Банк қызметін қадағалау және бақылау жүйесі мен сатылары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

Негізгі бөлім.
I бөлім. Банк және оның қызметі және оны қадағалау негіздері
1.1 Банктердің қызметі мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Банктік қадағалаудың концептуалдық негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

II бөлім. Банк қызметін қадағалау және бақылау жүйесі мен сатылары
2.1 Банктік қадағалаудың процестік сатылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Банктік қадағалау жүйесінің маңызы және Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің ролі..

III бөлім. Нарықтық экономикадағы банктер қызметін қадағалау және оны жетілдіру шаралары
3.1 Коммерциялық банктердің экономикадағы күрделі қызметтерін жетілдірудің экономикалық тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.2 Банктің қадағалаудың шетелдік тәжірбиесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.......................................3
Негізгі бөлім.
I бөлім. Банк және оның қызметі және оны қадағалау негіздері
1.1 ... ... мен ... ... ... ... ... Банк ... қадағалау және бақылау жүйесі мен сатылары
1. ... ... ... ... ... жүйесінің маңызы және Қазақстан Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің ролі..
III бөлім. Нарықтық экономикадағы ... ... ... және ... ... Коммерциялық банктердің экономикадағы күрделі қызметтерін жетілдірудің
экономикалық
тиімділігі......................................................
3.2 Банктің қадағалаудың шетелдік
тәжірбиесі.............................................
ҚОСЫМШАЛАР...................................................
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
..............
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... мен ... Қазақстан
Республикасының банктік және басқа да заңдарының сақталуын қамтамасыз
етуге, шаруашылық ... ... және ... оның ... жұмысты
ұйымдастыруды кезеңдік тексеруге бағытталған кешенді жиынтығы ұсынылады.
Банктер үстінен жасалатын ... мен ... ... ... және құрылтайшылық деп бөлуге болады.
Қаржылық бақылаудың болуы экономикалық ... ... ... ... тән болуымен объективті түрде
шарттасылған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ара салмағы, ... ... ... ... ... отырады. Қаржының бақылау функциясы
материалдық игіліктерді өндіру, ... бөлу және ... ... ең ... ... тарапынан ықпал жасауға
мумкіндік береді. Бірақ бұл мүмкіндік тек ... ... ... ... ... ... бір ... кезінде:
бақылаудың айрықша органдарын ... ... ... ... бұл ... құқықтарын реттемелегенде шындыққа
айналады.
Курстық жұмыстың мақсаты –банктік қызметті бақылау және қадағалау ... ... ... ... жұмыстың міндеттері:
- банктік қызметті бақылау және қадағалау жүргізу аспектілері;
- банктік қызметті бақылаудың мәні мен ... ... ... ... ... ... қызметті қадағалау және бақылаудың түрлерін ... ... ... ... бірі - ... ... ... қызметті бақылау және қадағалауды жетілдіру шараларын
зерттеу.
Қазақстандағы экономикалық бақылау нарықтық экономиканың ... ... ... ... Қазіргі нарық жағдайындағы экономикалық
бақылаудың перспективті және тиімді түрлерінің бірі тәуелсіз бақылау болып
отыр. ... ... өз ... ... иесі – ... ... субъект жекелеген жағдайда бюджеттік қаражаттар есебінен)
шартты коммерциялық негізінде іске асыратын аудиторлар, аудиторлық ... ... ... елімізде тәуелсіз аудиторлық бақылау жүйесін құру,
аудитор кадрларды ... және ... ... ... ... заң ... сай аудиторлардың кәсіби міндеттерін, құқықтары
мен жауапкершіліктерін реттеу жөнінде көптеген жұмыстар жүргізілді.
Курстық ... ... - ... 3 ... ... ... тізімінен тұрады.
Бірінші тарауда, банктік қызметті қадағалау және бақылаудың мәні ... ... ... ... ... банктік қызметті қадағалау және бақылаудың түрлерін
талдау, қаржылық бақылау бағыттарының бірі - ... ... ... тарауда, қаржылық бақылауды ұйымдастыру, қаржылық бақылауды
жетілдіру ... ... ... Банк және оның ... және оны ... ... ... қызметі мен міндеттері
Коммерциялық банктердің негізгі атқаратын қызметтері мынадай болып
келеді:
• ақша ... ... және ... ... беру;
• шаруашылықтармен есеп және төлем жұмыстарын жүргізу;
• төлем құралдарын шығару;
• бағалы қағаздарды шығаруды және ... ... ... бойынша клиенеттредің мүлкін басқару яғни траст операциясын
жүргізу,
... ... ... бос ақша ... ... оны капиталға айналдыру
банктердің ежелден атқаратын қызметтерінің ... ... және ... ... бос ... ... тарту, бір жағынан олардың иесіне
процент түрінде ... ... ал ... жағынан банктің несие
операцияларын жүргізуіне ... ... ... ... ақша әр ... және ... ... жұмсалуы мүмкін. Тек банктің
делдалдық етуімен ақша қаражаты жинақталып, кейін ол капиталға айналады.
Коммерциялық банктердің ... ... бір ... несие беруде
делдал болу. Бос ақша қаражат иесі мен ... ... ... ... қатынастарының туындауына кедергі болатын жайттер: ұсынатын капитал
көлемінің қарызға қажетті көлемге сай келмеуі, ... ... ... ... ... мерзімге сай келмеуі. Сондай-ақ қарыздардың
төлем қабілетсіздік қаупі ... иесі мен оны ... ... арасында
тікелей несиелік байланыс болуын қиындатады.Капитал иесі ... ... ... ... ... да ... банктер қарыз беруші мен қарыз ... ... ... ... осы ... жояды. Банктік несие экономиканың
әртүрлі секторларына беріліп, өндірістің кеңеюін қамтамасыз етеді.
Ұйымдасқан және жұмысы қалыптасқан есеп ... ... ... ... ... ... Кәсіпорындар арасындағы есеп айырысудың
негізгі ... ... ... ... ... делдал ретінде
клиенттердің тапсырысы бойынша шотқа ақша қабылдап, ... ... ... ... жеткілікті дәрежеде дамыған мемлекеттердің төлем
жүйесінің ... ... ... есеп ... технологиясының үнемі
жетілдіруін талап ... ... бұл ... есеп ... әр ... құрылуда. Мысалы, есеп айырысуға қатысушы банктердің арасындағы
клиринг жүйесі немесе жире ... ... ... ... өзара келісім
бойынша корреспонденттік шоттар ашылғанда есеп ... ... ... да ... Банктерді төлемді орталықтандыру айналыс
шығындарын азайтады, ал есеп айырысуды жеделдету үшін және ... ... үшін ... ... ... ... ... банктердің ерекше қызметі төлем құралдарын шығару арқылы
айналымдағы ақшаны көбейту немесе артығын жою, яғни ақша массасын ... ... ... ... ... олардың депозиттік және несиелік
қызметтеріне тікелей байланысты болып келеді. Депозит екі ... ... ... ақша ... ... ... ... банктің несие беруі
арқылы жүргізіледі. Бұл операциялар ... ақша ... ... ... әсер ... ... егер ... банкке 10 мың долл. салып, оны талап
бойынша алынатын шотқа ... ... Бұл ... ... ... активінде кассалық қалдық 10 мың долл. өседі, ал пассивінде
депозиттер де осы ... ... ... ақшаның жалпы көлемі
өзгермейді, себебі ақша ... ... ... емес ... ... Банк ... 100 мың долл. сомаға несие беріп, ... ... ... дедік. Онда шаруашылықтағы ақшаның жалпы көлемі
10 мың долл. өседі, себебі банк ... ... ... жаңа ... яғни чек ... Осы ... сомасына ақша массасы артты.
Дегенмен, банк өзінің қызметі ... ақша ... ... ақшаның
бірсыпыра бөлігін «жоюмен де» айналысады. Бұл біріншіден, клиент банктегі
шотынан қолма-қол ақша ... ... ... ақша массасы өзгермейді),
екіншіден, несиені қайтарғанда депозиттік шоттан шығарылады. Бұл жағдайда
жалпы ақша ... ... Дәл ... ... банктер бағалы қағаздарды
сатқанда алынады-ақша салушылардың шотындағы салым (депозит) сомасы және
шаруашылықтағы төлем қаражатының ... да ... ... ... ... ... ақша ... немесе кеміту мүмкіндігін орталық банктер міндетті резервтер жүйесі
арқылы несие динамикасын ... ... ... ... ... ... орталық банк депозиттердің қысқару
реакциясын ... ал ... ... ... ... ... экономикаға айналымдағы шамадан тыс ақша емес, оның
үйлесімді шамасы қажет. Сондықтан коммерциялық ... ... ... шама ... ... ... ... әрекет етеді.
Коммерциялық банктер акция және облигация түріндегі бағалы қағаздарды
шығарып және ... ... ... ... ... ... мақсатқа жұмсайтын мүмкіндігі бар. Сөйтіп
бағалы қағаздар ... ... ... ... әрі онымен ... ... ... Ұзақ ... инвестиция тарту мақсатында
кәсіпорындар акция және облигациялар шығарады. Бұл жағдайда кәсіпорындардың
тапсыры ... ... ... ... ... ... жағдайы мен
эмиссия мерзімін анықтауды, олардың типін таңдауды, сондай-ақ оларды
орналастыру және ... рет ... ... ... ... алады.
Шығарылған бағалы қағаздарды сатып алуға кепілдік береді. Ол үшін ... өз ... ... ... ... ... сатып
алушыларға қарыз береді.
Сол сияқты банктер мемлекеттік облигацияларды белсенді түрде сатып
алады және ... ... ... ... Мемлекеттік
облигацияларды қайта сатуда делдал ретінде екінші нарық ұйымдастырылады.
Бұл нарықтағы операцияларды сату ... мен ... алу ... ... аса көп ... өзіне алып, оларды аса ірі банктер тобы ... ... ... ... ... 6 ... және 13 инвестициялық
банктер шұғылданады (қосымша-1).
Банктер сенімхат бойынша клиенеттердің мүлкін басқару қызметін де
атқарады. Жеке тұлғаларға: осы ... ... ... ... ... ... ізбасарларының мүддесі үшін өлген адамның мүлкін
басқару; пайда табу ... ... ... ... ... мүлікке салу), құндылықтарды сейфте сақтау және тағы ... ... ... Ал ... ... қызметтері бұл
аталғандардан өзгеше: банктің облигациялар бойынша ... ... ... ... және трансфертті тіркеу үшін (яғни атаулы акция
бойынша иелік құқын ... ... өкіл ... ... ... ... ... болуы және тағы да басқалар қызметтер атқаруы
мүмкін.
Бірақ бұл қызметтерді ... ... ... ... атқарғанмен,
шын мәнінде сенімхатпен қызмет көрсетудің нәтижесінде, ол көптеген
капиталды ... және ... ... өзіне жинақтауға
мүмкіндік алады. Мысалы, бағалы қағаздарды және трансфертті тіркеу үшін
өкіл ретінде ... ... ... мен ... ... бөлу туралы
құпия мағлұматтарға ие болады.
Банк бұл қызметтерді ... ... ... ... атқарғанмен,
шын мәнінде сенімхатпен қызмет көрсетудің нәтижесінде ол көптеген ... және ... ... ... ... мүмкіндік алады.
Мысалы, бағалы қағаздарды және трансфертті тіркеу үшін өкіл ретінде ... ... мен ... қызметін бөлу туралы құпия мағлұматтарға ие
болады.
Экономикалық ... ... ... банктердің клиенттерге
кеңес беруіне мүмкіндік туғызады. Банктер кәсіпорынның қаржылық қызметіне,
бухгалтерлік есебіне талдау жүргізіп, дамуының стратегиясын бағалаумен ... ... ... анықтаумен шұғылданады. Банктер клиенттің жаңа
акциялар шығару болашағын және оларды нақты орналастыруды қарастырады.
Банктер төмендегідей кеңес береді: шот ашу, ... ... ... көрсетуден бастап, ақша және тауар нарықтарында операциялар
жүргізуге дейін нұсқау береді.
Коммерциялық банктердің кеңес беру ... ... ... ... және есеп ... ісі бойынша-ақша нарығындағы конъюнктура,
проценттік мөлшердің қозғалысы, несиелеудің жағдайы мен формасы туралы
хабар, несие-есептік қызмет ... үшін әр ... ... ... ... ... ақшасыз есептесуді талдау, оны жетілдіру жолдарын зерттеу,
- бағалы қағаздарды шығару және олармен операция ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі, бағалы
қағаздардың эмитенттері, бағалы қағаздарды шығару ... және ... ... ... ... күрделі қаржы беру бойынша-құрылыс қызметі нарығының конъюктурасы,
құрылыс ... ... мен әр ... ... ... ... күрделі қаржының экономикалық тиімділігін есептеу
туралы анықтама.
Соңғы кездері ... ... ... ... ... ... күшейе түсуде. Бәсеке банктердің жаңа қызмет ... ... ... ... түрлерін өсіруге және қызмет
көрсету сапасын жақсартуға ынталандырады. Сондықтан ... ... ... ... үшін олар ... тән емес, операцияларды батыл меңгеріп,
қаржылық кәсіпкерлікте кең қолдануда. ... ... ... ролі ... ... ... банктердің қызметін реттеу Ұлттық
банктің Қаржылық қадағалау департаменті арқылы жүзеге асады.
Мұндағы басты ... ... ... ... ... ... жолмен жүргізуді қамтамасыз ету, яғни банктік сектордың
сенімділігі мен тұрақтылығын ... Ал ол ... ... ... ... 2 ... әдісін қалай тиісді қолдану мәселесі туады.
Бұл қашықтан қадағалау әдісі және инспекциялық әдісі.
Қашықтан қадағалау әдісі-бұл ... ... ... беру ... ... ... қадағалау әдісі.
Ақпараттық есеп базасы. Банктердің қызметін кешенді түрде сипаттайтын
ақпараттың негізгі және ... ... ... табылаьын банк балансы мен
қаржылық есебін талдау ... жеке ... ... ... мен ... ... анықтауға, меншікті және тартылған
қаражаттардың көздерін, олардың белгілі бір ... ... ... бір
кезеңге орналастыру құрылымын айқындауға, сондай-ақ банк жүйесіндегі ... ... ... мамандануы мен маңызын белгілеуге мүмкіндік
береді.
Қаржылық талдаудың мақсаты-енді пайда болып келе ... ... ... ... дейін айқындау. Бұндай мәселелерді айқындау
банктердің қаржылық есеп ... және осы ... ... ... ... ... ... ақпараттарды талдауды жүзеге асырумен іске
асады.
Қашықтан талдау жүргізетін мамандар мынадай міндеттерді шешеді:
1) банктердің ... ... мен ... міндетті басқа да
нормалар мен лимиттерді, резервтік талаптар және ... ... ... құру барысының орындалуын тексеру;
2) банктердің қаржылық қызметін қарастыру, оның ... ... ... ... ой ... оның нәтижелерін соған ұқсас банктердің
нәтижелерімен салыстыра отырып бағалау;
Банк активтері-пайда табу ... ... ... ... ... ... қаражаттары. Екінші деңгейдегі банктердің
қаржылық қызметін талдау банктердің қызметінің қаржылық ... ... ... ... маңызды сұрақтарды қамтиды:
1) капитал;
2) активтердің сапасы;
3) пайдалылық пен рентабельділік;
4) өтімділік;
Коммерциялық ... ең көп ... ... ... түрі
факторинг. Факторинг алғашқы кезде ХІХ ғасырдың аяғында таман АҚШ-та пайда
болды, ... ... ... ... Батыс Еуропада қолданылды.
1.2 Банктік қадағалаудың концептуалдық негізі
Банктік жүйенің елдің ... ... ролі мен орны ... ... ... ... ... жағынан мұқият бақылау
мен талдаудың объектісі болып табылады. Әрбір елде ... ... ... ... реттеп отыратын, өзіндік бақылау мен құқықтық актілер
жүйесі жұмыс істейді. Республикамызда банктерді ... мен ... ... ... және ... да заңдарының сақталуын
қамтамасыз етуге, шаруашылық қаржылық ... және ... ... ... ... ... ... бағытталған кешенді
жиынтығы ұсынылады.
Банктер үстінен жасалатын бақылау мен ... ... ... және ... деп ... ... банктер үстінен ... ... ... ... ... т.б. жүзеге асырады. Олар республикаға өз несиелері мен экономикасының
нарыққа көшіру барысында қаржылық және ... ... ... ... бір ... мен ... ... Мысалы, елде инфляцияны
белгілі бір шекке төмендету, банктік реформа бойынша олардың ұсыныстарын
есепке алу, т.б. ... ... ... экономикалық жағдайдың дамуымен
бірге - банктік жүйенің жұмысы мен жеке ... ... де ... ... ведомствадан тыс және ішкі ведомоствалық болады.
Банктер үстінен ведомоствадан тыс ... ... ... бақылау Комитеті, Жоғары Кеңестік бақылау палатасы, бас салықтық
инспекция, құқық қорғаушы органдар жүзеге асырады.
Олар банктік қызметі әр ... ... ... тексереді: шаруашылық
және операциялық, бухгалтерлік есеп пен есеп берудің ... ... ... талаптардың сақталуы, клиенттер мүдделерінің қорғалуы, ақша-
несие саясатының дұрыс ... және ... ... ... және ішкі ... ... ... жоғары буыны - Ұлттық банк өзінің Қадағалау департаменті арқылы
жүзеге асырады. ... ... ... VI ... толығырақ берілген.
Аудиторлық бақылауды арнайы және тәуелсіз аудиторлық мекемелер, бақылау
палаталары, ассоциациялар жүзеге ... ... өз ... ... бақылаудың тәуелсіз нысаны болып табыла отырып, ол ішкі ... ... ... ... сыртқы аудиті лицензиясы бар арнайы тәуелсіз аудиторлық
ұйымдармен немесе лицензиясы бар тәуелсіз жеке аудитормен ақы төлеу келісім-
шарты ... ... ... және ... ... есеп есеп берудің
нақтылығын тексере отырып, ... ... ... мен ... ... ... іс жүргізу дұрыстығын, құжат
айналымының ұйымдастыруылуын келісім-шарт ... ... мен ... ... ... төлемдердің уақтылы төленуін, кассалық
тәртіптің сақталуын, т.б. жағдайларды тексереді.
Өз қорытындысында аудиторлар жіберілген ... мен ... ... мен ... ... ... жетекші бақылау формасын білдіреді және оны жүзеге асыруы
үшін ... ... ішкі ... ... ... Оның негізгі міндеті:
бөлімшелерге берген банк жетекшілерінің нұсқауларын дұрыс орындалғанына,
банктік ... және оның жеке ... пен ... ... ... материалдық және қаржылық құндылықтарының сақталу ... және ... ету, т.б. ... қызметіне құрылтайшылық бақылау бірнеше формада жүргізіледі:
басқарма ... ... ... ... ... ... ... банк жетекшісімен өткен қаржылық жылдағы, оның қызметінің
нәтижелері ... ... ... алуға, қорытындыланатын банк
қызметіне ... ... ... ... және олар бақылау қорытындысын
акционерлердің ... ... ... үшін ... ... ... т.б,
шақыра алады.
Қазақстандағы екінші деңгейдегі банктердің қызметін ... ... ... ... ... көмегімен жүзеге асады. Мұндағы
басты міндеттерінің бірі - бұл ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, яғни банктік сектордың сенімділігі
мен тұрақтылығын қолдау. Ал, ол міндетті ... ... ... 2 негізгі әдісін қалай тиімді қолдану мәселесі туады. ... ... ... әдісі және инспекциялық әдісі.
Қашықтан қадағалау әдісі – бұл банктердің ... ... беру ... ... пруденциялық қадағалау әдісі. Қашықтан
қадағалау механизмі 1-қосымша тәртіпте жүзеге асырылады.
Ақпараттық есеп базасы. Банктердің қызметін кешенді ... ... ... және ... көздері болып табылатын банк балансы мен
қаржылық есеп ... ... ... жеке ... ... ... мен табыстылығын, өтімділігін анықтауға, меншікті және
тартылған қаражаттардың көздерін, олардың белгілі бір мерзімге ... бір ... ... ... айқындауға, сондай-ақ ... жеке бір ... ... ... мен маңызын
белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық талдаудың мақсаты – енді пайда болып келе жатқан мәселелердің
қаржылық тұрақсыздыққа ұшыруғеа жатқан ... ... ... дейін айқындау. Бұндай мәселелерді айқындау банктердің қаржылық
есеп беруінен және осы мәселеге қатысты банктердің ... есеп ... осы ... қатысты басқа да ақпараттардан (басқару сапасы туралы,
сыртқы аудиттің сапасы мен ... есеп ... ... ... ... ... ... талдауды жүзеге асырумен іске
асады.
Қашықтан талдау жүргізетін мамандар мынадай міндеттерді шешеді:
1) Банктердің пруденциялық ... мен ... ... ... ... мен лимиттерді, резервтік талаптар және күмәнді қарыздарға
қарсы ... құру ... ... ... ... ... қызметін, қарастыру, оның болашақтағы жұмысы мен
дамуы жайлы ой қалыптастыру, оның нәтижелерін соған ұқсас ... ... ... ... ... Банк ... ... және бақылау жүйесі мен сатылары
1. Банктік қадағалаудың процестік сатылары
Екінші деңгейдегі банктердің қаржылық ... ... ... ... ... мен ... қатысты төмендегідей маңызды
сұрақтарды қамтиды:
- капитал;
- активтердің сапасы;
- пайдалылық пен рентабельділік;
- өтімділік.
Қаржылық талдаумен ... ... ... ... ... ... болар жақтарын айқындауы тиіс.
Капиталды талдау. Капитал – банктің қаржылық жағдайының ең маңызды
көрсеткіші болып табылады. ... ... оның ... ... ... отыруға тиіс. Сондықтан банктің ... ... ... ... кез ... ... қашықтан тексерудің маңызды
элементтерін білдіреді. Жалпы капитал жеткіліктілігі ... ... ... ... ... ... екскеруі қажет:
- Банк капиталы стандарттарға жауап бере ме?
- Ең төменгі мөлшерді асқан жағдай бар ма?
- Капитал деңгейінің банктің ... ... ... ... ... Ең ... стандарттармен жеткіліксіз есептеуге алынған тәуекелдер бар
ма?
- Банк капиталының ... ... ... ... Оның ... ... ... неде?
- Банк капиталының сапасы қандай?
Капиталдың кез келген бөлігін банк үшін ... ... көзі ... ... бар ма?
Активтердің сапасын талдау. Банктің активтерінің ... ... ... аспектілеріне әсерін тигізеді. Егер қарыз алушы өзінің
қарыздарын қайтармайтын болса және олар бойынша пайызды ... ... ... таза пайдасы азаяды. Ал пайдасының азаюы, өз кезегінде
өтімділіктің ... әкеп ... ... Таза ... банк ... ... ... бермейді және активтер
сапасының нашарлауы жалпы капиталға теріс әсерін тигізеді. Осы ... ... ... ... ... мүмкіндігі туындайды.
Активтердің сапасын қашықтан бақылау мен талдау банктердің қызметін реттеу
механизмінің ... бір ... ... ... ... бақылаудың
талдаушысы банк активтерінің жалпы сапасының нашарлауы бойынша банк
басшылығына ... және ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бірақ қашықтан басқарудың ... ... ... ... ғана шектеледі. Ал активтердің
сапасын нақты көрсететін мәліметтер алу үшін, ... ... ... және ... ... түрде жіктеуге мүмкіндік беретін активтердің
ішкі талдау жүйесі болу қажет. ... ... ... ... ... қазіргі уақытта берілетін жаңа ссудаларға байланысты
болады.
Табыстар мен ... ... ... банктің қаржылық жағждайының
ең маңызды көрсеткіштерінің бірі ... Ал ... ... ... ... ... мүмкін емес. Банк неғұрлым рентабелді жұмыс
жасаған сайын, соғұрлым жыл ... ... ... ... ... пайда беріп отырады. Акционерлер банктің одан ары дамуына
жағдай жасайды. Ал шығындар, банктің капиталын азайтып немесе жойып ... Өз ... ... ... ... ... ... соның салдарынан банк банкротқа ұшырауы мүмкін. Сондықтан банктің
табыстарын үздіксіз қашықтан бақылау қажет. Банк өз қызметін ... ... ... ... ... ... Операцияларды жүргізуде
пайыздық емес және басқа да шығындары болады. Банк осы операцияларды
жүргізуге ... ... ... және ... ... ... шығындары да болады. Ал осы шығындарды жабу көзі банктің
табысы болып табылады. Сондықтан банк ... ... ... болу ... бос шығындарды қысқартып, табыстың көп бөлігін банктің дамуына,
өсуіне және капиталдануына жұмсауы керек. Осы ... ... ... ... ... ... орын алады. Банктің шығындарын талдауда
қарастыратын негізгі мәселелер мыналар:
- шығындардың құрлымы;
- пайыздық шығындардың ... ... емес ... мен басқа да шығындардың көлемі;
- әкімшілік шығындар.
Өтімділікті талдау. Банктің өтімділік жағдайын оның барлық қызметінің
көрсеткіштеріне әсер етеді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банк ... ... - ... ... ... қызметтерін қадағалау және ... Екі ... ... жүйе ... Ұлттық банкінің негізгі
мақсатының бірі -бұл банктік ... ... ... ... ... ... банктердің және басқада қаржы-несие
институттарының қызметтерін реттеу, банктік және ақша жүйелерінің ... ... ... отыру болып табылады.
Ұлттық банк банктік қызметтерді қадағалау және реттеу кезінде тікелей
(әкімшілік) және жанама (экономикалық) ... ... ... ... ... ... нормативтерді және басқа да ... ... ... мен ... қою, резервтік талаптар нормалары, оған
қоса күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизияларды нормалары;
- ... ... ... ... мен басқа да норматавті
актілерді шығару;
- банк ... ... ... қаржылық жағдайын сауықтыру жөніндегі ұсыныстар беру;
- бар кемшіліктерді жою жөніндегі міндеттеме хатты талап ету, ... ... хаты және т.б. ... ... банктерге қолдану;
- банкті ашудан бастап, рұқсатты ... ... ... ... қолдану.
Банктік қызметтерді реттеудің экономикалық әдістеріне Ұлттық банкінің
айналыстағы ақша ... ... үшін ... қызметтері жатады
(несие беру және бағалы ... ... ... ... әсер ... ... ... жолдары икемдірек және тезірек болып
келеді.
Бір деңгейлі жоспарлы-орталықтандырылған банктік жүйе ... ... ... және ... әкімшілік әдістері басым болды. Ал екі
деңгейлі нарықтық типтегі жүйелерге экономикалық әдістердің басым ... ... ... ... барлығы да негізінен осы
әдістерге ... ... ... ... банктермен қарым-қатынастары келесі
қағидаларға сүйене отырып қалыптасады:
Ұлттық банк:
- банктік тораптың қызмет етуіне жалпы жағдай жасауға және ... ... ... орнатуға өз септігін тигізеді;
- банк қызметтерін заңға сәйкес ... ... және ... ... ... ... тұрақтылығын ұстап тұру мақсатында банк
қызметтерін қадағалайды;
- банктердің ... ... ... ... банктер өз
қызметі барысында Ұлттық банкінің ... мен ... ... ... ... банктер бір-бірінің міндеттемелері бойынша жауап
бермейді.
2.2 ... ... ... ... және ... Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен
қадағалау агенттігінің ролі
Банктің өз міндеттемелері бойынша жауап бере ... ... ... ... әкеп ... ... Сондықтан өтімділікті қашықтан
талдау мен қадағалауда өтімділікке әсер ... ... ... мен ... ... ... активтердің сомасы мен
міндеттемелердің құрамы сияқты ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ банктің өтімділігін кең түрде
талдау қарастырылады. Екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банктің электронды
жүйесінің (ВОSS) Ұлттық Банк ... ... ... ... банк ... ... және ... байланыста болу;
- өз бақылауындағы банктердің жағдайы туралы ... ... ... ... түрде ақпараттар беріп тұру;
- банк басшылығы мен директорлар кеңесінің кемшіліктерді шешуде өздерінің
шаралар жоспарын ... ... ... ... ... ... ... банкке қатысты әсер ету шараларының орындалуын бақылау
және олардың тиімділігін бағалау.
Банктердің кураторлары жаңа шарттар жоспары бойынша берілетін ... ... ... Апта сайын ашық валюта ... және ... ... ... ... есептерін
тексереді. Банктердің өтімділігін бақылап отыру үшін куратор банктің апта
сайын берілетін ағымдағы өтімділікті орындағаны ... есеп ... мен ... ... ... ... ... қызметін реттеуде ең маңызды құралдарының бірі болып табылатын
пруденциялық нормативтердің орындалуын тексеріп, ... ... және ... ... ... ескертулер мен
түзетулер ... ... ... ... тәжірбиесі екінші
деңгейіндегі банктердің пруденциялық нормативтерді сақтаумен бірге сенімді
ішкі аудит жүйесін және ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктер Ұлттық банктің Қаржылық
қадағалау депортаментіне есеп берудің төмендегідей формуларын тапсырады:
- 700Н формасы ... ... ... ашық ... ... ... және ... нетто-позициясы
туралы апталық есебі;
- ағымдағы өтімділікті рындалғаны жайлы апта сайын есеп беру (талаптар мен
міндеттемелердің өзара салыстыру кестесі).
- ... ... ... ... ай ... есеп ... ... және шартты талаптар мен міндеттемелердің ай ... ... ... ... ... есеп беруі.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі пруденциялық ... ... ... к1, к2, к3,1, к3,2, к4,1, к4,2 және к5 коэфициенттерінің
есептелген ... есеп ... ... ... ... ... күнінен
кешіктірмей Қаржылық қадағалау депортаментіне тапсырады. Кураторлар әр ай
сайын нормативтердің дұрыс ... ... үшін ... басқармасының есептелген мәліметтерімен салыстырып отырады.
Қазақстан Респубикасының Ұлттық Банкі ең төменгі резервтік талаптар туралы
ережесіне сәйкес банктерді мүмкін және күтпеген ... ... ... ... банктер Ұлттық Банк белгіленген резервтік талаптардың
нормаларын орындауы міндетті. Осыған байланысты банктер банктік ... ай ... ... ... ... ... банктерден
басқа заңды және жеке тұлғалардың алдындағы ... ... ... ... ... ... ... кезде
белгіленген резервтік мөлшерлеме алты пайызға тең. Банктердің ең ... ... ... екі ... ... Баламалы- ай сайын қаражаттардың резервтік активтерге орналастыру,
ондағы резервтік активтердің орташа айлық ... ... ... ... ... міндеттемлердің орташа айлық сомасынан пайыз
түрінде есептеленетін ең төменгң резервтік ... ... ... кем ... ... ... қаражаттарды ұлттық банктегі резервтік шотта орналастыру, ол
шоттың қалдығы айдың бірінші жұмыс күні ... ... ... ... есептелегн мөлшерінде ең төменгі
резервтік ... тең ... ... ... ... ... белгіленген екінші деңгейдегі
банктердің қаржылық есеп беру туралы тәртібіне сәйкес ... ... ... ... ... ... стандарттарға
негізделген қаржылық есеп береді. Қаржылық есеп беру бакнтік қаржылық
жағдайы мен оның ... ... ... ... мәліметтерді қамтитын
отыз бес кестеден тұрады. ... ... ... ВОSS ... ... ... ... және осы мәліметтердің
негізінде банктің қаржылық жағдайы туралы толық көрініс алуға болады және
салыстырмалы ... ... ... ... анықтауға болады.
Сонымен бактер мен әр ... есеп ... ... ... ... тоқсан сайын Статус-Респорт деп аталатын
қысқаша қорытынды жасайды. ... ... ... ... ... бағалуға мүмкіндік беретін құжат. Статус-Респортты жасау
барысында қашықтан қадғалау қызметкерлері «CAEL» ... яғни ... ... CAМEL ... ... компонеттері бойынша
банкке рейтинг беру жүйесін қолданады. Берілген баға тек қана ... ғана ... және ... ... ... ... ... Бұл құжатты қарастыру қорытындылары банк бойынша сәйкес
ұсыныстар берумен қатар соңғы шешім ... үшін ... ... ... ... ... көрсетілетін
негізгі қаржылық көрсеткіштермен басқа да ... ... ... Банк ... ... ... Меншікті капиталының көлемі мен құрлымы
3) Банктің активтері
4) Банктің ... ... ... мен ... ... мен ең төменгі резервтік талаптар.
7) Қосымша ақпараттар
Сонымен қашықтан ... ... ... ... банктердің
банктік қадағалау департаментіне әр түрлі есеп беруін қарстырып, ... ... ... ... ... жағдайын толық бағалауға
мүмкіндік беретін Статус-Репорт деген қысқаша қорытынды құжат ... ... ... сондай-ақ жыл соңында төрт тоқсан
қорытынды жасап, жылдық Статус-Репортты жасайды. Сонымен қатар қашықтан
қадағалау ... ... ашу үшін ... ... ... қарастырды ;
- банктерге банктік операцияларды жүргізуге лицензия беру ... ... ... ... ... ... Ұлттық
Банктің біліктілік комиссиясында қаралатын сәйкес ... ... ... бағалы қағаздар проспектілерінің эмиссияларын ... және ... ... ... мен ... қарастарады.
- Банктің қаржылық жағдайын сауықтыру бойынша сондай-ақ оларға ... ... ... ету ... ... ... ұсыныстар
жасайды және банктік ... ... ... басқа да
қызметтерді атқарады.
Қашықтан қадағалау жеке бір ... ... ... ... ... ... ... қадағалау қызметкерлерін ескертетін
«алдын-ала ескерту жүйесі» ретінде қызмет етеді. Өз кезегінде қашықтан
қадағалау банктің алдында ... ... жүйе ... ... ... ... ... аспектілерін жарыққа шығара алмайды.
Инспекциялық қадағалау – банктерді орналасқан ... ... ... ... ... нақты мәліметтер алуға мүмкіндік беретін
банктердің қызметін реттеу әдісі. ... ... ... ... барлық операциялары мен тәуекелін тиянақты тексеру, со,ндай-ақ
банктің басқарылуы туралы нақты көрініс алуға ... ... ... ...... ... бірнеше жылда бір рет жүргізіледі,
сондықтан банктің ... ... ... ... ... ... ... Инспекциялық қадағалау механизімі 2-қосымшада берілген.
Инспкециялауды ... ... үшін ... орындары банктік операциялар
пен банктік тәуекелдерді білетін жоғары білікті мамандардан тұратын топ
немесе топтарды құруы қажет. ... ... ... ... ... ... ететінін ескере отырып, қадағалау органдары тексерулер
өткізілу кезендегін (әрбір банк кемінде ... бір рет ... ... тексерулердің көлемін жалпы немесе шектеулілігін анықтау
қажет. Банктерді инспекциялау банк тәуекелін жалпы тексеру ... ... ... ... ... сондай-ақ кемшіліктерді жоюды қажет
ететін жақтарын ескеруге негізделеді. Қазақстан ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде көптеген
елдерде қолданылатын. Осындай екі ... ... ... ... ... ... ... тексеруді қажет ететін банктерді анықтаудың негізі
болып табылатын көрсеткіштерді ... ... ... және ... ... ... бағытын дұрыстап тексеруді ұйымдастыруды
қамтамасыз етеді. Қашықтан қадағалау инспекциялау барысында анықталған
мәселелерді жою ... ... ... ... ... мүмкін.
Осымен бірге қадағалау орындары қызметкерлерінің есеп берулерді тексеру,
инспекциялау ісінде біліктілігі мен кәсіптілігі ... ... ... ... қаржы рыногын реттеу және қадағалау
саласындағы саясатының құрамдас бөлігі қаржылық ... ... ... жаңа ... ... өз ... ... осы
мәселе бойынша халықаралық практиканың оң әсерін ... ... ... және ... функцияларды бір мамандандырылған органға біріктіру
көзделді.
Осыған байланысты, 90-шы жылдардың соңында республикада ... ... ... ... ... жалпы
әдістемелік базасының және практикасының ... ... ... ... ... жаңа жүйесінің элементтері қалыптаса
бастады. Бірнеше жыл бойы ... ... ... рыногын қадағалау
жөніндегі Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ... ... ... ... ... ... ... бойынша
– бағалы қағаздар жөніндегі Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... ... ...
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі
Жинақтаушы зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... мен ... беріліп отырды.  
2003 жылы Республиканың Ұлттық Банкі елдің қаржылық рыногын реттеуде
басты позицияны ұстанды. Елдің орталық ... ... және ... шоғырлануы қадағалаудың дербес мемлекеттік органын құруға
жасалған қадам ... ... оны ... ... Ұлттық Банкінен
бөліп шығару арқылы жүргізді.
Қаржы рыногын және қаржы ұйымдарын ... ... және ... ... мақсаты отандық қаржы рыногының тұрақты инфрақұрылымын
дамыту және қаржылық ... ... ... ... ... арттыру үшін шоғырландырылған қадағалаудың тиімді және тәуелсіз
жүйесін құру болып табылды.
      ... ... ... ... маңызды факторы болып 2004 жылғы 1
қаңтардан бастап, Қазақстан Республикасы ... ... және ... ұйымдарын
реттеу мен қадағалау агенттігінің (ҚР ҚҚА) өз ... ... ... ... ... ... тиісінше функциялар және өкілеттіктер
берілді.   
«Қаржы рыногы мен ... ... ... реттеу және қадағалау
туралы» Қазақстан Республикасы Заңымен қаржы рыногын және ... ... ... және ... жаңа ... айқындалды:
1) қаржы рыногының және қаржы ұйымдарының қаржылық тұрақтылығын
қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... қолдау;
2) қаржылық қызмет көрсетуді тұтынушылардың мүдделерін қорғаудың
тиісінше деңгейін қамтамасыз ... ... ... адал ... ... ... қаржы
ұйымдарының қызметі үшін теңдей талаптарды құру;
Қаржы рыногын және ... ... ... ... ... ... айқындалған міндеттері мыналар болып танылды: 
1) қаржы ұйымдары қызметінің стандарттарын белгілеу, ... ... ... ... үшін ынталандыру;
2) қаржы жүйесінің тұрақтылығын сақтау мақсатында қаржы рыногының және
қаржы ұйымдарының мониторингі; 
3) қаржылық тұрақтылықты қолдау мақсатында қаржы рыногының тәуекелдерге
ұшырау ... ... ... қадағалау ресурстарын шоғырландыру;
4) осы заманғы технологияларды енгізуді ынталандыру, тұтынушылар үшін
қаржы ұйымдарының қызметі ... және олар ... ... қызмет
көрсетулер туралы ақпараттың толықтығын және қол ... ... өз ... қаржы рыногын реттеу мен қадағалау саясатының
және практикасының ... ... және ... ... ... қаржы рыногын мемлекеттік реттеудің жүйесіне әрі ... ... ... – қаржылық қызмет көрсетуді тұтынушылардың құқықтарын және
мүдделерін қорғау деңгейін арттыру үшін қаржы ... ... ... ... мен ... кешенді іске асыруды қоса отырып,
шоғырландырылған қаржылық қадағалаудың ... және ... ... ... тұрақты отандық қаржы рыногын қалыптастыру болып табылады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 31.12.2003 жылғы № 1270 ... ... ... ... және ... ... ... мен
қадағалау агенттігі туралы ереже бекітілді. 
2008 жылғы қаңтардан бастап Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және
қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау ... ... ... ... ... тағайындалды.
ҚР ҚҚА Төрайымының орынбасарлары: Мұрат Байсынұлы Байсынов, ... ... және Қуат ... ... басшысы «Қазақстан Республикасы қаржы нарығын және ... ... мен ... ... ... ... ... туралы» жарлыққа қол қойды.
«2008 жылғы 4 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің
34-бабы 2-тармағына сәйкес қаулы етемін: Қоса беріліп ... ... ... ... және ... ұйымдарын реттеу мен қадағалау
агенттігінің мемлекеттік қызметтер стандарттары бекітілсін», - делінген
жарлықта.
ҚР ... ... ... мониторинг
бөлімінің түсініктемесінде айтылғандай, жарлыққа сәйкес ҚР қаржы нарығын
және қаржы ... ... және ... ... (ҚҚА) ... қызметтердің бірнеше түрі бойынша стандарттар бекітілді.
Бұл - банктің құрылтай құжаттарына ... ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының құрылтай
құжаттарына енгізілетін өзгерістер мен толықтыруларды келісу; ... ... ... ережелерін келісу; орталық депозитарийдің
ережелер жинағын келісу; сауда-саттықты ұйымдастырушының ережелерін келісу;
қаржы ұйымының басшы ... ... ... ... ... ... ... объектілерін, материалдық емес активтердің құнын
қоспағанда) бағалай ... ... ... асыруға лицензиясы бар жеке
немесе заңды тұлғаны аккредиттеу және басқалары.
Стандарттарды қабылдау жеке және ... ... ҚҚА ... қызметтердің сапасына қанағаттану деңгейін арттыруға ықпал
етеді».
Жарлық алғашқы ресми жарияланғаннан ... ... он күн ... ... енгізіледі.
III бөлім. Нарықтық экономикадағы банктер қызметін қадағалау және оны
жетілдіру шаралары
3.1 Коммерциялық банктердің экономикадағы күрделі қызметтерін жетілдірудің
экономикалық тиімділігі
Қазіргі банктік жүйе – бұл кез ... ... ... ұлттық
шаруашылығының аса маңызды сферасы. Оның тəжірибелік ... ... ... мен ... басқаруымен; өзінің коммерциялық
келісімдерінің көп ... ... ... жəне несиелік
операциялар арқылы жүзеге асырумен; басқа да қаржылық делдалдармен қатар,
банктер ... ... ... мен ... ... ... алдыңғы қатарлы экономистерінің пікірінше, қазіргі ... ... ...... жүйесін реформалау мəселелері
шешілді, ол ТМД ... ... ... ... ... бұған
қарамастан, отандық қаржылық – банктік жүйенің дамуында, қаржылық ... ... мен ... нақты секторын қаржылық - несиелік
ресурстармен қамтамасыз етуді активизациялау қажеттілігін ... ... ... ... талап ететін проблемалар да аз
емес.
Коммерциялық банктер мемлекеттің қаржылық-несиелік саясаты бойынша ... ... ... ... ... бар ақша көлемін қосып жалпы
массаның айналым жылдамдығына əсер етіп, ақша ағынының ... ... ... ... тұрақтануы – бұл инфляция қарқынының төмендеуінің
кепілі, баға деңгейі тұрақтылығының қамтамасыз етілуі. Бұған қол жеткізген
жағдайда, ... ... ... ... ... ең ... ... етеді.
Коммерциялық банктердің ең басты функциясы болып сенімді қарыз алушыларға
несие беру ... ... ... банктер маңызды қызмет
атқарады: несие арқылы ... ... ... ... ... деңгейде
өмір сүруге қол жеткізіледі. Несиелік саясат- банктің несиелік ... ... жəне ... ... ... құжаттар жүйесін жасау
шарттары. Кең мағынасында, несиелік саясатты ... ... банк пен ... тұрғысынан қарастыруға болады. Ал, тар ... ... – бұл ... ... ұйымдастыру барысындағы банктің стратегиясы
мен тактикасын сипаттайды.
Коммерциялық ... ... ... ... ... бір
болғанымен, əр коммерциялық банк түрлі факторларды басшылыққа ала отырып,
өзіндік ... ... ... ... ... əзірлейді.
«Центр Кредит» банкінің несиелік саясатының мақсаты – ... ... ... жəне көтеру болса, ал «Каспий» банкінің несиелік
саясатының құрылымы бұдан өзгешелеу. «Каспий» ... ... ... ... ... асыру барысында туындайтын банктің тəуекелдерін
төмендету ... ... жəне ... ... ... ... сондай- ақ, қарыз бойынша қызмет көрсету, проблемалық несиемен
жұмыс жасау, қарыз алушының несиеге қабілеттілігін зерттеу ... ... ... ... ... жүргізу барысында банк қызметкерлері Қазақстан
Республикасының Конституциясын, «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің қаулысын,
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк Басқармасы мен ... ... ... ... Республикасының нормативтік-құқықтық
актілерін, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын жəне ... ... ... ... ... ... оның ... басқару облысындағы
саясаттарын ескере отырып жасалады.
Коммерциялық банктер – кез ... ... ... ... ... ... Ал бұл ... олар белгілі заңдылыққа тіреледі: неғұрлым
пайда жоғары болса, соғұрлым тəуекел де ... ... ... ... деңгейі –тікелей операциялар жүргізудегі тəуекелге байланысты, яғни
мұндағы қауіп дегеніміз ... ... ... ... ... немесе қауіп – қатерлерді басқаруда басты рөлді – оларды дұрыс
классификациялау алады.
Банктік тəуекелдің бірі болып ... ... ... ... ... ... тартылған құралдар бойынша пайыздық
мөлшерлемені өсіру нəтижесіндегі ... 1096 ... Осы ... ... ... ... ... болады: банктік пайыздық
тəуекелді басқару – активтер мен пассивтер бойынша пайыздық мөлшерлемелер
деңгейін реттеумен ... ... – бұл ... мен ... ішкі ... ... ... оқиғалардың адекватты болмауының нəтижесінде
пайда болатын шығындар тəуекелі. Бұл анықтамаға ... ... де ... ... жəне репутациялық тəуекелдер енбейді.
Операциялық тəуекелді басқарудың негізгі мақсаты болып банкті тəуекел
жағдайында сəтті функцияландыруды ... ету ... Бұл ... ... шешімін тапқанда жүзеге асады:
- операциялық тəуекелдің объективті бағалануының уақтылы идентификациясы;
- банк əрекеттері барысында болатын операциялық тəуекелдің ... жəне ... ... ... ... ... ... қазіргі жүйесін ұстанатын банктер мына
талаптарға сай болуы тиіс:
а) Банкте операциялық ... ... ... ... ... бөлімдердегі функционалдық міндеттердің нақты сипаты жазылған,
операциялық тəуекелдерді басқару жүйесі болу керек.
б) Банк жүйесінің ішкі ... банк ... ... бойынша маңызды
деректерді жүйелік түрде қарастырып отыруы керек, ... ... ... ... ... тəуекелділікке барғандығы туралы мəліметтер , сондай-ақ
ірі операциялық шығындар туралы əрдайым сол ... ... ... директорлар кеңесіне жеткізілуі тиіс.
г) Операциялық тəуекелді басқарудың банктік жүйесі өте жоғары деңгейде
құжатталуы керек. Банкке, құжаттандырылып ... ішкі ... ... ... ... ... жүйесінің процедуралар механизмдерін
сақтауды қамтамасыз ететін тəртіп енгізілуі тиіс.
д) Банктегі операциялық тəуекелді басқару ... ... ... ... ... ... жиі тəуелсіз талдануы қажет.
е) Операциялық тəуекелді бағалаудың банктік жүйесі ішкі ... ... ... ... түрде талданып отыруы керек.
Несиелік тəуекелдің деңгейіне мына факторлар елеулі əсер етеді: несиелік
портфельді диверсификациялау жəне ... ... ... ... ... ... ... үшін банк ... ... ... ... ... ... тəуекелдің жалпы деңгейін төмендетеді.Несиелік портфельді тиімді
басқару жəне несиелік тəуекелді төмендету үшін банк ... ... ... ... ... ... ... асыру, оның
банктік қызметтер нарығындағы қатаң бəсеке жағдайында тұрақты қызмет етуін
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... толықтырылуы тиіс. Тəуекелді басқарудың
нақты тəсілдерін тəжірибеге енгізу – ... ... ... банктік менеджмент жүйесінің тиімділігін жоғарылатуға мүмкіндік
береді.
Қазіргі кезде коммерциялық банктердің ... ... ... мен ... ... маңызы өте зор. «Қаржылық нəтижелерді
басқару» термині кең ғылыми жəне тəжірибелік айналымға ... ғана ... ... ... шетелдік тәжірбиесі
Шет елдерде әрбір жеке ... ... даму мен әр ... саяси
экономикалық факторлар әсерінен қалыптасқан банктердің ... ... ... ... ... ... Англияда соңғы кезге дейін банктің жұмысын реттейтін ... ... жоқ, ал ... жасалатын бақылау жасырын және қағаз жүзіндегі
сипатта болды.
Бұл елдегі банктер акционерлік компаниялар ... ... ... 1979 ж. заң ... банктік қызметті міндетті түрде лицензиялау
және жалпы ұлттық сақтандыру қоры құрылды. 1987 ж. ... заң ірі ... ... ... ... ... аудиторлық серілулерді анықтады.
Дегенмен де Ұлыбританиядағы банк қызметке жасалатын бақылау бүгінгі таңда
да басқа қарағанда ... және онша ... ... ... ... ... басты екі мақсатты көздеді, банктердің
тұрақтылығын қамтамасыз ету және ... ... жол ... аз ... ... ... капиталдың шоғырлануын шектеу және ... ... ... ... ... ... ... алуда реттеудің келесідей екі түрі
қолданылады, ... ... ... және ... төмендететін банк
операцияларын заңды шектеу және банктік депозиттерді сақтандыру жүйесі.
АҚШ-та заң ... ... ... ... ... шектейді және
ақша нарығында бәсекелестік қатынастарды қолдайды.
Осы саясаттың нәтижесінде Батыс Еуропа және Азия елдеріне қарағанда АҚШ-
та көптеген ұсақ ... ... ... ... банктердің жартысының
өз филиалдары жоқ.
АҚШ-та банкердің жұмысын қадағалау үшін бақылау органының ең ... ... бірі ... ... ... ... ... -
ақша айналысының бақылаушылары (ААБ), ал ... ... ... - ... ... департаменттері (ШБД) жүзеге асырады.
Одан басқа бақылауды федералды резервтік жүйе (ФРЖ) және депозиттерді
сақтандыру бойынша федералды корпорация ... ... Енді ... ... ... - бұл қазынашылық орган. Оның қол астында 4,9 мың ... ... Ол ... ... құруға рұқсат береді, бақылау мен ... ... ... ... бөлімшелерінің ашылуы мең бірігуі
туралы өтініштерді қарастырады.
ФРЖ-ның ... ... 1056 ... банк-мүшелері бар. Сонымен
қатар, ФРЖ заң бойынша банктік холдинг-компаниялар (олар 88 мың еншілес
банктер мен ... 5,6 мың) ... ... ...... ... ... Ол ФРЖ-ның мүше болып табылмайтын
(олар 8,4 мың) сақтандырылған штаттық банктерді бақылайды. ДСФК ... ... ... ол кез келген банкті тексере алады.
Штаттардың ... ... (ШБД) 9,5 мың ... ... ШБД ... банктік операцияларға рұқсат береді, тексерулер
жүргізеді.
Жекелеген несиелік құрылтайшылар ... ... ... ... ... ... да бар, ... банктердің Американдық бірлестігі,
клиринттік палаталар комиттетері, тәуелсіз банктер бірлестігі.
Германияда банктерді, банктер үстінен ... ... ... ... ... жүргізеді.
Бақылаудың негізгі себебі осы ведомствоның арнайы декретімен, Орталық
банктің келісімі бойынша анықталады.
Францияда банктерді ... ... ... ... ... ететін бірнеше комитеттердің қолында шоғыраландырылған.
Қорытынды
Қазіргі нарық жағдайындағы экономикалық бақылаудың ... ... ... бірі ... ... ... отыр. Тәуелсіз бақылауды өз
қызметін тапсырыс иесі – клиент есебінен (тексерілетін ... ... ... ... есебінен) шартты коммерциялық негізінде іске
асыратын аудиторлар, аудиторлық ұйымдар (фирмалар) жүргізеді.
Соңғы жылдары елімізде тәуелсіз ... ... ... ... кадрларды дайындау және олардың қызметін лицензиялау, қабылданған
жекелеген заң ... сай ... ... ... ... жауапкершіліктерін реттеу жөнінде көптеген жұмыстар жүргізілді.
Ішкі аудиттің ең негізгі мақсаты – ол, кәсіпорын шаруашылығы туралы
құрылған мәліметтің ... ... ... ... ... басқару
барысында қолданылатын мәліметтің шындығын, дұрыстығын қамтамасыз ету.
Ішкі аудиттің мақсаты кәсіпорынның экономикалық орындалуына немесе
өзгеріс болса оның ... ... ... ... ... ... Ішкі ... тобы осы өзінің ізгі мақсатын іске ... үшін ... ... есеп ... ішкі ... жұмысына үздіксіз тексеру
жүргізіп отырады. Ішкі аудит ... ... ... ... ... ... информация құрылымын, бухгалтерлік есеп жұмысын ғана
тексеріп қоймай басқалай да ... ... ... көрсетеді. Олар
шаруашылық субьектілерінің кәсіпкерлік көрсеткіштеріне экономикалық талдау
жасап оның экономикалық даму ... ... ... қаржы стратегиясын
белгілеу, маркетинг зерттеуін жүргізу, басқару жұмысына түсініктеме беру
тағы басқа сол ... ... ... ішкі ... тобы ... ... жан-жақты қызмет көрсетеді. Сонымен қатар ішкі аудитор тобы
сол кәсіпорын құрылымының бір ... ... ... ... ... тобы ішкі бақылаушы болып қана қоймай ол ... ... ... баға ... ... ... ролін атқарады.
Ішкі аудит ережесін дайындауға шарушылық субьектілерінің жауапты
қызметкерлері қатысуы қажет. Біріншіден, экономика және ... ... ... ... ... ... ... бұл құжаттың
жоғарғы сатыдағы құрылымда, акционерлер ... ... ... жиналыста
бекітілгені жөн. Сонда ол ішкі аудит тобының тәуелсіздігіне көп көмегін
тигізеді. Ішкі ... ... ... тексеру комиссиясының және
директордың нақты келісім, билік жасап оның құқы мен өкілдігін ... ... ... ... ... ... фирмаларда, Халықаралық корпорацияларда
қызмет көрсетуінің рөлі өте ... ... ... ірі кәсіпорындарда
тексеру бөлімдері болады. Яғни, ондай кәсіпорындарда ішкі аудит ... ... ... ... ... құжаттарды
тексерудің орнына олар сол кәсіпорынның ... даму ... ... қаржылық жағдайының күшею жолдарын, табыстылықты
көтеруді қарастырады.
Ішкі ... өз ... ... сай ... оның ... ... үшін ол
тек қана кәсіпорынның басшылық талабына сай қызмет жасауға ... да шет ... ... ... ... ... ішкі ... бастығы сол кәсіпорынның жоғарғы басқару тобына мүшелікке
қосыларда өзінің дербестігін қамтамасыз етеді.
Ішкі ... ... ... көлемді қызмет атқарады. Оның ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақы
төлемінің тиімділігін бақылау. Өндірістік кәсіпорындарда ішкі аудит
жұмысы өндіріс ... және ... ... сату ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Ақша, Несие, Банктер Ғ.С.Сейтқасымов Алматы экономика 2001
2. Ақша, Несие, Банктер М.С.Саниев Алматы – 2001
3. Ақша, Несие, ... ... ... ... ... ... ... С.Б. «Ақша айналысы және несие» Алматы «Маркет» басылымы 2004.
5. Банковское дело. /Под ред. В.И. Ю.А. Бабичевой. - М.: Экономика, 1993.
6. ... ... ... ред. Г.С. Сейткасимова. А.: Экономика,
1996.
7. Маркова О.М. Коммерческие банки и их ... М.: ... и ... ... А.М. ... Л.И. ... и муноципальные финансы:
Учебник для ВУЗов. – М.: Финансы, ЮНИТИ. 1999 г. – 687 ... ... И.Т. ... ... – М. : ... и ... 1995 г.
10. Вавилов Ю.Я. Государственный кредит: прошлое и настоящее. М.: Финансы
и статистика, 1992 г.
11. Государственные и ... ... ... Под ... ... Л.И.Сергеева, Янтарный сказ, Калининград, 2000 г.
12. Зейнельгабдин А.Б. Финансовая система: экономическое содержание ... ...... ...... 1995 ... ... К.К., Саткалиева В.А., другие. Государственный бюджет. –
Алматы, РИК, 1994 г.Қаржы және экономика бойынша заңнамалық
нормативтік кесімдер.
14. Қазақстан Республикасының ... ... ... Парламенті сессиясы мәліметтері мен қаулысы.
16. Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы мен жарлықтары.
17. Қаржы министрлігі, Ұлттық банк, Министрліктер мен ... ... ... С. Ілиясов Қаржы 2005ж
19. Мельников В.Д. Государственное финансовое регулирование экономики
Казахстана. – ... ...... 1995 ... ... В.Д., ... К.К. ... Қаржы – қаражат, 2001г.
21. Прикладной бюджетный анализ / Коллектив авторов под редакцией Белова
А.А. Москва, 2003 г.
22. ... ... ... по ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау. сапа әдістері және деңгейі өнімдердің пестицидтермен ластануы. оларға гигиеналық сипаттама7 бет
АлЭС-1 ЖЭО 6/110 кВ кернеулі генератор-трансформатор блогының релелік қорғанысы және автоматикасы57 бет
Аудит түрлері16 бет
Дебиторлық борыш есебі15 бет
Е-қаржымині жүйесіне қойылатын жалпы талаптар110 бет
Шымкент қорғасын зауытында сульфитті қорғасын қоспаларын агломерациялау үрдісінің әуе-газ режимін автоматтандыру жүйесін жасау34 бет
Қорлар жайлы түсінік5 бет
Сүйінбай аронұлы өмірі1 бет
«Екінші деңгейлі банктер қызметтеріне бақылау және қадағалау»66 бет
Адвокатураның құрылу сатылары28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь