Сұйықтар мен қатты денелердің қасиеттері

Жоспар

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім
а) Сұйықтар мен қатты денелердің қасиеттері
ә) Қаныққан бу
б) Гук заңы
Кіріспе
Сұйықтар. Сұйытарда молекулалар бір – біріне өте тығыз орналасқан. Сол себепті, сұйытардағы әрбір молекула газдағыға қарағанда басқаша қозғалады. Торға түскендей, басқа молекулалармен қоршалып қысылады да, ол «бір орында тыпыршып тұрады (көрші молекулалармен соқтығысып, тепе – теңдік қалпының маңайында тербеледі). Ол әлсін - әлсін «құрылған тордан», «секіріп шығады», бірақ сол мезетте – ақ көрші молекулалардан түзілген жаңа «торға» түседі. Бөлме температурасындағы су молекуласының отырықшы өмірінің ұзақтығы, яғни белгілі бір тепе – теңдік қалпының маңайындағы тербеліс уақыты орташа есеппен 10-11 с болады. Ал оның бір тербеліс жасауға кететін уақыты анағұрлым аз (10-12*10-13 с). Температура жоғарылаған сайын молекулалардың «отырықшы өмірінің» ұзақтығы онан әрі кемиді. Алғаш рет совет физигі Я.И.Френкель ашқан сұйықтардағы молекулалық қозғалыстың сипаты сұйықтардың негізгі қасиеттерін түсінуге мүмкіндік береді.
Сұйықтың молекулалары тікелей бір – біріне жанаса орналасқан. Сол себепті сұйықтың көлемін (тіпті аз шамаға) өзгертуге әрекет жасағанның өзінде – ақ, оның молекулалары деформациялана бастайды. Ал ол үшін өте үлкен күш керек. Сұйықтардың аз сығылатыны осымен түсіндіріледі.
Сұйықтардың аққыш екендігі, яғни өзінің пішінін сақтамайтыны белгілі. Бұл былайша түсіндіріледі. Егер сұйық ақпайтын болса, онда бір отырықшы қалпынан басқа қалыпқа ауысуы барлық бағыттарда бірдей жиілікте болады. Сыртқы күш молекулалардың бір секундтағы ауысу санын айтарлықтай өзгертпейді. Бірақ молекулалардың бір тұрғылықты қалпынан, екінші бір қалыпқа ауысып өтуі, көбінесе сол сыртқы күштің әсер ету бағыты бойынша болады. Міне, сондықтан да сұйық ағады және ыдыстың пішініне лайықталады.
Қатты денелер. Қатты денелердің атомдары немесе молекулалары, сұйықтардікіне қарағанда, белгілі бір тепе – теңдік қалыптың маңында тербеліп тұрады. Рас, кей кезде молекулалар өздерінің тепе – теңдік
        
        Сұйықтар мен қатты денелердің қасиеттері
Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
а) Сұйықтар мен қатты денелердің қасиеттері
ә) ... ... Гук ... Сұйытарда молекулалар бір – біріне өте тығыз орналасқан.
Сол себепті, ... ... ... ... ... ... Торға түскендей, басқа молекулалармен қоршалып қысылады да,
ол «бір орында тыпыршып тұрады ... ... ... ... теңдік қалпының маңайында тербеледі). Ол ... - ... ... ... ... ... сол ... – ақ көрші молекулалардан
түзілген жаңа «торға» ... ... ... ... ... ... ... яғни белгілі бір тепе –
теңдік ... ... ... ... ... есеппен 10-11 с
болады. Ал оның бір тербеліс жасауға ... ... ... ... с). ... ... сайын молекулалардың
«отырықшы ... ... онан әрі ... ... рет совет физигі
Я.И.Френкель ... ... ... ... сипаты
сұйықтардың негізгі қасиеттерін түсінуге ... ... ... ... бір – ... жанаса орналасқан. Сол
себепті сұйықтың көлемін ... аз ... ... ... ... – ақ, оның ... ... бастайды. Ал
ол үшін өте ... күш ... ... аз сығылатыны осымен
түсіндіріледі.
Сұйықтардың аққыш ... яғни ... ... ... Бұл ... ... Егер сұйық ақпайтын ... ... ... ... ... қалыпқа ауысуы барлық бағыттарда бірдей
жиілікте болады. ... күш ... бір ... ... ... ... Бірақ молекулалардың бір ... ... бір ... ... ... ... сол сыртқы күштің
әсер ету ... ... ... Міне, сондықтан да сұйық ағады ... ... ... денелер. Қатты денелердің атомдары немесе молекулалары,
сұйықтардікіне қарағанда, ... бір тепе – ... ... ... ... Рас, кей ... молекулалар өздерінің тепе – теңдік
қалпын ... ... бұл өте ... ... Сол себепті ... ... ғана ... пішінін де сақтайды.
Сұйық пен қатты денелер арасында тағы бір маңызды ... ... бір ... ... ... ... адамдар тобымен
салыстыруға болса, ал қатты денені ... ... де бір ... ... бір қашықтықты ... ... ... ... Егер ... дене ... немесе иондарының тепе – ... ... ... ... онда ... тор ... дұрыс кеңістік топ пайда ... мен ... ... ... ... ... сұйықтан ұшып шыққан молекулалар бу
түзейді. Бұл процесті кебу деп ... ... кез ... кебе ... сұйығымен динамикалық тепе – теңдікте болатын буды қаныққан
бу деп ... Осы ... ρ0 бу ... ... бу ... ... Бұл ... немесе формуласымен өрнектеледі. Мұндағы
- бу молекулаларының ... - ... ... - ... ... ... будың тығыздығы (серпімділігі) мен ... ... ... бу ... мен ... кем ... ... газ қасиеттерінен айырмашылығы болмағандықтан, оған
Менделеев – Клапейрон ... ... ... ... ... су ... ... температурада қанығуынан айырмашылығын
көрсететін ... оның ... деп ... Су ... ... оның ... температурадағы тығыздығы немесе
қысымы арқылы анықталады. ... ... ... ... ... немесе тығыздығының, сол температурадағы ... ... ... ... ... ... ... ылғалдылық деп атайды: немесе .
Беттік керілу күші деп ... ... ... осы бетті шектеп
тұрған ... ... әсер ... күшті айтады: , мұндағы
- беттік керілу коэффициенті, - беттік қабыттың ... ... ... ... ... ... асқын қысым ,
ал керілу биіктігі формуласымен ... ... ... ... - ... түсу ... - ... түтіктің
радиусы.
Қатты денелердің сыртқы күш ... ... және ... ... деп ... ... ... үшін Гук заңы: .
Мұндағы - абсолют ұзару, - ... ... - ... ... Е – Юнг ... - ...... күшінің көлденей қима ауданына ... ... . Юнг ... – кез ... дене үшін ... ... - ... сандық мәніне тең шама.
Денені қыздырғанда, оның сызықтық өлшемдері ... ... , ... - ... 00С ... ... температура, - сызықтық ... ... ... ... ... ... ... өрнектеледі. Мұндағы - оның бастапқы 00С кезіндегі
көлемі, - ... ... ... ... Дененің
температуралық ұлғаю ... ... ... ... ... ... ... құйылған ыдысты тығыз жабатын болсақ, онда ... тез ... ... ... өзгермеген жағдайда сұйық -
бу жүйесі жылулық тепе – теңдік ... ... және бұл ... ... бола ... Булану процесімен қатар конденсация процесі болып
отырады және бұл екі ... орта ... бір – ... теңгереді.
Ыдысқа сұйық құйып, бетін жапқаннан кейін, ... ... ... да, ... ... арта ... ... мұнымен бірге
сұйыққа қайта оралатын молекулалардың саны да өсіп ... ... ... ... ... сайын, сұйыққа қайтып оралатын бу
молекулаларының саны арта ... ... ... ... осының нәтижесінде жабық ... ... пен бу ... ... (қозғалмалы) тепе – теңдік қалыптасады. Сұйық
бетінен ... ... ... саны орта ... сол уақыт
ішінде сұйыққа қайтып ... бу ... ... тең ... үшін ... ... бұл сан 1 ... 1 см2 бет аудан
үшін 1022 ... ... ... ... тепе – теңдікте болатын бу ... ... ... ... өзі бір ... ... көлемде бу
мөлшерінің бір ... ... ... ... ... ... сұйық құйылған ыдыстағы ауа алдын ала сорылып ... онда ... ... қаныққан бу ғана қалады.
Қаныққан бу қысымы. Егер ... ... алып ... ... онда ... бу нендей өзгеріске ұшырар еді? ... ... ... ұстап, цилиндрдегі поршеньнің
асытндағы сұйықпен тепе – теңдікте ... буды ... ... ... сығылғанда тепе – теңдік бұзыла бастайды. ... ... ... ... артады да, сұйықтан газға өтетін ... ... ... ... ... ... саны ... Алайда уақыт бірлігі ішінде сұйықтан ... ... саны тек ... ... ал ... сығылуы ол
санды өзгерте алмайды. Бұл процесс, тепе – ... пен ... ... яғни ... шоғыры алғашқы мәніне
жеткенше жүре береді.
Олай болса, тұрақты ... ... бу ... ... ... болады.
Қысым молекулалар шоғырына пропорционал болғандықтан ... ... ... өзі алып ... көлеміне тәуелсіз екендігі шығады.
Сұйық өзінің буымен тепе – ... ... ... көлемге
тәуелсіз бу қысымы - ... бу ... ... буды ... ... оның ... ... сұйық күйге
көшеді. Сұйықтың берілген массасы дәл ... бу ... ... ... алады. Нәтижесінде будың тығыздығы ... ... ... ... заңы
Шамалы деформацияларда кернеу салыстырмалы ... - ... ... ... ... ... (диаграмманың ОА бөлігі). Бұл
тәуелділік Гук заңы деп аталады және ... ... ... ... модулі бойынша алынған, ... заңы ... ... үшін де, сол ... болған
жағдайда, сығылу деформациясы үшін де ... ... ... ... ... Е ... модулі
немесе Юнг модулі делінеді.
Шамасы аз деформациялар үшін Юнг ... ... және ... ... ... ... ... таралған көпшілік материалдар үшін Юнг модулі тәжірибе
жүзінде анықталған. ... ... ... үшін Па. ... ... болғанда Е неғұрлым көп болса, соғұрлым таяқша ... Юнг ... ... ұзарту (сығылу) деформациясына
материалдың қаншалықты қарсы тұра алатынын ... ... IX ... физика курсынан белгілі ... оңай ... ... - ді қою ... ... ... ... таяқшаның r қаттылығы Юнг модулі мен ... ... ... ... тура ... және ... кері ...

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кристалдық күйдің, негізгі ерекшеліктері6 бет
Сұйық пен қатты денелер22 бет
Қатты денелер10 бет
Сұйықтар,қатты денелер7 бет
Сұйықтар. Қатты денелер5 бет
Газдардың толқындық ұлғаю процессі4 бет
Кристалл және аморфты денелер4 бет
Сұйықтар және олардың физикалық қасиеттері9 бет
Термодинамикалық температураның нолге жетпеу принципі4 бет
Бидайдың қатты қара күйесі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь