік жағдайын көтеру мәселесі өзiнiң өзектiлiгiн жойған жоқ. Орташа
айлық жалақысының төмен емес ... ... ... ... ... ... тигiзедi. Сондықтан мұндай мәселені
шешу үшін мемлекеттік органдар, әлеуметтік қорғау органдары кәсiпкерлiк
құрылымдарының жұмысын үйлестіру, ... ... ... деп ... және орта ... үшін ... ... ықшамдау мақсатында
зейнетақы қорына ақша аудару, патент үшін төлемнен басқа ... ... ... ... тек айналымнан алынатын салық қана енгiзу қажет
сияқты.
Сонымен қорыта айтқанда, осы ... ... ... ... оны ... ... ... болғанда шағын және орта бизнес
кәсіпорындарының тиiмдiлiгi ... ... ... ... ... және орта ... iшкi
сұранысты кеңейту мен нығайтуға қолдау бiлдiруде мемлекеттiк ... ... ... ... ... келедi. Әлемдегi 50 ... ... ... оңай ... ... өрiстесiн. Артта қалғандарға қарап жағдайымыз жақсы деп
салыстырмайық, алға кеткендермен жарысып, жағдайымызды ... ... ... ... О, ... А. Шағын кәсіпкерлікті басқару-Алматы: Білім,
2002ж.
2. Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы: Оқу ... ... 1999-184 ... ... ... ... ... негіздері: Оқу құралы,
Алматы: Экономика, 2001.
4. Сахариев С.С, ... А.С. Әлем ... ... ... ... ... Ө.Қ. ... экономикалық теория (оқулық)
6. Қазақстан Республикасының Президентінің ... ... ... ... ... ... Б.Қ. Шағын кәсіпкерлік пен бизнесті қолдау жолдары мен
дамыту әдістері. ... ... ... Б.Қ. ... ... ... ... мен мәселелер.
//Хабаршы Қазақ Ұлттық инженерлік академия 2004-№1, 164-169 бет
9. К.Б.Бердалиев, С.Ы.Өмірзақов. Басқару негіздері: Алматы, ... ... ... журнал – 2004 ж №1.
11. //Қаржы. №4/2004ж.
12. Ұлттық қоғамдық-саяси журнал //Ақиқат. 4/2004-30 ... ... ... 2004ж, 9 ... ... ... ... 2005ж, 26 ақпан.
15. Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры: (несие алудың тәртіптері) //Көкшетау
газеті, 2004ж 9 желтоқсан
16. //Саясат-Policy-2003 №12-32-35 бет.
17. ... ... ... кәсіпкерлікті дамытудың және қолдаудың
2004-2006 ж бағдарламасы. // Қазақстан Республикасының Президенті мен
Үкіметінің Актілер жинағы. 2003-№49, 10-11 ... ... ... ... ... ... Заңы 19.06.1997ж
19. Чекмарева Е.Н. Лизинговый бизнес. М., 1993 ж., 40 б
20. //Хабаршы-Вестник журналы-№3(43)-2004
21. //Арқа ажары газеті №21(16190)
22. //Егемен Қазақстан ... 25 ... ... //Егемен Қазақстан газеті. Жеке кәсіпкерлік: тірлік, табыс, ... ... 2006 ж, ... ... ... ... 18 ақпан 2006ж, №20(16189)
25. Райхан Н.Шағын кәсіпкерлік:кеше мен ... ... ... Б. ... ... жан-жақты қолдау керек.//Ізденіс-
Поиск-№4, 34-39 бет
27. Шағын кәсіпкерлік даму ... ... ... ... //Журнал
“Поиск”-2002ж, №2-0,5
28. АльПари экономикалық журнал2005ж №3
29. Экономикасы дамыған елдердің шағын кәсіпкерлігі //Журнал “Поиск”-2003ж-
0,6
30. Салықтық ... ... ... ... дамыту жолдары. //Хабаршы-№1(41)-2004-134 бет
32. Проблемы развития малого бизнеса. //Хабаршы-№6(40)-2003-76 бет
33. //Казахстан: Экономика и жизнь-19996-№2, с 10-16.
34. Малый бизнес в ... ... ... ... ... ... и ... с 7.
35. //Технологии управления. 2004-№4 с 16-18.
36. //Банки Казахстана 2005-№4 с 22-27.
37. // Қазақстан Республикасының Ұлттық инженерлік академиясының ... 140-141 ... ... ... ұдайы қамқорлық. М.Есенбаевпен кездесу.//Көкшетау-2004ж
1 сәуір
39. Дамудың алғы шарты бар. //Арқа ажары-2005ж, 26 ақпан.
40. Аташева Д.О.Шағын ... ... ... ... кешенді бағалау. Автореферат.Алматы, 2004-30 бет
41. Статистикалық бюллетень N 2 (147) ... ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанағы банктердің құрылуы мен дамуы14 бет
Акционерлік қоғам15 бет
Саяси қозғалыс7 бет
Ұлттық өнімнің бәсекеге қабілеттілігі135 бет
Қазақстан мемлекетіндегі шағын және орта бизнестің дамуы және шешу жолдары53 бет
«ЦентрКредитБанкі» АҚ ұйымдық экономикалық сипаттамасы және қаржы жұмысының ұйымдастырылуы29 бет
Венчурлық кәсіпкерлік түсінігі, маңызы және инновациялық жүйенің экономикадағы рөлі6 бет
Кәсіпкерлік қызметті жетілдірудегі салық режимінің маңызын ашып көрсету және тиімді жүйесін ұсыну69 бет
Нарық жағдайындағы шағын кәсіпкерлікті дамыту және тұтынушылардың нарығын қанағаттандыру («Жетісу» АӨК кәсіпорыны мысалында)73 бет
Пәннің оқу-әдістемелік кешені«Бизнесті моделдеу»87 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь