Ветеринарлық санитарлық объектілерге қойылатын ветеринарлық санитарлық талаптар

Шаруашылықтың қазіргі кездегі дамуы
Негізгі бөлім.
1.Мал шаруашылығына объектілерін салу үшін жер таңдауда қойылатын санитарлық.гигиеналық талаптар.
1.1. Жер таңдау, жергілікті жердің жел өтін ескере отырып, мал қораларын орналастыру технологиясы.
1.2. Тұрғын үй, мал қоралары және басқа да объектілерді салған кезде нормативті арақашықтықтарды ескерудегі санитарлық.гигиеналық талаптар.
2. Ветеринарлық санитарлық объектілерге қойылатын ветеринарлық санитарлық талаптар.
2.1. Қиды шығару , сақтау әдісі және орнын есептеп шығару.
2.2 Өлексенні сою, тасмалдау , өтелдеу.
2.3. Өлексені жағатын, (өртейтін) орын және әдісі .
2.4. Инфекциялық ауруларды болдырмаудың алдың
алу шараларының әдісі мен жүйесі.
3 Малдың азығын дайындау, сақтау және малды азықтандыру кезінде қойылатын ветеринариялық талаптар.
3.1. Ірі, шырынды, дәнді азықтарды санитарлық.гигиеналық тұрғыдан бағалау.
3.2. Азықтандыру кезінде азықтарға қойылатын
санитарлық.гигиеналық талаптар.
3.3. Құнарсыз азықты, рационды дұрыс баланстау, малды азықтандыру технологиясы мен ережесі бұзылғанда кездесетін зат алмасу аурулары.
3.4. Ақырдың құрлысы оны пайдалану тазалау және дезинфекциялау.
4. Су көзіне қойылатын санитарлық.гигиеналық талаптар.
4.1. Су көзін санитарлық.топографиялық зерттеу.
4.2.Судың физикалық қасиетіне жалпы сипаттама (температура,түсіне,дәміне іисіне, мөлдірлігіне және т.б.).
4.3. Судың химиялық құрамына жалпы сипаттама беру (РН,Н,хлорид, сулфат қышқылдары,кермектілігі т.б.).
4.4. Суды биологиялыктұрғыдан бағалау және бактериологиялық зерттеу.
4.5. Суды тазалау және залалсыздандыру әдістері.
5. Малды күтіп.бағу технологиясын ветгигиеналық тұрғыдан бағалау.
5.1. Малды күтіп.бағу жүйесі.
5.2.Қораға және оның көлеміне қойылатын талаптар.
5.3.Мал қораларын микроклимат параметрлеріне қойылатын талаптар.
5.4. Қорадағы ауасын желдетуді, оның ылғалдылығы бойынша есептеп шығару.
5.5. Қорадағы жылу балансын есептеп шығару және теріс жылу балансына қарсы шаралар.
5.6. Малдың аяғын және тұяғын күту.
5.7. Серуен және оның мал организміне тигізетін әсері.
5.8. Індет, жұқпалы емес және құрт ауруларына қарсы профилактикалық жалпы талап (дизинфекция, дезинсекция, дератизация).
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер
        
        Кіріспе.
Қай заманда болмасын адам тіршілігінде ірі қара малының орыны өте зор.
Сол себепті дұрыс күтіп-бағу жолдарымен малдың денсаулығын сақтап, оның
өнімділігін арттыру қай ... ... ... ... ... ... ірі қараны ұстап-бағу жүйелері мен күту әдістері толық баяндалып,
олардың жынысына, жасына және пайдалану мақсатына қарай ... ... ... және ... ерекшеліктері қорытындалған.
Қазақстан Республикасында мал шаруашылығының жетекші салаларының бірі-
ірі қара шаруашылығы. Халықты азық –түлік өнімдерінің негізгі түрлерімен
(ет, сүт және т.б.) ... ету осы ... ... ... ... ... ... және ұдайы өсіру жүйелерін жақсарту,
микроклиматты ыңғайлы ету, азықтандырудың гигиеналық жағын жақсарту,
селекциялық тұқым асылдандыру ... ... ... да шыныққан төл
өсіру, яғни тазалығы мен сүт сапасын арттыру басты міндет болып ... ... және оның ... негізінде қоршаған ортаның
факторларының әсеріне тікелей байланысты. Сондықтан қоршаған ортаның
көрсеткіштерін мал организміне қолайлы ету малшылар мен мамандардың басты
міндеті.
Жоспар.
Кіріспе
Шаруашылықтың қазіргі кездегі ... ... ... ... салу үшін жер ... ... ... Жер таңдау, жергілікті жердің жел өтін ескере отырып, мал қораларын
орналастыру технологиясы.
1.2. Тұрғын үй, мал ... және ... да ... ... кезде
нормативті арақашықтықтарды ескерудегі санитарлық-гигиеналық талаптар.
2. Ветеринарлық санитарлық объектілерге қойылатын ветеринарлық ... Қиды ... , ... ... және ... есептеп шығару.
2.2 Өлексенні сою, тасмалдау , өтелдеу.
2.3. Өлексені жағатын, (өртейтін) орын және әдісі ... ... ... ... алдың
алу шараларының әдісі мен жүйесі.
3 Малдың азығын дайындау, сақтау және малды ... ... ... ... Ірі, ... ... азықтарды санитарлық-гигиеналық тұрғыдан бағалау.
3.2. Азықтандыру кезінде азықтарға қойылатын
санитарлық-гигиеналық талаптар.
3.3. Құнарсыз азықты, ... ... ... ... ... мен ... бұзылғанда кездесетін зат алмасу аурулары.
3.4. Ақырдың құрлысы оны пайдалану тазалау және дезинфекциялау.
4. Су көзіне қойылатын санитарлық-гигиеналық ... Су ... ... зерттеу.
4.2.Судың физикалық қасиетіне жалпы сипаттама (температура,түсіне,дәміне
іисіне, мөлдірлігіне және т.б.).
4.3. ... ... ... ... ... беру ... ... т.б.).
4. Суды биологиялыктұрғыдан бағалау және бактериологиялық зерттеу.
5. Суды тазалау және ... ... ... ... ... ветгигиеналық тұрғыдан бағалау.
5.1. Малды күтіп-бағу жүйесі.
5.2.Қораға және оның көлеміне қойылатын ... ... ... ... ... ... ... ауасын желдетуді, оның ылғалдылығы бойынша есептеп шығару.
5.5. Қорадағы жылу балансын есептеп шығару және теріс жылу балансына қарсы
шаралар.
5.6. Малдың ... және ... ... ... және оның мал ... ... әсері.
5.8. Індет, жұқпалы емес және құрт ауруларына қарсы профилактикалық жалпы
талап (дизинфекция, дезинсекция, дератизация).
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Мал шаруашылығына ... салу үшін жер ... ... ... Жер ... ... ... жел өтін ескере отырып, мал қораларын
орналастыру технологиясы.
Таңдап алған жер ... ,сәл ... ... не ... ... ... ... болуға тиіс. Ол жер аймағына күн сәулесі мол түсіп ... ... ... сондай-ақ, осындай орында қатты желден, құмды ... ... ... ... болу ... Ол үшін ... маңына
салынғаны немесе айнала ағаш отырғызғаны жөн. Осы ... ... ... күш ... ... ... жер ... кедергісі болмауы тиіс.
Топырағы құрылыс салуға қолайлы болғаны жөн. Жер ... ... су ... ... ... топырақты, сүзгіштік қабілеті төмендеу, көк-желек
отырғызуға жарамды болса тіпті ... ... ... ... ... 5м тереңдікте болганы жөн.
Сонымен бірге ол жер санитариялық талаптарға сай кемінде 5м,ал су ... ... ... ... тереңдікте орналасқан және ауыз суы
жеткілікті болуы керек.
Мал шаруашылығы кәсіпорындарындарын салу үшін жер ... ... ... ауа райына да назар аударған жөн. Жер көлемін айқындау ... ... және оны мал ... ... ету ... отырып жүргізіледі. Жер көлемі сүт өндіру фермаларында әр ... ... ,сүт –ет ... ... ... ... фермаларында
50,арнаулы шошқа фермаларында160, ал оларды семірту фермаларында 8-9,қой
шаруашылығында -15-20 және ... ... құсы бар ... ... ... ... шаруашылығы кәсіпорындары тұрғын үйлерден төменгі жақта және ... ... ... - санитариялық көзқарас тұрғысынан алғанда құрылыс салу
үшін жерге койылатын басты ... – ол ... ... ... аурулардың
болмағандығы.
Бұрын мал шаруашылығы не құс шаруашылығы болған, мал ... қи ... тері ... кәсіпорындары орналасқан
жерлергеқұрылыс салуға жол берілмейді. Сол ... ... ... ... бос ... тау ... сондай-ақ санитарлық –
індетті және ветеринарлық қызмет орындары ... ... ... және ... қалдықтармен ... ... ... объектілері елді мекен жерлерден белгілі бір
қашықтықта ... ... Бұл ... санитакриялық-қорғау
аймағы деп аталады.
Санитариялық – қорғау аймағы мал ... ... ... ... елді ... арасындағы территорияны қамтиды.
Бұл аймақтың негізгі ... ... елді ... ... аурулардан сақтау әрі мал фермасындағы ... ... ... ... шаң - ... микроорганизмдер және т.
б. елді мекенді ... ... ... Мал шаруашылығы
кәсіпорындары негізінде елді ... ... 3км ... ал өзендер мен су ... ... 2км ... ... . ... жер ... ... баска фермалар
мен ... ... ... бір ... ара қашықтықта
болыуы керек . ... ара ... ол әр ... шаруашылығы кәсіпорындарының өзара ең ара қашықтығы. ... ... - әр ... рда ... ... ... бір- ... таратпау.
Мал шаруашылығы кәсіпорындарының және басқа объектілердің өзара
зооветеринариялық ара ... ... 50-3000 м ... . жеке және ... шаруашылықтарында бір жерге
200 ... ... сиыр 1000 ... дейін шошқа , 600 қой 20 жылқы
10мың ... ... ... .
1.2. Тұрғын үй, мал қоралары және басқа да объектілерді салған ... ... ... санитарлық-гигиеналық талаптар.
Мал шаруашылығы құрлыстарын белгіленген зоогигиеналық норма ... - ... ... сай ... , және
пайдалануға бақылауға ... ... ... ... ... ... ... ,ауыл шаруашылық
кәсіпорындарынеың ... ... бір өнім ... ... . оның ... ... малды ұстау жағдайы , толық
сапалы азықтандыру және ... ... , ... тұқымын жақсарту үшін
белгілі бағыттағы ... ... ... , ... ... ету зоотехникалық талаптарды орындау , ветерирарлық жұмыс
жүргізу жүйесі және т. ... ... ... ... жобалаудан басталады.
Құрылыс салу және ... ... үшін ... және ... қол ... ... негізінде жобалау және ... ... . ... ... ... және ... ... мерзімі мен құны оған қоса келісімде ... ... ... ... осы ... қаржыландыру туралы
аныктамасы және оларды жобалау үшін ... ... ... көрсетілуі керек .
Құрлысты бастамас бұрын нысанды жобалау үшін ... ... ... салу үшін ... - зерттеу жұмыстарының алғашқы
тізімі жасалады .
Кәсіпорының, ғимараттың және ... ... ... ... жиынтығы болып есептеледі. оған түсініктеме ... ... мен ... ... және ... есеп ... мен нысанды салып және іске ... ... ... да
құжаттар жатады.
Келтірілген цифырлар ... түрі мен олар ... ... ... ... , мал ... және басқа
да құрлыстарды жобалау нормаларында мына ... ... ... мен ... ... жүйелері , табының мөлшері мен құрлымы , үй –
жайлары мен қора – ... ... ... және ... оларға
қойылатын технологиялык талап , үй , қора ... мен ... ... ... мен ... ... , мал ... төсеніштерін
керекті деңгейдегі шамамен ... ... су мен оған ... ... , мал мен құс ... шығару жүйелеріне
қойылатын талаптар ... , мал мен ... ... жылу газ
және бу ... , ... ... ... және қораны ... ... ... , ... ... және жасанды жарықтандырудың
номалары , ... ... ... ... ... Ветеринарлық санитарлық объектілерге қойылатын ветеринарлық санитарлық
талаптар.
2.1. Қиды шығару , сақтау әдісі және орнын есептеп шығару.
Қиды ... ... және оны қи ... дұыс ... малдың
денсаулығын сақтау үшін аса зор маңызы бар. Қиды дұрыс сақтағанда оның
тыңайтқыштық қабілеті ... Бұл егін ... ... ... ... сақтағанда жұқалы және басқада аурулардың таралу мүмкішілігі
азаяды.
Қи төккішті мал қораларынан кем дегенде 100м ... ... ... ... жасайтын орын үйлердің және мал қоралары жанынан соғатын желдің
ық жағында болуы тиіс;
Қи төккіштер мал ... ... ... және жерінен су
өтпейтін жерде, жауын және көктемгі су жайылатын жерлерден аулақ ... Қи ... ... ағаш ... ... ... ... ең алдымен еденді тегістеп, бетіне қалыңдығы 20-
30см етіп балшық төсейді. Оның ... бір ... тас ... ... ор ... Кең ... ... қи төккішті түбін бір
жағына қарай еңкіштеу жасайды. Еңкіштеген жақтан ... көң ... ... Бұған құйылған сұйқ көңді насоспен шашып және мал ... ... ... көң ... қи ... қи ... көңге
қайта – қайта шашып тұрады. Жұқпалы аурумен аурған ... қиын ... ... ... ... , ... болады. Бұл үшін қи
төккіш жанындағы жерге бір ... ... қи, ... ... ... ... төселеді. Бұндай төсеніш зарарсызданған қиды жерге тигізбеуге,
оның өздігінен қызуын ... ... ... ... үстіне ауру
малдардың қиын қопсытып жоғарғы жағын шошайтыңқырап, ... 1,25м ... Егер ... қи ... ... ... ... метіріне, 2,5шелек су құйып
ылғалдайды. Немесе зарарланбаған қидан қалыңдығы 10см етіп ... ... 10см етіп ... ... ... үйілген қидағы қызудың көтерілуі
жұқпалы аурудың қоздырғыштарының көпшілігін жяды. Зарарсыздандыр мерзімі 6
айдан 1 жылға ... ... ... ... канализация қоймалжың қиды ... ... ... су ... ... санитарлық тазалықтан
өткізгеннен кейінгі шайыеды суларды ... үшін ... ... ... ... ... ... қи ағатын ... ... ені 30см және ... 20см ... ал оның ... траптарға қарай орналасу еңкіштігі кем дегенде 1 пайыз; қи
қабылдайтын және қи ... ... ... ... қи ... ... ... еңкіштігікем дегенде 3 пайыз; түбі қи ағатын құбырдан
төмен тереңдетілген ... ... ... қақпа; канализация
құбырларын қарауға және оларды ... ... ... ... ... ... ... жинағыш.
Қорадан қи шығару- мал шаруашылығында өте күрделі жұмыс. Оларды үнемі
немесе ара-тура ... тұру ... Мал ... ... ... ... ... пнематикалық әдістермен және қолмен
шығарады.
Механикалық әдіс сиыр және шошқа ... ... ... ... ... қиды шыңжырлы қырғыш ТСН-2, ТСН-3,05, ТСН-160 және Тш-30-
А, Тшпн-2 және басқада транспортерлер арқылы күреп шығарылады. Ал ... ... және ... ... ... бокстарда ұстағанда скреперлі
қондырғылар пайдалынады (УС-10 және ... Сиыр және ... мал ... алаңдарын және сиырды ... ... ... қиды ... ... ... УС-10 қондырғылары
негізінде қиды қорадағы көлденең орналасқан каналдармен шығару ... ... ... және ... ... ... әрі қи өзінен-өзі
ағатын жүйе. Қиды бұл әдіспен үзбей шығарғанда-қи ... су ... ... ... ... орналасқан алмалы-салмалы табалдырықтан
асып үнемі шығып отырады, ал ауық-ауық шығарғанда- қи ... ... ... ... орналасқан каналдарда жиналады және 7-14 күнде шығарылып
отырылады ( каналдардың толуына байланысты). Гидравликалық әдіс ірі ... ... ... ... бар сиыр қораларында қолданылады.
Олардағы канал кеңдігі 0,8-1,5м, ал ... ... ... ... ... каналмен қысымы бар күбіден ағатын су арқылы қи шығарылады.
Үлкен шаруашылықтарда ірі қараны ... және ... ... ... ... ... ... (мал қорада тұрақты ұстағанда) қи жиналатын
траншея жабдықтайды. Ондағы қиды бір рет жаз ... ... ... қиды қи сақтайтын орынға дейін тасмалдау ... ... ... әмбебап грейферлік тиеушілер; өзі аударатын
транспорттық тіркемелер; насостармен ... ... ... ... ... ... өңдеу, сақтау және пайдалану қоршаған ортаны ластанудан қорғау және
адам мен мал денсаулығына қауіпсіз ету мақсатында жүргізіледі. ... ... ... мал ... ... ... ... орналасуы керек.
Сұйық көңді сақтау, өңдеу қондырғысының территориясы қоршалып, көпжылдық
жасыл ағаштармен ... ... және ... 3,5м енді ... ... ... конструкциясы, оның сыйымдылығы және орналасу орны көңді
шығару технологиясына, гидрогеологиялық ... ... ... және т.б. ... мал ... 60м кем емес қашықтықта, ал үйлерден 500-
600м қашықтықта жел ... ық ... ... Мал ... аймақта жабық көңсақтағыш салуға болады.
Көңсақтағыштарда қи органикалық ... ... үшін ... ... сәл ... ... ... сонымен қатар ашық және
жабық түрлері болады.
Жабық көңсақтағыш міндетті түрде желдетілу ... ... ... ... көң ... ... газының көп мөлшерде, сонымен
қатар, жарылғыш қаупі бар және улы ... ... ... ... газдардың жиналуы мүмкін.
Сұйық көңге арналған көңсақтағыш 2-5м тереңдікте темір-бетоннан жасалған,
ал қою қи үшін ... ашық аса ... емес су ... алаң ... ... ... көңсақтағыш қолданылады.
Жер бетіндегі көңсақтағыш жан-жағы 1,6м биіктікте бетондатылып қоршалған
алаңқай. Мұндай көңсақтағыштарда әрбір 1000м3 сыйымдылыққа 2-3м3 ... ... ... түбі мен ... су өтпейтін
агрессивті ортаға төзімді болуы керек. Мұндай көңсақтағыштар қою ... ... ... 70 ... ... Қою көң ... ... бар: анаэробтық және аэробты-анаэробтық.
Анаэробтық әдісте (суық)қиды тығыздап жинап ... ... ... ... ... ... ашу процесі жүріп оның
температурасы 25-30оС дейін көтеріледі. Аэробты-анаэробтық әдісте (ыстық)
қалыңдығы 2-2,5м бос ... қида ... ... ... процесі жүріп оның температурасы 60-70оС дейін көтеріледі. Мұндай
температурада бактериялардың көбі ... ... ... де) ... ... жойылады. Ойпаң жерлер көңсақтағыш орналастыруға
жарамсыз келеді, әсіресе жауын суы, ағын су жиналатын жерлер.
Көңсақтағыштың сыйымдылығын жобалау ... онда ... қи ... және
оның сақталу ұзақтығы ескеріледі.
Мал экскременттерінің көлемі олардың ... ... ... ... ... көлемі (зәр және нәжіс) 1 тәулігіне әр бас ірі ... ... ... ... ... ... ... -1,3-3,5кг
құрайды.
Көң құрамына экскременттермен бірге төсеніште кіреді, ал ... ... ... –су оның ... ... ... ... көлемі оған қосылатын су мөлшеріне көп ... ... ... ... ... ... ... кешендерінде шамамен 18-40л
(тәулігіне), ірі қара шаруашылықтарында 55-65л (бордақы малы) және 170-190л
(сауын сиырлар).
Мал қора-жайы мен көңсақтағыш арасында ... ... алу ... 3
карантиндік көң қабылдағыштан (сұйық нәжіс қабылдағанда) кем болмауы керек.
Олар көңді 6 ... бойы ... ... (карантиндік) үшін қажет. Егер
кешенде 6 тәулік ішінде ерекше қауіпті ауру байқалмаса, көңді ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін және дезинфекция үшін қажет
құрылғы, ... ... ... ... ... қатар, термиялық және басқа да әдістермен
көңді зарарсыздандыруға арналған тұрақты немесе ... ... ... ... аса ... ... ... және т.б.) қоздырушыларын
химреагенттермен толық зарарсыздандыру мүмкіндігі болмағанда пайдаланады.
2.2 Өлексенні сою, тасмалдау , өтелдеу.
Мал өлекселерін ... ... және ... - малдың жұқпалы
ауруларын ... аса ... шара ... табылады . Барлық малдың
өлексесі топырақты , суды және ... ... , ... мал ... ... індетті ауруының тарауына себепкер болады .
Жұқпалы аурудан өлген мал ... мен ішкі ... ... ұзақ уақыт сақталады . Мысалы ... ... лары 500 ... , ал листериоз ... ... ... ... . ... ... , мал ... ... ... ... фактор болыуы мүмкін . Мал
өлгеннен ... , мал ... тез ... ... ... - ... ... шаралар қолдануы керек . Өлекселерді ... ... . Ол үшін ... ... ... жәшік немесе іші
темірмен қапталған ағаш жәшік болуы керек . ... ... ... ... ... жерді дезинфекциялау қажет . Өлекселерді сою
және ... ... ... ... ... ... ... зауаттардың арнайы бөлімдерінде жүргізіледі.Өлексені
бірнеше ... ... ... ... ... және ... ... мал өлекселерін өртейді. биотермиялық ... ... ... – санитариялық утилдеу
зауаттарында ... . ... ... ... тиім ... ... өлексе және басқа ... ... ... токсиндермен, радионуклиттермен химиялық және ... ... ... мүмкін . Сондықтан олар ... ... ... өте ... ... ... .
Егер мал топалаңнан және де баска ... ... ... ... ... аса ... аурудан өлсе, өлекселер міндетті
түрде өртеледі .
2.3. ... ... ... орын және ... ... арнайы өлексе өртейтін пештерде , отынның көмегімен
ошақта немесе шұңқырда ... ... ... шұңқырды өлексе кебетіндей етіп жабдықтайды. әрі ... екі ... ... етіп ... . Екі ор ... жуан ... салып оған ... ... ... түбіне сабан және ағаш салып жандырады . Ірі қара ... ... ... ... ... . Өлікті жағу тек утильдеу зауаттары
жоқ болған ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы жаңа отынның түрі
өндіріліп , биологиялық ... ... ... ... ... үшін техникалық құалдармен пайдалану технологиясы дайындалған.
Мұндай ... ... ... пайдаланатын жаңа
отының ... ... өтіп ... пиротехникалық қосындыдан
тұрады. Мұндай қосындының ерекшелігі оның жану ... ... оС. Мал ... ПСФГ ... 3-4 ... ... ... кетеді, ал ... ... 20-26 ... әдістің жақсы зарарсыздандыру жағынан сенімді әрі ... ... көзі ... ... Бірақ, бұл жағдайда ең пайдалы ... ... ет ... үны, май, ... және т. б.
Өлекселерді өртеу оларды ... ... ... экономикалық жағынан тиімсіз болып табылады .
2.4. Изалятор және карантиндік қораның ... ... ... ... ... ... алдын – алу
шараларын, ветеринатиялық – ... және ... ... және ... әрі ... ... жүргізу болып
табылады .
Изолятор - барлық мал шаруашылықтарында ... ... ... ... ... күдіктенгенде бөлек күтіп бағады.
Карантин - ... ... ... басқа жақтан кеоген малды
күтіп ұстауды ... ... ... ... ... кем ... 30 тәулік ұстайды .
2.5. Инфекциялық ауруларды болдырмаудың алдың алу ... ... ... ... барлық шараларды олдын ала ескеру қажет, ... ... және құрт ... ... және оның ... ... жөн. Адамды малдан жұғатын әртүрлі аурулардан сақтау ... ... ... ң сапасы жоғары болуы тиіс . Міндетті
түрде мал ... ... ... көтеру қажет, яғни
мал қораларында ветеринариялық – ... ... ... ... – ақ олар іске берілген кезде , техникалық ... ... ... ... қажет .
Мал шаруашылықтарында және құс ... ... ... ... , ... жеріне дер кезінде және ...... ... ... ... ... . ... – санитартялық шаралардың ішінде малдың арасында ... ... және ... қарсы күрес жүргізуде дезинфецияаса
маңызды орын алады .
3 Малдың азығын дайындау, сақтау және малды ... ... ... талаптар.
3.1. Ірі, шырынды, дәнді азықтарды санитарлық-гигиеналық тұрғыдан бағалау.
Азықтың сапасын бағалау оның ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерді
анықтау арқылы жүргізіледі.
Жоғарғы сапалы сүрлен дайындау үшін сүрлендеу технологиясын қатаң ... ... ... ... ... түрін, сорттын белгілейді. Оларды
дер кезінде шауып, ылғалдалығы 60-65 пайыз 4-5см, ылғалдалығы 70-75 пайыз 2-
3см көлемде майдалап турап алдын-ала жан-жағы ... ... ... мен ұзындығына табанынан бастап біртіндеп ... ... ... таптап жинайды.
3.2. Азықтандыру ... ... ... санитарлық-гигиеналық
талаптар.
Азықтандыру кезінде белгілі бір режим мен жем-шөп беру кезектілігін
сақтау керек. Бірақ, ең ... азық ... мал ... оның ... ... жынысына, сондай-ақ малдың өсірілу бағытына сай
болуы қажет. Былайша айтқанда, малды азықтандыру дегеніміз ... ... бағу ... ... болатын ас қорыту процестерінің
заңдылықтарының білу және сақтау ... ... ... азықты толық
сіңіру қабілетін артырып, ... ... ... ... ... мен ... өнім ... бағытталған әсерін күшейту.
Құнарлы дұрыс азықтандырудың басты негізгі принциптері:мал организмінің
азыққа деген керекті көлемі мен мөлшерін ... ету; мал ... ... ... ... ... ... ұстау;жақсы дәмдік
сапасынсақтау; қоректік заттардың ... ... ... ... ішінде микробтардың, зиянды және улы заттардың
болмауы қажет.
Азықтардың тепе-теңсіздігі, жеткіліксіздігі немесе шамадан көп ... ... ... және ... ... мал ... жағдайға әкеп соқтырады. Егер организм кейбір маңызы зор қоректік
заттарды жеткіліксіз немесе толық қабылдамаса жете ... ... ... ... ... дәл ... азықтандырылу керек.
3.3. Құнарсыз азықты, рационды дұрыс баланстау, малды ... мен ... ... ... зат ... ... организмі көмірсутектерінің жетіспеуіне ұзақ ... ... ... ... мен белоктардың ыдыру кезінде де аздап көмірсутегі ... ... ... өте көп ... ... ... бірге
азоттың көп мөлшері бөлініп шығады. Көмісутектер жетіспеуі кезінде майларды
көп тұтынуы қанда глюкозаның, органдарда ... ... онша ... ... Бұл ... май ... бауырда ацето-сірке қышқыллының,
ацетонин және β-оксимай қышқылының ... ... ... ... ... ... күшейеді. Осының салдарынан кетоз ауруы пайда ... ... ... ... ... ... ... байқалады.
Азықта протеин көп болғанан соң, организмнің С дәрумен дәрісі мен басқада
витаминдерге деген қажеттілігі артады. Ал рационды май көп ... ... ... ... ... ... ... Олардың құрамы едәуір өзгеріске
түседі.
Мал организмі үшін гемоглобин молекуласының ... ... мәні зор ... темір атомы осындай жолмен осигемоглобин
түзе отырып, оттегін ... ... Мал ... ... қан ... (анемия) ауруының өршуіне әкеп соғады.
Мал рационда мырыш жнтіспесе жануарлардың зат ... ... ... ... Бұзаулар енесін еміп ... ... ... ... ... ... немесе паракератоз ауруы туындайды.
Мал организмінде кальций және фосфор ... ... ... ... ... ... ... туындауы мүмкін.
4. Ақырдың құрлысы оны пайдалану тазалау және дезинфекциялау.
Мал ... ... әр ... жеке ... ... ақыр ... ... Ал оның
ұзындығы осы мал тұратын орынның ұзындығына сәйкес болуы керек. Осы ақырдың
үстінен аттар шашып тастамас үшін ... ... ... ... ... ... ... жартысы жем салу үшін бөлінеді.
Мұндай ақырдың үстіңгі ені 60см, төменгі ені40см, ал ... ... жөн. ... ... ... ... 1м болу керек. Жылқыны ... ... ... сол ... ... ... ... бірақ ірі
малдар үшін әрбасқа 1м шамасында, ал жас малдар үшін 0,6м болуы ... ... ... 1,2м ... және оны сол ... ... ... автосуарғышты бі-бірден әр әжіреге немесе әр мал ... ... ... ... ... ... ... әр басқа 0,6м
- ден кем болмауы керек, ал еденнен биіктігі жекеленген суарғыш үшін ... ... ... үшін 0,5-0,7м болуы тиіс.
3. Су көзіне қойылатын санитарлық-гигиеналық талаптар.
4.1. Су көзін санитарлық-топографиялық зерттеу.
Шығу ... ... су ... жер беті және жер асты суы ... су жер ... ... ... қар, шық және тұман күйінде
түседі. Олар құрамындағы газдардың (азот, оттегі, көміртегінің қос ... ... Бұл ... құрамында көмір қышқылы болғандықтан,
қышқыл реакциялы болады. Сондықтан да дәмі ұнамсыз келеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... жер бедерінің (шалшық, тоған, өзен, көл, теңіз)
ойпаңдау тұсына ... орын ... ... су мен жер беті ... бөлігі. Бұл суды да, сол қалпында іше беруге ... ... ... ... алады.
Үлкен су көздерімен кішігірім өзендердің ластануы ... ... ... шамадан тыс пайдалануы мен ... ... ... лас ... ... суды ... ... жағдайымен байланысты. Сондықтан ең бастысы ... ... ... және ... ... асты суы ең ... атмосфералық судан тұрады. Өйткені, атмосфералық
су топырақтың төменгі ... ... де, онда жер асты су ... ... ... ретінде жиналады. Бұл сулар жер қыртысы саңлауының су өткізбейтін
қабатының үстіне ... сулы ... ... Егер бұл ... ... су
өткізбейтін қабатпен топырақтың аралығына орналасса, және жер ... ... ол ... ... ... ... Ал бұл қабат су өткізбейтін
қабаттар аралығына орналасады. Онда нл ... ... ... ... ... ... сипаттама (температура,түсіне,дәміне
іисіне, мөлдірлігіне және т.б.).
Судың физикалық көрсеткіштері. Белгіленген гигеналық нормалар бойынша
ішетін судың жағымды ... ... ... ... ол ... түссіз, температурасы белгілі денгейде иіссіз және
жағымсыз дәмі жоқ болыуы керек.
Судың температурасы оның ... ...... ... ... ... суық суды ішкенде организмнің температурасын реттеуге
көп энергия жұмсайды, бұл ... ... және ... ... әкеледі. Ал жылы сумен (20С астам ) ... сака мал ... тию ... ... ... ... Оның ... мұндай
судымалшөлдегенде амалсыздан ішеді, жылы су өте жай ... ... ... Судың анағұрлым колайоы температурасы сақа мал үшін 10-12 ... мал үшін 12-15 С, ай ... төл үшін 15-30 ... шамадағы
темпнратурадағы су шөлді жақсы басып сергітеді.
Судың иісіне ондағы органикалық заттардың (жануар және өсімдік тектес)бар-
жоғы әсер ... және ... ... ... ... ... сулар
қоспасының барлығына байланысты болады.
Судың дәмі. ... ... ... ... ... ... ... татымы көбінесе суда минералды және органикалық заттардың мөлшерінің
көп болуына байланысты болады. ... ащы, ... ... ... ... түсі ... ... және минералды текті қоспаларға
байланысты. Су көздеріне гуминді ... ... ... ... су сарыға немесе қоңыр түске ... ... суы ... су ... ... өсуі оған ... түс, темір түздары сары –
қоңыр , саз- ... түс ... ... түсін анықтағанда оның шығу
тегінанықтау ... ... ол ... ... ... ... ... пайда болуы мүмкін. Барлық жағдайда судың белгілі
бір түске боялуы оның ... ... ... ... ... және рған ... ... талап етеді. Судың түсін градуспен( С)
өлшейді.
Судың ... ... ... ... минералды текті ұсақ
бөлшектардің барлығына байланысты. Санитарлық жағдайдаң ең қауыптісі ... ... мол ... Олар әдетте судың көп мөлшерде
микробтармен ластанғандығын көрсетеді. ... ... да ... ... анықтағанша суды санитариялық жағынан күдікті днп санау керек.
Су құбырындағы судың мөлдірлігі 1.5мг/л ... ... ... химиялық құрамына жалпы сипаттама беру (РН,Н,хлорид, сулфат
қышқылдары,кермектілігі ... ... ... ... ауыз су құрамы жағынан зиянсыз, ... ... ... мөлшері мал дансаулағына зиянды әсер ететіндей
артық болмауы, әрі улы ... және ... ... таза ... Табиғи су көздерінің құрамы ... ... ... ... ... элементтер мен қосылыстар болады. Табиғи жер беті
және жер асты суының ... ... ... ластануы үлкен әсер
етеді.
Ауыз судың химиялық құрамы шамамен 20 негізгі ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер
(РН, темір марганец, ... мыс, ... ... ... ... ... өзгеруін болдырмауға бағытталған.
Судығы химиялыққоспалардың мөлшері сумен қамтамасыз ету көзінің
қалыптасуының ... ... ... ақ ... ... факторларға негізделген. Осының бәрі биогнохимиялықаймактар
құрып мал ішінде энзоотияның пайда болуына әкеп соғады.
4. Суды биологиялыктұрғыдан бағалау және ... ... ...... ... Су маодың кейбір
індетті, вирустық және инвазиялық ... ... ... ... ... ауруларға топалаң, жылқының инфекциялы қан аздығы,
бруцеллез, сакльманеллез т.б.індетті және паразитті аурулар ... Суды ... және ... ... тазарту үшін ... ... ... Оған
когулятциялау(қоюлату), тұндыру, сүзу жолымен ... ... ... жатады.
Суды зарарсыздандыруды физикалық (жылу, ультракүлгін сәуле, ультрадыбыс )
және ... ... хлор озон ... ... ... ... күтіп-бағу технологиясын ветгигиеналық тұрғыдан бағалау.
5.1. Малды күтіп-бағу жүйесі.
Малды ... – бағу ... мен ... деп мал ... ... табиғи және экономикалық жағдайларына қарай матералдық
және еңбек ресустарын аз жұмсай отырып мал өнімдерін ... мол ... ... ... ... ... ... шараларының жиынтығын айтады.Сонымен ірі қара ... ... ... ... ... ... ұсынылады.
Қолдан-жайылымда ұстау сауын сиыр шаруашылығында анағұрлым кең
тараған жүйке. Қолдан бағу ... мал қора ... ал ... ... ... ... ... ұсталады. Малдәрігерлік гегиена тұрғысынан ол
малдың физологиялық жағдайына толық сай келеді. Өйткені, бұл жағдай
сиырдың табиғи түрде қанын ... ... өсу ... ... ... да мал ... жүріп күн сәулесіне қыздырынады, белокқа витаминге
микроэлементерге бай балады. Жайылым кезеңінде малдың жалпы жағдайы
жақсарады, өнімділігі ... ... күні ... ... ... бағу жүйесіне мал жайылым кезеңінде жеңіл жаппалармен
басқада қосалқы қора жайлармен сондай-ақ сауын қондырғылармен жабдықталған
жазғы лагерде ұсталады.
5.2. Қораға және оның ... ... ... бағу ... бұқа ... екі жүйесі қолданылады. Олар –
байлап және байламай бағу. Осы екі жүйенің әрқаисысының нақиы жағдайға
байланысты жаздыкүні жайлымдыпайдаланумен немесе жыл бойы қолда ... ... ... ... ... ... ... –ұзындығы 2.5 м дейін, ен -1.8-2 м
болады. әжіонсінің мөлшері мынандай 3-3.5 м, ... -10.5 м ... ... ... ... тұқымды еркек бұзаулар алғашқы күнен бастап ақ терісін күнде
т тазартуға, аяқтарын, үиегін умасын еүтуге ... Бүл ... ... ... ... шаруашылыққа пайдалану мерзімін ұзартуға мүмкіндік
береді.
5.3. Мал қораларын микроклимат параметрлеріне қойылатын талаптар.
Ірі қара қораларының қолайлы микроклимат көрсеткіштері
| |Тем- ... ... ... ... ... пайыз |құра- ... |
| |ра, | |мы, ... |оС | ... |ағы санымың/м3|
| | ... ... | | |
| | ... ... | | ... ... |10 |75 |40 |20 |70-ке ... |
|/байлап | | | | | ... | | | | | ... ... |13 |85 |40 |40 |40-қа ... ... ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |15 |75 |40 |15 |20-ға ... ... | | | | | ... ... |12 |75 |40 |20 |50 ... ... ... ... оның ... бойынша есептеп
шығару.
Желдетудің негізгі қызметі – қора-жай ішінен ластанған ауаны
шығарып оны сыртқы таза ауамен ауыстыру. Жануар лар мен ... ... ... бу, көмір кышқыл газын шығарады және жануарлар қи нәжісіндагі
органикалық заттар бұзылады да аммиак күкіртсутегі және ... ... ... ... ... ... ... заттар тым көп
жинақталып қалады. Содан барып малдың зат алмасу процесі төмендейді, жалпы
физологиялық жағдайы әлсірейді, ... ... мен ... ... ... ... салдарынан малдың табиғи төзімділігі мен
денсаулығы төмендейді, өнімділігі мен өнімі сапасы азаяды. Сондықтан да
қора-жай ішінде ... ... ... үшін ... ... тұру
аса пайдалы.
Берілгені: 20 бас бұқаны күтіп бағатын қора.
Қораның көлемі: ... 35м ... ... 2,5м;
Тірідей салмағы; 1000 кг – 8 бас ... кг – 12 бас ... ... ; 14оС ... ... ылғалдылығы; 88%
Терезе ; 10 (1×1,2)
Қақпа; 1 ... ... ... бойынша есептеу.
1) Sқ = 35 м × 10,5 м × 2,5 м = 918,75 ... 1 ... ... ... ... ... кг 8×846=6768
800 кг 12×715=8580
Барлығы: 6768+8580=15348
3)
11,91 × 100% x= 11.91 × 84 ... - 84% ... =2046 ... - ... Енді ауа ... ретін анықтаймыз:
Крет= α = 2046 = 2 ... ... Бір бұқа үшін ... ... ... :
V= α = 2046 = 102,3 ... 20
6) Лас ауа ... ... ... ... α = 2046 = 0,45 ... t 1,26×3600
7) Лас ауаны шығаратын 1 құбырдың ауданы 0,81 м2
8) Құбырлардын ... 0,45м2 : 0,81 м2=1 ... Таза ауа ... ... жалпы ауданы лас ауа шығаратын
құбырлардың жалпы ауданның 70 %-не ... ... ... Таза ауа ... ... ... 0,09 ... Таза ауа ендіретін құбыр саны:
0,32 м2:0,09 м2=4 құбыр
Қортынды: Осы қораға лас ауа шығаратын 1 құбыр,
Таза ауа ... 4 ... ... Қорадағы жылу балансын есептеп шығару және теріс жылу балансына қарсы
шаралар.
Қораның жылу баланысын есептеу:
1. Жылу кірісі:
1000кг 8×1280=10240
800кг ... 13044 ... Жылу ... ... (705 мм с.б) ауа салмағы 1,173кг. Желтету ауасының ... ... ... 1 ... 1оС-қа қыздыру үшін 0,24ккал жылу қажет
2400кг×0,24=576 ккал/сағ
б) ... ... ... ... ... |К |Кх |△t ... ... ... |0,2 |73 |19 |1396,5 ... ... |0,89 |127 |19 |6214 ... |12м2 |5 |60 |19 |1140 ... |12м2 |4 |48 |19 |912 ... ... |1,32 |300 |19 |5705 ... ... |1,1 |223,8 |19 |4252,2 ... | | | | |
|) | | | | | ... | | | | |19619,7 |
| | | | | ... ... ... аяғын және тұяғын күту.
Малды шаруаға дұрыс пайдаланудың бірден-бір жолы мал аяғын сақтау болып
табылады. Мал аяктарының жарақаттануыың жиі кездесетін ...... ... бағу ... жарақтарының арасы тым алшақтау балыуы және т.б.
себептері болады.
Малдың демалатын орнын жалпақ ағаштан жасаған жөн. Ал ... ... ... су ішетін жерін торлы еденнен жасаған тиімді. Мал
аяқтарын дүркін – дүркін тазалап сумен жуып құрғата кептірудің пайдасы зор.
Малдың ... ... ... ... ретінде азық салатын акырды,
малдың жатып- тұруына кедергі келтірмейтін етіп салу керек.
Жалпы малдың былғанған аяғын сабаннан жасалған сирақпен ... ... ... қан мен ... ... ... ... әсерін тигізеді.
Мұндай малдың ревматизм ауруын балдырмаумен қатар ісікті сары су жиналуын
тоқтатуға бірден- бір себеп тигізеді.
Мал ... ... ... ... ... ... пішінін сақтау мен
қалыпты қызметін атқаруларында. Мал тұяғының ауруына ұшырауына мынандай
жағдайлар себебін тигізеді: малды күнделікті ... ... ... ... шығармау, дұрыс азықтандырмау, қорада және жайылымда бағуды
нашарлату, тұяқты тұрақты тазаламау, тұяқты дұрыс тағаламау және т.б.
Мал тұяқтарының ауруларының ... алу мен ... ... екі ... Олар ... мүйіз тұраларын қалыпты өсуі мен дамуын, табан
мүйізі, жер соғар ... мен ... ... ... жарылып шытнауы,
соғылуын және шіруін болдырмау.
Егер жас малды және сиырды шаруашылықта байламай ұстаса, онда ... 60-70 ... ... яғни ... ... ... шығып келе,
жатқанда алып тастауға болады. Ал еркек бұзауды бір мезгілде піштіреді және
мүйізін кеседі. Мүйіз шығып келе жатқан орынды ... ... ... ... ... ... барысын мал дәрігер жүргізуі
тиіс.
5.7. Серуен және оның мал организміне тигізетін әсері.
Малды серуенге жібермеудің немесе серуеннің өте аз ... мал ... ... ... ... кері ықпалын тигізеді. Соның салдарынан
жүйке жүйесінің тітіркену қызметі төмендейді, қажиді және ... ... ... ... – гипафизарлық жүйеден бөлінетін гармондардың
синтездік қабілеті бұзылады. Жүрек – қан тамырларларың, тыныс алу
органдарының, ... ас ... ... ішкі безднрдің қызметтері
бірден төмендейді.
Таза ауамен малды серуендету организмнің жалпы жағдайын жақсартушы құрал
ретінде қызмет етеді. Ол- мал организмін шынықтырып, ауа райы
құбылмалылығына, ... ... ... бейімдейді, ересек
малдың өнімділігін және өсіп келе жатқан малдың тірідей салмағын ... ... ... кезінде организмдегі зат алмасу процесі төмендейді. Соның
салдарынан малдың өсуі, дамыуы, ... және т.б. ... ... дер ... ... ... ... оттегі жетіспеу белгісі
артады, кетоздың субклиникалық формасы, осеодистрафия, организмнің қорғаныс
және бейімділік қызметі төмендей бастайды.
Серун алаңын бордақы малды жіберу болмайды, ал буаз ... ... тек осы ... ... ... ... ... жұқпалы емес және құрт ауруларына қарсы профилактикалық ... ... ... дератизация).
Дезинфекция- зардапты және шартты зардапты микроорганизмдерді жоюға
малдың арасында індетті ауруларын ... ... ... ... ... деп ... болады. Осы дезинфекциялық шаралар
зардапты және шарты зардапты микробтарды зарарсыздыруға және жоюға
бағытталған.
Дезинсекция- бұл табиғатта кездесетін ұзын ... көп ... ... ... жүргізілетін шаралардың жиынтығы, шыбын-шіркейлерге қарсы
күрестің тиімді көзі. Ол- барлық ферма териториясына, өндірістік, қосымша
қосалқы қораларға және ... пен ... ... бірдей
профилактикалық жою шараларын жүргізу болып табылады.
Малдың інтетті ауруларына ... ... ... ең маңызды
жолы-ол мал фермасында шыбын-шіркейлерге қарсы күрес жүргізу, себебі олар:
топалаң, туляремия, бруцеллез, туберкулез, қойдың және құстың шешегін,
қарасан, гельмиттер жұмырқасы, тері ... ... ... ... болуы мүмкін. Немесе шыбын, маса, шіркей,
қансорғыш, қосқанаттылар және басқа жәндіктер малдың тынышын алып,мазасын
кеттіреді, сөйтіп малдың ... ... ... адам мен ... зиян келтіретін кеміргіштерге қарсы шаралар
жиынтығы. Бұлар эпидемиологиялық жағынан өте қауіпті. Сонымен қатар
шаруашылыққа да көп нұқсан келтіреді. Кеміргіштерге қарсы ... ... көп ... ... ... ... көп ... кеміргіштердің түрлері: сұр және қара атжалман және үй
тышқандары. Сұр және қара атжалмандар республиканың барлық ... ... В.А. ... және мал ... ... 1951ж
2. Е. Демеуғалиев
“Мал азықтандыру”
Алматы 2000ж
4.В.Ф. матусевич, Н.К. Высакос
“Мал өсіру гигиенасы”
Алматы қайнар-1972ж
5. Ж.Мырзабеков, П.Ибрагимов
“Ветеринариялық гигиена”
Алматы білім 2005ж
6. Б. ... ... ... ... ... ... ... И.И.Алимоев
“Жайылым және экология”
Алматы білім 2001ж
Қорытынды.
Ірі қара малының денсаулығын сақтау және өнімділігін ... ... оны ... бағып-күтуді ұйымдастыру. Ғылым және шаруашылық
тәжирбесінде ірі қараны ұстаудың озық әдістері жинақталған.
Қазіргі уақытта бұл салада жетпейтін мәселе сиырларға арналып салынған
және пайдаланып келе ... ... ... ... қамтамасыз
ететін жүйелердің жоқтығы және оларда санитарлық-гигиеналық талаптардың
сақталмауы.
Ал енді жеке шаруашылық жағдайларында ірі қара малы жеңіл-желпі
қораларда, қалыптасқан белгілі бір бағу жүйесіз ... ал ... ... ... ... талаптарға аса мән
берілмеуде. Нәтижесінде мал өнімдігінің көрсеткіштерінің төменділігі,
әртүрлі аурулардың мал арасында етек алуы.
Ал ірі қара мал шаруашылығын қарқынды ... ... ... ... сай озық ... ... енгізу және санитарлық-
гигиеналық талаптарды қатаң сақтау болып ... ... ... ... ... ... тәсілдері
ҚОРА АСТЫНДА САҚТАУ

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Cүт консервілерін сақтау технологиясы4 бет
Балапандарға арналған қора-жайларға қойылатын ветеринариялық-санитариялық және гигиеналық талаптар, балапандарды күтіп-бағу жағдайлары және оларды жақсарту шаралары тақырыбында жазылған30 бет
Биелерге арналған қора-жайларға қойылатын ветеринариялық- санитариялық және гигиеналық талаптар, малдарды күтіп-бағу жағдайлары жәнеоларды жақсарту шаралары тақырыбында жазылған17 бет
Етті ветеринариялық-санитариялық сараптау47 бет
Жұмыртқа және жұмыртқа өнімдерін , өсімдіктерді (импорттау,экспорттау және әуе,су,темір жол көліктерімен) тасымалдау және ветеринариялық – санитариялық бақылау9 бет
Жұмыртқаны және жұмыртқа өнімдері25 бет
Қабандар (шошқа)26 бет
Рекреациялық және экскурсиялық объектілерге шолу. Алматы қаласының экологиялық жағдайын зерттеу және оның ластану көздерін анықтау22 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь